Эксперимент есептерінің маңызы және зерттеу әдістері

1.Эксперимент есептерінің маңызы және зерттеу әдістері.

2.Эксперимент есептерінің орыны және шығару әдтемесі.
3.1 Химиялық құбылысты бақылау және түсіндіруге берілген есептерді шығару әдістемесі.

3.2 Заттарды алуға берілген есептерді шығару әдістемесі.

3.3 Заттарды тануға берілген есептерді шығару әдістемесі.

3.4. Заттардың сапалық құрамын анықтауға берілген есептерді шығару әдістемесі.

3.5 Қоспаның құрамын анықтау және бөлуге берілген есептерді шығару әдістемесі.

3.6 Заттардың жіктелу белгілері немесе затқа тән реакциялар жасауға берілген есептерді шығарту әдістемесі.

3.7 Құралдар құрастыруға берілген есептерді шығару әдістемесі.
3.8 Эксперименттік бөлім.
3.9 Қорытынды
Оқушлардың өз білімін іс жүзінде қолдана білуін дамытуда маңызды орын химиялық есептерді шығаруға беріледі. Химия есептері сан және сапа есептері болып екіге бөлінеді.
Көп жағдайда химиялық есептер деп сандық есептерді негізге алады. Әрине, сандық есептер оқыту процесінде өте маңызды орын алады, бұл есептермен практикалық өмірде жиі кездесеміз. Бірақ, химия курсында сапалық есептердіңде де өзіндік маңызы, ерекше орыны бар. Сапалық есептер- бұл химиялық ұғымдарға, теорияларға, заңдарға берілген есептер.
Эксперимет есептерін сапа есептері деп те атайды, себебі оларда сандық мәліметтер болмаиды, химиялық тәжірибелер жасау арқылы шығарылады.
Бұл есептер мұғалімге оқушылардың теориялық білімдерінің дәрежесін оңай салыстыруға мүмкіндік туғызады және оқушылардың алған білімдерін бақылап, бағалауға маңызы зор.
Эксперимент есептерін шығару арқылы оқушылар теориялық білімін іс жүзінде қолдана білуге, өздігінен жұмыс істей білуге, өз існе сын көзбен қарауға үйренеді. Олар химиялық құрал-жабдықтармен және реактивтермен жұмыс істеу дағдыларын дамытып, нығайта түседі, оқушылардың химиядан білім сапасы мен сарамандық әзірлігі эксперимент есептері шығару үстінде анық білінеді. Эксперимент есептері химиялық құбылыстарға және олардың зертханалық өндірістік тәжірибедегі жағдайларына анализ жасап, алдын ала жоспар құру үстінде дамиды. Эксперимент есептерін шығарғанда заттар және олардың қасиеттері мен химиялық реакциялар жақсы есте сақталады: заттар алу және олардың негізгі қасиеттері қайталанады: мұғалімнің түсіңдіргенің айтқандығына көзіміз жетті: формулаларды бос жаттап алғаннан гөрі ? мағынасың тусініп ұғып алуға мумкіндік туды; дәлдікпен ұқыптылыкка үйретеді
Оқушылардың эксперимент есептерін шешу мумкіндігің калыптастыруда жетістіктерге қол жеткізу ушін окушылар есептерді тек жағдайлары болған кезде ғана емес букіл курсты оқыту процесінде үздіксіз шығаруы тиіс және жүйесіз емес тек қана нақтыланған біртіндеп курделенетін жуйемен шығарулары тиіс.
Химиияның жаңа бағдарламасы мен оқулықтарында эксперимент есептеріне бұрынғыдан гөрі көбірек көңіл бөлінген. Оларда жеке есептер түрінде берілген.
        
        Жоспары:
1.Эксперимент есептерінің маңызы және зерттеу әдістері.
2.Эксперимент есептерінің орыны және шығару әдтемесі.
3.1 ... ... ... және ... ... есептерді шығару
әдістемесі.
3.2 Заттарды алуға берілген есептерді ... ... ... ... ... ... ... Заттардың сапалық құрамын анықтауға берілген ... ... ... құрамын анықтау және ... ... ... ... ... ... белгілері немесе затқа тән ... ... ... ... әдістемесі.
7. Құралдар құрастыруға берілген есептерді ... ... ... ... ... есептерінің маңызы және зерттеу әдістері.
Оқушлардың өз білімін іс жүзінде қолдана білуін дамытуда маңызды орын
химиялық ... ... ... ... ... сан және ... ... екіге бөлінеді.
Көп жағдайда ... ... деп ... ... ... Әрине, сандық есептер
оқыту процесінде өте ... орын ... бұл ... ... жиі ... ... ... ... ... де ... ... орыны бар. Сапалық есептер- бұл ... ... ... ... ... есептерін сапа есептері деп те ... ... ... мәліметтер болмаиды, химиялық ... ... ... ... мұғалімге оқушылардың теориялық білімдерінің дәрежесін оңай
салыстыруға мүмкіндік туғызады және ... ... ... ... ... ... ... шығару ... ... ... іс ... ... ... өздігінен
жұмыс істей білуге, өз існе сын ... ... ... химиялық құрал-жабдықтармен ... ... ... ... ... ... оқушылардың химиядан білім сапасы мен ... ... ... ... ... анық
білінеді. Эксперимент есептері химиялық ... және ... ... ... жағдайларына анализ жасап, алдын ала
жоспар құру үстінде дамиды. Эксперимент есептерін шығарғанда заттар ... ... мен ... ... ... есте ... ... және олардың негізгі қасиеттері қайталанады: мұғалімнің түсіңдіргенің
айтқандығына көзіміз жетті: формулаларды бос ... ... гөрі ... ... ұғып алуға мумкіндік туды; дәлдікпен ұқыптылыкка үйретеді
Оқушылардың эксперимент есептерін шешу ... ... қол ... ушін ... ... тек жағдайлары болған
кезде ғана емес букіл курсты оқыту процесінде үздіксіз шығаруы тиіс ... емес тек қана ... ... курделенетін жуйемен
шығарулары тиіс.
Химиияның жаңа ... мен ... ... ... гөрі ... ... бөлінген. Оларда
жеке есептер түрінде берілген.
Оқушылар көп жағдайда ... ... ... 4 ... және қателесу;
Ә.есте қалғаны бойынша есептеу;
Б.жорамал жасау;
В.анализ және ... ... ... ... ... ... ... соң оқушы көбінесе есепті алатынын мәлімдейді ... ... ... ... ... ... жасай береді. Ал
кейбір жағдайда олар ... ... ... ... ... не кездейсоқ
табады, не өздерінде бар, бірақ алдында дұрыс ... ... ... ... ... ... болмаса оқушылар ... ... ... соң тәжірибе арқылы
оның дұрыс – бұрыстығын тексереді. Бұл әдістің 2 ... ... ... заттың алыну жолдарына қарай бір не ... ... ... соңынан жүретін химиялық реакцияның
теңдеуін жазу арқылы жорамалдың нақтылы берілуін ... ... ... бөліп алады.
2. Есептің берінгенін оқып, ... ... ... негізіне талдау арқылы қолданғалы. Отырған әдісті
берілген жағдайға қолдануға бола ма, жоқ па, осы ... ... ... айырмашылығы жорамал берілген ... ... ... яғни ... ... ... ... Ал
бірінші нұсқада жорамал алғашқыда тек дәйексіз жорамал ... ғана ... ... ие ... ... және ... ... бұл әдіс эксперимент есептерін шығарудың кең
таралған тәсілі. Оқушы есептің нақтылы талдау арқылы шешу жоспарын ... ... ... іс ... ... асырады. Бұл әдістің өзінің бірнеше
бөлімдері бар:
1. Есептің шартын ... ... ... ... ... қайсысы класс өкілі ... Осы ... ... ... реактивтерді реттеп таңдап алу.
4. Жүруі тиіс реакцияның теңдеуін жазу.
5. Іс ... ... алу, өтіп ... ... бақылау.
6. Алынған зат тұнбада ма, жоқ ерітіндіде ме соны анықтау.
7. Затты қоспадан бөліп алу.
Бұл ... ... ... алдын ала ... ... білу ... артады, яғни затты ... ... осы ... ... ... ... реакциясының ... ... ала ... ... ... ... есептер берілгенде оқушыларды анализ–синтез әдісін пайдалануға
үйрету қажет.
Егер оқушылар ... ... ... ... шеше ... ... қуануға
болады, бірақ бұл әдісті оқушылар ... ... ... ... соң ғана пайдаланған дұрыс. Сынау және
қателесіу әдісі көбінесе жарамсыз, сондықтан ... ... бұл ... ... ... ... есептің мазмұнын мен ... ... ... ... жалығып кетеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... бір оқушыға әр түрлі типті ... ... ету ... және эксперименттік есептер шығарылатын
тақырыптар оқушыларға түсінікті болуы қажет.
2.Эксперимент есептерінің ... және ... ... ... ... ... ... 30-жылдары
енгізіледі.Эксперимент есептерін шығарудың алдымен көрнекі көрсету, ... ... ... ... қалыптасты. Әдістеменің бұл реті
қазіргі кезде де қолданылып отыр.
Алғашқы кезде берілген есепті теоррия ... ... ... ... ... ... жоспар құрып, қажетті тәжірибелерді
анықтайды да, тәжірибелерді бір ... ... ... өзі көрнекі
көрсетеді. Екінші кезеңде ... ... ... оқушылармен бірлес
талқылау арқылы жүзеге асырылады да тәжірибелер зертханалық ... ... ... ... ... ... оқушылар эксперимент
есептеріне өздігінен шығарылады.
Химияның бағдарламасы мен ... ... ... ... ... оны ... өзі анықтайды.
Эксперимент есептерін шешпес бұрын екі міндет орындалыуы тиіс:
Оқушылар тек ... ... ... ... соң ... ... ... ... қаншалықты ... ... ... ... білеміз.
Есепті шешуге жеткілікті болуы тиіс. Әлі ... ... бар ... оқушыларға беруге болмайды. Сонымен ұатар
оқушылар эксперименттік ... ... ... ... ... ... алдында оқыушылар химиялық эксперимент жүргізудің
жоспарын ... ... ... теңдеуін ... ... әрі ... ... ... ... аз және ... болуын қарастырып, ... ... ... ... алады. Есеп жұмыстың ... ... ... есеп қайсы типке жататынын ... алу ... ... ... де ... таңдап алуға көңіл бөлу керек. Сондықтан ... ... ... бөліп, ... ... ... әр ... шешу ... ... керек.
3.Эксперимент есептерінің типтері
Эксперимент есептерінің мазмұнын а қарай оқушылардың ... ... ... бірнеше типтерге болады. ... жиі ... ... ... бақылау және түсіндіру.
2. Заттарды алу.
3. Затты тани білу.
4. ... ... ... анықтау.
5. Қоспаның құрамын анықтау және бөлу.
6. Заттың жіктелу белглерін табу.
7. Құралдар құрастыру.
3.1 Химиялық құбылысты ... және ... ... ... шығару
әдістемесі
Оқушылар күнделікті тұрмыста: қоршаған ... ... ... ... ... ... ішкі ... /шығарып/
аңғарып, дұрыс түсіну үшін осы типтегі есептерді шығарып үйренуі керек.
Бұл типте 4 түрлі есептер ... Бұл түр ... ... не ... және қандай құбылыс
жүретіні ... ... осы ... ... ... Бұл ... шешкенде анализ – синтез ... ... ... ... қышқылдардың, ... ... ... ... ... ... ... шешу оқушылар үшін
оңай, бірақ олар ондай түрдегі ... шешу үшін есеп ...... ... ... ... таблицасын пайдалануды үйреніп,
металдардың ... ... ... ... ... Бұл түр ... ... байқалған құбылыстарды мұғалім өзі жасап,
бақылауы керек, ... соң ... ... ... орта ... әсерін есте сақтау қажет.
Сондықтан, оқушыларды реакцияның жүру жағыдайын ... ... ... ... ... ... ... температурасында
жургізіп, сосын ерітінділермен жоғары температурада ... ... ... ... ертінділермен, не қатты заттармен, ... ... ... соң ... ... ... ... үйрету керек.
б.Байқалған құбылыстың ... ... ... ... түрдегі есептерді шешкенде салдардан себептің шығуы жайлы ой
қорытындысын ... ... ... ... ... ... қажет.
Бұл түр есептері ең қиын есептердің бірі болып табылады. ... ... ... ... өту жағдайында ... ... ... ... ... ... жүргізе білуі қажет.
в. Бұл түр есептерінде оқушылар байқалған құбылысты болжауы тиіс, соңынан
тәжірибе ... осы ... ... ... қажет. Мысалы: Барий
гидроксиді қандай реакцияларға түсе алады? Қажетті тәжірибелерді іс жүзінде
жасау керек. Бұл ... ... ... мына ... ... кездеседі.
1. Затты қайсы классқа жатқызу керек.
2. Осы класс ... ... ... еске ... ... ... ... Осы мысалдардың қажеттісін тәжірибе жүзінде дәлелдеу керек.
Есепті анализ – ... ... ... ... Ол ... ... мынадай сұрақ есептер береді: есеп ... ... ... ... жаз; ол ... класс өкілі;
негіздердің жалпы ... ... ... ... ... ... түсе ... оны қандай мысалдармен
келтіруге болады? ... ... ... ... ... ... ... Заттарды алуға берілген есептерді шығару әдістемесі
Есептерді шығарғанда ... ... алу ... және ... ... ... ... білімін нығайтады.
Эксперимент есептердің ең жиі ... ... ... ... ... ... ... бастапқы заттардан бір зат алу;
ә) Бастапқы заттарды көрсетілсеген жағдайда заттарды алу;
б) Затты аралық өнім арқылы жанама жолмен ... ... ... ... бір зат алу. ... ... ... шешімінің схемасын құруға, заттардың тәжірибе үшін ең аз ... ... ... және бұл ... ... соң беріледі.
ә. Мұндай есептерді шығарғанда да тағы да ... ... ... ... ... ... Сол үшін ... сұрақтар мен
тапсырмалар беруге болады:
1. Алынатын заттың формуласын жазу.
2. Ол үшін қай класс өкілі?
3. ... зат тың ... ... қай ... ... ... анықтау.
4. Берілген затты алу үшін ... зат ... ... жетіспеиді? Осы жетіспейтін элементтерді қандай
реактивтер көмегімен толтыруға болады?
5. ... ... ... ... ... ... оксидін алу.
Есепті шешкенде оқушылар алдымен берілген рет бойынша жоспар құрып, содан
соң есептің дұрыс сешімін табу ... ... ... ... соң ғана,
берілген затты ... ... алу ... ... ... заттарды алу
әдстері және ... ... ... ... ... нығайтады.Мысалы, бейорганикалық ... ... ... жұмыспен аяқталады.
Заттар тіке және кері ... ... ... ... жаңа ... ... ... Бұл
айналымдардың негізі бейорганикалық ... ... ... ... ... Жәй ... белгілі бірреакциялар нәтижесінде
бейорганикалық қосылыстардың әр ... ... ... ... ал
күрделі зат қарапайымдануы мүмкін.
Мысалы:
CuSO4=Cu(OH)2= CuO
1. CuSO4 + 2NaOH = Na2SO4 + ... Cu(OH)2 = CuO = ... ... ... ... ... мыс ... тамшы натрий гидроксидін тамызады. Пайда болған мыс гидроксидінің
тұнбасын ерітіндіден бөліп алмай ақ ... ... ... мыс ... қара ... ... ... болады.
Әрбір оқу ... ... ... ... ... ... кездестіруге болады. ... ... бөлу ... ... және қату, булану
және конденсациялану процестері. Сол ... ... ... ... тотығу-тотықсыздану, қосылу – айырылу экзотермиялық-
эндотермиялық реакциялар т.б. Сондықтан ... ... ... ... сапа есептері ... ... аша ... тиіс және ... ... ... және ... есептерді пайдалана білгені дұрыс.
Бұл бағыттағы проблеманы заттардың тіке және кері жүретін ... ... ... және бұл ... ... ... мысалдар келтіріптүсіндіру арқылы шешуге болады.
Заттардың біртіндеп күрделенуін немесе қарапайымдануын мысалға ... ... ... ... тура және кері деп ... бөлуге
болады.
1.Тура ... ... деп ... ... ... ... сонғы
өніміне дейін біртіндеп құрылымының күрделігі жүретін есепті ... ... Кері ... ... ... ... есептерді
айтады: ZnSO4→ Zn(OH)2 → ZnO → Zn
Оқулықта мынадай жағдайлар да кездеседі:тізбектің ... және ... ... ... бірдей өзгереді немесе заттардың құрылымы
бірқалыпты өзгермейді.
Мысалы:
1. CuO→ CuSO4→ Cu(OH)2→ CuO
2. Cu(OH)2→ CuO→ CuSO4
3. Cu→ CuO→ Cu
Бұл әрбір мысал тура және кері ... ... ... ... ... деп ... жүретін тура және кері есептердегі айналымдарды жүзеге асырғанда
екі жағыдай ... Тура және кері ... шешу ... қарама-қарсы және бір ғана
операциямен жүзеге асады. Бұларды бір операциялы шешімдер деп атайды.
Cuтотығу→CuO тура ... → Cu кері ... ...... Тура және кері есептерді шешу жолдары әр ... Тура есеп ... ... ... ал кері есептер бірнеше операцияның
нәтижесінде шешіледі.
Мысалы: ... ... ... ... ... тура ... ... калий оксидінің гидратициялануын
пайдаланады: ал кері есепте айналымдар қатары пайдаланылады: К О Н→К→К2О
Кейде керісінше болуы мүмкін: тура есеп ... ... ал ... ... шешіледі.
Al2O3↔Al(OH)3
Ι. Тураны шешу үшін операциялар пайдаланылады
Al2O3→Al(OH)3
ΙΙ. ... шешу үшін ... ... ... паидаланады.
3.3 Заттарды тануға берілген есептерді ... ... ... ... шығартып үйретудің ситуациясын
толық, нақты берілген есептермен ... ... ... толық есептерді
сегізінші класта ақ бере бастайды. ... ... ... ... ... ... азот, үшіншісінде көмір қышқыл газы бар.Қайсы
газ қай ыдыста берілгенін ... ... тану ... ... ... алдымен мазмұнын қайталап
оқып, не түсінгенін айтады.Содан соң ... ... әдіс ... болатынын
шешелі. Егер есепті шешуге оқушы бірден кірісіп кете алмаса, ... ... ... Осы ... ... беру арқылы заттардың
қасиеттерін еске түсіреді. Мысалы жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... еске түсіріп, оларды салыстырады да әр
заттың жеке өзіне тән қасиетін анықтайды.Бұл кезде мынадай ... ... ... азот пен ... ... ... ерекше қандай қасиеттері
бар? Бұл сұраққа оқушылар ... ... ... ... деп ... соң мысал көмір қышқыл газының өзіндік қасиеттерін табады ... ... ... ізбес суын лайландырады.
Осыдан кейін тәжірибенің техникасына кіріседі: көмір барлық цилиндрге
ізбес суын құйып, шайқау керек. Егер су ... бұл ... ... газы бар ... Содан соң шала жанған шырпыны алып, қалған екі
пробиркаға түсіреді. Шырпы жалын ... ... ... газ ... ... ... соң мұғалім алдағы уақытта да осындай ... ... ... тән қасиеттерді еске түсіру қажет ... ... ... қайсылары арқылы заттарды тануға болатынын ескеру ... ... бұл ... ... ... мына жоспармен қышқыл газы
қайсы цилиндрде орналасқанын білу үшін ... ... ... есептің
мазмұнын оқып, осы мазмұн бойынша не мәселе берілгенін, не ... ... ... ... және жеке ... тән ... еске ... техникасын анықтап, іс жүзінде жасау.
Мұндай түрдегі есептерді ... ... соң енді бұл ... ... түрін шешуді үйрету керек.
Бұл есепті шешу үшін оқушы қышқыл құрамында сутегі мен қышқыл ... ... ... ... есептерді шешу үшін жалпы түрде мынадай жоспар құруға болады.
а. Есептің ... ... ... ... ... өзіне тән реакцияларды еске түсіру.
б. Заттың құрамын анықтауға арналған тәжірибенің техникасын анықтау.
в. ... ... рет ... ... ... ... таза пробиркаға жүргізу керек.
Эксперемент есептерін шешу үшін реактивтердің белгілі бір ... ... ... рет ... тани білу ... тану есептерінің күнделікті өмірде практикалық маңызы зор.
Біріншіден салыстыру, қарама-қарсы қою, анализ және ... ... ... ... ... ... асады, оқушының логикалық ойлауын
дамытуға жәрдемдесеміз. Екіншіден, заттардың қасиеттерін ... ... ... ... үйренеді, зертханалық іс тәжәрибесін арттыра
түседі.
3.4. Заттардың сапалық құрамын анықтауға берілген ... ... ... есептер заттың құрамына кіретін элементтердің атомдарын
және атомдар тобын табу үшін шығарылады. Бұл ... ... ... практикалық маңызы зор. Қазіргі химия өнеркәсібінің көпдеген
салаларындағы лабораториялық ... ... ... ... тура ... Сондықтан дағдылар алу мен қатар келешекте химиялық
заттарды зертеуге де жаттыға түседі. Оқушылар ... ... ... ... қоспаларды бір-бірінен ажырату үшін, ... ... ... ... ал ... білімдері артқан сайын заттардың
химиялық қасиеттерін пайдаланатын болады.
Әр атомды және ионды ашып ... ... ... ... ... ... құрамы қосылыстағы метал атомдары жалынның ... ... ... ... ... ... көп жағдайда қышқыл қалдықтары түрінде кездеседі. Катиондар
мен аниондар анықтайтын ... 1,2 – ші ... ... ... ... ... құрамын анықтау керек.
Шешуі: алюминий хлоридінің фолмуласы ΑlCl3 оның ... Al және ... ... кіреді, тұздар класына жатады.
Алюминий хлоридінің бар екенін дәелдеу үшін тұздың ерітіндісіне
сілтінің аз ... ... ақ ... ... ... ... ... хлорсутек қышқылының қалдығы.
Катиондарға сапалық реакциялар
1 – кесте
|№ |Анықталаты|Немен |Не ... ... ... ... |
| |н ... ... | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| |Н+ | ... | ... Н |
| | ... |тамызу, |Ζn+2HCl→H2↑+ΖnCl2 |– ні жанған |
| | ... ... |
| | | ... ... ... |
| |Ag+ |Cl және |HCl не ... |HNO – те |
| | |HNO3 ... | ... ... | | ... | ... |
| | | |құю | ... ... | | | | ... |
| |Na+ |Na+ K+, Ca2+ | ... сары |
| |K+ ... бар | ... күлгін|
| |Ca2+ |тұздарды спирт шамның| ... ... |
| | ... ұстаб, | ... |
| | ... түсі | ... |
| | ... ... | | |
| | ... | | |
| |NH4+ |OH- ... | ... тән |
| | | ... | ... иісті |
| | | ... ... |газ ... |
| | | ... | ... қағазы|
| | | ... ... |
| | | |п, ... | |
| |Ва2+ |SO4¯ |Н2SO4 не | |HNO3 – те |
| | | ... |Вa2++SO42-→ВaSO4↓ ... ақ |
| | | ... | ... |
| | | |ың | | |
| | | ... | |
| | | |н құю | | |
| |Сu2+ ... ... темір не мырыш |1. қызыл |
| | ... ... |2. ... |
| | ... ... ( 1 ) |3. сары |
| | | ... 2 ... |
| |Ғе3+ |ОН¯, ... бар ... ... ... |
| | ... | ... қызыл |
| | |] ... ... -→ ... |
| | | ... тұз ... |ерітінді,көк |
| | | ... ... ... |
| | | |н құю ... ... |
| | | | ... | |
| |Fe2+ |OH–, |OH– бар ... ... |
| | ... | ... | |] ... ...... |
| | | ... тұз ... ... |
| | | ... ... қою |
| | | |н құю ... |
| | | | |CN)6] | |
| |Al2+ |OH¯ ... ... ... |
| | | ... | ... |
| | | ... | ... |
| | | ... | ... ақ |
| | | ... | ... |
| |Cr2+ ... |OH¯ бар |Cr2++2OH¯→Cr(OH)2 |Көк түсті |
| | ... ... | ... | ... |құю | ... қоңыр |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| |Cr3+ ... |OH¯ бар ... ... |
| | ... |ерітінді |Cr(OH)3+OH¯→H2CrO3+H2O|иондары жасыл|
| | |түсі ... | ... ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
Аниондарға сапалық реакция
2 – кесте
|№ |Анықтала-|Немен |Не | ... |
| |тын ... ... ... ... |
| ... | ... | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |Cl¯ |Ag+ және |Ag+ және | ... |
| | |HNO3 |HNO3 ... →AgCl ... ... | | ... ... ... |
| | | |ін құю | | |
|2 |Br¯ |Ag+ және | ... ... |
| | |HNO3 ... ... |
| | | |-- | ... |
| | | | | ... |
|3 |I¯ |Ag+, ... ... ... |
| | |Cl2 |HNO3 ... ... ... | | ... ... ... |
| | | |ін /Cl/ | |ол |
| | | ... суын| ... |
| | | ... | ... |
|4 |SO4¯ |Ba+ және |Ba+ бар ... ... ... | |HNO3 ... ... |
| | | |і құю | | |
| 5 |CO3¯ ... | | | |
| | ... |H2SO4+ ... |Қоңыр түсті |
| | ... ... .) ... ... | ... |Cu+t° |↑ | |
| | |Мыс ... | | | |
| | ... | | |
| | | | | | |
| 6 |NO3¯ ... |H+, | |әк ... |
| | ... не |Ca(OH)2 | ... |
| | ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... әк | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| 7 |S2- |H+, Pb2+ ... | ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... қара |
| | | |ін құю не| ... |
| | | ... | | |
| | | ... | |
| | | |ін | | |
|8 |SO32- ... |Күшті |2H++SO32-→SO2↑+H2O | |
| | |HNO3 ... ... | |
| | | ... ... |
| | | |і құю. | ... |
| | | ... | ... ақ |
| | | ... мен | ... |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | |ін құю | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|9 | | ... | ... |
| |SiO32- |H+ ... ... |қышқылының |
| | | |құю | ... |
| | | | | ... ... |PO43- |Ag+, |Ag+ бар ... |Еритін |
| | |HNO3 ... ... |
| | | |і ... ... |
| | | |құю | | ... |CrO42- |Ag+, |Ag+ бар | ... тұнба, |
| | |Ba2+ |ерітінді,|2Ag++CrO42-→Ag2CrO4↓|сары тұнба |
| | | |Ba2+ бар | ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | |құю | | ... ... құрамын анықтау және бөлуге берілген есептерді шығару
әдістемесі
Заттар таза ... ... ... ... ... ... тура ... бұл типтегі есептердің пратикалық ммаңызы ... ... ... ... салаларындағы зертханалық
заттарды өздерінің құрамындағы қоспаларды тазыартуға тура ... бұл ... ... шығару арқылы оқушылар пратикалық
дағдылар алумен қатар келешекте химиялық заттарда ... де ... ... ... ... ... оқыи ... қоспалардың бір
– бірінен ажырату үшін қоспадағы заттардың ... ... ал ... білімдері артқан сайын заттардың химиялық
қасиеттерін ... ... ас ... тазартқанда /8 сынып екінші сарамандық ... ... ас ... су ... ... ... сосын ерітіндісін
сүзгі қағаздан өткізу арқылы ... ... де, ... ... ... таза ас тұзын алады..
Бұл жұмыста ешқандай химиялық реакция ... жоқ , ... тұзы ... ... жоқ: тек ... күйі өзгерді:
қатты сұйық қатты.
Тағы бір ... ... ... мыс /2/ ... мен ... /2/
хлоридінің қосымшаларынан қалай тазыартады?
Бұл жерде алдынғы әдісті ... ... ... ... ... және қорғағасын металдарының атомдарынан құтылу керек. ...... ... ... кейін орналасқан активтілігі төмен
металдар. Оларды мырыш арқылы ... ... ... және
тұнбаны сүзіп тазартуға болады.
Есептерді шешкенде ... ... ... ... ... ... ... қиналады. Сондықтан бұл есептерді ... құру ... ... ... ... ... ... оқу: мырыш хлориді ... ... ... мырыш хлоридін бөліп алу.
2. Есептің мазмұнынан не ... және не ... ... ... ... екені және оларды
бір – бірінен ... ... ... ... болады.
3. Қоспаның құрамындағы қандай заттар және ол ... ... ма? ... ... ... ... ... суда еритін зат. Барий хлориді де суда еритін,
қатты зат.
4. Барий ... ... ... ... ... Бұл ... қоспаны бөлуге пайдалануға
бола ма? ... ... ... ... ... ... барий сульфатының тұнбасы
түзіледі. Ал, мыоыш ... ... ... жоқ.
5. Мырыш хлоридін тазарту үшін қандай ... ... және бұл ... ... ... ... суда ... ерітіндіге мырыш сульфатымен әсер
ету керек. Бұл кезде жүретін реакция теңдеуі:
BaCl2+ZnSO4→BaSO4↓+ZnCl2
Тұнбаға барий ... ... Осы ... сулфатын сүзіп бөліп
алғанда, ерітіндіде мырыш хлориді ғана ... Енді ... ... ... ... ... ішінде де аралас есептер кездеседі.
BaCl2+ZnSO4→BaSO4+ZnCl2
Б заты бар ... А заты бар ... ... алу Б ... ... а/ тура есеп NaNO3+NaCl ... ... ... кері есеп ... ... ... хлоридін бөлу:
3.6 Заттардың жіктелу белгілері немесе затқа ... ... ... ... шығарту әдістемесі
Бұл типтегі есептерді шығартудың оқушылардың ... ... өте зор. ... бұл ... олардың берілген заттың
қасиеттері жайлы білім кеңейтіп, бекій ... осы ... ... тән ... дәлелдейтін тәжірибелерді жасау арқылы
практикалық Негізінен заттың сапалық ... ... ... ... тану есептерді затқа тән ... ... ... ... ... сапалық реакциялар деп атайды.
Оқушыларға бұл есептерді шешкенде ... ... үшін ... ... ... ... ... қайталау.
2. есептің мазұнын түсіну.
3. бұл ... тән ... ... ... ... ... тәжірибе жасап, жауаптың дұрыстыдғын ддәлелдеу.
Мысалы: көміртек оксидінің қышқылдық оксид екенін ... ... ... тән ... сілтімен
ә/ негіздік оксидпен
б/ сумен әрекеттесе алады.
2. Көміртек оксиді ... ... ... ... ... тұз және су ... ... оксидпен әрекеттесіп тұз түзеді;
б/ сумен әрекеттесіп, қышқыл түзеді
Мұндай есептер ... сол ... ... тән жалпы
қасиеттерді және берілген заттың ерекше қасиеттерін ... ... ... құрастыруға берілген есептерді шығару ... бір ... алу ... ... бір ... бақылауға
қажетті құралды құрастыру үшін ... ... ... ... өту жағдайын, бастапқы заттар мен алынатын өнімнің ... білу ... ... қатар олар құралды заттардан және ... ... ... ... Ал, бұл ... ... ... болса
және құралдармен дұрыс жұмыс жасай алмаса есептерді шешудекөптеген
қателіктер ... ... ... ... ... ... де ... құрастыруға берілетін есептерді 9-шы ... ... ... және ... ... ... алуға қажетті құрал құрастыру.
Құрал құрастыруды мына жоспармен жүргізген дұрыс.
а/ Есептің мазмұнын оқу.
ә/ Реакция теңдеуін жазу.
б/ Реакцияның жүру жағыдайын еске ... ... ... мен ... ... ... еске ... Реакцияның жүру жағдайын, өнім мен бастапқы заттардың қасиеттерін
ескере отырып, құрал құрастыру үшін ... ... ... ... ... тексеруді қалай жүргізу керектігін ескеру
(егер ... зат алу үшін ... ... ... ... ... жинау керектігін және қалай сақтау керектігін
ойластыру.
ж/ Құралдың суретін салу.
з/ Құралды құрастыру
Мысалы: «Құрғақ және таза хлор ... ... ... ... мазмұнымен танысқан соң оқушылар хлор алу әдістерін естеріне
түсіреді де, ... ... ... тұз ... ... /ΙV/ оксиді
мен әрекеттесуін ... ... соң ... бұл ... ... естеріне түсіреді.( Тұз қышқылын марганец/ΙV/ оксидіне ... хлор ... ... ... ... ... /HCΙ/ және
/MΙΙO2/ және алынатын өнімнің қасиеттерін ... ... ... қатты зат, қышқылда ериді: CΙ2-ризинаны бұзатын сары-жасыл түсті
газ. Осыларды ... ... ... үшін ... мынадай қорытынды
жасауға болады.
1. Реакция жоғарғы температурада жүретін болғандықтан, ыстыққа төзімді
колба алу қажет, себебі басқа заттар қыздыруға шыдамауы ... Хлор ... ... құралды ризинаны барынша аз
пайдаланатындай етіп құрастыру қажет.
3. Берілген ... ... ... ... ... ... үшін ... / / оксидінің мөлшерін жеткілікті түрде салу ... ... ... тұз қышқылын құйған бөлігі варонкамен жалғастыру
қажет.
4. Тұз қышқылы реакция жүріп ... ... алу үшін ... ... ұшын колбаның түбіне жететіндей етіп орнату қажет.
5. Тұз қышқылы ұшқыш болғандықтан, қыздырғанда хлормен бірге хлорлы
сутек бөлініп , ... ... ... ... хлорды тазалау
жолдарын қарастыру қажет.
6. Хлор сутек суда жақсы ериді, ал хлор суда аз ... ... ... шайу ... бөлуге болады. Су арқылы газдар қоспасын
өткізгенде су тез хлормен қанығып, ал судың берілген ... әлі ... ... еруін жалғастырады.
7. Бу арқылы өткен соң хлор ылғалданып қалады. Есептің берілгені
бойынша құрғақ хлор алу ... ... оны ... ... ... қышқылымен әрекеттеспейді, сондықтан концентірлі ... ... ... ... арқылы құрғақ хлор алады. Ол үшін газ
жууға арналған құралды алып, оны күкірт қышқылымен толтырады.
8. Хлор ауадан ауыр, сондықтан оны ... ... ... ... ... ... ... дұрыс орныққанын, тетіктер дұрыс
енгізілгенін тексеру қажет.
Бұл тип есептерін шешкенде оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... ұқыптылыққа үйренеді.
Әдетте сарамандық сабақ-белгілі бір тарау немесе оның бір ... ... ... орындауы үшін арнайы берілген сабақ. Сарамандық
сабақтарда оқушылардың алған білімдері тереңдетіліп, іс ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың:
1. маңызды химиялық құбылыстармен ... ... ... нақтылауына,олардың мәнін терең түсінулеріне:
2. химиялық құбылыстарды бақылап, заттардың ... ... ... ... ... ... істеудің әдістерімен және қарапайым
әрекеттермен танысып,оларды ... ... ... және ... мен ... ... қалыптастыруларына:
5. Еңбек ету икемділіктерін жетілдірулеріне зор ықпал етеді.
Сарамандық сабақ барысында,негізінен оқушылардың мынадай іскерліктер ... ... ... ... ... шыны ... ... т.б)
(зертханалық құрал жабдықтармен жылытқыш құралдар штативтер т.б) химиялық
реактивтер- қышқылдар,сілтілер,тұздар және олардың ерітінділерімен ... ... ... ... құралдар құрастыру(газ жинайтын т.б) және
оның нағыз жабылғандығын тексеру:
-цилиндрмен сұйық заттың ... ... және ... ... зат ... ... ... және қатты заттарды еріту: ... ... ... ... ... ... ... буландыру, айдау
ауаны және суды ығыстыру арқылы газ жинау, сүзгіде жуу және ... ... ... ... ... ... және
әрқайсысының өзіне тән ерекшеліктеріне қарай / оттегі, сутегі, көмірқышқыл
газы, қышқылдар, негіздер, хлорид, иодид, бромил, сульфит, сульфат, ... ... азот ... аммоний, натрий, калий, кальций, барий
алюминий темір – екі және үш валентті және т.б. иондарды ... ... ... ... ... ... асыру нәтижесінде жаңа
заттарды алу:
- тәжірибелердің реакция теңдеулерін жазу және ... ... ... ... ... ... ... сарамандық икемділікті қалыптастыру кезінде:
а/ оқушыларға күрделі тәжірибелерді түсіндіре отырып ... ... әр ... ... әдістерін қолданатын жаттығуларды жиі жасатуы
керек.
в/ оқушылардың барлық әдістерді дұрыс ... ... ... ... ... ... ... келгенде, химияны оқыту барысында оқушылармен
сарамандық жұмыстар орындаудың маңызы зор және ... ... ... ... химия пәнінен алатын білімі өз дәрежесінде болу үшін ... ... ... ... ... ... жолмен, нақтылы
оймен, химиялық қарапайым ғылыми тілмен оқушыларға түсіндіре білуі керек.
Оның үстіне пән ... ... ... ... ... ...... өткізілетін сарамандық жұмыстар
Х – жылдық орта мектеп бағдарламасына сай 9 кластың ... ... ... ... жүргізіледі. Оның бесеуі оқушылар алған білімін өздігінен,
әр түрлі байланыста пайдалана білуге баулитын ... ... ... ... ... жұмыстар газ тәрізді заттарды жинап,
олармен тәжірибе жасау ... жеке ... ... ... ... негізделген.
Сарамандық жұмыс
Элоктролиттік диссоциация теориясы тақырыбы бойынша эксперименттік
есептер талдау.
Бұл ... ... ... туралы ұғымын, оларды бір-
бірінен ажырату және ... ... білу ... ... ... 6 есеп берілген. Оқушылар есептерді ... ион ... іске ... ... ... ... элоктролиттердің
ерітінділерінің арасындағы алмасу реакциясы, иондарды ... ... көз ... Әр бір ... нәтижесінде түзілген
өнімді дұрыс анықтайды. Өз пікірінің дұрыстығын реакциялардың толық және
қысқарған иондық теңдеуін ... ... ... бойынша берілген есептердің ... ... 1-2 мл ... ... ... ... оған бір түйір мырыш
салындар. Реакцияның молекулалық, толық және ... ... ... ... ... ... Бұл ... қайсысы
тотықтырғыш болатынын түсіндіріңдер.
Шешуі: 5H2S+6О4+4Zn0→4Zn+2SО4+H2S-2+4H2O
Zn0+2е→Zn+2│8 │ 4
S+6+8е→S-2 │ │ 1
Бұл реакцияда 2 – тотықсыздандырғыш, ал 3 – ...... Алты б ... ... ... ... берілген. Әрбір
приборкаға: а/ натрий гидроксиді, б/ калий сульфаты, в/ натрий корбанаты,
г/ мырыш ... д/ ... ... е/ ... ... біртіндеп
құйындар. Соңына дейін жүретін реакциялардың молекулалық, ... ... ... ... ... жазыңдар.
Шешуі: а) MgCl2+2NaOH→Mg(OH)2↓+2NaCl
Mg2++2Cl-+2Na++2OH-→Mg(OH)↓+2Na++2Cl-
Mg2++2OH-→Mg(OH)2↓ (аз ериді)
б) MgCl2+K2SO4←
в) MgCl2+Na2CO3=MgCO3↓+2NaCl
Mg2++2Cl-+2Na++CO32-→MgCO3↓+2Na++2Cl-
Mg2++CO32-=MgCO3↓
г) MgCl2+Zn(NO3)2=
д) 3MgCl2+2K3PO4=Mg3(PO4)2↓+6KCl
3Mg2++6Cl-+6K++2PO43-=Mg3(PO4)2↓+6K++6Cl-
3Mg2++2PO43-=Mg3(PO4)2↓
е) MgCl2+Na2S=MgS↓+2NaCl
Mg2++2Cl-+2Na++S-2=MgS↓+2Na+2Cl-
Mg2++S2-=MgS↓
Сарамандық жұмыс
«Азот топшасы» тақырыбы бойынша эксперименттік есептер шығару.
Бұл жұмыста ... азот және оның ... ... «Азот топшасы» туралы жалпы түсінік ... ... іс ... ... және азот ... бір-бірінен
ажырата білуге үйренеді.
Есептерде азот қосылыстарының қасиеттері жөніндегі білімдерін пайдалана
отырып, өздеріне таныс ... ... ... ... ... үйренеді.
1-есеп. Аммияк алу және оған тән химиялық реакциялар.
Шешуі: 2NH4Cl+Cq(OH)2→C4Cl2+2NH3↑+2H2O
Тән химиялық реакциялар.
1. Аммияк – тұрақсыз ... және ... ... ... ... Катализатор қатысында / платина мен родийдің құймасы/ аммияк
ауадағы ... ... ... азот /II/ ... түзіледі.
4NH3+5O2Pt,RhHNO+6H2O
4. Аммияк сумен әректтеседі.
NH3+H2O→NH4OH
5. Аммияк қышқылдармен әрекеттеседі:
NH3+HCl→NH4Cl
Көп негізді қышқылдармен аммияк әр түрлі жолмен әрекеттеседі:
А . NH3+H2SO4→NH4HSO4
Б . ...... Бір ... ... қышқылының ерітіндісі; ал, екіншісне
күкірт қышқылы ерітіндісі, берілген осы қышқылдарды жеке – жеке анықтау.
Шешуі: 1. ... ... ... жұмыстармен экспериментік есептерді шешіу әр түрлі жүйелі
жолдары бар.
2. ... ... ... орта ... сәйкес 9 сыныпта химия
пәнінен сарамандық жұмыстар беклгіленеді. ... ... ... ... ... заттарды алуға, оларды толық білуге
және химиялық ... ... ... ... пәні ... ... ... сәйкес жұмыстар оқушылар үшін
ұйымдастырылып, олардың жауаптары толық талқыланады.
4. Жұмыстарды ұйымдастыруға эксперименттік есептерді шешіу болашақ ... ... үшін ... ... өте қажеттілігі, оның
күнделікті ... ... ... ... ... ... зертханалық және сарамандық жұмыстарды орындау икемділігін
жетілдіру керектігі туындайды.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Еліміздегі жоғарғы әскери оқу орындарындағы қазақ бөлімінде оқитын болашақ офицер мамандардың кәсіби маңызды сапалық қасиеттерін эксперименттік тұрғыдан зерттеу60 бет
Туризмдегі ЭКСПО көрмесінің маңызы25 бет
Дін және мәдениеттің арақатынасы жөнінде қыруар пікірлер айтылуда10 бет
Түсті металдарды және темірді өндірістік айнымалы токпен поляризациялау арқылы олардың бейорганикалық қосылыстарын синтездеу109 бет
12 жылдық білім беруге көшудегі эксперименттік іс әрекеттерді ұйымдастыру5 бет
Іздеу есептерінің шешілімі6 бет
Іздеу есептерінің шешілімі. Іздеу: қайтару арқылы теріп алу4 бет
Іздеу есептерінің шешілімі. Іздеу: қайтару арқылы теріп алу жайлы8 бет
Іздеу есептерінің шешілімі. іздеу: қайтару арқылы теріп алу туралы ақпарат6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь