Нарық жағдайында өнімнің сапасын көтеру

КІРІСПЕ .

І ТАРАУ НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
1.1. Нарық жағдайында өнім сапасы ұғымы, экономикалық мәні.
1.2. Өнімнің сапасын бағалау көрсеткіштері және оны талдау әдістері.
1.3. Өнімнің сапасына әсер ететін факторлар.

ІІ ТАРАУ «БАЯН.СҰЛУ» АҚ.ҒЫ ӨНІМ САПАСЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ.
2.1. «Баян.сұлу» АҚ.ның экономикалық жағдайын талдау.
2.2. Кәсіпорында өндірілетін өнімнің сапасын басқару әдістері.
2.3. Өндірілген өнімнің бәсекеге қабілеттілігі және оны талдау.

ІІІ ТАРАУ ӨНІМ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ.
3.1. Халықаралық ИСО стандарттарын енгізу
Тақырыптың өзектілігі: Қазіргі кезде өнім сапасын көтеру мәселесі бүгінгі таңда өзекті болып отыр. Нарықтық экономикаға өткеннен бері кейбір елдердің шығарылған өнім сапасы күннен күнге нашарлап барады. «Аргументы и факты» газетінің жүргізген сауалнамасы бойынша өнім сапасы жоғары болған ел Жапония болып шықты. Осыған орай біздің елімізде де өнім сапасына өте көп көңіл бөлінуде. Себебі сапа саласындағы жетістіктерге қарай Қазақстан экономикасының көптеген мәселелері шешіледі. Соның нәтижесінде дүниежүзілік шаруашылыққа жедел арада біз де қосылуымыз керек. Қалай болғанда да Қазақстандағы кәсіпорындар өнімінің сапасына деген қатынас бертін келе өзгеріп келе жатқан сияқты. Мұндай құбылыстың себептері да баршылық: бәсекелестіктің болмауы, сапаның жоғары деңгейіне жетудегі ұлттық бағдарламаның болмауы, кәсіпорындардың бірден нарықтық жағдайға бейімдей ала алмауы, реттеудегі мелекет рөлінің азаюы. Негізінен алғанда сапа тауарды нарықта жылжытудың бірден-бір құралы болып табылады. Сол себептен ел экономикасы тұрақты және тиімді даму үшін сапаға, оның көрсеткіштерінің ілгері жылжуына көп көңіл бөлінуі тиіс.
Жұмыстың мақсаты нарық жағдайында кәсіпорындағы өнімнің сапасын басқару болып табылады. Осы қойылған мақсатқа орай жұмыстың келесі міндеттері анықталды:
- нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелерін қарастыру, сапа анықтамасын беру;
- «Баян-сұлу» АҚ мысалы негізінде кәсіпорындағы өнімнің сапасына талдау жасау;
- Өнім сапасын көтерудің негізгі бағыттары мен жолдарын қарастыру.
Жұмыстың зерттеу нысанасы - ҚР Қостанай қаласында орналасқан кондитер өнімдерін шығаратын «Баян-сұлу» АҚ.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ -
І ТАРАУ НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
1. Нарық жағдайында өнім сапасы ұғымы, экономикалық мәні.
2. Өнімнің ... ... ... және оны ... ... ... ... әсер ететін факторлар.
ІІ ТАРАУ «БАЯН-СҰЛУ» АҚ-ҒЫ ӨНІМ САПАСЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ.
2.1. «Баян-сұлу» АҚ-ның экономикалық жағдайын талдау.
2.2. Кәсіпорында өндірілетін ... ... ... әдістері.
2.3. Өндірілген өнімнің бәсекеге қабілеттілігі және оны талдау.
ІІІ ТАРАУ ӨНІМ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ.
3.1. Халықаралық ИСО ... ... ... Қазіргі кезде өнім сапасын көтеру мәселесі
бүгінгі таңда өзекті болып отыр. Нарықтық экономикаға ... бері ... ... өнім ... ... ... ... барады. «Аргументы и
факты» газетінің жүргізген сауалнамасы бойынша өнім сапасы жоғары ... ... ... шықты. Осыған орай біздің елімізде де өнім сапасына өте көп
көңіл бөлінуде. Себебі сапа ... ... ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде дүниежүзілік
шаруашылыққа жедел арада біз де ... ... ... ... ... ... өнімінің сапасына деген қатынас бертін келе
өзгеріп келе жатқан сияқты. Мұндай ... ... да ... ... сапаның жоғары деңгейіне жетудегі ұлттық
бағдарламаның болмауы, кәсіпорындардың ... ... ... ... алмауы, реттеудегі мелекет рөлінің ... ... ... сапа
тауарды нарықта жылжытудың бірден-бір құралы болып табылады. Сол себептен
ел ... ... және ... даму үшін ... оның көрсеткіштерінің
ілгері жылжуына көп көңіл бөлінуі ... ... ... ... ... өнімнің сапасын
басқару болып табылады. Осы ... ... орай ... ... ... ... жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелерін
қарастыру, сапа анықтамасын беру;
- «Баян-сұлу» АҚ ... ... ... ... сапасына
талдау жасау;
- Өнім сапасын көтерудің негізгі бағыттары мен жолдарын қарастыру.
Жұмыстың зерттеу нысанасы - ҚР ... ... ... ... шығаратын «Баян-сұлу» АҚ.
Негізгі дерек көздер: Жұмыстың негізгі дерек көздері ретінде
бүгінгі ... ... ... өнім ... ... ... ... негізделген түрлі әдістемелік нұсқаулар, кәсіпорын
құжаттары, оқулықтар, газет-журналдар, басқа да мәліметтік ... ... ... курстық жұмыс кіріспе бөлімнен, үш
тараудан, қорытынды ... ... ... және ... ... ... нарық жағдайындағы өнімнің сапасын
көтерудің теориялық мәселелерін қарастырылды. Бұл ... өнім ... ... оның ... ... ... Сонымен қатар
өнім сапасына әсер ететін факторларға талдау жасалды.
Екінші тарауда «Баян-сұлу» АҚ мысалы негізінде кәсіпорындағы өнімнің
сапасына ... ... Бұл ... басты назар кәсіпорында өндірілетін
өнім сапасын басқару әдістеріне аударылып, өнімнің бәсеке қабілеттілігіне
талдау жасалды.
Үшінші ... ... ИСО ... көшу ... ... ... ... ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
1.1. Нарық жағдайында өнім сапасы ұғымы, экономикалық мәні.
Ғылыми және арнайы ... өнім ... ... ... кездестіруге болады. Дегенмен де әбден қалыптасып, құлаққа
үйреншікті стандартты анықтама да ... Өнім ... – бұл ... сәйкес белгілі қажеттіліктерді қанағаттандыру қабілетімен
шартталатын қасиеттер жиынтығы.
Сапа саласындағы белгілі американдық ... ... ... ... ... атты ... өнім немесе бұйым сапасы ретінде келесі
түсінік береді: «өнім немесе қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... және ... сипаттамаларының
ортақ жиынтығы деп тануға болады…»
Сонымен қатар, автордың дәл атап кеткені, өнім ... ... ... жалпы басқару әдістерімен де емес, ... ... ... сапаның негізін өнімді немесе қызмет ... ... ... ... ... ... сапаны ғылыми-техникалық ілгері дамудың
айнасы деп те атайды. Өнім ... – бұл ... ... ... ... ... техникалық, теехнология және басқару деңгейі
анықталады.
Сонымен ... өнім ... тек ... ... ... ... аса ... экономикалық ктгория болып та танылады. Экономикалық
категория ретінде ол ... ... ... ... ... құн ... негізгі пайдалылығы болса, онда өнім ... ... ... ... ... ... көріну деңгейі
болып табылады.
Өнім сапасы тұтынушылық құнның бір немесе бірнеше қасиеттерін сипатайды.
Сонымен қатар өнім сапасы ... ... ... ... ... ... өзіндік құн, баға, рентабельділік, пайда жне ... ... ... қалыптастырады.
Өнім сапасын арттыру маңызын макро- және микродеңгейлерде қарастыру
керек. Макродеңгейдегі өнім ... ... ... мүмкіндіктерді
береді:
- Тауар мен қызмет көрстулердің экспортын өсіру;
- Экспорт ... ... ҒТП іс ... ... ... ... ... тиімділігін арттыру;
- Халық игілігін көтеру;
- мемлекет беделін көтеру және т.б.
Қарап отырсақ, өнім сапасымен көптеген ... ... ... келеді. Сонымен қатар өнім сапасы кәсіпорынның кез келген меншік
түріндегі басты және ... ... ... ... ... кәсіпорындар үшін сапалы өнім шығару ... ... ... бұл ең ... ... беделі мен имииджін қлыптастыруға
қажет. Жоғары деңгейлі имидж - бұл танымалдық, сатып алушылардың ... ... ... деген тұрақты және оң қатынасы. Нарық және
бәсеке жағдайында фирма сұранысқа ие ... ... ... оның ... болмақ.
Сонымен, кәсіпорынның өнім сапасы мәселесінің шешлілуі – бұл ... ... ... және ішкі ... ... ... ... алу,
кәсіпорынның тұрақтылығы.
1.2. Өнімнің сапасын бағалау көрсеткіштері және оны ... ... сапа ... оның ... ... ... анықталады.
Ол деңгейді анықтау үшін әр ... ... ... ... ... ... ... өнім көрсеткіштерімен салыстыру керек.
Өнім сапасының көрсеткіштері ... оның ... ... табу ... үшін іс ... өнім ... байланысты бірнеше әдістер
қолданылады:
- ... ... ... мен ... ... тіркеу әдісі, ол тіркеу мен санаққа негізделеді (белгілі оқиғалар,
заттар). ... ... ... ... стандарттау,
унификациялау сияқты көрсеткіштер анықталады.
- есептеу әдісі өнім сапасын ... үшін ... ... пайдалануға негізделеді;
- органолептикалық әдіс адамның сезу, тану мүшелерінің талдауын
қарастырады;
- әлеуметтік әдіс өнім ... ... ... ... ... ... әдіс мамандар (дизайнерлер, дегустаторлар және ... іске ... ... ... ... ... ... беретін болсақ, ол
мынандай болып келеді:
1-Сурет. Өнім сапасын талдау әдістері
Сонымен қатар, іс жүзінде өнім сапасын ... үшін өнім ... және ... ... ... ... Сапаның
жалпылаушы көрсеткіштері өнім сапасын бір кәсіпорын бойы ... ... ... ... ... ... ... болуы,
халықарылқ стандарттарға сәйкес келетін өнім ... және ... ... ... ... келеді де, олар өнімнің өзіндік
ерекшеліктерімен байланысты болады. Оларды ... екі ... ... жеке ... ... ... және жеке еңбек қаражат
құралдары.
3. Өнімнің сапасына әсер ... ... ... ... өнім ... ... факторлар ықпал тигізеді.
Сонымен қатар олар дәстүрлі түрде ішкі және ... ... ... ... ... екі ... де ... арқылы беретін болсақ,
ол мынандай ... ... – 1. Өнім ... әсер ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... кәсіпорынның тиесілі |Сыртқы факторлар нарық |
| ... өнім ... ... ... ... өнім |
| |байланысты факторлар ... Олар ... ... ... |
| ... келеді. ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
|1 ... Өнім ... ... әсер ... және тұтынушылар |
| |етеді. Сол себептен, жаңа техника мен ... |
| ... ... жаңа | |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... | |
|2 ... ... және ... |
| ... өнім ... ... | |
| ... пен жауапкершіліктің жоғары | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... мен оны| |
| ... және т.б. | |
| ... қызметтермен тығыз | |
| ... ... ... | |
|3 ... Өнім шығару мен оны іске |Өнім ... ... |
| ... шығындарымен, өнімнің қажетті |нормативті құжаттар. |
| ... ... ету ... | |
| ... ... ... және ... ... | |
| ... ... қамтамасыз ету үшін | |
| ... ... ... |
| ... ... | |
|4 ... Ұжымдағы сау |Кәсіпорын имиджі. |
| ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... өз ... ... | |
| ... ... ықпал етеді. | ... ... ішкі ... ... ... ... мәселлерді шешкен кезде қай фактордың ... ... ... ... ... олар ... бірі толықтырып отырады да,
өнімнің сапасының жоғары ... ... ... етеді. Ал сыртқы
факторлар жалпы өндірістің ... әсер ... ... бәсекелестік
факторын алатын болсақ, ол атап кеткен техникалық фактордың іске ... ... яғни жаңа ... жаңа ... ... ... мен ... талап етеді, соған дәнекер де болады.
Бәсекелестік экономикалық тұрғыдан екі ... ... ... Сол ... ... ыңғайлылықтарды ескеріп, шешім қабылдауға
жағдай жасайды. Бәсекелестіктің түрлері көп. Олар сала аралық және ... ... ... Іске асырылуы бойынша бағалық және бағалық емес
болып бөлінеді.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... бірі ... ... Бұл да дүние жүзіндегі ҒТП жылдамдатушылардың бірі
болып ... ... ... ... ... ... құжат
стандарт деп аталады. Стандарт стандарттау нысанасының ... оған ... ... ... ... болып келеді:
- негізгі стандарттар;
- өнім мен қызмет көрсету стандарттары;
- ... ... ... ... ... ... көлеміне қарай олар келесілерге бөлінеді:
- ұлттық. Бір ... ... ... ұлттық органымен қабылданған
стандарт.
- Аймақтық. Стандарттау ... ... ... ... стандарт.
- Мемлекетаралық. Стандарттау, метрология және сертификация
саласында ... ... ... ... арасында қабылданған
стандарт.
- Халықаралық. Стандарттау бойынша Халықаралық ... ... ... ... АҚ-ҒЫ ӨНІМ САПАСЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ.
2.1. «Баян-сұлу» АҚ-ның экономикалық жағдайын талдау.
«Баян-сұлу» АҚ Қазақстан ... ... өнім ... ... ... Фабрика 1974 жылы ... ... ... ... ... ... Атаулы кәсіпорын өзгеріп келе
жатқан ... ... ... ... ... ... келеді.
Атаулы фабрика өнімдерінің ассортименті де баршылық. Олар жоғары
сапа ... ... ... «Баян-сұлу» АҚ жоғары іскерлік ... ... және ... ... ... ... ... кепіл бола алады. Атаулы фабрика Ресей, Украина, ... ... ... ... ... және т.б. мемлекеттерінің
кәсіпорындарымен іскерлік қатынаста. Олардан өндірілген өінім ассортименті
мен өнім ... ... ... ... қондырғылар мен құралдарды
сатып алады.
«Баян-сұлу» компаниясының ресми дилері ЖШС ... Фуд ... ... ... Өндірілген өнім міндетті түрде кәсіпорынның
негізін құрайды. сол себептен, оның қаржылық ... ... ... ... ... ... талдау оның объективті
бағасын ғана ... ... ... қоса ... потенциалды тиімді
қолдану жолдарын анықтап, тиімді ... ... ... мүмкіндік
береді.
Тұтынушы нарығының циклді дамуы мен құбылмалылығына байланысты,
шығарылған өнім түрлеріне ... ... ... ... түрде бақылау
қажеттілігі туындап отыр. Бұл шығарылған өнім көлемін ... ... ... мен ... даму ... ... ... жүргізу екі негізгі мақсатты көздейді:
- «Баян-сұлу» АҚ-ның мүлкінің көлемі, құрылымы мен құрамы және ... ... мен ... туралы түсініктеме беру;
- экономикалық тиімділік, төлем қабілеттілігі, қаржылық тұрақтылық сияқты
көрсеткіштірді «Баян-сұлу» АҚ үшін ... осы ... ... ... АҚ қызметінің негізгі экономикалық көрсеткіші болып
айналыс шығындары табылады. Кәсіорында өнім ... ... ... шығындары деп аталады.
Атаулы кәсіпорынның ... ... ... негізгі
көрсеткіштермен сипатталады:
- айналыс шығындарының абсолюттік сомасы;
- кәсіпорынның айналыс шығындарының деңгейі;
- шығын қайтарымдылығы деңгейі;
- айналыс шығындарының рентабельділік ... ... ... ... бухгалтерлік және статистикалық
қорытындылары және ағымдағы есеп беру материалдары негізінде жүргізіледі.
Кәсіпорынның қаржылық қорытындысы оның ... ... ... ... ... мүмкіндіктерінің қандай екендігін
көру үшін, жылдар бойынша ... ... ... мен ... қажет
2-Кесте. «Баян-сұлу» АҚ-ның айналыс шығындарының құрылымы
|Айналыс |2004 жыл |2005 жыл ... ... | | ... |
| ... ... ... |
| ... |ағы |теңге |ағы | |
| | ... | ... | |
| | |% | |% | ... ... |431704 |4,46 |468295 |4,7 |36591 ... (шикізат) | | | | | ... ... алу |97500 |1,0 |101630 |1,02 |4130 ... |6115200 |63,2 |6165076 |62,1 |49876 ... |37660 |0,39 |38080 |0,38 |420 ... | | | | | ... ... ... |0,8 |81684 |0,82 |4788 ... ... | | | | | ... алу |840000 |8,7 |842000 |8,5 |2000 ... ... |48110 |0,5 |50260 |0,5 |2150 ... ... |211100 |2,2 |241225 |2,4 |30125 ... |7858170 |81,2 |7988250 |80,5 |130080 ... (ҚҚС – ты |9675580 | |9925733 | |250153 ... | | | | | ... АҚ ... 70% жуық ... ... бабына келеді. Бұл
кәсіпорын қызметкерлерінің орташа айлық еңбекақысының жоғары ... ... ... ... өнім ... ... ... арттырады. Кестеден көрініп тұрғандай, барлық баптар
бойынша өсу динамикасы байқалған.
Егер шығарылған өнім ... мен ... ... өсу қарқынын
салыстырар болсақ, шығындардың 1,8 (, ал шығарылған өнім көлемінің 2,6 (
артқанын көреміз. Бұл 2004 жылы ... ... ... ... ... ... өнім көлеміне қатынасы
айналыс шығындары деңгейін береді. Бұл ... ... ... негізгісі болып табылады және шығарылған өнімні жалпы
құнындағы айналыс шығындарының үлесін көрсетеді.
«Баян-сұлу» АҚ үшін ... ... ... жыл 7858/ 9676 *100 % = ... жыл 7988/ 9926 *100 % = ... АҚ ... ... көлеміндегі айналыс шығындарының
үлес салмағының артқаны байқалады. Бұл көрсеткіш ... үшін ... үшін ... ... ... ... көлемге дейін азайту
қажет. Бұл – пайданы арттыруға қажетті ішкі ... ... ... – бір көзі ... ... ... ... шығындардың үлес салмағы 2004 жылмен
салыстырғанда 19,2 % - тен 18,0 % - ке ... ... ... ... АҚ –ның 2004 – 2005 жылдардағы қаржылық
көрсеткіштеріне талдау берілген.
«Баян-сұлу» АҚ бойынша 70% жуық ... ... атап ... ... ... Бұл ... ... орташа айлық
еңбекақысының жоғары болуымен түсінідіріледі.
3-Кесте. «Баян-сұлу» АҚ –ның қаржылық көрсеткіштерінің
деңгейі мен динамикасын талдау
|№ |Көрсеткіштер |2003 жыл |2004 жыл ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... (ҚҚС – ты |9676 |9926 |102,6 |
| ... | | | ... |Айналыс шығындары |7858 |7988 |101,7 ... ... ... ... |349 |129,7 |
| ... | | | ... ... өткізулерден |79,8 |85,3 |106,9 |
| ... ... | | | ... ... тыс |146,9 |149,1 |101,5 |
| ... ... | | | |
| ... пен шығындар | | | |
| ... | | | ... ... ... |496 |583 |117,7 ... |Кәсіпорынның иелігінде |347 |408 |117,7 |
| ... таза ... | | | ... ... ... ... ... «Баян-сұлу» АҚ 2003
жылмен салыстырғанда 2004 жылы өндірілген өнім көлемін 250 мың ... 2,6 % ... Ал ... 1,7 %- ке ... ... ... 17,7 % - ке өскен.
Кәсіпорынның жиынтық табысының қалыптасуының негізі болып өндірілген
өнімді сатудан түскен табыс табылады, ... ... ... үрдісінде
оған үлкен рөл беріледі. Соңғы қаржылық қорытындыға ... ... ... ... пен ... ... ... бойынша
дивиденттер, валюта курсының өзгерулері) әсер етеді.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... төрт ... өзгеруіне
байланысты:
- өндірілген өнім көлемі;
- өндірілген өнім құрылымы;
- айналыс шығындарының өзгеруі;
- өндірілген өнім бағасының өзгеруі.
Қаржылық қорытындының жоғарыда айтылған ... ... ... байланыстар арқылы анықталады:
1. Қаржылық қорытындының ... ... ... ... өзгеруіне
байланысты өзгеруін мына формула арқылы анықтаймыз:
∆Рр1 = Ро (К2 - ...... ... ...... өнім көлемінің толық шығындар бойынша өсу коэффициенті
(К2 = S1 / ... ... ... АҚ ... есептейік:
К2 = 9676: 7858 = 1,231 ,
∆Рр1 = 347(1,231 - 1) = 80,2
2. Қаржылық қорытындының ... ... ... 1 ... ... ... келесі формула бойынша анықталады:
∆Рр3 = (S1 / Qр1 – Sо / Qро) ...... ... ... өнім ... - ... кезеңде өндірілген өнім көлемі;
Sо - базисті ... ... өнім змет ...... ... өндірілген өнім шығындары;
«Баян-сұлу» АҚ бойынша бұл көрсеткіш 2003 – 2004 ... ... = (7988: 9926 – 7858: 9676) 347= 34,7 ... ... ... ... ... өзгеруі есебінен өзгеруін
төмендегі формула бойынша анықтаймыз:
∆Рр2 = Ро (К1 – ...... ... баға ... ... ... өсу ... = Qp1 / Qpo).
Осы есептеулерді «Баян-сұлу» АҚ ... ... ... = 9926: 9676 = 1,026 ... = 347(1,026 – 1,231) = - 71 мың теңге
Қаржылық қызметті факторлық талдау қорытындысы кесте көрсетілген:
Кесте
4-Кесте. «Баян-сұлу» АҚ-ның пайдасын факторлық ... ... өнім ... |2005 жылы 2004 ... ... ... ... ... ... |мың ... ... ... өзгеруі |+ 426,36 ... ... | ... өнім ... ... | ... |+ 80,2 ... ... ... ... 71,0 ... ... 1 ... | ... есебінен |+ 34,7 ... ... ... ... ... ... ... шығындарының
1 теңгеге төмендеуі есебінен болған, осының салдарынан
табыс 34,7 мың теңгеге ... және ... ... 80,2 мың ... ... ... құрылымының 71 мың теңгеге төмендеуі есебінен болған.
Яғни, «Баян-сұлу» АҚ–на қаржылық қорытынды көрсеткішін жақсартуға
мүмкіндік беретін ... ... ... бойынша маркетингтік саясатын
қалыптастырып, тиімді қызметтер үлесін ... ... ... негізгі мақсаты – қаржы көлемі мен құрамының өзгеру
тенденцияларын және олардың қаржылық тұрақтылық пен ... ... ... ... ... бұл ... қаржы құрылымымен
анықталатын фирманың қаржылық тұрақтылығы қарастырылады.
Мұндай талдауды жүргізу ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіздігін,
кәсіпорынның жалпы қаржы құрамындағы өзіндік қаржының үлесін көрсетеді:
22305 : 23515 = 0,95
2004 жылы бұл көрсеткіш > 0,5 нормасында 0,95 – ке тең ... ... ... және ... ... көрсетеді.
0,05 – ке тең заемдық және ... ... ... ... «Баян-сұлу» АҚ–да өзіндік қаржы үлесінің көбірек
екендігін көрсетеді және төмендегі жолмен есептелінеді:
1210 : 22305 = 0,05
Маневрлік коэффициенті кәсіпорынның өзіндік қаржысының ... ... ... ... ... Тиімді көлемі > 0,5. Бұл коэффициентті
«Баян-сұлу» АҚ үшін анықтаймыз:
(22305 - 99) : 22305 ... АҚ ... бұл ... 0,99 – ге тең және ... экономика жағдайында кәсіпорынның тиімді маневрлігін көрсетеді.
Банкроттық коэффициенті баланс активі ... ... ... үлес салмағын көрсетеді және төмендегі жолмен анықталады:
(520 + 1320 - 780) : 23515 ... – ке тең бұл ... ... ... ... ... өз нишасының бар екендігін көрсетеді.
Кәсіпорын қызметінің тиімділігін бағалауда ... ... ... ... ... ... ие. ... қорлар
рентабельділігі көрсеткіші пайданың ... ... ... ... жылдық құнына қатынасы арқылы анықталады.
Қор қайтарымдылығы капитал бірлігіне келетін ... ... ... және ... өнім ... негізгі қорлар құнына
қатынасы арқылы анықталады. Қор қайтарымдылығы ... ... ... өндірілген өнім көлемінің бірлігін ... ... ... ... ... және ... қорлар құнының
өндірілген өнім көлеміне қатынасы арқылы анықталады.
Бұл көрсеткіш 1 теңге өндірілген өнім көлемінде негізгі ... ... ... ... ... АҚ бойынша өнімді өндірудің
рентабелділік деңгейіне талдау
|№ ... |2004 жыл |2005 жыл ... ... (ҚҚС – ты есептемегенде), мың теңге |9676 |9926 ... ... ... мың теңге |7858 |7988 ... ... ... мың ... |347 |408 ... ... ... ... ... құны, мың теңге|335 |392 ... ... ... қор ... |28,9 |25,3 |
| ... (1 жол/ 4 жол) | | ... ... ... қор ... |0,03 |0,04 |
| ... (4 жол/ 1 жол) | | ... ... қор ... ... |103,6 |104,2 |
| ... (3 жол/ 4 жол)* 100 % | | ... ... ... (3 жол/ 2 жол)* 100 %|4,4 |5,1 ... ... көрсеткіштердің өзгеру динамикасы ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Қор
қайтарымдылығы көрсеткіштерінің өсу динамикасы біркелкі болып келген. Бұл
негізгі ... ... ... ... ... қатар, негізгі қорлар
рентабельділігі көрсеткішінің төмендеуі байқалады.
Кәсіпорынның шаруашылық қызметінің көрсеткіші – оның табыс ... ... 3 ... ... шешуді қамтамасыз ететін қаржылық база
болып табылады:
- Кәсіпорынның шаруашылық қызметін жүргізумен байланысты
- шығындарды өтеу;
- табыстың бір ... ... ... ... кетеді;
- табыстың белгілі бір бөлігі пайданың қалыптасу көзі ... ... ... ... ... сапасын басқару әдістері.
Сапаны басқару–қажетті сапа деңгейін ... ... ... ... ... өндіру, іске асыру кезіндеегі жасалатын
әрекеттер.
Өнім сапасынбасқару әдістері бүгінгі жаңа технолгия ... ... ... ... ... өзінің суретінде белгілейді.
2-Сурет. Өнім сапасын басқару
Суретте алты негізгі алты бөлім берілген. Өнім ... ... ... біз ... жатқызамыз:
• Машиналар, станокткар және басқа да ... ... ... ... мен жұмысшылардың кәсіби шеберлігі, біімі мен біліктілігі,
психофизикалық денсаулығы.
Сапаны қамтамасыз ету жағдайларына жататын факторлар саны да ... ... ... ... ... ... ұзақтығы;
• қоршаған ортаның, өндірістік бөлмелердің климаттық жағдайы;
• интерьер мен өндірістік дизайн;
• материалдық және моральдық ... ... ... ұжымдағы мінез-құлықтық климат;
• мәліметтік қызмет көрсету мен жұмыс орындарының жабдықталу деңгейі.
Кез ... ... ... ... ... өндірілген өнім сапасы
танылады. Сондықтан кәсіпорын ... ... болу үшін оның ... ... ... нақты қажеттілітерге жауап беруі керек;
• арнайы салада қолдануы тиіс;
• тұтынушы талаптарын қанағаттандыру ... ... пен ... ... ... ... ... заң нормаларына жауап беруі тиіс;
• тұтынушы бәсекеге қабілетті бағалар бойынша ұсынады;
• пайда алуға бағытталған.
Сонымен қатар ұзақ ... ... ... кез ... ... ұстанымдары болуы тиіс. Бұл жерде өзінің ... ... ... ... рөлі ... Бұған қоса кәсіпорынның
сапа саласындағы өзіндік саясаты да болу тиіс.
3-Сурет. Сапаны ... ... ... ... ... ... келесі құрамдас
бөліктер де маңызды рөл ... Олар ... ... ... ... атқарады:
1. Маркетинг
2. «Өнімді жобалау мен жасап шығару
3. Материалдық-техникалық қамтамасыз ету
4. ... ... мен ... ... ... ... ... бақылау
7. Орама мен сақтау
8. Іске асыру
9. Монтаж және пайдалану
10. Техникалық қызмет көрсету
11. Утилизация.
Қарап отырсақ, бұл жерде ... ... ... тұр. Яғни ... басқару мәселесін қозғанда, ең алдымен, атаулы салаға байланысты
маркетинг старетгияларын қарстырған жөн болады. ... ... ... ... ... ең ... стратегиялар портфелін
қалыптастыру мәселесіне ... ... жөн. ... портфельді
қалыптастыруға әдетте жеті фактор себепкер болады. Оларға, атап өтсек,
келесілер ... ... ... ... ұйымның бәсекелестікке қабілетті потенциалы;
- мемлекеттік ... ... ... қамтамасыз етушілер.
Аталған факторлардың өзара байланысын сызба түрінде беруге ... ... ... ... отырсақ, сызбада көрсетілген атаулы факторлардың ішінде алдыңғы
қатарда бәсекелестік, ... ... ... әлеуеті және
тұтынушылар тұр. Демек, стратегиялар портфелін құру кезінде және ... ... ... ... кезінде оларды есепке алған
жөн.
Стратегияны таңдау кезінде ішкі және сыртқы факторлардың ... ... ... ... ... қатар атаулы ... ... мен ... шешкен тәуекелге байланысты болып
келеді. Мысалы, егер ... ... ... ие бола ... ... ... ... дамыту стратегиясы таңдалуы мүмкін.
Ал егер қорлар жеткіліксіз ... онда ... даму ... ... ... ... бір стратегия мен ... ... ... ... ... ... ... кесте
жасаған орынды деп ... ... ... ... кезінде есепке алынатын факторлардың
талдауы
|№ |Фактор ... ... |
|1 ... ... ... 25 ... ... ... ... ... көлемі |Қолдағы қаржы 25 млн. шартты бірліктен |
| | |кем ... ... |
|3 ... ... ... тарапынан қарсылық |
| ... ... ... ... себебі қалыптасқан жағдай |
| |қатысы ... ... ... |
| | ... ... |
|4 ... іске ... |Пайда түсімінің жылына 10 пайызға |
| |кейінгі қызметтің ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... санын анағұрлымға жеткізіп, сұрыпталған стратегиялардың
туристік ... ... ... ... ... интеллектуалдық және басқа
да қорлармен қамтамасыз етілу мүмкіндігін тудырады.
2.3. ... ... ... қабілеттілігі және оны талдау.
Кез келген саланың құраушы бөліктері мен ... ... ... ... Бұл ... ... басты
шарты болып келеді, себебі, ... бар ... ... ... ... ... ... да, бағасы да тиімді болмақ.
Кәсіпорынның, оның ішінде өнімнің де, ... ... оның ... ... ... ... ... негізінде сәйкес келген
саладағы табыстылықтың орта деңгейінен не төмен ... не ... ... ... ... қабілеттілігі танылады. Басқа сөзбен
айтсақ, бәсекелестікке қабілеттілік – кәсіпорынның ... ... ... ... ... Бұл ... өнім өндіру мен оны ... ... ... өте ... ... ... ... өндірістік көрсеткіштерді анықтаған кезде кәсіпорынның (“Баян-сұлу”
АҚ) ... ... ... ... мен ... ... ... Осыған
орай кәсіпорынның жемісті қызметін анықтайтын басты факторлар ... ... жөн ... мамандардың жоғары біліктілігі, оларды дайындау;
- жұмыстың тұрақты сапасын (сенімділік, кепілдік, мерзімдерді сақтау)
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қатар, кәсіпорынның бәсекелестікке қабілеттілігі мен олардың
бәсекелестік ... ... ... ... ... біз ... жатқыза аламыз:
• жоғары нарықтық үлесі,
• нарықтық үлесінің оңтайлы динамикасы,
• жақсы жасалып, артынша іске ... ... ... ... ... оның жоғары рейтінгі,
• беделдің оңтайлы динамикасы,
• компанияның табысты стратегиялық топқа жатуы,
• қажетті қаржы ... ... ... ... номенклатурасы,
• бағалық ерекшеліктер,
• рентабельділік, технологиялық ... ... ... ... деңгейлі біліктілігі.
Жоғарыда аталғандарды қарастыра келе, ... ... ... ... да ... ... жөн ... Ондай факторлардың ішінен келесілер ажыратылады:
1. төмен нарықтық үлес,
2. нарықтық үлестің теріс динамикасы,
3. ... жоқ ... ... ... ... теріс динамикасы,
6. копаниянық табысты емес стратегиялық ... ... ... көп ... қызмет көрсету сапасының төменділігі және т.б.
Демек, өнім мен оны ... ... ... мен оны ... ... ... тек ішкі
факторларды ғана емес, сонымен қатар сыртқы факторларды да ... ... Бұл ... біз ... бәсеке қабілеттілігіне ықпал етуші
сыртқы ... да ... ... ... ... қолжетерлік жеңілдігі,
3) тауар түрі,
4) кіру барьерлері (қажетті инвестициялар, мемлекеттік реттеу),
5) нарықтың біртектілігі,
6) ... ... ... мен нақты ұстанымдары,
7) кәсіпорынның атаулы салаға тартылу деңгейі,
8) технологиялық жаңалықтарды енгізу ... ... ... үнемдеу,
10) фирмалардың диверсификациясы.
Бәсекелестік шарттары кезінде кәсіпорын жағдайын анықтауда құрылымдық
және функционадық әдістер пайдаланылуы ... ... әдіс ... ... Оған ... ... ... саланың монополизациялану
деңгейі білімінен барып шығуы мүмкін. Жаңа ... ... ... ... ... ірі ... үнемділігін, өнім
дифференциация деңгейі, өмір ... ... ... ... ... ... және т.б. жатқызылады. Бәсекелестіктің жиілігі
бірқатар өлшемдердің қызметі болып ... ... даму ... аз ... ... бәсекелестік жиілігі де төмен ... ... ... ... ... ... көрсетуді неғұрлым
дифференциациялау мүмкіндігі аз ... онда ... ... да өспек. Бұл ең бастысы тұтынушылардың бір
фирма тауарынан екінші ... ... ... тым төмен құны үшін
бәсекелестіктің өсу маңыздылығымен байланысты ... ... ... ... қиын ... соғұрлым бәсекелестік тығыз дамиды.
Сонымен қатар басқа ... ірі ... ... де
бәсекелестікті өсіреді. Атаулы бизнес саласына ... жаңа ... алғы ... ие ... ... ... анықтаудың екінші әдісі функционалдық болып
табылады. Бұл жерде ... ... ... ... ...... өндірістік қуатты өндіруі, өнім көлемі, пайда ... т.б.) ... Бұл ... ... ... ... үш ... топқа кәсіпорынның өндірістік-өткізу қызметінің тиімділігін
беруші көрсеткіштер жатады. Олар таза пайданың таза сатуларға, материалдық
активтердің таза ... таза ... ... ... қатысын білдіреді.
Екінші топ көрсеткіштері компанияның өндірістік саласының қызметін
сипатайды. Көп ... ... және ... ... ... белгілейді. Бұл топқа таза сатулардың материалдық активтердің
таза құнына, таза айналым ... ... ... ... ... ... таза ... капиталына
деген қатынасын белгілейді.
Үшінші ... ... ... ... ... ... Оларға айналымдағы капиталдың ағымдағы қарызға
деген қатынасы, ағымдағы шоттардың ... ... ... ... шоттарға деген қатынасы, ұзақ ... ... ... ... ... қатынасы кіреді.
Функционалды әдіс жеке кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін бағалауға
мүмкіндік ... Бұл ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігі пайдаланылады. Көрсетілген
көрсеткіштердің салыстырылуы мен ... ... ... оның
бөлігінің бәсеке қабілеттілік деңгейін сипаттайды.
Сонымен қатар, ... ... ... ... кезінде
сату көлемінің активтерге деген қатынасы мен сату ... ... ... ... ... рөл ... ... көрсеткіштердің өсуі
фирма операцияларының тиімділігінің өсу деңгейін немесе бағалардың
инфляциялық ... ... ... ... ... аса үлкен
маңызға түскен пайда мен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның бәсекелестікке қабілеттілігі туралы
кәсіпорындардың қаржылық есеп ... ... ... төменде берілген
көрсеткіштер бойынша талдау ... ... құн және ... ... сату ... Егер де өткізілген өнімнің құны оның сыртқы өсуіне ... ... онда оған ... ... та ... (бұл жерде
бағалардың инфляциялық өсу факторын есепке алған жөн); ... ... кері ... өнім ... ие ... ... оның
бағасын төмендетуге мәжбүр болады.
- Пайданың сату көлеміне деген ... өсуі ... ... ... Сату ... іске ... өнімге деген қатысы алдыңғы
екі көрсеткішті ... Оның ... ... ... ... артық өндірілуін білдіреді,
- қуаттылықты арттыру, көбейту (басынан қиындылықты кешіре бастаған
кезде фирма қуаттылығынан айырыла ... ... ... ... де оның ... ... ... фирма
өнімінің жоғары сұранысқа ие ... ... ... ... ... мен бағыттары.
Әдетте фирма капиталын өз ... ... ... бар ... өнім өндіруге жұмсайды. Егер де ол атаулы өндіріске ... ... бұл ... ... ... ... Демек атаулы тауардың сұранысқа ие емес ... ... ... ... ең алдымен акциялардан
түскен ... ... ... ... ... капиталданған пайданың
плі кеңее ... ... ... өсуі ... ... жоғары
тиімділігі туралы қорытынды жасауға және оның ... ... ... ... ... ... ... арасынан келесілер есепке алынады:
Жеке капиталдың баланс қорытындысына деген ... Ол ... ... көздерінен тәуелсіз екенін білдіреді. Неғұрлым
атаулы ... ... ... соғұрлым оның ... ... ... ... ... ... жеке капитал сомасынан аспауы тиіс ... ... ... ... егер ... ... 50 % құраса,
фирманың қарыз капиталдары арқылы қаржыландырылуы орынды ... ... ... ... қарыздың жеке капиталға ... ... Бұл ... сияқты қаржыландырудың сыртқы және ішкі көздерінің арақатынасын
белгілейді. Қарыздың жеке ... ... ... ... ереже
болғанымен, кейбір қарыздар қысқа мерзімді болғандықтан, жағдайды анықтау
үшін фирма құрылымы мен оның ... ... ... ... ... капиталға деген қатынасы. Ол қаржыландырудың
ішкі көздері арқылы негізгі қорға жасаған ... ... ... ... Егер де атаулы қатынас 1-ден төмен болса,
қорлардың бір бөлігі қарыз ... ... ... ... ... ... пайыз түрінде төленетін ... ... Егер ... ... ... ... капиталдан түскен табыстың орта
нормасынан жоғары болса, ол залалды ... ... ... қарыздың жеке капиталға деген қатынасы. ... ... ... анықтау кезіндегі маңызды көрсеткіш
болып табылады.
Фирма қызметі ұзақ ... ... мен ... ... ... төленетін пайыздың түскен пайдадан неғұрлым аз
болған жағдайда ғана ... ... Ұзақ ... несие фирма
операциялары мен әрекетін ... ... және көп ... ... береді.
Сонымен қатар, қарыз көлемі айналымдағы капиталдан ... ... ... ... ... ... бөлігін ағымдағы
операцияларға жұмсайтынын білдіреді. Демек, оның ... тағы ... ... ол пайыз мөлшерлемерін өтеуге біраз қаражат жұмсайды.
Операциядан түскен жеке ... ... есеп ... ... ... ... өзін-өзі қаржыландыру коэффициенті
есеп беру ... ... ... ... ... ... ... есебінен жүргізілгені туралы мәлімет береді.
Өтеу (жабу) коэффициенті немесе айналым активтерінің қысқа мерзімді
қарызға деген ... ... ... ... мен ... сипаттаушы көрсеткіш болып табылады. Ол негізінен ... ... ... ... ... активтерінің барлық элементтері бірдей
болмағандықтан, фирманың төлем ... ... ... да
қосымша көрсеткіштер есептеледі.
Айналым активтерінің өтімшілік ... ... ... ... ... жедел іске асырылатын құнды қағаздар үлесін
көрсетеді. Атаулы ... ... ... болса, соғұрлым капитал
өтімділігі жоғары ... ... ... төлем қабілеттілігі де,
бәсеке ... де ... ... ... сөз. ... мерзімді
өтімділік қаражаттарымен жапқан кезде өтімділік ... ... ... ... қарыз да кіреді. ... ... ... ... қабілеттілігінің төмен екенін білдіреді.
Фирманың төлем қабілеттілігі қарыз өтімді ... ... ... ғана ... деп ... ... кәсіпорын мен оның өндіретін өнімнің нарықтағы бәсеке
қабілеттілігін анықтаған кезде, жоғарыда ... ... ... ... қажет.
3. ӨНІМ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
3.1. Халықаралық ИСО стандарттарын ... ... ... ... ... ... ... әдіс
тіркеу әдісі
есептеу әдісі
Шешімдерді салыстыру мен қабылдау бөлімі
Ықпал ету күштерінің бөлімі
Сапа бойынша жоспар
Нақты сапа ... ... ... ... ... ... ету жағдайлары
Өнім сапасы
Сапа саласындағы кәсіпорын саясаты
Сапаны қамтамасыз ету
Сапаны басқару
Сапа жүйелері
Сапаның жақсаруы
Ұйымның бәсекелестікке қабілетті ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелері34 бет
Нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелері жайлы12 бет
Қазақстан экономикасында нарықтық қатынастардың қалыптасуы11 бет
Импорттағы өнім сапасын көтерудегі аккредиттеудің рөлі. Аккредиттеу облысындағы халықаралық тәжірибе25 бет
Информатика сабақтарының білім сапасын көтерудегі телекоммуникациялық ортаның дидактикалық мүмкіндіктері18 бет
Кәсіпорынның өнім сапасын көтерудің экономикалық тиімділігі35 бет
Нарықтық қатынастар жағдайларында экономиканың сапасын көтеру механизмінің қызмет етуінің теориялық және әдіснамалық негіздерін зерттеу124 бет
Қонақ үйде қызмет көрсету сапасын көтеру82 бет
Өнімнің сапасын көтерудің негізгі бағыттары17 бет
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь