Омыртқа жотасының физиологиялық және паталогиялық иілімдері

 Омыртқа желісінің бітімі мен қызметі
 Остеохондроз қалай пайда болды
 Остеохондроздың невралгиялық белгілері
 Мойын омыртқа остеохондрозының невралгиялық белгілері
 Арқа омыртқа остеохондрозының невралгиялық белгілері
 Бел омыртқалары остеохондрозының невралгиялық белгілері
 Пайдаланылған әдебиеттер
 Остеохондроз — омыртқада болатын сырқаттардың ішіндегі ең көп тараған түрі. Аурудың бұл түрін зерттеу жүз жылдан бері тоқтаусыз жүргізіліп келеді. Әуелде бұл мәселемен анатомдар мен патоморфологтар айналысты. Одан кейін омыртқаны рентгенологтар зерттеп, бірқатар жаңалықтар ашты. Соңғы кезде остеохондроз өзіне ортопедтердің, невропатологтардың және нейрохирургтердің назарын аударып отыр.
 Омыртка желісі деп аталуының өзінен көрініп тұрғанындай адамның бүкіл денесінің діңгегі ретінде қызмет ететін омыртқа саны 33-тен 35-ке дейін жетеді. Олардың ішіндегі жетеуі мойын омыртқа, онекісі арқа омыртқа, бесеуі бел омыртқа, бесеуі көлденең омыртқа және тәрт-бес омыртқа — құйымшақ.
 Мойын омыртқа ауыз омыртқа арқылы бас сүйекпен жалғасады, сондықтан да оның ұшы айналып тұруға ыңғайлы біткен. Ал белден төменгі омыртқалар көп қозғала қоймайды, тұтастау болады. Тіпті жаяның тұсын-дағы омыртқалар бір-бірімен тұтасқан бес Омыртқа желісіне қырынан қарасақ, оның екі-үш рет иіліп біткенін байқаймыз. Жаңа туған сәбидің арқа тұсындағы артқа қарай иілген омыртқа жотасы оның буыны беки келе бірнеше рет иіліп тоқтайды. Туғаннан кейінгі алғашқы екі айдың ішінде (сәби басын кетере бастаған кезде) омыртка желісі мойын тұсында алға қарай, арқа тұсында артқа қарай иіледі. Сәби жасқа толған кезде, яғни отырып, тұруға ыңғайланған кезде омыртқа жотасы бел тұсында алға қарай иіледі. Ең соңғы құйымшақ тұсындағы омыртқа желісі іштен иіліп туады.
 Омыртқа желісінің әр тұсының өз қызметі бар. Соған байланысты омыртқалардың өздері де әр түрлі болып келеді. Бірақ бәрінің бір-бірімен жалғасу принципі бірдей. Омыртқаның ұңғысы қысқа цилиндр формалы, биіктігі диаметрінен кіші, омыртқа сабақтарының ұзындықтары да әр түрлі. Арқа омыртқалары ұңғысының екі жағындағы қысқалау сабақтары қабырғалармен жалғасады. Ал одан төменгі омыртқалардың көлденең сабақтары иіліп шеңбер құрайды. Мұнымен қатар әр омыртқа жоғары және төменгі сабақтар арқылы екі шетінен бір-бірден өзара буындар құрастырады. Омыртқаның үстіңгі қыры тұтаса келіп омыртқа желісін құрайды.
 Гринберг А.В. Рентгенодиагностика профессиональных заболеваний костей и суставов.
 Пульвере П.В. Диагностика и лечение дегенеративных заоблеваний позвоночника
 Сипельников Р.Д. Атлас анатомии человека
        
        Қарағанды мемлекеттік медициналық университеті
Анатомия кафедрасы
сөж
Тақырыбы: Омыртқа жотасының физиологиялық және ... ... ... ... ... ... желісінің бітімі мен қызметі
➢ Остеохондроз қалай пайда болды
➢ Остеохондроздың невралгиялық белгілері
... ... ... ... ... Арқа омыртқа остеохондрозының невралгиялық белгілері
➢ Бел омыртқалары остеохондрозының ... ... ... ... ... ... мен қызметі
▪ Остеохондроз — омыртқада ... ... ... ең көп
тараған түрі. Аурудың бұл түрін зерттеу жүз жылдан бері тоқтаусыз
жүргізіліп келеді. ... бұл ... ... мен ... Одан кейін омыртқаны рентгенологтар зерттеп, бірқатар
жаңалықтар ашты. Соңғы ... ... ... ... және ... ... аударып отыр.
▪ Омыртка желісі деп ... ... ... ... адамның
бүкіл денесінің діңгегі ретінде қызмет ететін омыртқа саны 33-тен 35-
ке ... ... ... ... ... ... омыртқа, онекісі арқа
омыртқа, бесеуі бел омыртқа, бесеуі көлденең омыртқа және ...... ... ... ауыз ... арқылы бас сүйекпен жалғасады, сондықтан
да оның ұшы ... ... ... ... Ал белден төменгі
омыртқалар көп қозғала қоймайды, тұтастау болады. ... ... ... омыртқалар бір-бірімен тұтасқан бес ... ... ... оның екі-үш рет иіліп біткенін байқаймыз. Жаңа туған сәбидің
арқа тұсындағы артқа қарай ... ... ... оның ... беки ... рет ... тоқтайды. Туғаннан кейінгі алғашқы екі айдың ішінде
(сәби басын кетере бастаған кезде) омыртка желісі мойын тұсында алға
қарай, арқа ... ... ... иіледі. Сәби жасқа толған кезде, яғни
отырып, тұруға ыңғайланған кезде омыртқа жотасы бел тұсында алға қарай
иіледі. Ең соңғы ... ... ... ... ... иіліп туады.
▪ Омыртқа желісінің әр тұсының өз қызметі бар. ... ... ... де әр ... ... келеді. Бірақ бәрінің бір-
бірімен жалғасу принципі ... ... ... қысқа цилиндр
формалы, биіктігі диаметрінен кіші, омыртқа сабақтарының ұзындықтары
да әр түрлі. Арқа ... ... екі ... ... қабырғалармен жалғасады. Ал одан төменгі омыртқалардың
көлденең сабақтары иіліп шеңбер ... ... ... әр ... және төменгі сабақтар арқылы екі шетінен бір-бірден ... ... ... үстіңгі қыры тұтаса келіп омыртқа
желісін құрайды.
▪ омыртқадан тұрады. Ал ... ... ... ... ... ... ... ұшымен жалғаса қозғалып тұрады.
▪ Омыртқа желісінің қырында, әсіресе, арқа мен бел ... ... ... ... ... анықтауға болады. Ал мойын
омытқаларында (жетінші мойын омыртқаны ескермесек) аталған ... ... әрі ... ... ... қолмен
сипап анықтауға мүмкіндік жоқ. ... ... ... ... ... қызметкерлері басқа мойын омыртқаларының реттік
санын анықтау үшін ... ... ... және артқы
тармақтарына (өсіктеріне) бұлшық еттер байланады.
▪ Омыртқалардың доға тәрізді иіліп келген жері әр ... ... және екі жақ ... ... ... ... Омыртқа
тесіктері бірінің үстіне бірі тіркесе келіп, омыртқа ... ... ... ... ... ... өзегін құрастыруға жұлын қабығы,
омыртқааралық байламдар, тағы басқа да тканьдер ... ... ... ... ... ... омыртқа мен оның доға тәрізді иілген
жері арқылы пайда болған қабық деген ұғым ... деп ... жөн. ... ... ... ... пайдасы өте зор. Себебі ол
жұлынды сыртқы әсерлерден сақтайды.
▪ Омыртқа иіні мен оның ... ... ... ... және ... жырықтары бар. Олар ... ... екі ... тесіктер құрайды. Бұл тесіктер сүйек арқылы пайда болған
қысқа өзек ... ... ... ... төмен қарай, яғни
сегізкөзге дейін кеңи береді. Омыртқа желісінің мойын тұсында бұл
тесіктер белдеме тұсындағы тесіктерден ... тар. ... ... ... тесіктердің диаметрі 4 мм-ден аспайды,
ал бел омыртқаларында олар 10 мм-ден ... ... ... ... ... ... нервтері, қан және ... ... ... ... тұрқы қабыршак ... ... ... бірі мен бірі ... ... ... ... бар. Осы шеміршектер арқылы омыртқалардың өзара ... ... ... ... диск деп ... ... саны
омыртқалардың санынан аз. Мысалы, омыртқалардың саны 33—35 болса,
дискілер —23, ... және ... ... омыртқаларының арасында,
омыртқа желісінің сегізкөз бен құйымшақ тұсында дискілер ... ... ... ... ... ... ... омыртқа
желісінің әр тұсында өздеріне тән ерекшеліктері бар. Омыртқалар мен
олардың тармақтарының мөлшері атқаратын қызметіне тікелей байла-нысты.
Себебі, адам ... ... ... әр ... ... ... емес. Мәселен, адам денесіне түсетін салмақтың басым ... ... ... бел және ... омыртқалары на
түседі. Сондықтан да ... ... күш ... ... ... омырткалардан ірі болып келеді. Бұл омыртқалардың
тармақтары да үлкен, себебі оларға өте көп ... ... ... ... ... ... түсетін күш арқа мен бел
омыртқаларына түсетін күштен аз болғандықтан олардың ... және ... ... ... ... I — IV ... омыртқаларының
көлденең бұтақтарындағы тесіктен өтетін ... ... ... ... жағы ... ... етіледі.
▪ Жоғарыда айтқанымыздай, мойын омыртқа, арқа омыртқа және бел омыртқа
өзара шеміршек арқылы қосылған. Бұл ... ... ... ... диск деп атайды.
▪ Жаңа туған нәрестенің омыртқасындағы былқылдақ ядрода судың ... ... 18 ... ... 80 ... ал 77 жастағы қартта 69
процент болады. Сол ... ... ... құрамында да әуелде ... ... су ... адам 30-ға ... 70 ... ... екен. Бұдан кейін адам қартайғанша ондағы су мөлшері онша көп
өзгере қоймайды. Бұдан шығатын қорытынды сол — ... ядро ... ... құрамындағы судың мөлшері адамның жасы ... азая ... Сау ... ... сіңірілуі ядроның қалыпты
жағдайын камтамасыз етеді, ал омыртқаға түскен күш көбейгенде ... ... ... сіңірілуінен асып кетеді де, омыртқааралық дискіден
су қысылып ... ... ... ... ... ... ядро
өз орнына барып жаңағы суды бойына қайта ... ... ... ... ... ... ... Омыртқааралық
дискілерге үнемі күш түсіп тұратындықтан бұлшық еттері де ... олар ... ... көмектеседі, адам денесін тік
ұстап тұратын болады. Бұл ... ет ... ... ... адам
ұйықтап жатқанда да босамайды екен.
▪ Адам отырғанда бел омыртқа мен олардың ... ... ... көп ... ... ... 70 ... адам отырған кезде
үшінші белдеме омыртқаға 142 килограмм салмақ түседі екен. Түрегеп
тұрғанда ... ... 99 ... ... не бары 20 килограмм
ғана болады.
▪ Омыртқаға түсетін салмақтың мөлшері адамның атқаратын жұмысына қарай
өзгеріп ... Адам ... ... ... еттері күштірек
ширығады, омыртқа өзінің тиісті қалпына келіп, түскен күшті, бір
калыпты ... ... Жүк ... адам козғалғанда омыртқа арасындағы дискілерге түсетін
күш бірнеше есе артады. Салмақ шеміршектерді ... ... ... ... Ал салмақ шамадан тыс түскен ... ... ... ... ядро ... ... ... және созылғанда омыртқааралық дискінің формасын ... ... ... ... Егер ... ... 1,2 ... болса, тартқанда 4—5 миллиметрге созылады. Сонымен бірге
омыртқаға 50 килограмдай салмақ түскен жағдайда омыртқааралық ... ... ... ... ... ... ... — көп элементтерден құралған икемді тіреуіш. Оған
түскен салмақ бұлшық еттерге, адамның іші мен кеудесіне ... ... ... ... салмақ тиісті бұлшық еттерді ширатып, омыртқаға
түсетін күшті бөліседі. Ал кеудеге, ішке ... ... ... ... ... ... денеге біркелкі таралады.
Остеохондроз қалай пайда болды
▪ Остеохондроз — ... ... аса жиі ... аурулық
(патологиялық) өзгерістерінің бірі. «Остеохондроз» деген терминді
тұңғыш рет 1933 жылы ... ... ... ... ... ... бір сөзбен анықтау үшін ... ... ... ... ... ... нәтижесінде кейбір
жағдайда омыртқаның өзі ... ... гөрі ... ... Науқастың бұл түрін «спондилез» деп атайды.
Бұл термин гректің спондилос — омыртқа деген сөзінен ... ... бұл түрі ... ... ... ... оны
«дискоз» деп атаған жөн. Омыртқалар және оларды жалғастыратын буындар
зақымданған жағдайда ... деп ... ... мен ... ... ... ... үшін бұл
айтылғандардан басқа да терминдер қолданылып жүр ... ...... ... ... ... ... да, халық арасында да ең кең тараған ... ... Бұл ауру ... ... дискілер құрайтын
шеміршектер мен омыртқа сүйегі патологиялық өзгерістерге ... ... ... ал шеміршекті «хондрос» деп атайды.
Сондықтанда омыртқа ... әр ... ... ... бұл
түрін омыртқа остеохондрозы деп атайды.
▪ Омыртқа остеохондрозының пайда бола бастаған кезінде омыртқааралық
дискілер ... сола ... да, ... ... ... сөйтіп бұл процестер асқына келе омыртқалардың сыртын және
оларды жалғастыратын буындар мен түйіндерді зақымдайды.
... ... ... омыртқаға зақым қалай келеді.
Мысалы, үнемі еңкейіп ... ... ... ... ... ... ... жүкшілердің арқа омыртқасы ауырады.
Кеншілер көбінесе белдерінен зардап шегеді. Адамға, әсіресе, жүкті
еңкейіп көтеру ... Жүк ... тыс ауыр ... омыртқа арасындағы
былқылдақ ядроның бір жағынан ауыс түскен салмақ ... ... ... ... Мұндай белгілер әдетте штанга көтеретіндерде
жиі кездеседі.
▪ Омыртқааралық ... ... ... ... басқа да
бөліктеріне, омыртқааралық буындарға, байланыстырушы аппаратқа зиянды
әсерін ... ... ір тобы ... ... ... ... ... Көріп жүргеніміздей, мойындағы соңғы екі омыртқа ... екі бел ... жиі ... ... адам тік ... дәл
сол омыртқаға салмақ көп түседі.
Остеохондроздың невралгиялық белгілері
▪ Жұлынның ұзына ... екі ... ... ... және сезім
клеткалары бар. Сол ... ... ... ... ... денесіне, тіпті саусақтың ұшына дейін таралатын нерв талшықтары
шығады. Мұндай клеткалардың ең шоғырланған жері ... ... ... ... және бел ... жоғарылау орналасқан.
Өйткені осы жерлерден олар аяққа және қолға ... Нерв ... ... жері жуандау болғандықтан жай көзге анық көрінеді.
Аурудың «радикулит» деген аты ... ... ... ... ... ... ... деген мағынаны береді. Оған қосылған «ит» деген жұрнақ
бұл аурудың қабынудан пайда ... яғни ... ... ... ... ... ... жекелеген талшықтарының қабынып
зақымдануынан пайда болады деп ... ... ... ... да ... өте ... ұшырайды, ол жұлын қабығының ... ... ... ... ... остеохондрозының невралгиялық белгілері
▪ Омыртқаның мойын бөлімінің қалыпты жағдайда үнемі алға қарай иіліп
тұруына байланысты омыртқааралық ... ... жағы ... ... ... ... Дискінің екі жақ жаны жұқарып барып
бірігеді. Мойын омыртқалардың ... ... бел ... ... — олар алға қарай шығып тұрмайды, тереңірек,
омыртқаның шеткі ... мен ... ... ... ... ... ... түбіне орналасады. Омырткааралық тесіктердің центрі
жоғарғы мойын омыртқаларда дискінің үстіңгі жағында, ал ... ... ... ... одан да төмен болуы мүмкін.
Арқа омыртқа остеохондрозының невралгиялық белгілері
▪ Омыртқа желісінің кеуде тұсындағы ерекшелігі оның ... ... ... иіліп-бүгілуінде. Егер омыртқа желісінің мойын мен бел
тұсындағы алға қарай иілуіне байланысты ең көп ... ... арт ... ... ... ... арқа ... түсетін
салмақтың дені дискінің алдына қарай ... ... да ... остеохондрозға шалдыққан жағдайда остеофиттер (өсіктер)
көбіне омыртқаның екі жағы мен ... ... ... ... дискілердің кеуде тұсында болатын остеохоңдроздың
белгілері көбінесе ... ... жиі ... ... ... арқа омыртқаларында остеохондрозға байланысты езгерістер өте
сирек кездесетін болса, алтыншы-сегізінші арқа омыртқаларында жиірек,
ал тоғызыншы арқа омыртқадан ... ... ... он ... ... ... өте жиі кездеседі.
▪ Арқа радикулиті кезінде екі ... ... ... ... ... ... сезіледі. Денеге ауыр күш түскенде немесе
адам белгілі бір қалыпта ұзақ жатып ... ... ... қатты
білінеді.
▪ Сондықтан сырқат адам ара тұра қозғалып, ... ... ... ... Көбінесе жауырын асты, жауырынның ортасы күйіп ... ... ... ... ... ... ... остеохондрозының невралгиялық белгілері
▪ Бел омыртқаларының ... ... ... рудименті болып
есептеледі де алға қарай иіліңкі тұрады. Осы шеткі сабақтарда омыртқа
артериясы, және ... ... ... бар. ... ... ... болатын өсіктер (остеофиттер) осы тесікті тарылтады да,
сол арқылы өтетін ... мен ... ... ... ... бел ... ... патологиялық өзгерістерге
байланысты кездесетін невралогиялық өзгерістердің ең жиі тараған түрі
— бел-сегізкөз радикулиті. Поликлиникаларда ... ... ... ... ... ... ... ауыратындығы қазіргі уақытта көпшілікке мәлім.
Қорытынды:
Қорытындылай келетін болсақ, омыртқа ағзада тірек қызметін атқарады.
Ол S ... ... ... ... ... ... ... кезінде екі
жауырынның арасы ауырады, кеудеге құрсау салып тастағандай сезіледі. Денеге
ауыр күш ... ... адам ... бір ... ұзақ ... ... ... қатты білінеді.
▪ Сондықтан сырқат адам ара тұра қозғалып, денесінің қалпын өзгертуге
мәжбүр болады. Көбінесе ... ... ... ортасы күйіп бара
жатқандай ашып, сыздап немесе солқылдап ауырады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
... А.В. ... ... ... и ... ... П.В. ... и лечение дегенеративных ... ... Р.Д. ... анатомии человека

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сырқаттарды тамақтандыру6 бет
Адамның тірек-қимыл жүйесі қызметінің ерекшеліктері8 бет
Омыртқа жотасының қисаюы-сколиоз11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
«омыртқалылардың эндокриндік және жүйке жүйесінің эволюциясы» тақырыбы бойынша тесттік бақылау3 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет
Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу35 бет
Аралас шөп тұқымын сақтауда жүретін физиологиялық, биологиялық және микробиологиялық үрдістер17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь