Қоршаған орта мен адам денсаулығы жайлы

Кіріспе.

I.Тарау. Қоршаған орта мен адам денсаулығы
1. Қоршаған орта . қамқорлыққа зәру.
2. Экология нашар болса, экономика көтерілмейді.
3. Қоршаған ортаның адам денсаулығына әсері

Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Қазақтар – тумасынан табиғатты сүйіп өскен, қоршаған ортаға үлкен ілтипатпен қараған халық. Бұған, күні кешеге дейін, туған өңіріміздің табиғатының таза болғандығын айтсақ та жеткілікті сияқты. Өкінішке орай, ғылым мен техниканың ғаламат жетістіктері және шапшаң дамуы, кдамзаттың барған сайын аш көддікпен табиғатты тонауы, биосферадағы жаратылыстың тепе-теңдік заңдарын бұзды. Осылардың нәтижесінде жеріміздің ауасы тарылып, өзен-көлі бүлініп, жайылымдардың топырағы тілініп, қошаған ортамыз көз алдымызда азып-тоза бастады. Мұның соңы азынаған желге, ащы және улы жаңбырға, ормандардың мезгілсіз қурауына, ауау райының бұзылуына, қоршаған ортаның әр түрлі улы қосылыстармен ластануына әкеліп соқтырды. Қоршаған ортадағы тепе-теңдік бұзылды. Адамдардың денсаулығы нашарлап, аурулардың түрлері және сандары көбейді.
(2) Әлемде адамзат тіршілігі бар ортаға біздің білуімізше әзірше тек Жер ғана жатады. Табиғатпен оның байлықтары адамдардың өмірі мен қызметінің, олардың тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуы әл-қуатын арттырудың негізі болып саналады. Сондықтан қоршаған ортаны қорғау проблемасы қазіргі заманның маңызды, қажетті мәселелерінің бірі.
Қазақстанның көптеген аудандары, бүгінгі күнде де экологиялық мүшкілхал кешіп жатыр. Қоршаған ортаны қорғау шараларына, республикамыз біршама мөлшерде мемлекеттік және орталықтандырылған түрде күрделі қаржы бөліп отыр. Алайда республиканың ұлттық табысының 1 пайызына да жетпейді.
1) Қасымбекова Қ.Қоршаған ортаны қорғау – адамзаттық міндет.
Заман – Қазақстан. 2002ж. 4 қазан. №40. 6-бет
2) Шоқпытов А.Су мөлдір, ауа таза, көк шалғын мен орман – тоғай жайқалсын десек...Атамекен. 2002 ж. 10 шілде.
3) Қараева Ш. Қоршаған орта – қамқорлыққа зәру. Сақшы. 2002 ж. 19 қыркүйек. 5-бет
4) Жұмалиева Б. Экологиялық сақтандыру туралы заң керек. Бірақ, сақтауды ойлап жатқан ешкім жоқ. Алтын Орда. 2004 ж. 5-7 тамыз 7-бет.
5) Әбенбаева С. Табиғат та сұлулықтың кәусарбұлағы. Ұлт тағлымы. 2003 ж.
6) Бейсенова Ә. Мәселенің мәні неде? Парасат. 2005 ж.
7) Темірғали Ж. Экология – екінші реттегі мәселе емес. Заң газеті. 2001 ж. 28 мамыр 3-бет
8) Фурсов В.И. экологические проблемы окружающей среды – Алматы 1991-192 б.
9) Бордский А К Жалпы экологияның қысқаша курсы. Оқу құралы Алматы ғылым 1997 -192 б.
        
        Жоспар
Кіріспе.
I-Тарау. Қоршаған орта мен адам денсаулығы
1. Қоршаған орта – қамқорлыққа зәру.
2. Экология нашар болса, экономика көтерілмейді.
3. Қоршаған ортаның адам ... ... ... ... ... ... денсаулығғы
Қазақтар – тумасынан табиғатты сүйіп өскен, қоршаған ортаға үлкен
ілтипатпен қараған халық. Бұған, күні ... ... ... ... таза ... ... та жеткілікті сияқты. Өкінішке орай,
ғылым мен техниканың ғаламат ... және ... ... ... ... аш ... табиғатты тонауы, биосферадағы жаратылыстың тепе-
теңдік заңдарын бұзды. Осылардың ... ... ... ... ... ... ... топырағы тілініп, қошаған ортамыз көз алдымызда
азып-тоза бастады. Мұның соңы азынаған ... ащы және улы ... ... ... ауау ... ... қоршаған ортаның әр
түрлі улы қосылыстармен ластануына әкеліп соқтырды. Қоршаған ортадағы ... ... ... ... ... ... түрлері және
сандары көбейді.
(2) Әлемде адамзат тіршілігі бар ортаға біздің білуімізше ... ... ғана ... ... оның ... адамдардың өмірі мен
қызметінің, олардың тұрақты ... ... ... ... ... саналады. Сондықтан қоршаған ... ... ... заманның маңызды, қажетті мәселелерінің бірі.
Қазақстанның көптеген аудандары, бүгінгі ... де ... ... ... Қоршаған ортаны қорғау шараларына, республикамыз
біршама ... ... және ... ... күрделі қаржы
бөліп отыр. Алайда республиканың ұлттық табысының 1 пайызына да жетпейді.
Қоршаған ... ... ... техногенді қалдықтармен ластауда
Қазақстанның мына кәсіпорындары «ерекше» үлес қосып отыр: Батыс Қазақстан
мұнай, газ ... ен ... ... ... ... ... комбинаты, Жамбыл супер фосфат зауыты, Балқаш ... ... ... ... бірлестігі және т.б. ... 1998 жылы ... ... ... 5,4 млн. т ... ... тасталған, ал автотранспорттан ... улы ... 2,9 млн. т ... ... Қазақстандағы әрбір адамға жарты тонна
өмірге қауіпті улы заттар тиесілі екен.
Атмосфераны ластағыш заттардан бір ғана ...... ... ... ...... у. Оның ... ғана концентрациясы органдар мен тканьдерді, қан жүйесін, орталық
нерв жүйесін, иммун жүйесін зақымдап, бүлдіреді. Қорғасынның жоғары мөлшері
- ... ... ... ... ... ауа құрамына
байқалады. Шашқа жасалған спектральды анализ мәліметтер бойынша, бұл қала
тұрғындарында, ... ... ең ... яғни ... ... 6 есе ... шықты. Сондықтан да болар, шығыс қазақстандықтардан ақ қан ауруымен
науқастанғандардың саны көбейіп отыр.
Химия ... ... ... ... үшін ... өнім ... ... және олар – химия,
мұнай химиясы, ... ... ... ... ... Өнім ... ... қолданатын технология мен ... ... ... ... су ... мен ... ... себепті. Өндірістің сарқынды сулары мен қатты, газ
күйіндегі қалдықтары – ... зор ... ... ... химия және металлургия салалары ... ... - ... ... ... ... Теміртау,
Қарағанды, Шымкент, Тараз қалаларында орналасқан. Бұл ... ... ... ... түрде жоғару болу тенденциясы байқалады және негізгі
ластағыш заттар қауіптілігі жоғарғы класқа жатады.
Соңғы кездері ... ... ... зиянды қалдықтар мен тастанды
заттар мөлшері біршама азаяды, ол негізінен, өндіріс қарқынының төмендеуіне
және аздап болса да, табиғат ... ... ... ... ... ... ішінде, химия-металлургиялық
зауыттардан басқа, азот оксиді мен ... ... ... ... ... ... күлі – ... өнеркәсібінің,
күкіртсутек болып табылады. Түсті металлургия кәсіпорындарының ... мен ... ... жолмен өңдеуіне байланысты,
құрамында күкірті бар газдардың орасан зор мөлшері түзіледі.
Газ, ... ... ... ... ... жер бетінен
санағанда 3 км биіктікке ... ... ... ... қабаттарды,
ауаның жылынып, жоғары көтерілуіне байланысты, мөлшері 4-10 мкм ... ... ... ... ... да, ... 300-500 метрге
көтеріліп, ешқандай жылжымай, ауа салқындаған кезде қайта жерге түседі.
Сонымен қатар, күрделі ... ...... ... ... ... ортаға әсері зиянды және
қауіптілігі жоғары. Пестицидтердің ішінде ең қауіптісі хлор мен органикалық
заттар ... ... ДДТ, ... элдрин сияқты түрлері. Олар
ұзақ уақыт бұзылмай, ерімей, шірімей сақталатын ... ... көп ... ... Жыл ... жер ... 100 мың ... ДДТ
өндірілетінін, адам аяғы бара ... ... ... пингвиннің
бауырынан ДДт табылғанын ескерсек, жер жүзіне пестицидтердің ... ... ... ... Орта Азия мен ... осы ... мен
минералды тыңайтқыштарды - мақта, күріш, ... ... көп ... кісі ... жас ... ... ... ұшырауы, жарымжан
балоалардың дүниеге келуі көбейгенін әлі ... ... ... ... біздің оңтүстік аймағында экологиялық зардап аймағына айналған
тағы бір өлке ол «Байқоңыр» ... ... ... ... Ұлытау
даласының қай түкпірінде үңілсеңіз де, әртүрлі зымырандардың снығынан аяқ
алып жүру қиын. ...... ... ... ... ... ... бөлшектері. Зымырандардың отын құрамында хлорлы қосылыстар
жиі кездеседі. Аспаннан от жалынға оранып түскен қалдықтар 3-4 га ... ... ұзақ ... ... қу ... ... бұл жерлерде ештеңе
өспейді. Мұнда гептил деген ең ... ... ... ... ... ... түседі. Гептил – оңайлықпен ыдырай қоймайтын қосылыс, ... ... арта ... Ол ... ... 6 есе улы. ... ... ,
сол төңіректе 130 елді мекеннің үстін себелеп ... ... ... ... ... ... ластануы 100 мың автомобильден
бірден будақтаған түтінге тең.
Сонымен атмосфераға жүздеген ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны уландыруы, үйреншікті
құбылысқа айналып ... ... ... ... ... ... ... халық үшін де, мемлекет үшін де, жалпы тіршілік үшін
де маңызы зор. Оның ... мен ... ... теңдес аналог жоқ. Осы
қасиетті Каспийге де бұрғы салынып, ... ... ... ... ... ... бар алпауыттар, Каспийдің экологиялық жағдайын асқындыра
түсуде. Соңғы жылдары теңіз деңгейінің көтерілуі, ахуалды одан әрі
нашарлатып ... ... ... 2010 ... ... ... ... 2,6
метрге көтеріледі деп топшылануда. Сонда бірқатар елді мекен, маңызды
обьектілер су астында қалу жағдайында. Каспий мұнайының ... ... ... екендігі аян. Сондықтан, теңіз суындағы тіршілік
қауіпсіздігі жоғары қойылуы тиіс. Мұнай өнімінің суға төгілмеуі, бұрғылау,
мұнайды өңдеу ... ... ... ... ... басты
назарда болуы тиіс. Теңіз түбіне бұрғы түскен кезден бастап, Каспий
айдынына, оның байлығына, радияцияға қарсы ... ... бар ... екі есе ... қара уылдырық беретін бекіре тектес қызыл балық пен
ақ балық тұқымына шындап қатер төнді. Енжарлықтың, болжаусыздықтың
салдарынан, кезінде Арал ... ... ... ... жол ... ... кеш қалып бармақ тістегенімізді еш ұмытуға болмайды. Каспий
үшін де, ... үшін де бұл ... ... тиіс және бұл ... ... ... ... сақталуы шарт. Жер планетасының ғасырлар бойғы барлық
жануарлар дүниесі мен адамзат баласы үшін ... ... – таза ауа. ... ... ... ... шығатын оттегі. Бізді қоршаған
тропосфералық ауа қабатының 20,9% осы ... ... ол ... ... газдың бірі. Су оттегін бөліп шығаратын негізгі жасыл фабрика –
көпжылдық ағаштар.
Қазақстан аумағының 3,8 %-ын орманды жер алып ... ... ... стратегиясында бұл көрсеткішті 5,1 %-ға дейін көтеру жоспарланған.
Кейінгі жылдары республикамыздың орман қоры аумағында 2257 ... ... ... Бұл ... 70 %-ы отты ... пайдаланбаудың салдарынан
болған.
Өрт 4 млн. текше метрге жуық ағашты ... Ірі ... ... ... ... Ақмола, Қарағанды, Алматы облыстарында болды.
50 мың гектар орман алқабында зиянкестер мен ағаш аурулары анықталды.
Ең ірі орманды аумақтар – Шығыс Қазақстан, ... ... ... ... облыстарында. 1997 жылы орман заңын бұзушыларға қарсы 500
іс тіркелді.
Қазақстан солтүстігінде өзенді ... ... ... ... ... ... ... болып есептеледі.
Барлық таулы жерлердегі ормандардың топырақ пен су ... ... көп. ... ... тау ... шымы қалпында сақталып, су
ағысы біркелкі мөлшерде реттеліп отырады.
Қазақстандағы орманның жалпы көлемі «Қазорман» шаруашылығының мәліметі
бойынша 1998 жылы 24568,4 мың гектар болды.
Соңғы ... ... ... ... ... орманды
күтіп ұстаудың жағдайы күрт төмендеп кетті. 1997 жылдың 10-шы айында ірі
өрттен 170 мың ... ... ... ... ... Баянауыл ұлттық
бағының ерекше қорғалатын аумағының 12,1 гектары ... ... ... ... және ... ... көптеген орман
қорғау кәсіпорындарында іс жүзінде жоқтығынан зиянкестер ошағы мен орман
аурулары көбейіп барады.
Орманның азып-тозуы ... және ... ... ... Қызылқұм шөлейт даласын суаруға Сырдариядан су алуға байланысты жер
асты ... ... ... ... ағаш ... жағдайы
нашарлап, бұл жер сексеуіл өсіруге жарамсыз болып қалды. Малды жөнсіз
бағудан шөлейттегі орман едәуір ... ... ... ... ең алдымен аса
бағалы қарағайлы орман ретсіз кесуден таусылған. Өзендердің ... және ... ... ... ... ... Оның ішінде сирек
кездесетін биогеоценоз – тораңғы да таусылып бітті. Сондықтан Шардара
ауданында соңғы онжылдықта осы тұқымның 30 %-ын ... ... ... ... ... ... таулы жердегі ерекшелігіне қарай тау орманы
өрттен көп зардап ... ... ... ... ... ... және тозу
процестері орман ресурстарын сақтап, ұтымды пайдалану жөнінде шұғыл және
кесімді шараларды қаблдауды талап етеді.
1993 жылы ... жаңа ... ... Қазақстан Республикасының
құқықтық және экологиялық жағынан орманды қорғауға, ... ... ... ... шамада арттырды.
Халық шаруашылық маңызы бойынша Қазақстан ормандарын үш ... ... ... ... ... 18,7 миллион гектарды алып жатыр.
Бұларға егістік қорғауға орналған, топырақ қорғау, су ... ... ... қалалар мен өндіріс орындарының айналасындағы, курорттық
ормандар, ... тас жол, ... жол ... және ... ормандары жатады. Бұл ормандарды кесуге тыйым ... ... ... және орманды қалпына келтіру кезіндегі кесулер ... ... ... жататын ормандарды қорғауда оларды тиімді
пайдалану мен өсірудің маңызы зор.
Қазақстан ормандарының басым көпшілігі – ... ... ... ... таспалы тоғай, Қазақстан қатпарлы өлкесінің қарағайлы-
қайыңды ормандары, Солтүстік ... ... ... ... мен
сексеуіл ормандары.
Екінші топқа су қорғауына алынған ормандар, аз ... ... ... ... ... ... ... кесу мөлшері жылдық өсімге сәйкес
анықталады. Қазақстанда бұл топқа 591 мың гектар жерді алып ... ... ... ... ... ... ... жерлерде орналасқан барлық ормандар кіреді. Бұл
жерлерде өндірістік орман дайындау жұмыстары жүргізіледі. ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысында – 1,5
миллион ... ... алып ... ... ... Сексеуілдің үлесіне
барлық ормандардың аумағының 50 % сәйкес келгенмен, олардағы ағаш қоры ... 2,1 % ... ... қылқанжапырақты ормандар Алтай мен Тянь-Шаньде,
Ертіс маңындағы таспалы тоғай мен ... ... ... ... қоры мен ... бойынша Шығыс Қазақстанның ... ... ... Олар ... ... кедр ... ... орында шоқ қарағайлы ормандар, үшінші орында – Тянь-Шань шыршасынан
тұратын таулы ормандар тұр.
Орман шаруашылығының ғылыми-зерттеу институтының есептеулері ... ... ... қорғаныштық ормандар отырғызу қажет.
Солтүстік Қазақстан облысында ормандарды егістік жерлердің көлемінен
1,6 %-ға ... ... – 4,0 %, ... – 3,8 %, ... – 3,9 %
жеткізу жобаланған. Егістікті ... ... ... ... ... облыстарда 3,3 %-ға дейін көтеру керек.
Оңтүстіктің суармалы егістік жерлері мен оңтүстік шығыста орман
белдеуіне 3,5 %-ды жер ... ... ... ... ... ... ... 3 %-ға дейін жеткізу көзделіп отыр. Қазіргі кездегі
табиғи және жасанды ... 3,6 % ... ... ... орманын
шамамен 6-7 %-ға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Бұл экологиялық ... ... ... өсіру жұмысын тек белгілі бір экологиялық
шектеулі мөлшерде және ... ... ... ... ... ... нәрсенің өз орны болады: су көп жерлерде – орман мен шалғындық,
құрғақ жерлерде – даланың ... ... ... ... ... ... тәжірибесі оның тиімсіз екенін көрсетті. Бұл ... он бес ... ... ... ... ... кетеді. Олай болса, адам экология
заңдарын танып білуі, дұрыс пайдалануы қажет. Өйткені ... бұл ... ... Әлі де ... ... ... ... толық
зерттелмеген. Болашақтағы орман өсіру мен қалпына ... ... ... ... ... біз ... ... Қарағанды қаласының кейбір
көшелеріндегі жиырма – отыз ... бері ... өсіп ... ... белінен аралап кесіп, жапырақсыз қалдырып жатырмыз. Ол - өзімізге
өзіміздің жасаған қиянаттың бірі. Отыз-қырық жыл бойы ... бір түп ағаш ... бір жыл бойы дем ... ... бөліп шығаратыны белгілі. Бір
автокөлік бір мың шақырым жүріп өткенде бір адамның бір жыл бойы дем ... ... ... ... ... ... ... жағын
әсемдеумен қоса, жылдан-жылға көбейіп келе ... ... ... ... газын жұтып, оны оттегіне, яғни таза ауаға айналдырып
отырған ... ... ... кесіліп қалған қысқа ғұмыры
адамзат баласының қайсысын болсын толғандырады.
Облысымыз ... ... ... ... ... ... әлі де болса баяу жүріп жатыр. Табиғатты қорғау басшылықтары
қоршаған ... ... мән ... Қаламыздың орталық базарларындағы
барлық қоқыстарды, қағаз қалдықтарын өртеу адам ... ... ... ... ... ... отыр. Ондай көк түтін адамның тыныс ... ... ... ... да ... ... таза ауасы мол болуы үшін қала көліктері ... ... ... мен ... көшірілсе, өте жақсы болар еді.
Облыс орталығы әр а
удан орталықтарымен жалғасатын күре ... екі жақ ... жаз ... ... көк ... мен қара күйеге малынып жатады. Оған ... ... ... ... көңіл бөлетін ешбір жан жоқ. Сонда
облысымыздағы табиғат қорғаумен ... ... ... ... отыр ... ... жерлерде, ауыл маңында, шабындық ... жас ... ... өрт ... ... бойы ... жатады. Оған ауыл
адамдарының шамасы келмейтін уақыттары да бар. ... олар ... ... ... ... Ол көмек жеткенше талай жердің шөбі,
орманы «қызыл тажалдың» құрбаны болып кетеді. Одан ... ... ... газы ... ... озон ... жұқаруына әсер
етеді. Озон қабатының жұқаруы салдарынан әлемдегі атмосераның жылынып кету
қаупі ... ... ең ... ... бірі ... ... ... айтарымыз, табиғат ресурстарын тиімді ... үшін ... ... ... ... ... қажет.
Жердің сұлулығы мен байлығын қорғауды жан-тәнімен жақтайтын адамдар мен
табиғатты ... ... ... өмірге енгізу мен айналысатын
мамандардың арасында жер мен ... ... бар. Бұл ... ... ... мен ... келеді» деген сөздердің
айырмашылығындай. ... ... ... ... қоршаған ортаның экологиялық
тазалығына бір мезгіл көңіл бөлсе, өзіміздің Жер – ... ... ... орындалғаны болар еді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1) Қасымбекова Қ.Қоршаған ортаны ...... ... – Қазақстан. 2002ж. 4 қазан. №40. 6-бет
2) Шоқпытов А.Су мөлдір, ауа ... көк ... мен ...... жайқалсын
десек...Атамекен. 2002 ж. 10 шілде.
3) Қараева Ш. Қоршаған орта – ... ... ... 2002 ж. ... 5-бет
4) Жұмалиева Б. Экологиялық сақтандыру туралы заң керек. Бірақ, сақтауды
ойлап жатқан ешкім жоқ. Алтын Орда. 2004 ж. 5-7 ... ... ... С. ... та ... ... Ұлт тағлымы. 2003 ж.
6) Бейсенова Ә. Мәселенің мәні неде? Парасат. 2005 ... ... Ж. ...... ... мәселе емес. Заң газеті. 2001
ж. 28 мамыр ... ... В.И. ... ... окружающей среды – Алматы 1991-192
б.
9) Бордский А К ... ... ... ... Оқу ... ... ... -192 б.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаратау қаласындағы ЖШС«Казфосфат» зауытының қоршаған ортаға, адам денсаулығыны, жануарлар мен өсімдіктерге әсері91 бет
Қоршаған орта және халық денсаулығы6 бет
Қоршаған орта мен адам денсаулығы6 бет
"Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі"239 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Автокөліктік ластануға экожүйенің әсері80 бет
Автономны энергияны үнемдеуші экоүй жобасы16 бет
Адам денсаулығының көрсеткіштерін зерттеу9 бет
Адам экологиясы5 бет
Алматы қаласының табиғи – экологиялық жағдайы. Зерттеу нысандары мен әдістері47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь