Сайлау құқығы жайлы

1. Сайлау құқығы
2. Азаматтардың сайлау құқықтары
3. Сайлау жүйесінің ұғымы
Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі, ұғымы, қағидаттары.
Сайлау жүйесі дегеніміз – сайлау органдарын құрудың, сайлауды ұйымдастырудың тәртібі қағидаларын қамтитын, сайланбалы мемлекеттік және жергілікті өзін - өзі басқару органдарын қалыптастырудың тәртібі.
Қазақстан Республикасындағы сайлау жүйесі - деп, Конституция мен сайлау туралы заңдарында көрсетілгендей Республика Президенттік, Мәжіліс пен Сенат депутаттарын, ауылдық әкімдерді төте немесе жанама сайлау тәртібін айтамыз.
Сайлау құқығы қағидаттары:
а) Жалпыға бірдей белсенді сайлау құқығы қағидаты - бұл қағидат бойынша, Қазақстанның 18 жасқа жеткен азаматтардың тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне немесе кез – келген өзге жағдайларға қарамастан, сайлауға дауыс беруге қатысуға құқығы бар.
ә) Белсенді сайлау құқығы – дегеніміз 18 жасқа толған Қазақстан азаматтарының сайлауға дауыс беру құқығы.
б) Бәсең сайлау құқығы - Қазақстан Республикасы азаматтарының Қазақстан Республикасының Президенті, Парламентінің, Мәслихат депутаттары немесе жергілікті өзін - өзі басқару органына мүше болып сайлану құқығы.
в) Тең сайлау құқығы - Сайлаушылар Республика Президенті, Парламент мәжілісінің және , мәслихаттың депутаттары сайлауға тең негізде қатысады әрі олардың әрқайсысының бір сайлау бюллетенінде тиісінше бір дауысы болады.
г) Төте сайлау құқығы - азаматтар тікелей сайлайды. 2006 жылы 4- ші желтоқсанда Қазақстан Республикасының Президентін сайлау өткізіліп, сайлауға қатысушылардан 91,15%- пайыз дауыс жинаған Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 7 жылға Қазақстан Республикасының Президенті болып сайланды.

Азаматтардың сайлау құқықтары
1. Әрбір адам өз елін басқаруға тікелей немесе еркін сайланған өкілдер арқылы араласуға құқылы.
2. Халықтың еркі Үкімет билігінің негізі болуға тиіс: бұл ерік мерзімді және бұрмаланбаған, жалпы және тең сайлау құқығы сақталып, жасырын дауыс беруді немесе дауыс беру бостандығын қамтамасыз ететін өзге дәл сондай нысандар арқылы өткізілетін сайлауларда көрініс табуы тиіс.
3. Қазақстан Республикасы азаматтарының мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін - өзі басқару органдарынан сайлауға және оларға сайлануға, сондай - ақ Республикалық референдумға қатысуға құқығы бар.
4. Сот іс -әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру органдарында отырған азаматтардың сайлауға және сайлануға, Республикалық референдумға қатысуға құқығы жоқ.
5. Қазақстан Республикасындағы сайлау Қазақстан Республикасы азаматының сайлау және сайлану құқығы еркін жүзеге асыруға негізделеді.
6. Сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру жағдайында өткізіледі.
7. Қазақстан Республикасы азаматтарының сайлауға қатысуы ерікті болып табылады. Азаматтың сайлауға қатысуын немесе қатыспауын мәжбүр етуге, сондай-ақ оның еркін білдіруіне шектеу қоюға ешкімнің хақысы жоқ.
        
        Жоспар
1. Сайлау құқығы
2. Азаматтардың сайлау құқықтары
3. Сайлау жүйесінің ұғымы
Сайлау құқығы
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... – сайлау органдарын ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және
жергілікті өзін - өзі басқару органдарын қалыптастырудың тәртібі.
Қазақстан Республикасындағы сайлау жүйесі - деп, Конституция мен ... ... ... ... ... ... пен ... ауылдық әкімдерді төте немесе жанама сайлау ... ... ... ... ... белсенді сайлау құқығы қағидаты - бұл қағидат ... 18 ... ... ... ... ... лауазымдық
және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, ... ... ... ... ... ... кез – келген өзге
жағдайларға ... ... ... ... ... ... ... Белсенді сайлау құқығы – ... 18 ... ... ... сайлауға дауыс беру құқығы.
б) Бәсең сайлау құқығы - Қазақстан Республикасы ... ... ... Парламентінің, Мәслихат депутаттары немесе
жергілікті өзін - өзі басқару органына мүше ... ... ... Тең ... ... - ... ... Президенті, Парламент
мәжілісінің және , мәслихаттың депутаттары сайлауға тең ... ... ... ... бір ... бюллетенінде тиісінше бір дауысы
болады.
г) Төте сайлау құқығы - азаматтар ... ... 2006 жылы 4- ... ... Республикасының Президентін ... ... ... 91,15%- ... ... ... ... Әбішұлы
Назарбаев 7 жылға Қазақстан Республикасының Президенті болып сайланды.
Азаматтардың сайлау құқықтары
1. Әрбір адам өз елін басқаруға ... ... ... ... өкілдер
арқылы араласуға құқылы.
2. Халықтың еркі Үкімет билігінің негізі болуға тиіс: бұл ерік мерзімді
және бұрмаланбаған, жалпы және тең ... ... ... ... беруді немесе дауыс беру бостандығын қамтамасыз ететін өзге дәл
сондай нысандар арқылы өткізілетін ... ... ... тиіс.
3. Қазақстан Республикасы азаматтарының мемлекеттік ... ... өзін - өзі ... ... сайлауға және оларға
сайлануға, сондай - ақ Республикалық референдумға ... ... Сот іс ... ... деп ... сондай-ақ сот үкімі бойынша
бас бостандығынан айыру органдарында отырған азаматтардың сайлауға
және ... ... ... қатысуға құқығы жоқ.
5. Қазақстан Республикасындағы сайлау Қазақстан Республикасы азаматының
сайлау және сайлану ... ... ... ... ... Сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде ... беру ... ... ... Республикасы азаматтарының сайлауға қатысуы ерікті болып
табылады. Азаматтың ... ... ... ... мәжбүр етуге,
сондай-ақ оның еркін білдіруіне шектеу қоюға ешкімнің хақысы жоқ.
8. Жалпыға бірдей белсенді сайлау құқығы- ... ... ... ... ... ... әлеуметтік, лауазымдық және
мүліктік ... ... ... ... ... дінге
көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне немесе кез – келген ... ... ... ... ... ... ... .
9. Бәсең сайлау құқығы - ... ... ... ... ... ... ... немесе
жергілікті өзін - өзі басқару органдарының ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы
Парламентінің, соның ішінде партиялық тізім ... ... ... ... – ақ ... өзін - өзі ... мүшелілігіне кандидат ретінде:
а ) Тіркеу ... бір жыл ... ... жемқорлық тұрғысында
құқық бұзғаны үшін тәртіптік жауапқа тартылған:
ә) тіркеу алдындағы бір жыл ішінде ... ... ... үшін сот ... ... жаза ... ... уақытына қарай соттылығы ... ... ... ... бойынша алып тасталмаған :
в) психологиялық денсаулық жағдайы туралы медициналық анықтамасы
жоқ адамды ... ... ... ... ... ... ... мәслихаттың депутатын, жергілікті өзін - өзі ... ... ... ... ... ... жасырын дауыс беріледі. Сайлаушылардың еркін білдіруіне
қандай да болсын ... ... ... жол ... ... ... жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің – тепе-тең және мажорлық
екі жүйесі бар. Тепе-тең сайлау жүйесі алған ... мен ... ... ... ... ... құрылады. Тепе-тең жүйенің
жұмыс істеуі үшін бірқатар ерекше шарттардың болуы кажет. ...... ... ... құру ... ... ... сайлау округтерін
тепе-тең жүйенің ерекшеліктеріне лайық өзгертуге болады. Екінші – тепе-тең
жүйенің тиімді жұмыс істеуі үшін кемінде ... екі ... ... ... ... Қазақстанда әлі де саяси партиялар әлсіз ... ... ... ... ... тыс ... ... тепе-
тең сайлау жүйесі қабылданған жоқ.
Мажорлық сайлау жүйесінің: абсолюттік көпшілік және біршама көпшілік
деген екі ... бар. Бұл ... ... ... 1) егер оларға
сайлаушылар ... ... ... тур ... ... ... ... 50 проценттен астамы қатысса, сайлау өткен ... ... егер ... ... дауыстар саны дауыс беруге қатысқан сайлаушылар
санының 50 процентінен асса, ол сайланған болып есептеледі.
Мажорлық жүйе кезінде біршама көпшілік ... ... ... ... ... ... өткен болып есептеледі, ал егер ... ... ... ... ... 25 ... астамы
дауыс берген жағдайда басқа кандидаттарға қарағанда көп дауыс жинаған
кандидат сайланған болып есептеледі.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Республикасының сайлау жүйесі деп Қазақстан
Республикасы Конституииясының және ... ... ... ... ... заң күші бар ... Қазақстан Республикасының Президентін, Қазақстан Республикасы
Парламентінің Мәжілісі мен Сенатының депутаттарын, ... ... ... ... ... де, ... жанама да
сайлайтын сайлау тәртібі түсініледі.
Президентті, Парламент депутаттарын және ... ... ... ... ... ... нормалармен белгіленеді,
олар өз жиынтығында ... ... ... ... ... ... ... конституциялық-құқықтық нормалар Қазақстан
Республикасы ... ... бір ... ... табылады. Олар
Қазақстан Республикасының Президентін, Мәжіліс депутаттары мен ... бір ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттейді. Аталған қырдағы «сайлау
құқығы» ұғымы конституциялық құқықтың аса маңызды ... ... ... ... ... құкығы» ұғымы кәмелетке жеткен
Қазақстан Республикасы азаматтарының субъективтік сайлау құқығы мағынасында
қолданылады.
Қазақстан Республикасының сайлау ... мен ... ... халыктық
егемендіктің бір көрінісі болып табылады, өйткені оларды пайдалана отырып,
азаматтар мемлекеттің ... ... ... ... пен ... депутаттарын сайлау кезінде дауыс беруді
есептеудің ... ... ... егер дауыс беруге сайлаушылардың не Парламент Сенатының депутаттарын
сайлаған кезде таңдаушылардың елу проценттен астамы қатысса, ... ... ... ... ... ... ... дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың
(таңдаушылардың) елу проценттен ... ... ... кандидатпен салыстырғаңда қайтадан түскен кезде сайлаушылардың
(таңдаушылардың) елу проценттен астамы болуға тиіс ... ... ... ... көп ... алған;
бір ғана кандидат дауысқа түскенде қайтадан дауыс беру кезінде дауыс
беруге қатыскан сайлаушылар (таңдаушылар) ... елу ... ... ... ол ... сайланған болып есептеледі.
Мәслихат депутаттарын сайлаған кезде ... ... ... ... егер ... ... ... елу проценттен астамы қатысса
сайлау өткен болып есептеледі;
2) егер оның кандидатурасына дауыс беруге ... ... ... ... ... ал ... дауыс берген кезде – басқа
кандидатпен салыстырғанда сайлаушылардың елу ... ... ... ... көп ... ... ... сайланған болып
есептеледі;
3) егер ... бір ... ... ... егер оның ... ... ... сайлаушылардың кемінде елу проценті қатысса, ол
сайланған болып есептеледі. Қазақстан Республикасы сайлау құқығының көздері
нормативтік ... ... ... ... оларда Қазақстан
Республикасынын сайлау органдарын қалыптастыруға ... ... ... ... ... болады. Бұл
көздерге:
- 1995 жылғы Қазақстан Республикасынын Конституциясы;
- Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 28 ... ... ... ... ... заң күші ... Қазақстан Республикасының 1993 жылғы 10 ... ... ... ... және ... ... ... Заңы;
- Қазақстан Республикасы Орталық сайлау ... ... ... ... ... ... құқығының бастауы болып табылатын
нормативтік құқықтық актілер Президент, Парламенттің Мәжіліс пен Сенатының,
мәслихаттардың ... және ... ... ... ... ... және сайлау өткізу кезінде туындайтын қатынастарды реттей
отырып, азаматтардың еркін ерікті түрде білдіруін ... ... ... ... Сайлау азаматтардын мемлекетік ... ... ... сайлау және сайлану құқығын еркін жүзеге
асыруға негізделеді.
Сайлау құқығы принциптері Қазақстан Республикасының Конституциясымен,
сондай-ақ Қазақстан Республикасы ... 1995 ... 28 ... ... ... ... ... заң күші бар
Жарлығымен бекітілген. Ол ... ... ... ... кұкығы принципі жынысына, ұлтына, нәсіліне, дінге
көзқарасына, әлеуметтік шығу ... және тағы ... ... ... ... бір ... толған барлық азаматы
мемлекеттік биліктің ... ... ... және ... ... ... бірдей сайлау кұқығы белсенді сайлау кұкығына және бәсең
сайлау құқығына бөлінеді.
Белсенді сайлау құқығы – ол Республиканың 18 ... ... ... ... ... ... құқығы.
Бәсең сайлау құқығы – ол Республика ... ... ... ... ... ... және ... болып сайлану құқығы. Әлбетте, бәсең сайлау құқығы белсенді сайлау
құқығынан ерекшеленеді. Бәсең ... ... ... ... ... ... болып табылады. Бәсеңдіктің мәні мынада, ол сайламайды
(дауыс беру ... ... да), оны ... мемлекеттік органдарға сайланатын азаматтарға бірқатар
талаптар қояды. Бұл талап ... ... ... ... ... ... ... орай қойылады. Мысалы,
Президент орнына сайлану үшін жасына, біліміне, мемлекетке ... ... ... ... ... Осы ... ... Президент
орнының халық пен мемлекет алдындағы айрықша зор жауапкершілігіне орай
қойылады. ... ... ... ұсынылған
кандидатураларға да ... ... ... ... ... ... сайлау құқығын шектеушілік болып табылмайды.
Жалпыға бірдей сайлау құқығы сайлау құқығының шектелуін белгілеу
мүмкіндігін ... ... ... ... Конституциясы
сотпен қабілетсіз деп танылған азаматтардың ... және ... ... ... ... болмайтынын белгілеген.
Бұл жүйкесі (ақыл-есі) кемістігіне байланысты өзінің азаматтық құқығын
толық пайдалануға және азаматтық ... ... ... сайлау құқығының шектелетіндігін білдіреді. Бірақ мұндай
шектеу тек сот ... ... Егер сот ... ... ... тек сонда ғана азаматтың сайлау құқығы ... ... ... ... ... ... ... азаматтың сайлау құқығын
шектеуіне құқығы жоқ.
Заңдық күшіне енген сот үкімімен еркінен ... ... ... және ... ... жоқ. Тиісінше, қамауда отырған
адамға ол туралы айыптау үкімі шықпаған ... оның ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы»
Жарлығында тергеу ... мен ... ... ... ... құрылатыны және ондағы адамдардың ... ... ... Республикасы азаматтарының сайлау құқығындағы тепе-теңдік
принципі сайлаушылардың Президент, Республика Парламентінің ... ... ... ... ... ... және әр сайлаушының
бір дауысты ғана ... ... ... білдіреді. Әр сайлаушы тек бір
тізімге ғана енгізіледі және осы сайлауда (Президент, Парламент депутаттары
және т.б.) ... рет ... бере ... Сайлау бюллетені жеке басты
куәландыратын құжаттар бойынша беріледі. ... ... да ... ... тең құқығы болады. Сайлауға тепе-тендік
негізде қатысу, сондай-ақ бір де бір сайлаушының басқа сайлаушыға қарағанда
ешқандай жеңілдігі ... ... ... ... ... ... ... саны бойынша тепе-тең сайлау округтері құрылады. ... ... ... заңмен бірдей денгейде қорғалады, Қазақстан
Республикасының Қылмыстық кодексі республика азаматтарының сайлау құқығын
жүзеге ... ... ... ... жауаптылық белгіленген.
Қазақстан Республикасындағы сайлауға әзірлік пен оны ... ... ... ... Бұл органдар бірыңғай жүйе
құрады. Мемлекеттік органдардың бірыңғай жүйесіне:
республиканың орталык сайлау комиссиясы;
аумақтық ... ... ... ... ... ... кіреді.
Сайлау комиссиясының өкілеттік мерзімі бес жыл.
Орталық сайлау комиссиясы (ОСК) ... ... ... ... ... және ... жұмыс істейтін орган ... ОСК ... ... ... Парламент Мәжілісі
қызметке сайлайтын және ... ... ... төраға
орынбасарларынан, хатшыдан және ... ... ... ... және ... жоғары заң білімі болуы тиіс. Тұрақты жұмыс
істейтін мемлекеттік орган ретінде ОСК-ның өз аппараты ... ... ... ... ... ... берілген:
Республика аумағыңда сайлау туралы зандардың ... ... ... осы ... ... қолданылуын камтамасыз етеді;
Президент және Парламент Мәжілісі депутаттарын сайлауға әзірлік пен
оның өткізілуін ұйымдастырады; Парламент ... ... ... сайлау округтерін кұрады; Президент ... ... ... ... ... ... ... шешімдерін кері қайтарады
және тоқтата тұрады; олардың арасында сайлауға берілген қаражатты бөледі;
аумақтық және округтік сайлау комиссияларының ... және ... ... пен ... ... және ... сайлаулары бойынша дауыс беру үшін
бюллетеньдердің, сондай-ақ Президенттікке кандидат қолдаушы ... ... ... ... ... ... ... қолын жинау үшін қол қойылатын ... ... ... басқа да сайлау құжаттарын белгілейді;
сайлауды әзірлеу мен өткізуге байланысты мәселелер бойынша мемлекеттік
органдар мен ұйымдардын есебін ... ... ... ... ... туралы заңдарды сақтауы ... ... ... ... ... оның ... ... мен бастамашылық
топтарды тіркейді; бұқаралық ақпарат құралдарында кандидаттарды тіркеу
туралы хабарларды ... және ... ... ... ... ... ... және Парламент депутаттарын тіркейді, осы туралы
хабарларды жариялайды;
мәслихаттардың кезекті және кезектеи тыс ... ... ... беруді және қайтадан сайлау өткізуді тағайындайды және
ұйымдастырады;
өз құзыретіндегі мәселелер бойынша барлығына ... ... ... басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Облыстық, қалалық, аудандық ... ... ... ... ... ... Олар ... Парламент депутаттары
және мәслихаттары депутаттарының, жергілікті өзін-өзі басқару органдары
мүшелерінің сайлауын ... және ... ... ... ... ... 9-дан 15 мүшеге дейін құрамда белгіленген
сайлау күнінен жеті күннен кешіктірілмей кұрылады.
Аумақтық сайлау ... ... ... ... екі топқа белуге
болады:
ОСК-ның өкілеттігін қамтамасыз етумен ... топ. ... ... әкімшілік бірлік аумағында сайлау туралы ... ... ... ... ... ... және мәслихат депутаттары,
жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ... ету ... сайлау комиссиялары кызметі ерекшелігімен сипатталатын топ.
Оған ... ... ... ... ... ету, ... ... олардың семімді өкілдері мен бастамашылық
топтарды тіркеу, пункттерді ... ... ... ... ... ... дауыстың нәтижесін шығару және оны ОСК-на беру;
мәслихат ... ... ... ... округгерін құру, сайлау
комиссияларын хабарландыру, мәслихат депутаттары сайлауының қорытындысын
шығару, Сенат пен ... ... ... депутаттарының орнына қайтара
дауыс беру мен қайтара сайлау өткізуді ұйымдастыру жатады. Аумақтық сайлау
комиссияларының ... ... ... ... ... ... ... сайлау да жатады. Олар ... ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару
органдарының ... ... ... округтік сайлау комиссиясының
қызметін орындайды.
Тиісті әкімдердің ... ... 9-15 ... бар ... ... ... Олар ... округтерінде Парламент Мәжілісі
мен мәслихаттарының депутаттарын сайлауын ... ... ... ... сайлау комиссияларына олардың жүктелген міндеттерді
орындауын қамтамасыз ететіндей ... ... Олар ... мен ... депуттаттары сайлауын өткізуді ұйымдастырады,
учаскелік сайлау комиссияларының қызметін ... ... ... ... және ... ... учаскелік сайлау комиссияларының
шешімдері мен әрекеттеріне түскен өтініштер мен ... ... ... ... ... ... олардың
сенімді өкілдері мен бастамашылық топтарды тіркейді, оларға ... ... ... ... ... және дұрыс жасалуын
бақылайды. Округтік сайлау комиссиялары ... ... ... органдар мен ұйымдардың сайлауды әзірлеу және өткізу, тағы
басқа мәселелер бойынша ... ... ... ... ... ... 9-15 ... тиісті әкімдердің
шешімдерімен құрылады. Олар тиісті сайлау ... ... ... мен ... ... жергілікті өзін-өзі
басқару орғандары мүшелерінің сайлауын ұйымдастыру және ... ... ... сайлау комиссиялары учаскеде ... ... ... ... жасайды, учаскелік комиссиялардың орналасқан ... ... ... ... беру ... уақытын және дауыс
беретін орнын хабарлайды, ... ... ... ... ... шығарады және дауыс берудің қорытындысын анықтайды, дауыс беруді
әзірлеу және ұйымдастыру және басқа мәселелер бойынша түскен ... ... ... ... ұйымдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары,
олардың лауазымды адамдары ... ... ... ... ... ... оларға қажетті мәліметтер мен материалдар беруге,
сайлау комиссияларының өтініштеріне үш күндік мерзім ішінде жауап ... ... ... ... және өткізу кезінде оны ойдағыдай
өткізу үшін барлық мемлекеттік органдардың күші жұмылдырылады. ... ... ... шара, мемлекеттік органдардың маңызды буындарын
қалыптастыруда демократизм көрінісі ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сайлау құқығы3 бет
Сайлау құқығы және оның негізгі қағидалары10 бет
Қазақстан Республикасы сайлау құқығы және сайлау жүйесі17 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау жүйесі. ҚР Азаматтық құқығы туралы жалпы ұғым12 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы16 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы мен сайлау жүйесінің түсінігі6 бет
Қазақстан Республикасының сайлау құқығы мен сайлау жүйесі4 бет
Дәрістік кешен87 бет
Конституциялық құқық пәнінен дәрістер78 бет
Латын америкасы мемлекеттерінің құрылтайшы биліктік тәжірибесі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь