Құтадғу білік

I. Кіріспе
а. Жүсүп Баласағұнның өмірі.
II. Негізгі бөлім
а. “ Құтадғу біліктің” мазмұны ақылға парасатқа
толы жолдары.
ә. “ Құтадғу біліктің” негізгі мазмұны.
III. Қорытынды
а. Жүсүп пен Абайдың пікірлеріндегі
ұқсастықтары.
Орта ғасыр жазба әдебиетінің айқын көрінісі Жетісулық Жүсіп Баласағұнның “ Құтадғу білік” атты кітабы .
1911 жылы Қазан даласында басылып шыққан Құрманғали Халидовтың “Тауарих Хамса” атты кітабында осы “Баласағұн”, “Құтадығу білік” деген сөздерінің мағынасы түсініктер беріледі . Халидовтың айтуынша: “Бала” – көрікті қашалған тас, “сағұн” – қала деген моңғол сөздері . Көрікті тас қала деген ұғым береді –дейді.Жүсіп Баласағұнның толық аты Жүсүф Хас-хожиб.
XI ғасырдың алғашқы ширегінен бастап, сол ғасырдың 70 жылдарына дейін өмір сүрген адам Жүсүп қазіргі Қазақстан жеріндегі Шу бойына орналасқан ескі қаланың бірі – Баласағұнда туған. Осыдан Жүсүп Баласағұни деп аталған .
Бұл қала сол кезде сауда – саттық орталығы болған Жүсүптің әкесі де өнер иесі, күйші – сзгер екен. О да Қарахан мемлекетінің қожасы Боғра ханға қызмет еткен.
Ел аңызының айтуынша, ол Боғра ханның аталарының бірі Хұсайын дегенге арнап “Дәрди Хұсайын деген күй шығарған белгілі қобызшы болыпты. Жүсүп осы талантты өнерпаз әкесінің тәлімін алып өскен . Жасынан зерделігімен көзге түсіп, сарай қожаларының көңілін аударған. Шығыс Түркістан, Қашқар, Баласағұн , Жетісу өлкелерін билеп тұрған Боғрахан Жүсүптен зор үмітті боп оны баулыған.
Жүсүп кезіндегі атақты деген білім ордаларында болып, көп тілдерді үйреніп, тез жетілген .Әділет жолын іздеп , алыс ұрған жігерлі жас әдебиет пен ғылым салаларын жете меңгерген. Жүсүп өз кезінің білімді адамы саналған.
        
        Орта ғасыр жазба әдебиетінің айқын көрінісі Жетісулық Жүсіп Баласағұнның “
Құтадғу білік” атты ... ... жылы ... даласында басылып шыққан Құрманғали Халидовтың “Тауарих
Хамса” атты кітабында осы “Баласағұн”, “Құтадығу білік” ... ... ... ... . Халидовтың айтуынша: “Бала” – көрікті
қашалған тас, ... – қала ... ... ... . ... тас қала ... ... –дейді.Жүсіп Баласағұнның толық аты Жүсүф Хас-хожиб.
XI ғасырдың ... ... ... сол ғасырдың 70 жылдарына дейін өмір
сүрген адам Жүсүп қазіргі Қазақстан жеріндегі Шу бойына ... ... бірі – ... туған. Осыдан Жүсүп Баласағұни деп аталған .
Бұл қала сол ... ...... ... ... Жүсүптің әкесі де өнер
иесі, ...... ... О да Қарахан мемлекетінің қожасы ... ... ... ... ... ол Боғра ханның аталарының бірі Хұсайын дегенге арнап
“Дәрди Хұсайын деген күй ... ... ... ... Жүсүп осы
талантты өнерпаз әкесінің тәлімін алып өскен . ... ... ... ... ... ... аударған. Шығыс Түркістан, Қашқар,
Баласағұн , Жетісу өлкелерін билеп тұрған Боғрахан Жүсүптен зор ... ... ... ... атақты деген білім ордаларында болып, көп тілдерді ... ... ... ... ... , алыс ... ... жас әдебиет пен ғылым
салаларын жете меңгерген. Жүсүп өз кезінің білімді адамы саналған. ... ... ... ... ... білген . Сол кез әдебитінің, тарихының
, астраномиясының, геометриясының, тағы ғылымдарынан ... ... мен өнер ... ... Жүсүптің дүние дәулетпен ісі болмай ,
парасатты өмір ... ... ... тек осы ... ... ... ... . Өзге жазғандарынан мәлімет жоқ. Асылы , ... өзі ... тек бір осы ... ғана ... . ... ... ... Жүсүптің
басқа әдеби туындыларының болуы ғажап емес , керісінше талай ... ... ... ... де ... жетпей тарихтың қалың қыртысында көміліп,
жойылып кетекн сияқты . ... ... қара ... және ... жазылып
түсінік , кіріспе сөзі бар. Бұл кіріспеле ... ... ... ... . Онда ... өз ... ... мен мәнін, қалай
жазылғанын түсіндіреді. Ол ... ... ... ... ... ақылға, парасатқа толы, оның әрбір жолы
Қытайдың данышпан ... ... , ... ... . Бұл ... дана жолдарын оқыған адамдар ... ... ... ... мен Үндінің ғұламалары осы күнге ... ... ... , ... ... бұл ... кітапты еш
адам шығарып көрмегенін әбден ... . Әр ... ... ... ... атап жүр. Қытай ойшылдары “Мемлекет иелерінің даналық
ережелері” деп атаса, Үнді кемеңгерлері оны ... ... ... ... ... ... ... “Патшаларға кеңесші кітап” деп атап
кеткен. Ал ... ... бұл ... ... ... ... жазған - білімді парасатты Баласағұнда туған ер. Бұл ... ... ... ... ханы ... тарту етті Ол үшін жас тақсырдың
сыйлығы мен дәрежесіне ие ... ... ... ... ... ... ғана ... қарапайым жазушы Жүсүп-Хас-Хажиб
атанды.”Кітапқа негіз болған төрт асыл ... ... ... ... ... әр ... ер
деп атадым.Ғаділетікті-Күн толды-элик басшы еттім.Бақыты мен Айтолды ... ... ... ... деп ... уәзірдің баласы,
Молшылықты Огдулмыш деп атап, оныс уәзірдің інісі тұттым.Осы төрт ер өзара
әңгімелесті, біріне біреу сұрау қойып, ... ... Осы төрт ерді ... ретінде қабылдаған зерек оқушыларымның жаны жадырасын, жүрегіне жылу
берсін олар өзінің мүсәпір шығарушысын есіне ... ... ... ... ... сыры ... ... жайын, ондағы мақсат, мағынаны образды түрде айтып
берген.Автор өзі ... ... ... ... ... қиялының алынғандығын байқауға болады және олардың
атқаратын міндеттері бейнелі тілмен шебер сипатталады.
Баласағұндық Жүсүптің негізгі ... - ... пен ... ... ... ... ... берекелі елді аңсау. Бұл әрине, әрине халықтың
ертеден бергі ізгі армандарына ұштасады және Әл - ... ... ... ... ... ... ... пікірлер мол ұшырайды.Әл
– Фараби сияқты Жүсүп ... да ... қара ... ... ақыл ... ... . ... пен ақыл билеген бақытты өмір, молшылыққа
кенелген тұрмысты ... ...... ... ... кезіндегі ел билеуші хан Қаһандарға
әділет пен парасатты ... ... ... ... ... іс ... заң ... ретінде ұсынылады. Жазушы дастанның әр тұсында да жалпы
ел, ... ... ... ... қоя білген . Әрбір қоғамдық топтардың ел,
мемлекет өмірінен алатын ... айту ... ... ... әмір ... тек қана ел ... ... соларға жасаған жақсылықтарымен беделді
деген ұғымға саяды. Сондықтан қаған үшін тек үстем топ ... ... ... ... күш ... ... ... , өнерпаздар қажет. Олар да
басшы адамның назарына мұқтаж.
“Илақа сән-әк сән түзу йарықа – Илаһа –Түзу иелерімді ... ... ... ... ... – Разы қыл барлық қамыққан момындарды” деп,
барша ... ... , ... ел – ... жарылқарлық күш іздейді ақын.
Дастаның жоғарыда келтірілген кіріспе түсінік сөздерін автордың өзі ... әлде ... ... ... ме? Бұл ... зерттеушілер
тарапынан әлі тиянақталған жоқ. Сүйте тұрса да, кіріспе мақсаты айқын . Ол
дастанға түсінік ... ... ... тура түсінігін нұсқайды.
“Құтадғу білік” ғылым әлеміне XIX ғасырдың бас шағында ғана мәлім
болды . Оның ... ... ... ... ... жүрген Иозеф Хаммер
– Пургшталл (1774-1856) деген адам жергілікті Әбдіразақ Шайхзада ... ... ... ... дастан қолжазбасын сатып алып, Вена
Сарай кітпханасының тапсырады . Кейін 1820 жылы ол ... ... ... ... ... ішінде өзі тапсырған бастанның қолжазбасы
туралы мәлімет береді.Сөз ... ... ... ... білік” Гераттық
нұсқасы . Қасан қара Сейіл Шамс дегеннің 1439 жылғы көшірмесі еді. Бұдан
кейін ... ... Р. ... осы ... танысып, ол туралы “Азия
тану журналында” 1825 жылы мақала жазады. ... ... ... тіліне аудара отырып, мазмұнының мәліметтер ... ... ... ... ... И.Н. Березин “Түрік Хрестоматиясы”
(1857) еңбегінде қайта бастырады. ... ... ... ... ... ... шұғыл айналысқаны байқалады. Қазан университетінің
профессоры Н. Ильминский ... ... күш ... . Өзі ... - ... ... (1861) оқу құралын да сөз етеді, ... ... ... дастанның арнайы зерттеу ісімен шұғылданушы XIX
ғасыр түркологтары Герман ... мен В.В ... ... Ол неміс
тілінде түркі дастаны туралы мәліметтер беріп, толыққа жақын аударып шықты
.Латын транскрипциясы ... ... ... тарауларын жариялады.
Вамбери – “Құтадғу біліктің” Веналық нұсқасын танытуға алғаш еңбек еткен
даңқты түрколог . Оның ... ... ... болжаулары кейіннен
зерттеген В. Радлов 1884 жылдан бастап “Құтадғу білікті” зерттеу жұмысымен
шұғыл айналысты. Әуелі Вабери ... ... ... ... оның ... ... келтіріп, 1891 жылы факсимилесін жариялайды . Кейін дастанды
неміс тіліне аударып, 1897 жылы ... . Осы ... ... ... жазуындағы бұрын белгісіз жаңа көшірме нұсқасының ... ... ... естілді . В. Радлов бұл ... елең ... ... ... де ... ... оны бұрынғысымен салыстыра ұзақ та байсалды
зерттейді. ... ол 1910 жылы ... ... түрін зерттеп
жариялайды. Ак ... ... ... ғылыми зерттеулері
“Құтадғу білікті” дүние жүзіне кеңінен танытты. Жер жүзі ... ... ... бағалады. “Құтадғу біліктің” үшінші көшірме нұсқасын 1914
жылы Наманганнан табылды . Оны ... ... ... адам ... А. ... ... “Өзбек әдебиетінің қадым үлгілері” (1928) деген
кітабында дастанның жаңа түрінен кейбір тарауларын ... . Сөз ... ... біліктің” намангандық нұсқасы араб алфавитінде түркі
тілдерге жақын ... 1971 – 1972 ... ... ... ... толық
жарық көрген дастанның тұңғыш советтік толық басылымына негіз болған да осы
нұсқасы 1971-1972 жылдары Ташкентте ...... ... ... ... К . ... аудармасы бойынша С. Мұраталлибов пен
Ш. Шккуровтар рндакциясымен жарық ... Бұл ... ... отырған дастанның бұл-басылымы сөз жоқ үлкен ғылыми табыс. Өзбек
Ғылым академиясы қызметкерлеріне абырой әперген ізгі ... ... ... ... ... жол ашты “ Құтадғу ... ... де ... ... жүр. С. Е. ... А. А. ... Е.
Э. Бертельс, И. В. Стеблевалар өнімді зерттеулер жазып келеді. Кейінгі
кезде “ Құтадғу ... ... ... ... ... да қолға
алынды . Мысалы, 1971 ... ... ... “Құтадғу біліктің” орыс
тіліндегі поэтикалық тексін Н. Гребневтің аудармасы бойынша бөлек ... ... ( Бұл ... рет ... ... ... жай, ... Н. Гребнев өзінің кіріспе сөзінде
дастанға жоғары баға берген .Ол “ Құтадғу ... ...... ... ... ... ... . Маңызы мен көркемдігі жағынан бұл екі
ескерткіш совет халықтарының мақтанышы боларлық көне ... ... ... ... атап көрсетті.
Е. Э. Бертельс өз еңбектерінде Жүсүп дастанның ерекшеліктері туралы
сөз ... оның ... ... пен ауыз ... ... жазылған
шығарма екенін атап өтеді , онда ескі түркі эпосының әсері де ... ... . Ол: “ ... өз поэмасы көшпенділер талабына сай жазған....
Поэманы түгелдей қарахандықтар тілегін көрсететін ... ... ... ... көп орын ... . ... өзі үстемдер билігін қолдаса
да , адамгершілік идеясын жоғары көтеріп , әділеттілікті , ұстамдылықты әр
уақыт ханнан ... ... ... ... ... та, ... те “Құтадғу
біліктің” негізгі мазмұнының терең ... , оны не Иран ... деп ... , не бір ғана көшпелі елдің тұрмысымен байланыстырмақшы
болған. Дұрысында “Құтадғу білікте”
Қала тұрмысы мен бақташылық ... ... ... ... ... ... мен ... идея басымырақ деуге болады. Мұнда көбірек
ұшырайтын адамдар-қалада ... ... ... ... ... ... мал ... бақташылар, егіншілер. Сондықтан
бұл шығарманы ... ... пен мал ... ... бірдей
қамтыған шығарма деу орынды.
Ескерткіштің тілі туралы да Бертельс өз ... ... ... зерттеушілер оның тілін шартты түрде ұйғыр тілі деп атап ... оның тілі ... ... ... ... жатады , яғни қазргі өзбек ,
қазақ, қырғыз тілдеріне жақындығы бар, ... ... мен ... ... емес” ,- дейді зеттеуші.
“Құтадғу білік” поэмасын зерттеп , ... ... ... ... ... ... “ бұл дастан тек Орта Азия мен Шығыс Түркістанның XI ... ... мен ... ... үшін ... ... қана емес , ... көп жерлерде әлі эстетикалық маңызын жоймаған еңбек, қазірдің ... ол ... ... оқушылардың назарын аудара алады”-дейді.
Жүсүптің тілінде арыстандай айбатты , сауысқандай сақ, түлкідей
айлакер, данышпандай ... ... ... ... ... теңеулер
қолданылады. Басқа да қанатты тіркестер, ойлы тұжырымдар көп.
А.Н. Самалович 1918 жылы еңбегінде “Құтадғу ... ... ... ... деп ... Өзбек ғалымы Қ. Қаримов –Чығыл ... ... деп ... . Ал Әмір Наджиб Жетісу ескерткіштері тілінде
жазылған туынды деп қорытады.
Қархан мемлекетінің ... ... ... ... ... , ал ... ... негізгі ұйтқысы қарлықтар болған . Чығыл
мен иағымалардың өзі ... ... ... . Олар ... ... саны ... ... , мәдениеті ілгері аға тайпа саналған .
Қытай жібек жолының ең ... , ... ... ... ... саттықпен ерте айналысқан . Керуен сарайлар, базарлы қақпа тұрақтар,
отырықшылық ,қолөнер , жер ... ... ерте ... . Араб ... ... , ... медреселер салдырып, оқу ... ... ... ... оқушылар , олардың мәдениетімен шұғылданушылар да
көп болған. Қарлықтар Жетісуды екі ғасырдай билеп төстеген. ... ... ... ... ... ірі ... Осы ... кезінде
Қарахан мемлекеті өркендеп, олар монғол шабуылына дейін өмір ... ... ... ... қабылдап , олардың білімді адамдарын
өз істеріне пайдаланған. ... ... ... ... ... дәлелдеген болатын.
Қарахан қағаны Сүтук Боғрахан 960 жылы ... ... , араб ... ... ... Осыдан кейін түркілер парсылармен
қосыла ислам дінін шығысқа таратушылардың ьірі боп алған. Қарахан мамлекеті
өсе келе кіші ... ... ... ... ұсақ ... ... . ... аяғында бұлардың өзара наразылықтары
өршіп, кейбірі ... ... ... ... ... әмірі
Махмут (998-1030 ) көрші қыпщақ даласын басып алды. Орта Азия біраз жерін
Хорезм шағы ... ... ... дербес Хорезм мемлекетін құрады.
Кейін, ХІІ ғасырдың басында іргесі сөгіліп, бөлшектеніп, ыдырай ... ... ... шапқынщылары оп-оңай өзіне қаратқан.
“Құдатғу білік”-әңгіме аңыз ретінде ... ... сөз, ... ... ХІ ғасырда Ыстықкөл, Жетісу және қашқар өлкесінде
болған шындыққа байланысты өрістейді. Жүсіптің дастаны ... және ... айту ... ... үндейтін тәлім-тәрбие
берерлік дидактикалық ... жеке ... өзін ... үй ... ... ... керектігінен бастап , хандар мен бектердің өз
қарамағындағы әрбір қоғамдық ... ... ... тиіс ... жөніндегі
көптеген мәселелер қамтылған. Өзінің идеясы жағынан бұл дастан-жалпы
адамгершілік, гуманизм ... ... ... шығарма.Бірақ
автордың негізгі мақсаты- қарахандықтар мемлекетін нығайту, оның даңқын
зорайту еді.Өзінің этикалық ... ... ол Орта ... ... ... ... ... мазмұны –түсінікті, құрылысы қарапайым.
Дастан оқиғасында аз ғана топ адам қатысады.Шығарма сюжеті осы ... ... ... ... ... ... ... Одгурмыштың
Элик бекке айтатын ақылдары , әділет,ырыс иелері араларындағы кеңес сөздер
ретінде ... ... ... бір ... оның ... ... ... формасы екнін бір дәлелдесе, екіншіден,
ауыз әдебиетіндегі айтыс жанырының да мол ... ... ... ... ... ... кітаби дәстүр мен ауыз ... Онан Орта Азия ... ... мен көшпелі тайпалардың
мінез-құлқы, көркемдік талғамы байқалады.
Поэма 73 ... ... ... ... дәстүр бойынша құдайға
сыйыну орын ... Ақыл мен ... ... сөз ... ... Күнтолдының билігі әңгімеленіп, нағыз әділ адам бейнесі
жасалады.Мұнда адам би болса екен ... ... ... ... әділ ... . Ай толды мен Күнтолдылар осындай адамдар еді ... ... ... , үлгі есебінде көрсетіледі.
Поэманың негізгі ... ақыл , ... ... ... ... өз ... қамқор болуы тіленеді. Оған өз
отбасында қонақта , елшілермен ... ... ... ... ... өзін қалац ұстаса жақсы болады деген сұрақтарға жауап ... ... ... ... ... өте маңызды. Автор ақындық өнерді
жоғары бағалайды, ақын тілін өткір қылышқа теңейді. Ақындарды ел үшін ... ... атын ... ... даңқын асырушылар деп , ханға олардың
өткір сөзіне ренжімей , қошеметтеп, көрермелеп, бағалай біл деп ақыл береді
. ... ... кең ... , ... ... беріп, өз сөзіңді
сөйлетуге күш сал дейді:
“ Елші қандай болуға тиіс” деген бір ...... ... ... қатар , шиындар мырзалары үлгісінде ақ сүйектік ... ... ... , ... тілді , ойлы, айла-амалға жетік адам болуы керек” деп түйеді.
Мұны ол өз елінің беделін басқа ... ... ... үшін ... ... ... Құтадығу білік” дүние , әлем жайларында сөз етіп , кезіндегі озық ойлы
адамдардың ... ... ... ... ... ... ... (планетаның ) , оны екі бұрыш ( жарық жұлдыздар) дүниенің ... , ... ай , күн, түн, қыс, ... ... ... ... бірінің жарасымдылығы , өзара байланысты болатын сөз болады. Қараңғы
түнді жарық ай мен жұлдыз жарқыратса, күн нұры барлық ... жан ... ... ... ... ... бәрі табиғи заңдылықта қозғалып , ... ... ... ... Ай мен күн , ... , ... т.б. ... аталып , олардың бәрі әлемді сәндендіріп , жан
беріп тұр , ... ... ... ... бар, ... ... ... жоқ дейді. “ Жер адамға қойнын ашып , бойындағы бар байлығын
сыйға тартты. Даладағы ... ... ... ... жеміс –ағашты
гүлдендірер” деген білгір тұжырымдар жасайды.
Адамның жаралуы туралы пікірлер діни түсініктерден ... ... ... ... От пен су , һауа, саз балшықтан адамды бір Алла
жаратты. Алла адамға көз бен құлақ , ақыл ... , ... ... ... ... – сол дәуірде жасаған көптеген ойшылдарға тән танымал
түсініктер . адамның жаралуы ... көп ... өмір ... ... ... ... Құтадығу білік” білім туралы түсініктері –тамаша .
Білім –адам баласының сарқылмас қазына- мүлкі. ... адам ... ... оқу, білімділік белгісі;надандыұ деген сырқатты ешбір емші
жаза алмас, оны тек білімділік қана айықтырар. Ақыл ... ... ... ... аман сақтап қалатын қыл арқан.Терең ой,зерек ... ... ... арманымызға жетеміз, надан адам-соқыр мен керең, ... ... -көз ... ... ... ... жол ашқан Білім-жарық, өзіңе жол ашқан. Ақылың мен ... ... сый, ... құрмет әпереді. “ Құтадығу білік” дастанында ... ... ... ... көп. ... мен Ақыл ... ... ең әдемі қасиеттерінен саналады. Бұл мәселе де дасттаның бір
тарауы арналады.Ақын өзін ... сөз ... ... де ... ... ... ... міндетім деп біледі. Ақыл адамды басқалардан
жоғары көтеріп, даңқын асырады. Нуширвандай өлмес даңққа ие ... ... ... ... дана боп ... ... бақыты, тағдырдың сол
елге берген баға ... ... ... Ақыл ... жеткен адамға тән
қасиет.Ақыл тоқтатпаған жас бала мен буыны ... алжи ... ... іс ... ... топтың адамын да асыл
жандарқатарына көтере алады .Ақылды ... ... ... да ... ... ... ... санатына болады. Білімді адам ешкімге
тәуелді болмай –пқ , өзіне тамақ пен киім ... ... ... ... ... болсақ әркімге де қажет адам боламыз...
“Құдадғу біліктің” осы бір ... ... ... ... ғасырлық ең тамаша үлгілері демеске болмайды.Әсіресе ХІХ ғасырдағы
Ыбырай Алтынсарин мен Абай ... ... ... ... ... ... ... да осындай жолдар
сияқты.Баласаңұн да заманында надандық пентоғышарлыққа оқу, білім, ... ... ... ... ... озық ... Бұл ... да ол-
кейінгілерге ұстаз. Ақылды адамға ждат мінез-құлықтарды атап көрсетіп, оны
сынауы жағынан да ... ... ... ... ел ... өнеге болып қоймай, кейінгі ақын ұрпақтарына да үлгі болған деуге
болады.Жүсүп ақылға ... ... ... ... ... пен ... ... пен
мейірімсіздіктерді қояды. Ел үшін еңбек етер, ақыл иесі ер ... ... ... ... таза болса екен деген арманын білдіреді.
Жүсүп Баласағұн өз ... ... ... ... пен зор талаптық
қана жеткізетін ескерткен.
Ол өзінің ақыл кеңестерінде Абай Құнанбаевқа ұқсас түйіндер ... ... ер ... өмір ... ... ... табылар,
Еңбексіз ер қызықтан да жалығар.
Біліммен адам толығар,
Білімі оны зор қылар...
Ақылмен ғана адам ... ... ғана ... үшін ... шалынар
Адам өзінің адам деген атына лайық қайырымды болмақ!
Адам адамға дос боп тату ... өмір ... қой мен ... ... жайлы өмір орнар еді,-деп татулыққа, ағайыншылықа ... ... ... ... ... ... жасауы деп ескереді.
Өмір жолы көрген түспен тең,
Ғажайып,бірақ ұзақ емес.
Өмір қымбат болса да өлшеулі,
Жақсылық ... ... ... да, ... да өлім ... қақ,
Түбінде бәрімізге тағдыр ортақ.
Күшің барда жақсылық қыл,
Бәрімізге қаза көрі ... ... ... ... ... ... да Жүсүп пен Абай ... ... ... одан өзге ... ... щұбырдық, шопан соңынан.
Құмарлық, махаббат, сұлулық туралы ойларында толып жатқан ұқсастықтар
ұшырайды.
Әркім де білер бұл дүниеде
Сүйген жардың мінсіз ... көзі көр ... өзге ... ... ... ... сөздерімен дастанның мына
жолдарын салыстыруға болар ... ... ... бол,
Тағамың болса аяма, ашықанды тойындыр.
Адамның мінез-құлқын бейнелеуде де бұлардың ойлары тамырласып жатады.Ақылға
мінез сауыт болады.ақылды адамға ... ... ... ойлар айтады.
Қызғаншақтық, ашушаңдық, өзімшілдік, ... ... ... ... адамды ақылдан айырады,
Ашу үстіндегімейірімді адамның өзі-зұлым
Зұлым адам ұзақ өмір сүре алмас,
Өзінің ... оны ... ... да,қуанышты да білмес
Тек мейірманды адам ғана дегенге жетер.
Жоспар
I. Кіріспе
а. Жүсүп Баласағұнның өмірі.
II. Негізгі бөлім
а. “ ... ... ... ... парасатқа
толы жолдары.
ә. “ Құтадғу біліктің” негізгі мазмұны.
III. Қорытынды
а. Жүсүп пен Абайдың пікірлеріндегі
ұқсастықтары.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Ж.Баласағұн. "Құдағу біліг" шығармасына тақырыптық-идеялық, мазмұндық талдау . Насреддин Рабгузи "Рабғузи қиссалары", Х.Дулати "Тарих и Рашиди", Ш.Жәңгірұлы нәзира дәстүрі9 бет
Жүсіп Баласағұнның және хіх-хх ғасыр басындағы қазақ әдебиеті өкілдерінің шығармашылығындағы замана бейнесі9 бет
Жүсіп Хас Хажиб Баласағұни4 бет
Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу біліг» дастанындағы халықтық педагогика негіздері136 бет
Жүсіп Хас Хабыж Баласағун20 бет
Каспий теңізі. Казақстанның батыс өңірінде қалыптасқан экономикалық жөне экологиялық жағдай.4 бет
Саят құстары және олардың жаратылыстағы ерекшеліктері9 бет
Түркологиялық еңбектерде зат есімнің зерттелуі6 бет
Қазақстан суқоймаларындағы (Балқаш көлі, Арал (Кіші Арал) теңізі, Жайық өзені) кәсіптік маңызы бар тұқы балықтардың қазіргі жағдайдағы гельминтофаунасы57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь