Ыбырай Алтынсарин жайлы ақпарат

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім

1. Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері

2. Ыбырай Алтынсарин ашқан қазақ мектептері

3. Халыққа білім мен тәрбие берудегі жазған еңбектері


ІІІ. Қорытынды
Педагогика училищелері мен жоғарғы оқу орындарының филология факультеттері оқу программаларынан қазақ халқының ұлы ағартушылары Шоқан Уалиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай Құнанбаевтың өмірі мен творчествосын оқып білуге мол орын берілген. Соның ішінде өзін болашақ мұғалім – тәрбиешілік мамандығына дайындауға бағыштаған жастар үшін педагог Ыбырай Алтынсариннің алатын орны ерекше. Өйткені ұлы педагогтің тұласында оқытушылық мамандыққа тән қадір-қасиеттердің бәрі бар. Ол – мұғалім-методист, халық ағарту ісінің ұйымдастырушысы, оқулықтар авторы және қоғам қайраткері.
Ыбырай – фальклорист, ақын-жазушы, журналист.
Бұл тақырыптағы мақсат Ыбырай мұраларының қай шамада игерілгенін көрсету, нақты мазмұндар мен проблемалар қалай шешілді, болашақта не істеу керек деген ой туғызу, ізденімпаздыққа жетектеу.
Ыбырай Алтынсаринді жаңашыл педагог-ағартушы, белгілі қоғам қайраткері ретінде тану, оның шығармаларын осы тұрғыдан талдау біздің заманымыздың 40 жылдарынан басталды оның шығармалары кең талданып, олардың мазмұны мен мақсаты, идеясы ашылып көрсетілді.
1. Ә.Дербісалин. «Ыбырай Алтынсарин».Алматы, 1965ж

2. Ы.Алтынсарин. Таңдамалы шығармалары.

3. Қазақстан ұлттық энциклопедиясы(1 том)

4. Б.Нұржекеұлы «Жүз тұңғыш». Алматы, 2005ж

5. Ә.Сыдықов. «Ы.Алтынсариннің педагогикалық идеялары мен ағартушылық қызметі». Алматы, 1969ж
6. Ә.Доспамбетов. «Алғашқы хрестоматия» Алматы 1969ж
        
        Кіріспе
Педагогика училищелері мен жоғарғы оқу орындарының филология
факультеттері оқу ... ... ... ұлы ... Уалиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай ... ... ... оқып білуге мол орын ... ... ... ... ...... ... дайындауға бағыштаған
жастар үшін педагог ... ... ... орны ерекше.
Өйткені ұлы ... ... ... ... тән ... бәрі бар. Ол – мұғалім-методист, халық ... ... ... авторы және қоғам қайраткері.
Ыбырай – ... ... ... ... ... ... мұраларының қай ... ... ... мазмұндар мен проблемалар қалай шешілді,
болашақта не ... ... ... ой туғызу, ізденімпаздыққа жетектеу.
Ыбырай Алтынсаринді жаңашыл педагог-ағартушы, ... ... ... ... оның шығармаларын осы ... ... ... 40 ... ... оның шығармалары кең
талданып, олардың мазмұны мен мақсаты, ... ... ... Алтынсариннің
өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері.
Ыбырай ... 1841 20 ... ... ... ... ... Арақарағай болысында (қазіргі Қостанай облысының
Затобол ... ... ... ... ... ауыл ... көргені болмаса, басқадай оқу қумаған, момын, ... адам ... Ол ... үш жасқа толғанда қайтыс болады.
Шешесі Айман (арғын руынан Шеген ... ... ескі салт ... ... ... одан туған балалардың ... ... ... өлгеннен кейін тәлім-тәрбиені атасы ... ... ... Жаңбыршин – белгілі би, ірі бай ... ... ... уақыт Орынбор Шекара комиссиясы қол ... ... ... ... қызмет істеген, патша ... ... ... ... ... Орысша тіл білген, ақыл парасаты да мол
болған би.
Патша ... ... ... ... басты жолы ... жаңа ... ... «сол арқылы өзінің отаршылық саясатын
дала ... ... ... ... ... жергілікті халықтан
дайындауды отаршылдық ... ... ... ... тиісті
жерлерде қамтамасыз етіп ... ... бірі ... ... ... ... ... мектеп және Орынбор ... ... ... 1844 ... 14 ... ... тек қазақ балалары, онда да ... тек ... ... ... көрсететіндердің немесе оған ... ... ... ... алынатын болды. Осынау
«Ережені» көзі ашық Балғожа би жақсы ... ... ұлы ... ... оқитын мектептің ашылуына арналған адымдар ... ... ... 5 ... күні ... би ... әдейі барып,
өзінің жақсы ... ... ... ... ... ... ... әдейі жолығып, немересі Ыбырайды ашылмақ
мектебіне қабылданатын ... ... ... етіп ... ... арыз ... Арыз ... 1850 жылы 22 тамызда Орынбор Шекара комиссиясы жанынан
қазақ ... үшін ... ... 30 ... бірі ... ... ол көп ... үйренді – орыс ... оның ...... ... ... ... озық екенін түсінеді. Болашақ ұлы ... ... ... ... ... ... Орыс зиялыларының
шығармаларынан нәр алады. ... аса ... ... жоғары балдар
алып оқиды.
Ыбырай ... 1857 жылы ... осы ... үздік
бағалармен бітіріп шықты, ... ... және ... ... ... ... да қоса алады.
1857-1859 жылдары қыпшақ руы ұзын ... ... ... ... Балғожа Жаңбиршиннің қарамағыеда хат
жүргізуші болып атқарады.1859 ... ... ... ... ... ... ... кіші тілмаш (аудармашы) болып
тағайындалады.
1860 жылы ... ... ... орны Орынбор ... ... үшін ... ... ... рұқсат алады. Осы
мектепке Ы.Алтинсарин оқытушы болып ... ... ... жаны ... ... қолына тиген соң Ыбырай ... ... ... ... біржола елге Торғайға келіп, ағарту
жұмысына кіріседі. Торғай ... ... ... ... қоса ... ... жылы қыркүйектің 1-і күні Троицк қаласында қазақ ... оған 30 ... ... ... ... ... Торғай қаласында мектеп ашуға
әзірлік ... ... ... Ол өте ауыр ... ... ... десе, салғыртсып, қырын ... ... соза ... ... ала ... ... ... таман Ыбырай Алтынсарин жобалаған
мектебінің ... ... ... оқуды бастауға әзірліктің
аяқталғанынОрынбор әкімшілігіне хабарлайды.
1864 жылы ... 8-і күні ... ... ... ... ... ... той болды. Халықтың әдет-ғұрпына сай
атшабыс, тағы ... да ... ... ... қазақтар мәз-
мейрам, үлкен қуаныш үстінде, бірден он үш бала ... ... ... ... ... ... ... жылы қазан айының 21-жұлдызында ... ... ... Ережесі» бекітіліп, Орал және ... ... ... ... 1868 жылы ... ... орыс-қазақ
училищесі қайта құрылды.
Ыбырай Алтынсарин ашқан қазақ мектептері
Ы.Алтынсарин қажымай-талмай ізденуінің ... ... ... ... ... ... қолөнер мектебін ашады. Бұл ... ... ... мәні бар ... оқу ... 10 бала
қабылданады. Мектеп салтанатты түрде ашылады, оның ашылуына ... ... ... ... бірсыпырасын көпшілік алдында
шебер насихаттайды, өнерлі елдердің ... ... ... қуып жетудің жолдары мен қажеттіліктерін ... ... ... ... ... мәні мен ... кейінірек
дос-жарандарына жазған хат- хабарларында да бастан-аяқ ... ... ... бөлісуге шақырады. «Қазақтардың, - деп жазды ол, -
тез қадаммаен отырықшылық ... ... ... ескес алып...
қолөнер мектебін ашуды ұсынып ... ... енді ... бақытымызға
бұл алғашқы тәжірибиеміз сәтті ... ... ... ... ... ... ... мектептер жанынан
кітапханалар ашып, Орынбордан оқулық ... ... ... ... ... еңбектер алдыра бастады. Ыбырай
Алтынсарин беделді қазақтардың ... ... ... ... былай да
көмектесе беретініне әбден ... Осы ... ... ... ұлы
педагогтің тындырған ісі мен адал ... ... ... ... деп ... ... ... 10-жұлдызында Орск қаласында қазақ даласындағы
тұңғыш ... ... ... ... ... Бұл Ыбырайдың
Орынбор округі басшыларының ... ... ... келе ... ... бірі ... Ақыры бір арманына жетті.Мұғалімдер
мектебінің ашылуы ... ... ... ... рәсімі салтанатты
болды.
Бұл мектепке артқан үмітін және оның қоғамдық үшін ... ... ... ... ... ... ... оқушыларымывздың барып түсетін мектебі еді, ... ... бір ... ... қазақ халқының тұрмысына, шынында да
пацдалы болған болар ... ... ... экономикасының дами
беруіне көмектесе алалатын адамдар болар еді».
1887 жылы ... ... ... мектептер ашу ісіне ... ... ... ... ... А.П.Проценко болыстық
мектептер ашуға ресми рұқсат берді.
Қараша айының 1-жұлдызында Қарабұтақ ... бір ... ... ... ... ... Ы.Алтынсариннің көптен әзірлеп,
оқитын орын, оқу құрал-жабдықтарын өзі жинап ... ... ... ... Ол 20 ... еді...Ыбырай-қазақ халқы тарихында
әйелдердің теңсіздігін ... көре ... және оы сол ауыр ... ... тарту жолында алғаш қол ұшын берген жаңашыл
қайраткер.
1888 жылы қыркүйек ... ... ... уезіне қарасты
Қараторғай болыстық мектебі ... оған ... 12 ... ... 21-жұлдызында Қостанайда Ыбырай Алтынсарин бір
класстық ер ... үшін орыс ... ... кейінгі
«алғашқы екі күнде мектепке оқуға 57 бала ... ... мен ... берудегі жазған еңбектері
Ыбырайдың бірінші кітабы 1879 жылы, екінші ... 1880 ... ... 1889 жылы басылып шықты. Бұл кітаптарда ... ... ... өсімдік, жануарлар ... ... ... ... ... түсінікті көркем ... ... ... ... ... ... ... келтіреді.
Алтынсариннің төл әңгімелері қысқа да нұсқа құрылып, мазмұны
жағынан ұтымды ... ... орай оның ... ... ... мен ағаш үй» тәрізді новеллаларын тілге тиек ... ... ... ... аяған күштірек», «Асыл шөп», «Шеше мен
бала», «Бай мен ... ... ... бұлақ», тағы басқа әңгімелері-
әсерлі де көркем шығармалар. ... ... ... ... ... тіліне тәржімалап, қазақ әдебиетінде
көркем ... ... ... ... жеке ... ... ... Алтынсариннің
лирик. өлеңдерінен басталады.Ақын өзінің ... ... ... жыл ... ... ... Мұнда ол Жаңа
жыл басы – Наурыздағы елдің ... ... бір ... ... алып,
оны малдың төлдеуі, ақтың көбеюімен, табиғат пен ... ... ... сәтімен қатар алып суреттейді. Күн мен ... ... ... ал ... ... ... балап көрсетеді. Осы табиғат пен адам ... ... ... ... ... ... әкелген жаңалығы
болып табылады.
Ыбырай Алтынсарин ... ... ... ... екі оқу ... – «Қазақ хрестоматиясын» ... орыс ... ... ... ... ... шығарды.
Екі кітаптағы барша қазақ сөздері орыс графикасымен берілген.
Бұл екі ... ... ... ... өсу тарихында
үлкен орын ... өте ... ... болды, сонымен бірге олар
қазақ ... өз ... ... ... ... ... ... төл басы.
Ы.Алтынсарин қазақ фольклорын тәрбие мақсатында аса ... ...... ... ... «Жәнібек батыр», тағы
басқалары ... ... ... балалар, оқылық! » - жастардың оқу
гимні. Аудармалар тәрбиелік мәні. ... ...... ... жүрегінен Ыбырай Алтынсарин мықты естен кетпес
орын алды, ... ... ... оның ... мен ... істері
кең қанат жайып, ... ... ... ... ... айының 17-жұлдызында сағат 11-де 48 жасына үш ай ... ... ... ... ... ... ... өзенінің
жағасына - әкесінің қасына жерленді. Ұлы азаматын халқы ағыл – тегіл
жылап-сықтап, ... ... ... деп ... айтып,
қайтпас сапарға шығарып салды.
Міне осыдан ... 165 жыл өте ... ал осы ... ... 150 жыл толғанда мынандай іс-шаралар қолға алынған
еді:
- ұстаздың ... ... ... ... педагогикалық
еңбекер жарық көрді
2. Арқалық қаласында « Алтынсарин » ... ... ... ... ... ... ... мүрдесі қойылған жерде,
Алтынсаринге күмбезді мазар орнаттылды
Алтынсарин ... ... ... жоғары оқу орындары, шың ... ... ... туралы жазба пікір-мінездеме жазғандар
Орынбор Шекара ... ... ... ... ... ... ... Кукляшев пен Дынков Олар бала Ибраһимге «оқуға
ынталы, ... деп ... ... ... ... ... өте жақсы оқитын сабырлы тәрбиеленуші»
деп жазған еді.
Болашақ ... ... ... оның ... өнер-білімге
құштарлығы мен адал да, қайырымды жан екені туралы алғашқы ... ... ... ... ... ... ... сипатын, оның рухы мен
ақылын, адамгершілігі мен мінез-құлқын, тұтас ... оның ... ... ... ... ... көшпелі Азия фанатизм мен
діни сенімдерді ысырып ... ... ... ... өмір ... ... ... таңдады
Жоспары
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен қызметінің ... ... ... ... ... қазақ мектептері
3. Халыққа білім мен ... ... ... ... ... ... Ә.Дербісалин. «Ыбырай Алтынсарин».Алматы, 1965ж
2. Ы.Алтынсарин. Таңдамалы шығармалары.
3. ... ... ... ... ... «Жүз ... Алматы, 2005ж
5. Ә.Сыдықов. «Ы.Алтынсариннің ... ... ... қызметі». Алматы, 1969ж
6. Ә.Доспамбетов. ... ... ... ... ... ... ... Негізгі бөлім
1. Ыбырай ... ... мен ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаевпен Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық көзқарастары4 бет
Алтынсарин Ыбырай10 бет
Шоқан Уәлиханов Ыбырай Алтынсарин Абай Құнанбаев11 бет
Ыбырай Алтынсарин3 бет
Ыбырай Алтынсарин ағартушы педагог44 бет
Ыбырай Алтынсарин еңбектеріндегі әр түрлі жастағы адамдарға білім беру мен тәрбие мәселелері17 бет
Ыбырай Алтынсарин жайлы17 бет
Ыбырай Алтынсарин және қазақтың салт-дәстүрлері4 бет
Ыбырай Алтынсарин және ұлттың мектептері туралы38 бет
Ыбырай Алтынсарин публицист жазушы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь