Кедейшілік пен қайырымдылық проблемасы

Кіріспе

1 Тарау. Кедейшілік қайыршылық туралы жалпы теориялар
1.1 Кедейшілік қайыршылық теориясы
1.2 Кедейшілік қайыршылық . макроэкономикалық маңызды мәселесі

2 Тарау. ХІ.ХVІІ ғасырдағы кедейшілік қайыршылық
2.1 ХІ.ХVІІ ғасырдағы жұмыссыздықпен күрес . кедейлiктi жоюдың негiзгі шарты

3 Тарау Кедейшілік пен қайырымдылық проблемасын шешу

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
1999 жылдың адам дамуы туралы ПРООН дүниежүзілік баяндамасында кедейшілік қайыршылықты классификациялауға сәйкес Кедейшілік қайыршылық табыс тұрғысынан, негізгі қажеттіліктер тұрғысынан, адам дамуы тұрғысынан түсінуге болады. 2003-2005 жылдардағы Қазақстан Републикасында кедейшілік қайыршылық төмендету бойынша бағдарламада кедейшілік қайыршылық адам дамуының мүмкіндіктері тұрғысынан түсініледі.
Кедейшілік қайыршылық дегеніміз - әлеуметтік – экономикалық құбылыс, ол нақты халық топтары өмір сүруге құқықтарын жүзеге асырумен байланысты алғашқы физиологиялық қажеттіліктерін қанағаттандыруда қиындықтар көруі, конституциямен берілген құқық пен еркіндіктер шегінде қоғам өміріне толық қатысуға мүмкіндіктері жоқтығы.
Әрі қарай бағдарламада, кедейшілік қайыршылық мәселесіне экономикалық және әлеуметтік аспектілер, сондай-ақ басқару аспектісі кіретіндігі айтылған. Индикаторы осы аспектілердегі кедейшілік қайыршылық мәселесіндегі масштабын бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіштер бола алады.
Кедейшілік қайыршылық табыс және халықтың мемлекеттік кепілдіктер берілген әлеуметтік қызметтерге қол жеткізу мүмкіндіктері бойынша өлшеу үшін бірқатар критерийлар мен индикаторлар бар.
Қазақстанда табыс бойынша негізгі критерий - ол өмір сүру минимумы және кедейшілік қайыршылық шегі.
1. Городецкая Ирина Константиновна «Международная защита прав и интересов детей» М.1973
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму бағдарламасы - Алматы,1998
3. Парсонс Т. Общетеоретические проблемы социологии. Социология сегодня: Проблемы и перспективы.- М..,1965
4. Харчев Л.Г. Социология воспитания -М..,1990.123с.
5. Мертон Р. Социальная теория и социальная структура //Социс. 1992. №2-С.118-124
6. Тажин М. Социология негіздері. Алматы, 1993
7. Социальная работа: теория и практика учеб. пособие, 2004
8. Холостова И.И. Социальная работа учеб. пособие, 2004
9. Сорокин П.А « Человек, цивилизация, общества» М..,1985
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Тарау. Кедейшілік қайыршылық туралы жалпы теориялар
1.1 Кедейшілік қайыршылық теориясы
1.2 Кедейшілік қайыршылық - макроэкономикалық маңызды мәселесі
2 ... ... ... кедейшілік қайыршылық
2.1 ХІ-ХVІІ ғасырдағы жұмыссыздықпен күрес - кедейлiктi жоюдың негiзгі
шарты
3 Тарау ... пен ... ... ... ... ... адам дамуы туралы ПРООН дүниежүзілік баяндамасында
кедейшілік ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктер тұрғысынан, адам дамуы тұрғысынан
түсінуге болады. 2003-2005 жылдардағы ... ... ... төмендету бойынша бағдарламада кедейшілік ... ... ... ... түсініледі.
Кедейшілік қайыршылық дегеніміз - әлеуметтік – экономикалық құбылыс,
ол нақты халық топтары өмір ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыруда қиындықтар көруі,
конституциямен берілген құқық пен еркіндіктер шегінде қоғам өміріне толық
қатысуға мүмкіндіктері ... ... ... ... ... мәселесіне экономикалық
және әлеуметтік аспектілер, сондай-ақ ... ... ... ... осы ... ... қайыршылық мәселесіндегі
масштабын бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіштер бола алады.
Кедейшілік қайыршылық ... және ... ... ... ... ... қол жеткізу мүмкіндіктері бойынша өлшеу
үшін бірқатар критерийлар мен индикаторлар ... ... ... ... ... - ол өмір сүру ... кедейшілік қайыршылық шегі.
1. Кедейшілік қайыршылық теориясы
Қазақстанда табыс бойынша негізгі критерий - ол өмір сүру ... ... ... ... сүру ... 1999 ... аяғында қабылданған 2000 жылдың басында
іске қосылған. Өмір сүру минимумы туралы ... ... бір ... ең ... ... ... абыс ... анықталған, ол көлемі
бойынша ең төменгі тұтыну ... тең. Бұл ... ... 70
% Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... бекітілген тұтыну корзинасының негізінде ... ... 2137 ккал ... ... ... ... өнімдерін
құрайды. Тұтыну корзинасының қалған 30% құнын ... емес ... ... ... ... өмір сүру ... келесілерге арналған:
1) өмір деңгейін бағалау және кедейшілік қайыршылық шегін анықтау;
2) әлеуметтік саясат бағыттарын ... және ... ... ... ... ... ... тағайындалатын ең төменгі еңбекақы, зейнетақы, пособие және басқа да
әлеуметтік төлемдерді негіздеу;
Өмір сүру минимумындағы тамақ және ... емес ... ... ... қатынасы 52,3%/47,7% ... ... ... ... ... ... ... бірқатар бөлігін
құрайтын коммуналдық қызмет және транспорт шығындары толық көрсетілген.
Заңға сәйкес кедейшілік қайыршылық шегі ... ... ... үшін
критерий болды. Ол Заңды республикада экономикалық мүмкіндіктерге ... ... ең ... ... ... ... үшін
қажетті табыс шегі ретінде анықталған.
2000-2001 жылдары кедейшілік қайыршылық шегі өмір сүру минимумының 38%
деңгейінде тағайындалды, ал ... жылы 40% ... ... ... ... ... ... Фостер, Гриэр,
Торбек ұсынған көрсеткіштер класы қолданылады:
- жанбасылық есеп коэффициенті немесе қабылданған ... ... ... ... ... ... ... тереңдігін өлшеуге мүмкіндік беретін Кедейшілік
қайыршылық айыру индексі, яғни кедейлер табысының өмір сүру ... ... ең ... ... ... ... теңсіздікті бағалауға
мүмкіндік беретін кедейшілік қайыршылықті қайыршылықтың ... ... емес ... ... ... негізгі
критерийі анықталған – ол негізгі әлеуметтік ... мен ... ... ең ... ... ... сақтау сферасында – жан басына, медициналық ұйымдары жоқ
тұрғылықты жерлер ... ... ... ... ... ... саны;
- білім беруде – бұл балаларды білім берумен қамту, ... ... ... саны, сондай-ақ білім беру орындарында материалдық
көмек көрсетілгендер;
- әлеуметтік көмек жүйесінде – ... ... ... топтарға
көрсетілген көмек саны және қамтылуы;
Кедейлер үшін әлеуметтік ... қол ... ... білім деңгейі, орташа өмірлік ұзақтық, әлеуметтік ... ... ... көрсеткіштері, сондай-ақ халық
миграциясы көрсеткіші болып табылады.
Бағдарламада индикатор кедейшілік ... ... ... ... ... ... ... кедейшілік
қайыршылықті қайыршылықтың коммуникациядан алыстауы табиғи ... ... ... ... ... ... нақты инфрақұрылымның қолжеткізу индикаторлары бар болды,
бірақ қажетті шараларды жасау барысында толық қолданылмады.
Бағдарламаның ... мен ... ... Қазақстан
Республикасы Үкіметінің оны жүзеге асырудағы тұрақты маниторингін жүргізу
арқылы бақылауға алынады, ол орталық, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... шаралар тиімділігін
бағалау нәтижесі бойынша, қажет болған жағдайда оны ... ... ... мен ... ... ... енгізіледі.
Статистиканың адам өмірінің сәйкес сфераларын қамтитын төрт ... ... ... кедейшілік қайыршылық көрсеткіштерін төрт
ірі топқа ... ... ... ... ... ... ... әр тобындакөрсеткіштердің жекелеген бөлімшелері
бөліп көрсетіледі. ... ... ... ... ... келесілерді сипаттайтын
көрсеткіштербөлімшесін атауға болады:
- ... өсу, жан ... ... ... ... теңсіздік, табыс бойынша кедейшілік қайыршылық;
- экономикалық белсенділік, жүмыссыздық пен жұмыспен қамтылу;
Кедейшілік ... ... ... ... ... сфералардағы жағдайды суреттейтін ... ... ... ... және ... ... қолдау;
- білім беру соның ішінде негізгі;
- денсаулық сақтау, алғашқы көмекті кірістіргенде;
- тұрғын үй және коммуналдық қызмет:
- транспорт және ... ... ... ... ... демографиялық көрсеткіштері
ішінен келесі бөлімшелерді бөлуге болады:
- халықтың табиғи және механикалық ... күт ... ... мен өлу ... жынысы, жасы бойынша;
- негізгі себептермен өлімнің азаюы.
Кедейшілік қайыршылық экологиялық көрсеткіштері келесі бөлімшелермен
көрсетіледі:
- қоршаған ортаға ықпал ету және табиғи ... ... су ... ... жер ... ... ... ұлттық парктер мен қорықтар;
- қоршаған ортаны қорғау мен қайта құру шығындары.
Жоғары аталған көрсеткіштер құрамында ... ... ... ... ... ... ... келесі топтарға жіктеледі:
- халық;
- денсаулық;
- білім беру;
- жұмыспен қамтылу және жұмыссыздық;
- ... ... ... ... ... ... индикаторлар
жүйесімен жұмыс барысында 65 мақсаттық және 103 ... ... ... бір ... ... 2- ... индикаторлар жағдайы республиканың адам дамуын және Кедейшілік
қайыршылық азайтуды ... ... ... ... және міндетіне
сәйкес мақсатты көрсеткіштермен қатар адам дамуы және кедейшілік қайыршылық
аспектісінде жағдайды толық ашу үшін ... ... ... индикаторлар жүйесі республика алдындағы жекелей мақсаттарға
қол жеткізуді қарастыруға ғана емес, кедейшілік қайыршылықті ... ... және ... ... ... өсуін талдауға мүмкідік
береді.
Ұсынылған көрсеткіштердің бірқатары ... ... ... айта кету ... 168 ... көрсеткіштің 33 немесе
20%. Олар ... ... ... ... жүйесінің
бөлімдері бойынша кестеде көрсетілген.
2-кесте
Индикаторлар жүйесінің бөлімдері бойынша Қазақстан Республикасында
кедейшілік қайыршылық мониторингінің мақсаты және қосымша ... ... ... ... ... саны |
| ... ... ... және ... ... |4 |7 ... және оны ... ... |2 |29 ... қамтылу және жұмыссыздық |2 |14 ... ... ... |1 |3 ... даму |8 |8 ... және ... |16 |23 ... беру |5 |7 ... ... |7 |0 ... және ... үй |8 |8 ... |0 |4 ... теңдік |12 |0 ... ... |65 |103 ... ... ... бөлімдері бойынша жаңа көрсеткіштер
тең бөлінбеген. Осылайша, ... ... ... 16 ... есептелген, ал «Денсаулық және тамақ» бөлімінде 8 жаңа көрсеткіштер
бар. Алайда олар бөлімнің ... ... 16% ... ... ... қорғау бөлімінің барлық 4 көрсеткіші (100%) жаңа болып
табылады.(3-кесте)
Жүйенің әр бөлімі ... ... ... ... және ... индикаторлар құрамы, олардың анықталуы, әдістемелік
есебі, мәліметтер көзі ... да ... ... ... ... ... ... қосымшасында көрсетілген.
3-кесте
Индикаторлар жүйесінің бөлімдері бойынша Қазақстан Республикасындағы
кедейшілік қайыршылық мониторингінің мақсатты және қосымша индикаторлар
саны
|Индикаторлар жүйесі бөлімі ... саны |
| ... ... ... және интегралдық көрсеткіштер |11 |2 ... және оны ... ... |31 |4 ... қамтылу және жұмыссыздық |16 |2 ... ... ... |4 |4 ... даму |16 |0 ... және ... |49 |8 ... беру |12 |6 ... ... |7 |2 ... және ... үй |16 |1 ... |7 |1 ... ... |12 |3 ... ... |168 |33 |
2. ... ... - ... маңызды мәселесі
Макроэкономикалық және интегралдықкөрсеткіштер құрамында мақсатты
көрсеткіш ретінде экономикалық өсу және жан ... ... ... құн ... көрсеткіштері алынған:
- нақты ЖҰО өсу қарқыны;
- экономикалық іскерліктің негізгі ... ... ... ... ... ... ... банк рессми курсы бойыынша жан ... ... ... ... ППС ... АҚШ ... мен жан ... шаққандағы ЖҰӨ.
2002-2005 жылдардағы Қазақстан Республикасындағы Кедейшілік қайыршылық
азайту бағдарламасы бойынша мақсатты индикатор ретінде тек осы ... ғана ... ... ... АҚШ ... ... курс өзгеруін ескерсек бұл
көрсеткіштің динамикалық қатары жан басына ... ЖҰӨ ... ... ПГС бойынша есеп көрсеткіші де қабылданған. Оған аргумент 1998
жылы Ресей валюта кризисінен кейін болған ... ол ... АҚШ ... ... ... ... Нәтижесінде 1999 жылы ЖҰӨ-ң
2,7% өсуіне қарамастан ЖҰӨ көлемінің 1460-тан 1129 АҚШ ... ... ... ... ... Жан басына шаққандағы ЖҰӨ бағалауда
анықтаушы ... ... өсу ... тізім екі алғашқы
көрсеткішпен толықтырылады.
Қосымша индикатор ... ... ... ... ЖҰӨ ... әлеуметтік қызметке мемлекеттік шығын үлесі;
- ЖҰӨ -дегі білім беруге мемлекеттік шығын үлесі;
- ЖҰӨ -дегі ... ... ... ... ... алдыңғы жылғы пайыздағы тұтыну бағасының индексі;
- адам факторының даму индексі;
- халық кедейшілігінің индексі;
- Гендер факторын ескергендегі адам факторының даму ... ... ... адам ... ... ... ... есептеліп,
адам факторы дамуы бойынша дүниежүзілік және ... есеп ... ... ... тек ... ғана жүйелі, қалғандары кезеңдік
есептеліп жарияланады.
Осы индикаторлар негізінде республика және оның ... және адам ... ... ... кей ... ... барлық елдердегі сияқты Қазақстан Республикасында
өндіріс құлдырауы көрініс тапты.
АҚШ –та өндіріс құлдырауы 1933 жылы 1929 ... ... ... Одан кейінгі жылда 1937 жылғы деңгей 1929 жылмен салыстырғандағы
өндіріс деңгейі 5,1% ... ... ... 1990ж. ... ... ... жылдары 36,6% құрады, яғни 5 жыл ішінде жыл сайын ... ... 5 ... ... өсуге қарамастан (1995ж. қарағанда 12,9%) ЖҰӨ
өндіріскөлемі 2000 жылы 1999 жылмен салыстырғанда тек 69,3% ғана құрады.
1990-1997 жылдардағы ... ЖҰӨ ... ... ... ... ... сәйкес келеді: аппроксимация коэффициенті
0,9794 құрайды. ЖҰӨ өндірітің нақты динамикасы 1998-2002 жылдары теориялық
мәліметтерге жақын ... Ол екі жыл ... ... Қазақстан 2004 жылы
өндіріс масштабы бойынша 1990 жылғы деңгейге қайта келеді деген ... ( ... ... Қазақстанның жеке салалары бойынша жалпы қосылған
құн өндірісінің динамикасы тұтастай ЖҰӨ өндіріс динамикасынан ... ... ... ЖҰӨ ... ... 2006 ... ... болжам
(1990-1997 жылдардағы мәліметтерге негізделген)
4-кесте
1999-2004 жылдардағы Қазақстан экономикасының жекелеген салаларындағы ЖҰӨ
нақты көлемінің индекстері.
|Сала |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... | | | | | | ... ... |62,8 |61,6 |63,2 |69,4 |788 |86,3 ... | | | | | | ... |52,1 |42,3 |51,5 |49,8 |58,3 |59,9 ... |49,5 |48,3 |49,6 |57,3 |65,1 |71,5 ... |17,2 |19,8 |21,4 |24,4 |31,0 |37,0 |
| |76,3 |73,9 |75,4 |79,5 |89,9 |97,6 |
| |42,4 |41,6 |41,1 |48,5 |52,7 |57,2 ... 2004 ... ауыл ... ... ... құндағы
өндіріс 1999 жылға қарағанда 40% азайды. Ең ... ... 1998 ... ... ... 1990ж. салыстырғанда 2,5 есе төмен болды.(4-кесте)
Өнеркәсіпте құлдырау 28% құрады, 1995ж. екі есе асып ... ... ... үш есе (1996 ж. алты ... көп), саудада – 2,4% (1995 жылда
1,6 есе), транспортта 43% (1995 жылы бір жарым есе) ... ... ... ... ... саны ... 2002 ж. ... салыстырғанда 91,0% құрағандықтан жан ... ... ... ... 13,7% -ға емес тек 5,1% қысқарды.
Осылайша, Қазақстандағы ЖҰӨ динамикасыкөрсеткендей 1991-1995
жылдардағы ... ... 1996-200 ... ... Ел ... -ға ... ... жан басына шаққандағы ЖҰӨ 1990 жылғы
деңгейден әлі де аз. ... бәрі ... пен ... ... ... ... жаңа экономикалық жағдайда әлі де ... ... шешу ... ... ж. ЖҰӨ ... ... мен салыстырғанда екі жыл ішінде
экономикалық құлдыраудан өтіп, ел экономикалық өсу ... ... ... ... ХХ ... ... он жылдығындағы адам
факторының динамикасын төмендегі кесте негізінде жалпы ... 1995 ... өмір ... ең ... нүктесі 63,5 жылды
құрады.
1996-2001 жылы адам факторының өсу индексі 47 пунктқа өсті, яғни ... ол жан ... ... ЖҰӨ ... ППС ... 2331 АҚШ долларын
құрағандығына білім алудың қамтылуының 25% өсуіне, күтілген өмір ... 2,2 ... ... байланысты болды. Нәтижесінде он жыл
ішінде адам ресурстарының индексі 5 ... ... ол ... ... ... ЖҰӨ ... жан ... шаққандағы деңгейінің
өсуіне, біліммен қамтылу ... ... ... ... ... ... ... 65,7 жастан 75 жасқа өсуі күтілетін өмір
ұзақтығының өсу индексін 155 пунктқа ұлғайтар еді.
Жан ... ... ЖҰӨ ... екі есе өсуі жан ... ... индексін 116 пунктке (0,705 тен 0,821 –ге) ... ... еді. 6-24 ... адамдарды оқытумен 100 пайыздық қамту
білім беруге қол жеткізу индексін 60 пунктке (0,037 ден ... ... ... ол Қазақстанның адам факторы даму индексін 111 пунктке
(0,884 дейін) ұлғаюына мүмкіндік береді. Бұл ... 15-20 ... ... ... ... ... де ... тұрмайтындығын ескеру керек.(5-кесте)
5-кесте
2000-2004 жылдарда Қазақстанда адам факторы дамуының деңгейін
анықтаушы және көрсеткіштер мен индекстер динамикасы.
|№ |Көрсеткіштер |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |
|1 ... ... өмір |64,0 |84,5 |65,4 |85,4 |65,7 |
| ... жыл | | | | | |
|2 ... ... ... білім |99,1 |99,3 |99,5 |99,5 |989,5 |
| ... % | | | | | |
|3 |6-24 жас ... |76,0 |77,0 |79,0 |81,0 |82,0 |
| ... ... ... | | | | | |
|4 |Жан ... шаққандағы ЖҰӨ ППС |4921 |4969 |5224 |5867 |6939 |
| |бойынша, | | | | | |
| |АҚШ ... | | | | | |
|5 ... өмір ... |0,650 |0,658 |0,673 |0,673 |0,678 |
| ... ... | | | | | |
|6 ... ... қол ... индексі|0,914 |0,919 |0,927 |0,933 |0,937 |
|7 |Жан басына ... ... |0,650 |0,652 |0,660 |0,679 |0,705 |
| ... | | | | | |
|8 ... ... даму индексі |0,738 |0,713 |0,753 |0,762 |0,773 |
Адам ... даму ... ... ... тек ... және ... (0,842) облыстарында және Алматы қаласында (0,843),
Астанада (0,827) болып отыр.
Республикалық мәннен жоғары адам факторының даму ... ... ... ... Қазақстанда. Павлодар, Ақмола, ... ... ... ... ... сәл ... индекс шығыс
Қазақстанда, Қызылорда және және Қостанай облыстарында ... ... ... ... адам ... индексінің динамикасы.
|№ ... |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | | ... |65,4 |99,5 |81,3 |6952 |0,673 |0,934 |0,708 |
| |64,2 |99,4 |72,6 |4956 |0,653 |0,905 |0,651 ... |63,8 |99,7 |88,5 |7304 |0,647 |0,960 |0,716 |
| |67,0 |99,4 |71,4 |3227 |0,700 |0,901 ... |64,4 |99,7 |90,0 |27051 |0,657 |0,965 ... |64,5 |99,2 |77,0 |5561 |0,658 |0,918 ... |65,3 |99,7 |75,0 |2309 |0,672 |0,915 ... |65,2 |99,4 |83,0 |8558 |0,670 |0,939 ... |63,6 |99,5 |81,8 |7410 |0,643 |0,936 ... |65,1 |99,4 |77,9 |4821 |0,668 |0,924 ... |64,8 |99,6 |73,5 |5365 |0,663 |0,908 ... |64,8 |99,5 |98,6 |18273 |0,663 |0,992 ... |64,8 |99,4 |82,6 |7922 |0,663 |0,938 ... |64,5 |99,2 |74,1 |4837 |0,658 |0,908 ... |67,4 |99,9 |81,6 |2990 |0,707 |0,938 ... |67,7 |99,7 |100,0 |10095 |0,712 |0,998 |705 ... |67,4 |99,8 |100,0 |13827 |0,707 |0,999 | |
| |65,7 |99,5 |82,0 |6838 |0,678 |0,937 | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | ... ... жан ... ... ... ... ... адам
дамуының мүмкіндіктерін теңестіруге мүмкіндік береді. Осылайша, 1993-2001
жылдары облыстар арасындағы бұл көрсеткіш ... ... 5-тен 12 ... ... ... ... жан басына шаққандағы халықтың ақшалай
табысы арасындағы айырма 3-4 есе ғана ... 1993 жылы ... ... ... ... деңгейінің жоғарыға ауытқуы 83% құрады (Алматы
қаласында), ал төменге ауытқу 44% ... ... ... ал 2001 ... 118% ... қаласы) және 41% (Жамбыл облысы).
Егер адам дамуы индексінің есебінде жан басына шаққанда ВРП өндірісі
көлемінің ... ... ... ... ... адам ... ... даму индексінің көлемі мен ... ... ... жылы ... ... (0,773) ... ... Астанада (0,848), Алматыда (0,836) болды.
Орташа республикалық деңгейге (0,763-00,769) ... АДИ ... ... ... ... ... және Солтүстік Қазақстан
облыстарында болды. Төменгі таблицада ... ... ... Ади ... ... 1995-1998 жылдары орташа Респуликалық деңгейге
жақындайды.
Ақмола, Алматы, Жамбыл, Қостанай, Оңтүстік Қазақстан ... өте ... 1998 ... дейін АДИ республикалық ... ... ... ... 4 ... бұл ... ... күрт төмендеді.
Егер Қазақстан аймақтарын 2002 жылғы ПРООН адам ... ... ... ... ... мен ... адам дамуы индексі шкаласына
орналастырсақ келесідей көрініс шығады.
Жалпы Қазақстан аймақтары 2001 жылы жан басына ... ... ... АДИ ... олар 2000 жылы ... 32-105 орын ... АДИ
бұл елдермен салыстырылды.
Адам дамуының жоғары деңгейі 32-33 орын алатын ... ... ... ) ... мен ... ... ... облысы, одан кейін Алматы
қаласы (0,843) және Маңғыстау облысы (0,942) ... ... ... ... ... қаласы (0,827). Багам аралдары деңгейінде тұр ... ... ... АДИ 62-64 орын алатын елдермен (Болгария,
Румыния, Ливия Араб Джамахириясы) салыстырылған.
8-кесте
2000-2004 ... ... ... ... ... индексінің динамикасы (жан басына шаққандағы ақшалай
табыстан келгендегі)
|Қазақстан аймақтары|2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... ... |0,738 |0,746 |0,743 |0,761 |0,790 ... ... |0,727 |0,731 |0,747 |0,762 |0,776 ... ... |0,716 |0,716 |0,724 |0,732 |0,751 |
|Атырау облысы |0,736 |0,746 |0,756 |0,769 |0,776 ... ... |0,734 |0,744 |0,755 |0,762 |0,766 ... | | | | | ... ... |0,713 |0,723 |0,737 |0,742 |0,734 ... Қазақстан |0,727 |0,732 |0,744 |0,761 |0,764 ... | | | | | ... ... |0,747 |0,743 |0,759 |0,769 |0,769 ... ... |0,750 |0,747 |0,751 |0,758 |0,763 ... ... |0,749 |0,742 |0,745 |0,752 |0,739 |
|Манғыстау облысы |0,751 |0,770 |0,771 |0,775 |0,797 |
|Павлодар ... |0,742 |0,744 |0,756 |0,767 |0,776 ... ... |0,717 |0,729 |0,744 |0,765 |
|облысы | | | | | ... ... |0,721 |0,722 |0,736 |0,747 |0,757 ... | | | | | ... ... | |0,786 |0,803 |0,824 |0,848 ... ... |0,815 |0,820 |0,821 |0,830 |0,836 ... |0,738 |0,743 |0,753 |0,762 |0,773 ... ... АДИ республика деңгейінен сәл ... ... (69 ... ... ... республикалық деңгейден төмен АДИ Батыс Қазақстан облысында
(0,749) Украинамен салыстырылды (83 ... одан ... ... ... облысы Гренада және Мальдив аралдары деңгейінде тұр.
Алматы облысы олардан біршама ... ... ... сөйтіп Молдава
Республикасымен салыстырылуда (105 орын).
Егер жан басына шаққандағы ақшалай табыстан есептелген АДИ қарастырсақ
облыстар ... ... ... ... елдер әлемде 33-91
орындар алды.
Тек Астана және ... ... ғана адам ... ... ... сөйтіп Чех Республикасы және Венгрия ... ... ... ... әлемде 33 және 35 орында тұр.
Адам дамуының жоғары деңгейлі елдеріне ... ... ... ... ... (54 орын) орналасады. Қалған облыстар 62-78 орын
алған елдер деңгейінде орналасты.
2 Тарау. ХІ-ХVІІ ғасырдағы кедейшілік қайыршылық
2.1 ... ... ... күрес - кедейлiктi жоюдың негiзгі
шарты
Қазақстанның нарыққа көшуi жұмыс iстеуге қабiлеттi адамдардың
жұмыспен қамтылуын төмендетiп жiбердi. Жұмыссыздық көбейiп кеттi.
Жұмыс ... ... ... ... ... тiркелген жұмыссыздықтың деңгейi немесе жұмыс iздеп
жұмыспен қамту мәселелерi жөнiндегi уәкiлеттi органдарға өтiнiш жасаған
азаматтардың ... ... ... ... 4,4 %-ын ... ... ... iстеуге қабiлеттi жастағы оқушылар, өндiрiстен
қол үзiп оқып ... ... ... ... ... ... iстеуге қабiлеттi тұрғындар, жұмыс iстемейтiн көп балалы
аналар, үй шаруасындағы әйелдер және ... да ... ... ... ... ... ... ғасырдағы басында халықтың 13,5 %, ал
жекелеген аймақтар бойынша 15% және одан да көп пайызды құрайды.
Статистика жөнiндегi агенттiк республикадағы аймақтар мен ... ... ... ... ... және ... санын тоқсан сайын берiп отыратын болады.
Қазiргi уақытта республикада 28,6 мың адам ... ... 407 ... тұр. 125,4 мың адам ... iстейтiн 646 ұйым iшiнара тоқтап тұрса,
жұмыс iстейтiндердiң саны 3,7 мың адамды ... 289 ұйым ... ... ... ... бiр мезгiлде, ауыл шаруашылығы ұйымдарын мемлекет иелiгiнен
алу процесiнде 2,3 миллион азамат өзiнiң қалауы ... кез ... ... алатын шарттық жер үлесіне ие болғандықтан барлық жұмыс
iстемейтiн азаматтар, әсiресе ауылдық жерлерде толық мәнiнде
жұмыссыздарға жатқызылмауы мүмкiн. 1691,6 мың ... жеке ... ... үшiн 939,9 мың ... бағбандық үшiн және 57,6
мың отбасының бау-бақша үшiн жер учаскелерi бар.
Жұмысқа орналасуда қиындық көрiп жүрген азаматтардың ... ... ... ... 45 жастан асқан жоғары және арнаулы бiлiмi бар
әйелдердiң мамандығы бойынша жұмыс табу ... ... ... ... ... мен ... ... жұмысқа
орналасу проблемасы бұдан да өткiр. Тiптi отбасы ... ... ... ... отбасылары пайда болды.
Халықты жұмыспен қамту жөнiндегi уәкiлеттi ... ... ... бос ... орындарының (вакансиялардың) саны айына 8-9
мыңнан аспайды. Орташа есеппен республикада бiр жұмыс орнына 29 жұмыссыз
үмiт ... ... ... ... ұйымдары қала құраушылар болып
табылатын қалалар мен жұмысшы кенттерiнде ерекше өткiр күйде қалып отыр.
Аграрлық сектордағы өндiрiс көлемiнiң құлдырауы да ... ... керi ... ... Ауыл ... арасында, әсiресе
жастардың қалаларға, экономикалық құрылымы неғұрлым дамыған аймақтарға
күнкөрiс iздеп қоныс аудару процесi күшейдi.
ХІ-ХVІІ ғасырдағы болжамдарға сәйкес еңбек рыногындағы ахуал
мынадай ... әсер ... ... ... қалған мемлекеттiк ұйымдарды жекешелендiру процестерiнiң жалғасуы
экономиканың аграрлық секторындағы реформалардың күшеюi;
2) бюджет саласындағы реформалар, мемлекет функцияларының ... жеке ... ... ... ... ... және тарату рәсiмдерiнiң
жеделдетiлуi, жұмыс күшiн босату ауқымының өсуi;
4) тiкелей шетелдiк инвестициялар мен ... ... ... ... ... және еңбектi көп тiлейтiн жаңа өндiрiстердi,
инфрақұрылым және әлеуметтiк сала объектiлерiн салуға және құруға
бағытталған ... ... жаңа ... ... ... ... импорт алмастыру тұрғын
үй құрылысы бағдарламаларын жандандыру;
6) Қазақстан Республикасындағы шағын ... ... ... 1999-2000 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасын iске
асыру;
7) Шағын несие беру бағдарламасын кеңейту;
8) ауыл ... ... ... ... процестерiн дамыту.
Жұмыссыздықпен күрестi қамтамасыз ету мақсатында қолданылатын
белсендi iс-қимылдар мыналарды көздейтiн болады:
1) болашағы бар ... мен ... ... ... ... ... қалу және ... көбейту;
2) түрлі қаржыландыру көздерін тарту есебінен инвестициялық
белсенділікті арттыру жолымен жұмыс орындарын құру;
2-1) шетелдік жұмыс күшін отандық еңбек рыногына жасырын әкелуді
болдырмау;
2-2) ... ... ... жөнінде шаралар қабылдау;
3) шағын және орта кәсіпкерлікті ... үшін ... ... ... ісін ... ... ... еңбек және кәсіпкерлік
бастамашылығын қолдау;
4) қоғамдық жұмысты ұйымдастыру және түрлерін кеңейту;
5) жеке қосалқы, бағбандық және бау-бақшалық шаруашылығын жүргізу
үшін жер учаскелерін ... ... ... ... ... ... жұмыссыздарды даярлау
мен қайта даярлауды жетілдіру;
7) жұмыспен қамту ... ... ... жалпы
республикалық ақпараттық-талдау базасын кеңейту;
8) шағын несие беру жүйесін жетілдіру;
9) жұмыспен қамту ... ... ... ... пен ... ... ... проблемасы Қазақстанды 90-шы жылдардың ... ... Оның ... ... ... ... күрт төмендеуі
мен қоғамның әлеуметтік жіктелуінің күшеюі салдарынан қоғамның әлеуметтік
құрылымының ... әсер ете ... ... ... байқалды.
Кедейшіліктің өсуі оның үлес салмағынан да, кедейшілік санаттары бойынша да
көрініс тапты. Кедейшілік деңгейінің өзгеру ... оның ... ... ... ... болады. Бірінші кезең – 90-шы жылдардың бірінші
жартысы – бұл кезде халықтың тұрмыс деңгейінің ... ... ... ... тұтыну, маңызды материалдық және әлеуметтік
игіліктерге қолжетімділік бойынша қарастырғанда әлеуметтік ала-құлалықтың
күшеюінен көрінген аса келеңсіз ... ... ... ...... ... жартысынан бастап қазіргі кезге дейін – экономиканың нақты
секторындағы оңды ... ... ... ... ... ... кезеңі.
Елдегі қазіргі әлеуметтік-экономикалық жағдайдың ерекшелігі ретінде
“жаңа кедейлер” деп аталатындардың пайда ... ... ... Бұған
реформаларға дейінгі кезеңде болған әдеттегі кедейлерден бастап жеңіл
өнеркәсіп, ... ... ... ... ... сақтау, ғылым, мәдениет
салаларында жұмыссыз қалғандар жатады. Шағын бизнес өкілдері, зейнет жасына
тақаған адамдар, мектеп, ... оқу ... ... ... өңірлерінде тұрып жатқан халық жоғары тәуекел аймағында қалып
отыр.
“Жаңа ... ... ... жерлерде тұратын халықтың есебінен
едәуір кеңейді. Ауыл халқының табысы қала халқының табысынан орташа алғанда
2,2 есе ... және ... ... ... ... ... Мысалы, ең
төменгі күнкөріс деңгейінен төмен табысы бар ауылдық отбасылардың үлесі (ҚР
Статистика агенттігі 2004 жылы ... үй ... ... ... 24,8 %-ды, ал ... ... ... 9,2 %-ды құрайды.
Қазіргі жағдайда өңірлік кедейшілікті ерекше бөліп көрсету керек. Табысы ең
төменгі күнкөріс деңгейіне жетпейтін отбасылардың ... ... ... ... облысы оқшау тұр, онда кедейшілікте өмір ... ... ... ... ... (бұл ... бойынша ең жоғарғы
көрсеткіш), Маңғыстау – 21,0%, Жамбыл – 18,3%, Қызылорда – 26,5%, ... – 23,0%. ... ... ... ... ... ... орташа көрсеткіш – 16,1%.
Халықтың табыс деңгейі бойынша ... ... ақы ... пен ... да ... ... ... ғана емес, отбасында
қанша жан бар ... ... ... ... ... балалардың
болуына қарай да қалыптасады. Асырау жүктемесі неғұрлым жоғары болса, ... ... ... ... Үй ... деңгейінде табысты екінші рет
қайта бөлу мен отбасылық бюджетті қалыптастыру ... ... ... ... облыстары сияқты жоғары табысты өңірлерде отбасындағы жандардың
орташа алғандағы санының жоғары болуы, әсіресе ауылдық ... ... ... ... ... ... етеді және оңтүстік өңірдегі табысы
төмен облыстардағы жағдайды шиеленістіріп жібереді.
Елде қазіргі кезеңде жүргізіліп ... ... ... мақсаты кедейшілік деңгейін төмендету және қоғамдағы әлеуметтік-
экономикалық теңсіздікті азайту болып табылады. ... өсу ... ... үшін ... ... әлеуметтік проблемаларды шешу үшін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қажет:
1) табыстар саласында ең төменгі әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз ету,
олардың бастапқы негізі ... ... ... мен ... ... ... ... ең төменгі тұтыну бюджеті болуы
керек. ... ... ... жаңа ... ғана пайда болып қойған
жоқ, халықтың тұтынушылық шығындарының құрылымдары өзгеруде. Азаматтардың
төлемдерінің жаңа ... ... ... ... ... салығы,
ипотекалық жүйе, міндетті сақтандырудың әртүрлі ... және т.б. ... ... ... ... жаңа құрылымына көшу қажеттігін алға
тартады, оның үстіне байқалған экономикалық өсу ... ... ... ең ... ... ... ... үшін ресурстық мүмкіндіктері
ұлғаюда.
Республика Үкіметі мақұлдаған ... ... ... ... ... ... бағдарламаға сәйкес 2006 жылдан
бастап жаңа ең төменгі күнкөріс деңгейі енгізілді, ең төменгі тұтыну себеті
азық-түлік ... ... ... қамтиды (20-ның орнына 43
түрлі атаулы).
Жаңадан ең төменгі күнкөріс деңгейін енгізу маңызды материалдық ... ... ... ең ... ... ... ... нақты
айқындауға мүмкіндік береді. Одан төмен болуы адамның қалыпты өмір сүруін
қамтамасыз етпейді. Бұл өз ... ... ... әлеуметтік
диспропорцияны анықтауға және халықтың неғұрлым әлсіз топтарын әлеуметтік
қорғау шараларын ... ... ... ... ... ұзақ уақыттар
бойы тек қана ең төменгі күнкөріс деңгейіне бағдар ұстануға ... ... ... ... ... мен пайдалану объективті үдеріс болып
табылады, бұл ең алдымен күнкөрістің ең ... ... ... әлеуметтік
норматив ретінде адамның тіршілік етуінің өзгеріп отырған әлеуметтік-
экономикалық жағдайларына сай ... ... ... және ... ... мемлекеттік және ... ... ... кәсіпорын ішінде жұмыс күшін қайта қалпына
келтіру үшін бірдей жағдайлар жасау (еңбекке ақы ... ең ... ... күшейту, еңбекке ақы төлеудің ең төменгі, орта және ең жоғары
деңгейлері арасындағы арақатынасты реттеу, салық салу ... ... ... ... орта ... ... жөніндегі саясатты қалыптастыру мен
жүзеге асыру. Осы мақсатта халықтың табыстарын ... ... ... орындарын құру, шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... меншіктің қорғалуына кепілдікті
күшейту және т.б. жөніндегі шаралар қажет;
4) ауылдағы еңбекпен қамтылу ... ... ... ... ... ... оңтайландыру (ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу, тұрғын
үй және жол ... ... ... ... құрылысы,
агросервис және т.б.);
Қорытынды
Кедейшілік проблемасы ... 90-шы ... ... ... Оның өткірлігі кедейшілік нақты табыстың күрт төмендеуі
мен қоғамның әлеуметтік жіктелуінің күшеюі ... ... ... өзгеруіне әсер ете бастаған сәттен бастап ... өсуі оның үлес ... да, ... санаттары бойынша да
көрініс тапты. Кедейшілік деңгейінің өзгеру ... оның ... ... ... ... ... ... кезең – 90-шы жылдардың бірінші
жартысы – бұл кезде халықтың тұрмыс деңгейінің нашарлауынан, кедейшілік
ауқымының ... ... ... ... ... және әлеуметтік
игіліктерге қолжетімділік бойынша қарастырғанда әлеуметтік ала-құлалықтың
күшеюінен көрінген аса келеңсіз үрдістер байқалды. ... ...... ... ... бастап қазіргі кезге дейін – экономиканың нақты
секторындағы оңды ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. Городецкая Ирина Константиновна «Международная защита прав и интересов
детей» М.1973
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның 2030 жылға ... даму ... ... ... Т. ... проблемы социологии. Социология сегодня:
Проблемы и перспективы.- М..,1965
4. Харчев Л.Г. Социология воспитания -М..,1990.123с.
5. Мертон Р. Социальная теория и социальная структура //Социс. 1992. ... ... М. ... ... ... ... ... работа: теория и практика учеб. пособие, 2004
8. Холостова И.И. Социальная работа учеб. пособие, ... ... П.А « ... ... ... М..,1985

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауған дағдарысының сабақтары 5 бет
Ұлттық құндылықтар – білім бастауының қайнар көзі4 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы ақпарат7 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы мәлімет6 бет
Этнодеформация және ұлттық ой-сана проблемасы3 бет
Қазіргі ғаламдық проблемалардың экономикалық жақтары9 бет
Адам проблемасы16 бет
Азық - түлік проблемасын тұжырымдылық бағдарлама арқылы шешу және оны жүзеге асыру42 бет
Арал проблемасы6 бет
Ақша нарығы, оның тепе - теңдік сақтау проблемасы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь