Макроэкономикалық даму

1. Макроэкономикалық тұрақтылық ұлттық экономика дамуының негізі
2. Макроэкономикалық даму экономикалық өсудің негізі ретінде
3. Ұлттық экономикадағы инфляцияға қарсы саясат
4. Қазақстандағы жұмыссыздық мәселесi және оны шешу жолдары
Қолданылған әдебиеттер
Қазақстан Республикасы өз егемендiгiн алып, нарықтық қатынастарға өтуде ең алғашқы мiндет – ол экономиканы ырықтандыруға, шаруашылық жүргiзудi демократияландыруға негiзделген, инфляцияны тежеуге бағытталған қатаң қаржы – ақша саясатымен ұштастырылған түбегейлi реформа жүргiзу болатын.
Осылайша елiмiздiң тәуелсiздiк алған оншақты жыл жалпы дағдарыстарға толы болды. Ол дағдарыстарды былай жiктеуге болады:
• экономикалық өсудегi дағдарыс;
• инфляциялық дағдарыс;
• төлем қабiлетi дағдарысы;
• инвестициялық дағдарыс;
• әлеуметтiк саладағы дағдарыс;
Жоғарыдағы аталған дағдарыстардың барлығы макроэкономикалық тұрақтылықтың бұзылуының көрінісі болып табылады. Сондықтан мемлекет және экономика алдында осы тұрақсыздықтан құтылып мақкоэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізу деген алдына міндет алды. Сонымен қатар осы уақытқа дейінгі жүргізіліп келе жатқан макроэкономикалық саясаттар өзінің жалғасын тауып, олар ендігі жерде өздерінің әдістері мен құралдарын дамыған елдердің стандарттары бойынша өзгертуге кірісті.
Ұлттық экономиканың жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастар негізіндегі экономикаға өтуіне байланысты еліміздің қысқа мерзімді кезеңде әлем таныған дамыған елдер қатарына қосылуы үшін ұзақ мерзімді стратегиялармен жақсы жасалған мемлекеттік бағдарламалардың, макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізу үшін тиімді мемлекеттік шаралардың алатын орны зор, сонымен қатар жалпы экономиканы жоспарлауда еліміз үшін қажет басым салаларды дамыту бүгіндегі маңызды қызметтің бірі.
Экономика ұлттың дамуының басты басымдығы, ал экономикалық өсiмнiң тұрақты дамуы және мемлекеттiң әлемдiк рыноктағы орны бүгiнгi жаһандану заманында ел экономикасының бәсекеге қабiлеттiлiгi арқылы анықталады. Сондықтан ендiгi жерде Қазақстан Республикасының және ұлттық экономика салаларының алдындағы негiзгi мiндетi бәсекеге қабiлеттi экономиканың қалыптастыру болып табылады. Мемлекеттiң бәсекелестiк қабiлетi елдiң халықаралық аренадағы ролi мен беделiнiң артуынан, мемлекеттiң өз азаматтарының өзектi проблемаларын шешу қабiлетiнен, мемлекет ұсынатын қызметтер мен өнеркәсiп өнiмдерiнiң сапасының әлемдiк деңгейде артуымен көрiнiс табады.
1. Бибатырова И.А. Государственный регулирование национальный экономики / Учеб. пособ. – Алматы: Қазақ Университеті. 2004 г. – 106 стр.
2. Н.Ә.Назарбаев. “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ж.
3. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
4. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
5. Қуат Бораш “Инновация, оның елiмiз экономикасы үшiн маңызы қандай” // Егемен Қазақстан, 23 ақпан, 2004 ж.
6. Кинасова О «Перегрев экономики и регулирование инфляционного процесса» // Банки Казахстана, №9, - 2005 г. 41-44 стр.
7. «О текущей ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана, №9, - 2005 г. 2-3 стр.
8. “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтарындағы заңы // Егемен Қазақстан, 2001 ж, 30 қаңтар.
9. «Қазақстан Республикасының Инновациялық қызмет туралы» Заңы. – Алматы, 2002ж.
10. “Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
11. Статистика Казахстана. Алматы, - 2004 г.
        
        1. Макроэкономикалық тұрақтылық ұлттық экономика дамуының негізі
Қазақстан Республикасы өз егемендiгiн алып, нарықтық ... ... ... ... – ол ... ырықтандыруға, шаруашылық жүргiзудi
демократияландыруға негiзделген, ... ... ... ... қаржы
– ақша саясатымен ұштастырылған түбегейлi реформа жүргiзу болатын.
Осылайша елiмiздiң тәуелсiздiк алған ... жыл ... ... ... Ол ... ... жiктеуге болады:
• экономикалық өсудегi дағдарыс;
• инфляциялық дағдарыс;
• төлем қабiлетi дағдарысы;
• инвестициялық дағдарыс;
• әлеуметтiк саладағы дағдарыс;
Жоғарыдағы ... ... ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан мемлекет және
экономика алдында осы тұрақсыздықтан құтылып мақкоэкономикалық тұрақтылыққа
қол жеткізу деген алдына міндет ... ... ... осы уақытқа дейінгі
жүргізіліп келе жатқан макроэкономикалық саясаттар өзінің жалғасын тауып,
олар ендігі ... ... ... мен ... ... ... ... өзгертуге кірісті.
Ұлттық экономиканың жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастар
негізіндегі экономикаға ... ... ... ... ... ... таныған дамыған елдер қатарына ... үшін ұзақ ... ... ... ... бағдарламалардың,
макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізу үшін ... ... ... орны зор, ... ... ... ... жоспарлауда
еліміз үшін қажет басым салаларды дамыту бүгіндегі ... ... ... ... ... ... басымдығы, ал экономикалық өсiмнiң
тұрақты дамуы және мемлекеттiң ... ... орны ... ... ел ... бәсекеге қабiлеттiлiгi арқылы анықталады.
Сондықтан ендiгi жерде Қазақстан ... және ... ... ... негiзгi мiндетi бәсекеге қабiлеттi ... ... ... Мемлекеттiң бәсекелестiк қабiлетi елдiң
халықаралық аренадағы ролi мен ... ... ... ... ... ... шешу қабiлетiнен, мемлекет ұсынатын
қызметтер мен өнеркәсiп өнiмдерiнiң сапасының әлемдiк деңгейде ... ... ... ... ... көптеген макроэкономикалық саясаттарды,
реттеу құралдарын басқа да ... ... ... ... ... және ... ... дамуына айтарлықтай қадамдар жасады.
Бір сөзбен айтқанда мүлдем дағдарысқа ұшыраған экономиканы тығырықтан ... ... ... ... дамыған елдердің алғашқы 50 елінің қатарына
қосылуға үлкен талпыныстарды ... ... Ол өз ... ... ... ... ... дамуына үлес қосатындай
макроэкономикалық шараларды мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылыққа қол жеткізу үшін мемлекет
экономиканың даму сатылары және әр ... ... ... көтеруге
байланысты макросаясаттарды жүргізіп, бақылап отырады. Осыған байланысты
сакросаясат аймақтары қалыптасады және ... ... орын ... /1, ... – Аймақтық және экономикалық бақылау құралдары
2. Макроэкономикалық даму экономикалық өсудің негізі ретінде
Елiмiздiң нарықтық қатынастарға өтуi ... ... ... өтпелi
кезеңде болып отыр. Экономикалық өсудегi дағдарыс елдегi ... ... ... ... байланысты. Әлемдiк тәжiрибеде
экономикалық өсудiң дағдарысы , яғни ЖIӨ ... үш ... ... асып ... ... ... деп аталады. Ал Қазақстанда болса ... 1998 жылы 1991 ... ... 31,2%-ға төмендедi.
Егемендiк алғаннан кейiнгi макроэкономикалық көрсеткiштерге ... ... ... 1998 ... бастап экономикалық өсу байқалды.
Тiптi соңғы екi-үш жылда ЖIӨ-нiң өсу деңгейi 10% көлемiнде болып отыр. ... ... үшiн ... ... яғни әлем ... ЖIӨ өсiмi ... басты
орындардамыз. /11/
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... ... ... ... мұндай жетiстiктерге жетуiмiз жер қойнауымыздағы минералды
қорымыздың бай болуымен және соңғы ... ... және ... ... тiкелей байланысты. Елiмiз экономикасы әлi де Кеңес Одағы құрып
кеткен шикiзаттық негiзде болып отыр. Ал ... ... ... ... олар ... ... ... өндiрiске
өтiп, индустриялы-инновациялы дамуға бет алған. Ал шикiзаттық ... ... ... қалған және дамушы елдер ғана айналысады екен. Елбасы
атап өткендей, елiмiз жоғары ... ... ... ... үшiн ... ... өндiрiске тiкелей байланысты емес тұрақты
экономикалық өсу үшiн ... ... ... ... жүргiзiп,
әлемдегi дамыған елдердiң қатарына ... ... ... ... ұзақ ... стратегиялар мiндеттi түрде керек болды.
Тек жаңа технологиялар ғана Қазақстанның өндірістік саласының ... және ел ... ... экономикалық жүйеге
интеграциялануына мүмкіндік береді. Экономикалық өсу, ЖҰӨ-дегі шикізатты
көп ... ... ... ... ... және экспорттауға бағытталған
өніммен алмастыру, елдің ғылыми-техникалық әлеуетін тиімді түрде пайдалану
“Қазақстан-2030” ... ... ... бірі.
2002 жылдың шілде айында қабылданған “Инновациялық қызмет” туралы
Заңы Республиканың ғылым саласына, ел экономикасына үлкен ... ... ... ... ... өндірістің инновацияларға сұранысын арттыру,
қолданбалы зерттеулерді қолға алу, ұлттық ... ... ... салаларының басым бағыттарын белгілеп, сол арқылы ел экномикасын ... ... ... ... ғылыми-техникалық потенциал- кез-
келген мемлекеттің өркендеуінің ... ... ... ... ... ... ... техникалық және инновациялық салада лидер
болу. Инновациялар және жаңалықтар экономиканың құлдырауына төтеп ... ... ... ... ... жағдай жасап, ұлтық
экономиканың тиімділігі мен бәсекеге қабіліеттігін жоғарылатады.
Нарыққа көшу процесі аяқталғаннан кейінгі ... ... ... ... (газ, ... ... ... түскен валюталық
түсімдерге тікелей байланысты болды. 2000-2002 ... ... өсу ... ... бұл өсім ... ... ... пайда
есебінен, яғни “көз бояушылық” екенін түсінген ҚР ... ... ... ... ... ... ... 2002 ж шілде
айында ҚР Президенті Жарлығымен ... ... ... Заң ... ... ел ... ... өз орнын тауып, үлесінен айрылмауға
тырысады. Бұл ... ... ... ... ... ХХ ғасырдың 50-60
ж.ж дамыған елдер қолға алған негізгі мәселе де осы ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттен
қаржыландырып немесе басқа қаржы ресурстарын жұмылдырып, бағыт бермесе, бұл
саланың қарқынды дамуы да екіталай.
Іс ... ... ... мен ... процестерді мемлекеттік
қолдаудың негізгі кең тараған 3 әдісі бар.
1. Ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей ... ... ... ірі лабораториялар қалыптастыру,
нәтижесін ақысыз түрде көпшілікке ұсыну. Әдетт, бұл ... ... ... ... ауыл шаруашылығы ... ... ... негізде субсидиялар бөлу;
Мемлекеттік емес лабораторияларда іске асырылатын ғылыи зерттеу ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер барысы бойынша толық есеп беру, ... ... ... ... ... ... мен тәжірибе жүргізуге инвестиция
бөлінген жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну. ... ... ... “Бәсекеге қабiлеттi Қазақстан үшiн, бәсекеге
қабiлеттi ... үшiн, ... ... ... ... атты халыққа
кезектi Жолдауынан бәсекенiң ұлттық экономикамыз үшiн маңызы ерекше екенiн
көруге болады. Бұл бiздiң ... үшiн ... ... бiрi. ... ... әлем мемлекеттерiмен, олардың халқымен,
экономикасымен, ... ... ... одан әрi де
түспекпiз. Ал ендi ... ... ... ... қамданудың, бәсекеге
қабiлеттiлiктi пәрмендi түрде жасаудың тиiмдi жолдарын айқындаудың мезгiлi
жеттi. /2/
Экономика ... ... ... ... ал ... ... жоғары қарқынына қол жеткiзу – негiзгi мiндетiмiз болып ... ... өз ... бәсекелестiк қабiлетiн арттыру арқылы елiмiздi
дамытудың 2010 жылға дейiнгi жоспарына сәйкес қол жеткiземiз.
Дегенмен, осы бiзде iстелiп жатқан шаралар баршылық, ал ... ... ... одан көп.
Бiрiншiден, бiз рынок экономикасын насихаттап қана емес, оны жан-жақты
дамытып жатқан елмiз. Ал ... ... ... ... ... ... жаңғырту, ауылдық мекендердi жақсарту ... ... ... Бұл ауыл ... ... ... деген сөз. Үшiншiден, 2003-2015 жылдарға арналған Инновациялық-
индустриялық бағдарлама қабылдадық, оны ... ... ... келешек үшiн маңызы зор, ... ... ... ... ... ... бiрден бiр сала - өндiрiс.
Төртiншiден, тас және ... ... ... байланыс жүйесiн жаңартып
немесе күрделi жөндеуден өткiзiп жатырмыз. /3/
Басқа мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстанда өнеркәсiптi ... ... бар ... белгiлi. Шикiзат қорларының молдығы, еңбек
ресурстары мен бiлiмдi және интелектуалды ... ... ... құру үшiн ... ... ... ... орналасу
тиiмдiлiгi, iшкi және сыртқы нарыққа шығудағы бiрқатар артықшылықтар –
мұның бәрi ... ... ... iшiнде өңдеумен айналысатын
кәсiпорындардың алдында жаңа ... ... ... ... ... дамуына терiс әсерiн тигiзер факторлар мен кедергiлер
жоқ емес.
Олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады десек қателеспеймiз:
• Өтпелi ... ... мен ... ... алуда жiберiлген
қателiктер осы кезге дейiн өзiнiң терiс ... ... ... ... және ... ... жеткен негiзгi қорлардың
үлес салмағының 80% көлемiнде болуы;
• Жаңа техника мен технологияны, шикiзат пен ... ... ... ... ... ... тигiзедi, соның
салдарынан өнiм бағасы қымбаттайды;
• Отандық тауар өндiрушiлердi қолдау ... және ... ... ... және ... ... ... болмауы;
• Өнеркәсiп кәсiпорындарының сыртқы және iшкi ... ... ... тәуелсiз даму үшiн өз ... ... ... ... даму қорларын құра
алмай отырғандығы;
• Өнеркәсiп салалары арасындағы салааралық, салаiшiлiк компаниялар мен
фирмалардың аздығы;
• Өндiрiстiк ... ... ... ... өнеркәсiпке
қызмет көрсетушi әр түрлi инновациялық, инжинирингтiк, маркетингтiк,
консалтингтiк құрылымдардың ұсақ түрдегi қызметтерден аса алмауы;
• Iшкi рынокта тауарлар мен ... ... ... мардымсыздығы
(шағын экономика);
• Өндiрiстiк және әлеуметтiк инфрақұрылымның жеткiлiктi дәрежеде дамымауы;
• Мұнай-газ және кен-металургиялық кешенге жатпайтын ... ... ... тез ... да президенттiң 2004 жылы 19 наурызындағы Қазақстан халқына
жолдауында “мемлекеттiк ... ... ролi, бiр ... ... ... оның ашықтығына қол жеткiзуге, екiншi жағынан ... ... және ... ... ... жеке меншiк секторды
тарту жөнiнде белсене жұмыс жүргiзуде деп бiлемiн” деп атап өткен.
Қазақстан бүгiн әлемдiк ... ... тек қана ... ... ғана түсе алады. Бүгiнде елiмiздiң ... және ... ... ғана ... ... болып, олардың өндiрген өнiмдерi бәсекеге
түсiп отыр. Ал елiмiздегi негiзгi құралдардың 80% моралдық және ... ... ... ... ... ... секторы болып саналатын өнеркәсiптi қайта және
жанама индустрияландыру уақыт талабы болып ... ... ... ... ... экономикасының түп қазығын құрайды десек, оны жоғары
деңгейге ... үшiн ... ... қамтамасыз ету
бәсекеге қабiлеттi тауар өндiруге мүмкiндiк ... ... ... тұрақты экономикаға қол жеткiзу үшiн жоғары бәсекеге
қабiлеттi ... ... құру үшiн ... ... ... ... даму ... қабылданды.
Бұл стратегияның негiзгi мақсаты – бәсекелестiкке шыдайтын,
импорт ... және ... ... ... шығаратын өнеркәсiптер
құрып, қызмет көрсету саласын мығымдау. Барлық әлеуеттi бәсекеге қабiлеттi,
оның iшiнде экономиканың ... емес ... ... ... ... ... өндiрiстер индустриялық-инновациялық
саясаттың басымдықтары болып табылады. /4/
Бүгiнгi таңда Қазақстан Республикасының экономикасына өте ... ... ... ... ... ... үшiн және оны дамуының
мәселелерiн келесiдей шешу жолдары ... оң ... қол ... ... ... экономикамыздың бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру үшiн келесi
шараларды жүзеге ... ... ... экономиканың бәсекеге қабiлетiн жоғарлатуды мемлекет өз қызметi
деп алуы керек;
• Отандық өнеркәсiптердiң арасында ... ... ... ... ... ... ... арттыру;
• Өнеркәсiп салаларында фирмааралық кооперациялар құру;
• Әр түрлi дамыған елдердiң компанияларының стратегиялық альянстарына
кiруге талпыныс ... ... ... шоғырландыру арқылы шағын ғылыми-техникалық
кластерлер құру, экономикалық тиiмдi қызмет ететiн ғылыми парктер, шағын
бизнес инкубаторларын, технополистер мен аймақтық ... ... ... әр ... ... ... қауымдастықты ұйымдастыру;
• Тозығы жеткен құрал-жабдықтарды жаңарту үшiн ... ... және ... ... Бүкiләлемдiк Сауда Ұйымына кiру үшiн өнеркәсiптiң жоспарын құру, ... ... iшкi және ... нарықтағы қатаң бәсекелестiк күреске
басымдылық көрсетуге бейiм iрi өнеркәсiп кәсiпорындарын ұйымдастыру;
• Қабылданған 2003-2015 ... ... ... ... ... жүзеге асыру.
3. Ұлттық экономикадағы инфляцияға қарсы саясат
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi осы уақытқа дейiн өзiнiң ең
бiрiншi ... ... ... ... қарқынын төмендетуге және оның
тұрақты деңгейiн қалыптастыруға қызмет етiп келе жатыр. ... ... ... Банк ... ... деңгейiн бiршама жақсартқанын және оны қз
уысына алғанына куә болып отырғанымыз рас. Оны 2001 жылы ... ... ... ... және одан ... ... елдегi
инфляция деңгейiнiң 5-7% аралығында тұрақты деңгейде болып отырғанына
көзiмiз жеттi.
Өз кезегiнде өспелi ... ... ... ... ... көрсетедi. Неғұрлым экономикада инфляция ... ... ... ... ... тартуға және
салуға ынтасы төмендейдi. Ал ... ... ... ... ... ... төмендетедi. Сондықтан мемлекет және
елдiң қаржы секторы инфляция қарсы саясаттар жүргiзiп отырады.
Ұлттық банк осы ... ... ... ... 2003-2006
жылдарға инфляцияның белгіленген деңгейін, яғни 5-7% аралығында болады деп
жоспарлады. Бұл ... шама 2003 және 2004 ... ... ... да ... дамулы қолға алды. Ал 2005 жылы ... ... ... асып кетті. Оны жоғарыдағы бөлімде талқылап
өткенбіз. Бұл өз ... ... ... ... кері ... Сондықтан елбасымыздың өзі және Ұлттық банктің қатысы бойынша
биылғы еетк алып ... ... ... ... ... ... тұрғыдан қолға алуда. /6/
Елiмiз инфляцияны жою және ақша айналысын ... ... ... ... ... ... саясаттар елiмiзде тiкелей және
жанама реттеулер негiзiнде жүзеге асып ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың
өсу ... ... ... ... ... ... Ал бағаға ықпал
етудiң жанама әдiстерiнiң үлесi елiмiзде ... деп те ... ... iске асып отырған инфляцияны ... ... ... және ... саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады. Ұлттық
банк инфлияцияны тежеу үшiн ақша массасына, берiлген несиелердiң ... ... ... ... бағам саясатына, ашық рыноктағы
бағалы қағаздармен операцияларға реттеу шараларын жанама түрде ... ... бұл ... ... талабынан туындайды.
Қазақстан Ұлттық банкi мемлекеттiк ... ... ... ... асыратын орган болып табылады. Қазақстан Ұлттық банкi ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын, яғни оның
төлемқабiлеттiлiгi мен басқа шетел валюталарына ... ... ... ... ... ... ... инфляция мемлекеттiң экономикаға бақылау жасауы
төмендегенiн ... ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлердiң инвестиция тартуға және
салуға ынтасы төмендейдi. Ал инвестициялық активтердiң ... ... ... ... ... Сондықтан мемлекет және
елдiң қаржы секторы инфляция қарсы саясаттар жүргiзiп отырады.
Жалпы ... ... ... ... ... және жүзеге
асуын келесi суреттен көруге болады:
|Ақша |Ұлттық |Несиелер|Мемлекет|Салықтық|Өндiрiс |Еңбек ... |дi |тiк ... ... ... |тiкелей |бюджеттi| |ын |гiн ... ... ... |ң | ... ... ... | ... |; | ... | | |ы мен | | | |сы ... | | ... | | ... | | |ын | | | ... | | ... | | |ты ... | | |; | | | ... | | | | | | |е ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... орта ... жалақы көлемi
1. Елде жалпы экономиканың тұрақты өсуi, несие және ... ... ... жеке ... кәсiпорындар мен
фирмалардың еңбекке сұранысы өсiп, онда жалпы ... ... ... 70-80% ... ... Жалпы елдегi жұмысыздық 1998 жылғы 13,5% жоғары деңгейiне ... 1999 ... ... ... ... Яғни, осы жылдары ұлттық
экономиканың басқа көрсеткiштерi де қарқынды дамыды. Оның бiр мысалы,
ЖIӨ-нiң көлемi ... ... ... және инфляция деңгейi де
бiршама тұрақталды.
Қазақстанда ... ... ... бойынша агенттiк
щұғылданады. Елiмiзде ... ... ... екi
көрсеткiшi есептелiнiп жүр: ол жұмыссыздықтың ресми және ... ... ... ... ... ... ... кестеден көре аламыз.
Жұмыссыздықтың азаюы елiмiзде қызмет көрсету және өндiрiс салаларының
дамуы, жалақының өсуi басты себепшi ... ... ... ынталы
адамдар саны көбейдi. Жұмыссыздықтың деңгейiн келесi 4-шi ... ... Онда 1999 ... бастап жалпы жұмыссыздық деңгейiнiң 13,5%-дан
бастап, 2002 жылы 9.3%-ға ... ... ... жылы ... ... саны 653,7 мың адамды құрап, ... ... бұл ... оң нәтижелi болып отыр. Оған бағанағы
жоғарыдағы айтып өткен жағдайлар себепшi.
Сондай-ақ елiмiз экономикасындағы ... және ... ... және жеке ... ... ... арасындағы өзгерiстер бойынша
да жұмысшылардың ара салмағын айқындауға болады.
Ендi осы елiмiздегi жұмыссыздық деңгейiнiң өсуiнiң және 1999 ... 2004 жыл ... ... ... төмендегi графиктен көре
аламыз.
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | ...... ... ... ... экономикамыздың өсуiмен қатар, еңбек рыногының да
дамитындығын көрiп ... ... ... ... ... ... мәселесiнiң туындап отырған келеңсiз ... шешу ... ... iске ... керек:
1. Өндiрiс және қызмет көрсету салаларының дамуы үшiн инвестиция тарту
және ғылыми-техникалық, инновациялық бағдарламаларды iске асыру;
2. Жекешелендiрудi одан әрi ... жеке ... ... ... ... дамыту, оларға қолдау көрсету, Жұмыс күшiне сұранысты
зерттеу ... ... ... формасы үлкен роль атқарады.
Қазiргi жағдайда Қазақстанда жеке меншiк секторы басты орын тепкен.
Жеке ... ... мен ... ... ... ... 70%-
тен асып кеттi.
3. Ауылдың жағдайын жақсарту, өйткенi бүгiнде елiмiздегi жұмыссыздықтың
негiзгi ауыр түрi ол ... ... ... ... еңбек күшi эмиграциясы мен имиграциясын реттеу, оралман
қандастарымыздың келуiне жағдай ... ... ... ... ... ... ... отандық өндiрiсте қалуына
ынтасын арттыру;
5. Демографиялық ахуалды түзеу, әлеуметтiк саланы жақсарту шараларын iске
асыру;
6. Бiлiм беру ... ... ... ... ... ... қолдау;
7. Жұмысшыларды қайта дайындау. Елiмiздiң жоспарлы экономикадан рыноктық
экономикаға өтуiне ... ... ... ... ... болып қалды немесе олардың өнiмiне сұраныс
азайды. Сондықтан мемлекет “ескi” ... ... ... ... жүргiзiп отыру қажеттiгi. Бүгiнгi таңда осы ... 30 млн. ... ... ... келе, елiмiздiң еңбек рыногы соңғы бiрнеше жыл
iшiнде оң ... ... ... экономикалық қатынастардың дамуы
экономикада еңбек ұсынысы мен еңбек сұранысын өз күшiмен реттеуге бет ... ... ... ... ... ... ... тұрақты дамуын
қамтамасыз ету үшiн жоғары сапалы бәсекеқабiлеттi ... ... ... ... ... ... ... экономика дамуы
үшін маңызының зор екендігіне және оның ... ... ... ... жетті. Сонымен ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерге
тоқталып, оларды еліміздегі жағдайлар бойынша нақты қарастырдық.
Қолданылған әдебиеттер
1. Бибатырова И.А. Государственный регулирование национальный экономики /
Учеб. пособ. – Алматы: Қазақ ... 2004 г. – 106 ... ... “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, ... және ... ... ... ... ... Жолдауы.
// Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ... ... ... ... ... өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен Қазақстан, 2004 ж.
4. Стратегия / ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
5. Қуат Бораш ... оның ... ... үшiн ... ... //
Егемен Қазақстан, 23 ақпан, 2004 ж.
6. Кинасова О ... ... и ... ... // Банки Казахстана, №9, - 2005 г. 41-44 ... «О ... ... на ... ... // ... Казахстана, №9, -
2005 г. 2-3 стр.
8. “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 ... ... заңы // ... ... 2001 ж, 30 қаңтар.
9. «Қазақстан Республикасының Инновациялық қызмет туралы» ... ... ... ... ... ... банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң
Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
11. Статистика Казахстана. Алматы, - 2004 ... ... ... пен ... ... ... ... жекелеген құралдары
Салық және шығын саясаттарының аймақтық дифференсациясы
Монетарлы саясаттың
аймақтық дифференсациясы
Тарифтер және басқа да ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру
Ұлттық валюта бағамын көтеру;
Бағалардың төмендеуi және тұрақтануы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
2013-2015 жылдардағы ҚР-ның макроэкономикалық көрсеткішіне сипаттама14 бет
Коммерциялық банк қызметін макроэкономикалық реттеудің мазмұны5 бет
Лоренц қисығы мен Энгель қисығының макроэкономикалық деңгейі18 бет
Макроэкономикалық көрсеткiштер14 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштер16 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштер жайлы3 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштер туралы5 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштерге статистика мәліметтері. Инфляция,салдары,қарсы саясат. Инвестиция түсінігі,маңызы.ҚР-ғы инвестициялық қызмет сипаты14 бет
Макроэкономикалық саясат21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь