ДНК-ның фотохимиялық түрленуі, люминесценттік таңбалар мен сорғылар


Кіріспе
Негізгі бөлім
1. ДНК.ның фотохимиялық түрленуі.
2. Люминесценттік таңбалар мен сорғылар.
3. Олардың биология мен медицинада қолданылуы.

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Люминесценция деп - берілген температурага сэйкес келетін жылулық жарық
шығарудан басым, сэуле шығару механизмі жылулық болмайтын, сэулеленуді атайды. Мүндай қүбылыс денеге спектрдің көрінетін, УК, рентген жэне сәулелерімен эсер еткенде байқалады, яғни денені сыртқы жылулық емес энергия көзімен қоздырғанда байқалады. Денені қоздыру түріне байланысты ол:фотолюминесценция (жарық сэулесімен қоздыру), рентген-діклюминесценция(рентген сэулесімен қоздыру), катодтықлюминесценция (электронмен қоздыру),электрліклюминесценция (электр өрісі арқьшы қоздыру), радиолюминесценция
(сх,р,у бөлшектерімен қоздыру), хемилюминесценция (химиялық реакциялар
арқылы) т.б. деген түрлерге бөлінеді. Сэулелену уақытының үзақтығына
байланысты люминесценцияны: флуоресенция жэне фосфоресенция деген
түрлерге Энергетикалық деңгейлер Энергетиклық деңгей бөледі. Егер дененің сэуле шығару уақыты 10-8секундтан аз болса, яғни денені қоздыру тоқталысымен сэуле шығару да тоқталса оны флуоресенция деп, ал денені қоздыру тоқталғанымен дененің сэуле шығаруы жалғаса берсе оны фосфоресенция деп атайды. Люминесценция механизмімен танысайық. Атом не молекула энергиясы ҺУ фотонды жүтып энергетикалық қозған күйге көшеді де 10-8 с уақыт өткен соң жиілігі V тең фотонды шығарып бүрыңғы күйге қайта келеді. Жүтылған жэне шығарылған сәулелердің жиілктері тең УФ= УЛ болғандықтан люминесценцияның бүл түрін резонанстық деп атайды, ол көбіне бір атомды газдарда кездеседі (2а).Егер газды ортада басқа денелердің атомдар, не молекулалары бар болса, онда қозған жэне қозбаған молекулалардың соқтығысу нэтижесінде өз ара энергия алмасу орын алады, нэтижесінде қозған молекула төмен орналасқан жаңа энергетикалық деңгейге ауысады. Молекула жаңа күйден жиілігі жарық фотонын шығара отырып қозбаған негізгі күйге өтеді. Бүл қүбылыста флуресценцияға тэн, бірақ УФ> ҮЛ болады .Егер орта қүрамы өте күрделі органикалық молекулалардан түрса, онда жоғарыда қарастырылған люминесценциялық қүбылыс басқа түрде жүреді.Кейде қозған күйде түрған молекулалар энергетикалық жағынан төмен жатқан, аралық түрақты (метастабильді) күйге сэуле шығармай өтеді, бірақ бүл күйден молекула негізгі күйге өз бетінше, энергия жүмсамай шыға алмайды. Мүндай молекулалар ортаның молекула-кинетикалық энергиясы есебінен түрақты күйден қайта қозған күйге көшіп, онан негізгі күйге қайта оралады. Бүл қарастырылған мысал фосфоресенция күбьшысына тэн.
1.»Медицинская и биологическая физика»Дрофа Москва 2004г.
А.Н.Ремизов,А.Г.Максина,А.Я.Потапенко.
2.»Медициналық биофизика» (Оқулық) Бират Көшенов.
Алматы Қарасай 2008ж.
3.»Физика және астрономия»(Оқулық)Мектеп баспасы.
4.Журнал неврологии и психиатрии 8,2001г

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қарағанды Мемлекеттік Медицина Университеті
Медициналық биологиялық физика және информатика кафедрасы

СӨЖ
Тақырыбы: ДНК-ның фотохимиялық түрленуі. Люминесценттік таңбалар мен
сорғылар және олардың биология мен медицинада қолданылуы.

Орындаған: Базарбек Т.
Тексерген:Бражанова А.К

Қарағанды 2011
Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. ДНК-ның фотохимиялық түрленуі.
2. Люминесценттік таңбалар мен сорғылар.
3. Олардың биология мен медицинада қолданылуы.

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер

Люминесценттік таңбалар мен сорғылар және олардың биология мен
медицинада қолданылуы.
Люминесценция деп - берілген температурага сэйкес келетін жылулық жарық
шығарудан басым, сэуле шығару механизмі жылулық болмайтын, сэулеленуді
атайды. Мүндай қүбылыс денеге спектрдің көрінетін, УК, рентген жэне
сәулелерімен эсер еткенде байқалады, яғни денені сыртқы жылулық емес
энергия көзімен қоздырғанда байқалады. Денені қоздыру түріне байланысты
ол:фотолюминесценция (жарық сэулесімен қоздыру), рентген-
діклюминесценция(рентген сэулесімен қоздыру), катодтықлюминесценция
(электронмен қоздыру),электрліклюминесценция (электр өрісі арқьшы қоздыру),
радиолюминесценция
(сх,р,у бөлшектерімен қоздыру), хемилюминесценция (химиялық реакциялар
арқылы) т.б. деген түрлерге бөлінеді. Сэулелену уақытының үзақтығына
байланысты люминесценцияны: флуоресенция жэне фосфоресенция деген
түрлерге Энергетикалық деңгейлер Энергетиклық деңгей бөледі. Егер дененің
сэуле шығару уақыты 10-8секундтан аз болса, яғни денені қоздыру
тоқталысымен сэуле шығару да тоқталса оны флуоресенция деп, ал денені
қоздыру тоқталғанымен дененің сэуле шығаруы жалғаса берсе оны фосфоресенция
деп атайды. Люминесценция механизмімен танысайық. Атом не молекула
энергиясы Һу фотонды жүтып энергетикалық қозған күйге көшеді де 10-8 с
уақыт өткен соң жиілігі V тең фотонды шығарып бүрыңғы күйге қайта келеді.
Жүтылған жэне шығарылған сәулелердің жиілктері тең уф= ул болғандықтан
люминесценцияның бүл түрін резонанстық деп атайды, ол көбіне бір атомды
газдарда кездеседі (2а).Егер газды ортада басқа денелердің атомдар, не
молекулалары бар болса, онда қозған жэне қозбаған молекулалардың соқтығысу
нэтижесінде өз ара энергия алмасу орын алады, нэтижесінде қозған молекула
төмен орналасқан жаңа энергетикалық деңгейге ауысады. Молекула жаңа күйден
жиілігі жарық фотонын шығара отырып қозбаған негізгі күйге өтеді. Бүл
қүбылыста флуресценцияға тэн, бірақ уф үл болады .Егер орта қүрамы өте
күрделі органикалық молекулалардан түрса, онда жоғарыда қарастырылған
люминесценциялық қүбылыс басқа түрде жүреді.Кейде қозған күйде түрған
молекулалар энергетикалық жағынан төмен жатқан, аралық түрақты
(метастабильді) күйге сэуле шығармай өтеді, бірақ бүл күйден молекула
негізгі күйге өз бетінше, энергия жүмсамай шыға алмайды. Мүндай молекулалар
ортаның молекула-кинетикалық энергиясы есебінен түрақты күйден қайта қозған
күйге көшіп, онан негізгі күйге қайта оралады. Бүл қарастырылған мысал
фосфоресенция күбьшысына тэн.
ҺV
ҺVҺV
ҺV
Люминесценция қүбылысы кезінде дене жүтқан, яғни оны қоздыруға жүмсалған
фотонның энергиясы мен денеден шыққан сэуле энергиялары тең емес, яғни ҺV'
ҺVф , мүндағы 1г - люминесцентік сәуле энергиясы, ҺVф - денені қоздыруға
кеткен фотонның энергиясы. Стокстың заңы бойынша, атомның немесе
молекуланың жүтқан фотонының энергиясының біраз бөлігі оптикалық емес,жарық
шығарумен байланыссыз қүбылыстарға жүмсалады. ҺVф = һ V' + ДЕ немесе Vф
V' мүнан Хф Хл болады, яғни люминесценция толқьгаы оны қоздырған фотонның
толқынынан үлкен болады .
Люминесценция ХфХлХ, люминесценция қүбылысының энергетикалық
сипатамасы ретінде үшып шықан фотон санының денеге жүтылған фотон санына
қатынасын алуды Вавилов ұсынған, бүл шама Ф =п N өрнегімен
сипатталынады.Люминесценция қүбылысы денені қүрайтын химиялық
қосылыстарының шамасын анақтайтьга люминесценциялық талдау әдісінде
қоданылады.Мысалы, жасушаның тірі немесе өлі екендігін олардың шығаратын
сэуле түсіне қарап ажыратады, ал қанның жасыл сары түсіне қарап ондың
қүрамында адреналин бар екендігін анықтауға болады. Химиялық реакциялар
нәтижесінде денелердің атомдары мен молекулаларының қозуы салдарынан
олардың сэулеленуін хемилюминесценция деп, ал бұл құбылыстың биологиялық
денелерде жүруін биохемилюминесценция (жарқырауық қоңыз, кейбір теңіз
жэндіктері мен жануарлары т.б.) қүбылысы деп атайды. Биологиялық
жүйелердегі хемилюминсценция қүбылысы липидті бос радикалдарының
рекомбинациялануы кезінде байқалады.Жалпы хемилюминесценция қүбьшысы бос
радикалдар қатысумен жүретін реакциялар кезінде байқалады. Ағзада бос
радикалдардың мөлшерінің артуы бұл қүбылысты күшейтеді. Бос радикалдар ағза
үлпасындағы тотығуға қарсы элементтер жүйесіне жататын аскорбин қышқылы,
адреналин, фосфолипидтардың сульфагидрилді қосьшыстарымен тежелгенде
хемилюминесценциялық сэулелену орын алады. Үлпадағы бос радикалдардың
тотығу үдерісі кейбір аурулардың пайда болуына алып келеді, олай болса
хемилюминесценция қүбылысын диагносткалық тест ретінде қолдануға болады.
Ағзада неғүрлым бос радикалдар көп болса сол ғүрлым оның ауруға үшырау
ықтималдьшығы да күшейеді. Соңғы кезде жүргізілген зерттеулер, стрессжәне
эр түрлі аурулар кезінде қан плазмасы мен оның сарсуының сэулеленуінің
интенсивтілігі өзгеретіндігін көрсетті. Мысалы, стресс кезінде қан
плазмасы шығатарын сэуленің интенсивтілігі күрт күшейеді, бүл қүбылыс қанда
бос радикалдар тотығуының белсенділігінің артқанын көрсетеді, ал қан
сарсуының сәуле шығаруының күшеюі өкпедегі қабыну үдерісінің артуына сэйкес
келеді және оның интенсивтілігі аурудың белсенділігіне тәуелді болады. Бүл
қүбылыс бос радикалдардың белсенділігінің артуынан болады.
^Шолекуланьщ қозған қальщқа;, қөщуін молекулада жарьіқтың квантының
энергиясын жинақтауы ретінде қарастыруға боладьі. Бірақ бүл энергия өте
жылдам жұмсалады. Энергия жылуға көшеді де қоршаған ортаға. беріледі. Бұл
процесстер өте жылдам ағады (10"13 - 10"! сек). Әр түрлі мөлшердегі
энергияның квантын жүтқан молекула біраздан кейін, сонымеп. қозудың ең
төменгі деңгейіне көшеді.'Әрі қарай энергия баяу жүмсалады.
Төменгі синглетті қозған қалыптагы (8.) молекзланың омір сүру
уакііты - 10 -10" еек. Бүл деңгейде жинақталған энергия жылу беріпте
(сәулелендірусіз көшу s*—- sо), сәулелену квантын шығаруға
(флуоресцснция, s* ?о көшуі) немесе фотохимияльщ реақцияньщ орьшдалуьша
жүмсалуы мүмкін.
Жұту спектрлері сияқты күрделі молекулалардың люминисценция (флуоресцеішия)
снектрлерінің шекаралары анық емес. Ақпаратты көбінесе
жолақтардың.макси.му1мдерініц іолқындарының үзындықтары емес, қарқындылық,
поляризация және сэулеленудің үзақтыгы 6еред.

Қарапайым оқиға. Трипсиннің фотобиологиялық әсер етуінің спектірінің:
әсеріне сол ферментін жүту спектрінің қисық сызықтарын I
қарастырайық.Трипсинде 3 бас хромофорлар болады: триптофанны тирозиннің
және цистиннің қалдықтары. Олар трипсиннің жұту спектрі үшін жауапты. Әсер
ету спектрі бүл спектрді толыгымен қайталайды, сондықтан ақуыздың
инактивациясы үшін барлық үш аминқышқыл олардың инактивациясы керек деп
айтуға болады.
Күрделі фотобиологиялық процестерде ақырғы эффектің алдында
жартылай қайтымды фотохимиялық процестер мен жарықсыз стадиялар
агады. Молекуланың қозған қалыпқа көшуін молеқулада жарықтың квантының
энергиясын; жинақтауы ретінде қарастыруға болады. Бірақ бүл энергия өте
жылдам жұмсалады. Энергия жылуға көшеді де қоршаған ортага беріледі. Бүл
процесстер ете жылдам ағады (10"13 - 10"-11 сек). Әр
түрлі мөлшерден : энергияның квантын жұтқан молекула біраздан кейін,
сонымен, қозудың ең төмеңгі деңгейіне көшеді.
Әрі карай энергия баяу жұмсалады. Төменгі синглетті
қозған
қалыптағы- (S0) молекуланың өмір сүру уақыты - 10'9-10"-11сек. Бұл
деңгейде жинақталган энергия жылу беруге (сәулелендірусіз көшу
s* - sо), сәулелену квантын шығаруға (флуоресценция, s* - sо
көшуі) неі^есе фотохимиялық реакцияның орындалуына жұмсалуы мүмкін.
Жұту спектрлері сияқты күрделі молекулалардьщ люминиСцеі
іия
(флуоресценция) спектрлерімің шекаралары анық емес. Ақпаратты
көбінесе жолақтардың максимумдерінің толқындарының ұзындықтары емес;
қарқындылық поляризация гәне сәулеленудің ұзактығы береді.
Люминесценция — ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
ДНҚ – ның фотохимиялық түрленуі . Люминесценттік таңбалар мен сорғылар және олардың медицинада қолданылуы .
ДНҚ-ның фотохимиялық түрленуі
ДНҚ-ның фотохимиялық түрленуі туралы
ДНҚ-ның фотохимиялық түрленуі. Люминенсценттік таңбалар мен зондтар және медицина мен биологияда қолдану
ДНҚ-ның фотохимиялық түрленуі.Люминесцентік таңбалармен сорғылар және олардың биология мен медицинада қолданылуы
Люминесценттік таңбалар
ДНҚ тарихы, тәжірибелері. ДНҚ құрамы мен құрылысы
ДНҚ құрылымы. Уотсон – Крик үлгісі. ДНҚ-ның қосспиральді құрылымының дәлелдемесі
Днқ-ның құрылымы, саны және қасиеттері
ДНҚ-ның ролін әрі қарай дәлелдеу
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь