Экономикалық өсу үлгілері және факторлары

КІРІСПЕ

І ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ ҮЛГІЛЕРІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ.
1.1 Экономикалық ой.пікірлердің қалыптасу кезеңдері
1.2 Экономикалық өсудің Кейнс үлгісі

ІІ Экономикалық өсудің Кейнс үлгісінің типтері
2.1 Экономикалық өсудің Кейнс үлгісінің факторлары
2.2 Экономикалық.математикалық модель жасау кезеңдері

IIІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯНЫ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
3.1 Экономикалық теорияның қалыптасу категориялары мен заңдары
3.2 ҚР.ның экономикалық өсуді қамтамасыз ететін индустриялы.инновациялық саясаты

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Тақырыптың өзектілігі:Экономикалық ілімнің тарихи қалыптасқан аты — саяси экономия. Қазір бұл пәннің атын өзгертіп экономикалық теория деп жүр. Бұлай өзгертудің негізі мәселенің түпкі мәнінде емес, өйткені ғылымның іргетасы, заңдылықтары өзгермейді. Адамзаттың жалпы даму ықпалына байланысты қатынастарды қарастырумен бірге экономикалық теория нақтылы тарихи даму заңдылықтарын да зерттеуі тиіс. Демек, жалпы адамзаттық көзқараспен бірге әр елде орын алған нақтылы өндірістік қатынастар, әлеуметтік-таптық қарым-қатынастарды да жоққа шығаруға болмайды. Әлемдік экономикалық ілімнің жетістіктерін басшылыққа ала отырып, оқулық авторлары ең бастысы рынок экономикасының қалыптасуы мен заңдылықтарына талдау жасайды.
Дамып келе жатқан Латын Америкасы, Африка, Азия елдеріндегі жағдайды айтпағанның өзіңде Батыс Еуропа елдерінде, АҚШ, Жапония және басқа осындай соңғы жылдары алға шыққан елдердің өзінде де "жұмақ" орнады деуге болмайды. Бұлар да макроэкономикалық қайшьтлықтар, инфляция, жұмыссыздық, экономикалық дамудағы тоқырау т. б. мәселелер орын алып келеді.
Ал "социализмнің саяси экономиясы" туралы айтар болсақ, ғылымда, оның ішінде экономикалық теорияда социалистік идеяның негізгі қағидалары: адамгершілік, әділеттілік, еңбекке қарай ақы төлеу т. б. принциптері әкімшілдік жүйеде, шын мәнінде толық жүзеге асырылмады, олардың шындыққа айналуына мүмкіндік те болмады. Кеңес елінде орнады делінген "социализм" сыңаржақты мемлекеттік капитализм мен социалистік идеяның кейбір буындарын пайдаланған, зорлық әдістері арқылы орнаған ерекше қоғамдық құрылыс. Бұл қоғам 70 жылдан астам Ресейде, онымен бірге Қазақстан тәрізді аймақтарда орын алып келді. Сол бір қоғамның болмысын анықтау, ғылыми баға беру болашақтың ісі. Экономикалық қатынастар сан алуан құбылыстар мен процестерді қамтиды, шектелген материалдық ресурстарды өмірлік қажеттіліктерді қамтамасыз ету жолында адамдардың, олардың топтарының өңдірісте, бөліс, айырбас, тұтынуда атқаратын қызметін зерттейтін ғылыми-экономикалық теория. Әрбір тәуелсіз елдің мемлекеттік даму жолында ерекшеліктер бар. Экономикалық ғылым оның заңдары бүкіл әлемдік болғанымен жеке елдердегі көріністері әр түрлі. Ол ерекшеліктер сол елдің табиғи орналасуы, шикізат байлықтары, халқының менталитеті, халықаралық еңбек белінісіңдегі орны т. б. жағдайларға байланысты.
Алғаш рет өз алдына қалыптасқан ой-пікірдің белгілі бағыты — меркантелистер мектебі. Ол (мерканте — итальян сезі сауда, пайда табу) қоғамдық байлықтың негізі ақша, алтын деп біледі. Меркантелистердің талабы тауарды шет елдерге мүмкіндігінше көп сату, олардан мейлінше аз сатып алу, сөйтіп ақша қорын молайту жолдарын іздеуі. Демек, меркантелистер сауда капиталының мүддесін қорғаған.
1. Ашимбаев Т.А. Государственное регулирование перехода к рыночным отношением. // Известия HAH РК. Серия «Общественные науки» — Алма-Ата, 1993. №2.
2. Валовой Д. Кремлевский тупик и Назарбаев - М.: Молодая гвардия, 1993.
3. Владимирова Л.П. Прогнозирование и татрование в условиях рынка. - М. Дашков и К, 2000.
4. В. Клаус. Десять заповедей чешасой реформы: // Известия. 1994. 5 апреля.
5. Казахстанская правда, 1997. 25 декабря.
6. Деловая неделя. 1997. №12,
7. Государственное регулирование экономики / Под общ. ред. д.э.н. проф. В.И.Кушлина и д.э.н., проф. Н.А. Волгина. — М.: Экономика, 2000.
8. Государственное регулирование рыночной экономики / Под.ред. Петрова Р.П. СПб, 1999.
9. Джкевич А.К. К осмыслению опыта экономического развития Япоти // Российский экономический журнал. 1992. №10.
10. Елемесов P., Жатканбаев Е. Государство и рынок: Учебное пособие. — Алматы: Каржы-Каражат, 1997.
11. Есиркепов Г.А. Приватизация государственной собственности в Республике Казахтан в условиях перехода к рынку. — Алматы, Уни-верситет «Туран», 1999.
12. АльПари. 1997. №10.
13. Вопросы экономики. 1990. №5.
14. Заявление Кабинета Митстров Республики Казахстан об эконо-мической политике в 1994 г. // Казахстанская правда. 1994. 5 февраля.
15. Ихданов Ж.О., Сансызбаева Г.Н., СахановаАН. Пмново-финансовые механизмы регулирования экономики. ~ Алматы: Экономика, 1998.
16.Казахстан 1991 — 2001 годы: Информационно-аналитичесский сборник. Агентства PK no статистике. — Алматы: Экономика, 1998.
17.Калиев Г. Аграрная реформа в Казахстане: история, современностъ, перспективы. — Алматы: Бастау, 1998.
18. Кейнс Дж. Общая теория занятости, процента и денег. М., 1995.
19. Класс Эклунд. Эффектная экономика — шведская модель: (Пер. со швед.).- М.: Экономика, 1991.
20. Кошанов А.К. и др. Формирование государственного предприни-мателъства в Республике Казахстан в условиях смешанной экономики. — Алматы, 2000.
21. Ливщиц А. Государство в рыночной экономике (краткий спецкурс) // Российский экономический журнал. 1993. №1.
22. Лю Гогуанъ. Регулирование китайской экономики и судьба реформы // Вопросы экономики. 1989. № 10.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
І ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ ҮЛГІЛЕРІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ.
1.1 Экономикалық ой-пікірлердің қалыптасу кезеңдері
1.2 Экономикалық өсудің Кейнс үлгісі
ІІ Экономикалық өсудің ... ... ... ... ... Кейнс үлгісінің факторлары
2.2 Экономикалық-математикалық модель жасау кезеңдері
IIІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯНЫ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
3.1 Экономикалық теорияның қалыптасу ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ететін индустриялы-
инновациялық саясаты
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН Әдебиеттер ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі:Экономикалық ілімнің тарихи қалыптасқан аты —
саяси экономия. ... бұл ... атын ... экономикалық теория деп жүр.
Бұлай өзгертудің негізі мәселенің түпкі ... ... ... ... ... ... ... жалпы даму ықпалына
байланысты қатынастарды қарастырумен ... ... ... ... даму ... да зерттеуі тиіс. Демек, жалпы ... ... әр елде орын ... нақтылы өндірістік қатынастар,
әлеуметтік-таптық қарым-қатынастарды да жоққа шығаруға болмайды. Әлемдік
экономикалық ілімнің ... ... ала ... ... ... бастысы рынок экономикасының қалыптасуы мен ... ... келе ... ... ... ... Азия ... жағдайды
айтпағанның өзіңде Батыс Еуропа елдерінде, АҚШ, Жапония және басқа ... ... алға ... ... ... де "жұмақ" орнады деуге болмайды.
Бұлар да макроэкономикалық қайшьтлықтар, ... ... ... ... т. б. ... орын алып келеді.
Ал "социализмнің саяси экономиясы" туралы айтар болсақ, ғылымда, оның
ішінде экономикалық теорияда социалистік ... ... ... әділеттілік, еңбекке қарай ақы төлеу т. б. принциптері
әкімшілдік жүйеде, шын мәнінде толық ... ... ... ... ... те ... Кеңес елінде орнады делінген "социализм"
сыңаржақты мемлекеттік капитализм мен социалистік идеяның кейбір буындарын
пайдаланған, ... ... ... ... ерекше қоғамдық құрылыс. Бұл
қоғам 70 жылдан астам Ресейде, онымен ... ... ... ... алып ... Сол бір ... болмысын анықтау, ғылыми баға беру
болашақтың ісі. ... ... сан ... ... ... ... шектелген материалдық ресурстарды өмірлік
қажеттіліктерді қамтамасыз ету ... ... ... ... бөліс, айырбас, тұтынуда атқаратын қызметін зерттейтін ғылыми-
экономикалық теория. Әрбір тәуелсіз елдің ... даму ... бар. ... ... оның ... бүкіл әлемдік болғанымен
жеке елдердегі көріністері әр түрлі. Ол ... сол ... ... ... ... ... менталитеті, халықаралық еңбек
белінісіңдегі орны т. б. жағдайларға байланысты.
Алғаш рет өз алдына ... ... ... ... ... ... Ол ... — итальян сезі сауда, пайда табу)
қоғамдық байлықтың негізі ақша, алтын деп ... ... ... шет ... ... көп ... олардан мейлінше аз сатып алу,
сөйтіп ақша қорын молайту ... ... ... ... ... ... қорғаған. Меркантелистер рынок экономикасы ... ... ... ... ... ... Олар ақша неғұрлым
көп болса, қоғамның байлығы да мол болады деген ... ... ... ... ... тұрғысынан бұл ұғым дұрыс та ... ... ... ... ... сайын, мал-мүлкі көп байлардың
қатарына қосылып, қоғамға ... ... ... сату ісі ... ... қызметі айырбас, айналыс процесін үздіксіз жүргізу арқылы
экономиканы ілгері бастыруға көмектеседі. Бірақ сауда ... ... ... ... ... күш ... Оның себебі айналыс,
айырбас саласында тек қана құн формасы ауысып ... ... ... ... оның құны бір қолдан екінші қолға ... ... ... жаңа құн ... ... меркантелистер теориясы ғылыми
дәлелденбеген, ол халық шаруашылығын толық қамтитын ілім ... ... осы ... ... ... да қоғамдық байлық,
саудада емес, өндірісте екенін дәлелдеді. Бірақ физиократтар Ф. ... ... т. б. ... ... тек ауыл ... жатқызды. Олардың
пікірінше, қоғам байлығының бірден бір кезі ауыл ... ... ... тап ... тек қана ... ... ... ұғымды
дәріптеп, Ф. Кенэ тұңғыш рет ұдайы өндіріс теориясына қатысты ... ... Бұл ... бір жыл ... ... ауыл шаруашылық
өнімдерінің ұдайы өндіріс процесі зерттелінді.
Кеңес Одағы тараған соң Қазақстан Республикасы саяси ... ... өз ... жеке ... ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелігіне
қабылданды, басқа да ... ... ... әкімшілдік жүйеден рынок
қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет ... ... ... ... өткізуде.
Қазақстан Республикасы алдындағы міндеттер, алға қойған мақсат
әлеуметтік бағыттағы жоғары ... ... ... ... өз ... табу, экономикалық тәуелсіздікті қамтамасыз ету, жоғары
дәрежелі еңбек ... ... ... ... ... ... ... халықтың тұрмыс дәрежесін көтеру, ... ... ... ... ... жол ашу, ... ... заңға негізделген іскерлікке қол жеткізу. ... ең ... ...... ... дұрыс шешу. Бұл
арада әңгіме ... жою, ... ... ... ... ... ... мақсаты: Экономикалық өсудің Кейнс үлгісінің типтері мен
факторларын анықтау.
І ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ ҮЛГІЛЕРІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ.
1.1 Экономикалық ой-пікірлердің қалыптасу кезеңдері
Әлемде сан ... ... ... ... ... өндіріс, өзара
байланыс, айырбас жүргізіп, түрліше табиғи жағдайда өмір сүріп келеді. Адам
өміріндегі ең қажетті шарт — ... ... ... үшін еңбек ету,
еңбек нәтижесін өзара айырбас қатынастарының болуы. Адам ... ... ... емес. Алғашқы қауымда адамдардың табиғи ортада хайуанаттардан
бөлініп шығуының өзі бірлескен ... ... ... ... ... алғашқы адамдардың бірлесіп тағы аңдарды аулауы деуге
болады. Экономикалық ... өмір ... ... ... ... ... ... мен процестер Египет, Қытай, Үндістан,
Греция, (Ксенофонт, Платон, ... т. б.) ... ... ... ... ... құны ... ұғымға тоқталып, оның
айырбас қатынасынан шығатынын байқаған. Бірақ ерте дүниеде, орта ғасырларда
экономикалық ой-пікір ғылым болып ... Оның ... ол ... ... ... дамымады, шаруашылық негізінен тұйық натуралды —
заттай ... ... ... ... қалыптасуы сауда,
өнеркәсіп капиталының дами бастауына байланысты ... Бұл ... ... XVI— XVII ... қамтиды. Ал Ресейде тауар-ақша қатынастары
1861 жылғы реформадан соң дамыды. Қазақстан елінде XIX ғасырдың ... ... ... ... ... тауар-ақша айналымы, халықаралық рынок,
еңбек бөлінісіне қамту процесі бірте-бірте жаңданған. ... ... ... ... тауар айналысына басым қатынаста болса, Оңтүстік
Шығыс, Орталық аудаңдарға Орта Азия, ... т. б. ... ... жиі
келе бастады. Тарихтағы белгілі "Жібек жолы" осының айғағы.
Алғаш рет өз ... ... ... ... бағыты —
меркантелистер мектебі. Ол (мерканте — итальян сезі ... ... ... ... ... ақша, алтын деп біледі. Меркантелистердің талабы
тауарды шет елдерге мүмкіндігінше көп сату, олардан мейлінше аз сатып ... ақша ... ... ... ... ... меркантелистер сауда
капиталының мүддесін қорғаған. Меркантелистер рынок экономикасы теориясы
мен практикасының негізін қалаушылар ... ... Олар ақша ... ... қоғамның байлығы да мол болады деген ұғымды басшылықка алды.
Әрине, сауда капиталы ... бұл ұғым ... та ... Себебі
саудагерлер, көпестер ақшасы ... ... ... көп ... ... ... қажет тауарларды тасымалдау, сату ісі жанданады.
Сауда капиталының қызметі айырбас, айналыс процесін үздіксіз жүргізу ... ... ... ... Бірақ сауда капиталы қоғам
байлығын, адамдардың әл-аукатын ... күш ... Оның ... ... саласында тек қана құн формасы ауысып тұрады, ... ... ... оның құны бір ... екінші қолға өткенде ешбір жаңа
тауар, жаңа құн ... ... ... теориясы ғылыми
дәлелденбеген, ол халық ... ... ... ілім ... ... осы ... ... байқады да қоғамдық байлық,
саудада емес, өндірісте екенін дәлелдеді. Бірақ физиократтар Ф. ... ... т. б. ... ... тек ауыл ... ... ... қоғам байлығының бірден бір кезі ауыл шаруашылығы өнімдері,
сондықтан есімтал тап ... тек қана ... ... ... ұғымды
дәріптеп, Ф. Кенэ тұңғыш рет ұдайы өндіріс теориясына қатысты "Экономикалық
кесте" жасады. Бұл ... бір жыл ... ... ауыл ... ұдайы өндіріс процесі зерттелінді.
Ф. Кенэнің "Экономикалық ... ... ... ... ... зерттеуге арналған, өз заманындағы даналықпен болжалған ғылыми
тұжырымдамалар қатарына жатады. Физиократтардың өңдіріске ... ... ... ... ... алға ... ... олардың
өндірісті тек қана ауыл шаруашылығымен ... ... ... ... ... деп есептеуі дұрыс болмады. Оны буржауазиялық саяси
экономиканың көрнекті екілдері У. Петти, А. ... Д. ... С. ... ... ... Қоғам байлығы жалпы өндіріс салаларында пайда
болатындығы дәлелденді. Ауыл ... ... ... ... ... өңдеу процестерін жалғастыратын ... ... ... салаларывда да жаңа құн өндіріліп, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... жаңа дамып келе жатқан капиталистік
өндірістік қатынастарды дәріптеуші, өндіріс капиталының мүддесін қорғайтын
экономикалық ... ... ... ... ... саяси экономияның басты табысы еңбек құн теориясының негізін
калады.
Осы ой-пікірдің ... ... және ... ... ... капиталдың қоғамдағы ерекше релін атап ... ... ... ... ... құн ... маркстік саяси эко-номия ілгері
дамытып, қосымша құн туралы ілімді жан-жақты талдады. Маркстік экономикалық
теория XIX ғасырдың екінші ... ... XX ... ... В. И. ... еңбектерінде дамыды. Маркстік саяси экономия —
еңбекшілердің, жұмысшы табының ... ... ... ... да ... ... тұрпайы (вульгарлық) саяси экономия пайда болды.
Марксшілер капиталистік қогамды дәріптеуші барлық ... ... ... ... Оның ... капиталистік экономикалық қатынастарда
негізінен екі тап: біріншісі, үстемдік жасайтьш буржуазия болса, екіншісі,
пролетариат — қаналушы тап өмір ... ... ... антогонистік
бітіспес қайшылық бар. Маркстік теория бойынша, пролетариат барлық еңбекші
қауымды ... ... азат ... ... социалистік өндіріс
орнатуы қажет. Тарихта 70 жылдан астам кеңес елінде, екінші дүниежүзілік
соғыстан кейін ... ... ... ... ... революция басталып, ... ... ... ... жүзеге асырылды. Сонымен ... XX ... ... ... капи-талистік дүниеде де елеулі өзгерістер болды. Бір топ
дамыған елдер (АҚШ, Жапония, ФРГ, Англия, ... ... ... ... ... ... ... сияқты елдер қазіргі заманғы ғылыми-
техникалық революцияға бейімделіп, әлемдік озық ... ... ... қоғамдық өндірістің тиімділігін айтарлықтай арттырып келеді.
Бүл елдерде еңбек жағдайын жақсарту, ... ... ... ... кәсіпорындарды басқаруға, демократияны ... ... ... ... Қазан төңкерісінің әсерінен деуге ... ... ... міндеті, оның ұсынған үрандары капиталистік елдерге
әсерін тигізбей қойған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... жолдарын іздеді. Әрине, еңбекақының
өсуі, тұрғын үй, әлеуметтік қорғау мәселелерін шешу алдымен жұмысшы табының
еңбек ... ... жаңа ... ... ... ... ... Қазіргі ілгері дамыган елдерде еңбек өнімділігі
дәрежесі, еңбектің ... өте ... ... ... ... ФРГ-де
бұрынғы ГДР-мен салыстырғанда еңбек өнімділігі дәрежесі 2 есе ... ... ... ... ... Жапония, Сингапурда жұмысшылар 10—12 сағат
қажырлы еңбек ететіні құпия емес. Капиталистік ... ... ... ... ... тәуелділікте болған халықтардың еңбегін арзан
пайдаланудан түсірген ... ... ... ... 1917 ... ... ... жағьшан мешеу қалған елде жүзеге асырылды.
Қазақ халқының кешпелі тұрмыс салты, экономикалық укладтары жетілмеді,
соның салдарынан дүниежүзілік мәдениет пен ғылымнан шектеліп қалды.
Қазан ... ... ... ... байланысты озат елдің
пролетариатының көмегімен капитализмге соқпай, социализмге өту теориясы
қолданылды. Ұрандарында бәрі де адам ... ... ... үшін ... ... ... ... жүйесі кеңес халқын дүниежүзілік ғылыми-
техникалық прогрестен шетте қалдырып, ... ... ... Бұл ... және ... жағдай. Әңгіме ауыртпалық пен дағдарыс туралы
сөзді қайталай беруде ... ... осы ... ... шығу
жолдарын анықтау, халықаралық еңбек бөлінісіне неғүрлым ұйымдасқандықпен
өтуде болып отыр. Әр халықтың егемен ел ... ... ... ... ... ... уақытта басқа республикалар тәрізді Қазақстанның өз ... ... ... ... ... Ұлттар Ұйымынан орын алуы
тарихи маңызы зор оқига. Экономикалық ... ... ... де ... болуы қиын. Қоғамдық еңбек белінісінің
артықшылықтарын ... ... ... өз ... ... ... ... айырбас қатынастарының заңдылықтарын меңгеру
қажет. Қазақта "сауда сақал сипағанша" деген ... бар, ... ... ... ... тәртібін мүқият
зерттеудің, бәсекелік күрестің ұтылмас жолын меңгерудің маңызы арта бермек.
Ежелден саудаға шорқақ ... ... ... ... мен тәжірибесін
жедел және жан-жақты игеру міңцеті түр. Қазіргі жоғары оқу ... ... оқып ... ... ... ... теория
негіздерін үйрену арқылы практикалық мәселелерді тезірек дұрыс шешуіне
болады. Республикамызда ... шет ... ... ... аз ... бір тобы ... ... Францияда, Германия, Оңтүстік Корея,
Жапония, Түркия сияқты елдерде ... ... ... банк ... басқа да қалыптасқан қазіргі заманғы ... ... ... Бүл прогрессивті бағыт одан әрі
дами бермек.
Қазіргі ... ... ... ... ... отыр. Бүл
дағдарыстың себептері кеп, оның негізін экономика, саясат, идеология т. б.
қоғамдық емір сала-сында байқаймыз. ... ... ... ... ... еңбек және тұрмыс жағдайын жақсартуға, ... ... ... ... тауар қорларын молайтуға, әсіресе азық-
түлік мәселесін шешуге келіп тіреледі. Экономикалық ғылым адамдар ... ... ... ... Осы ... ... зандары
еңбекшілердің, бүкіл халықтың мүдделеріне қызмет ететіні белгілі.
Экономикалық ілім қоғамдық өндірісті, адамдар арасында әлеуметтік-
экономикалық ... ... ол ... ... ... тұрмысқа, адамдардың еңбек ету жағдайына байланысты сан алуан
мәселелерге көңіл аударуға тиіс. Ал ... ... ... ... қатьшастар. Оның құрамына ... ... ... өндіріс,
айырбас, белу, тұтыну қатынастары кіреді, оларды қайталап үздіксіз өндіру
немесе ұдайы өңдіріс қатынастарын дамытып, жетілдіру аса ... ... ... ... ... отырған мәселе 70 жылдан аса тарихи орын алған
кеңестік экономикаға саяси экономикалық талдау ... сол ... ... ... рыноктық бағыт ұстап отырған елдердегі әлеуметтік-экономикалық
қатынастарды зерттеу.
1.2 Экономикалық өсудің Кейнс үлгісі
Кейбір кездері экономисттердің ... ... ... ... ... өзгерістеріне көп көңіл аударуы әдеттен
тыс болып көрінеді. Шын мәнінде экономикалық ... төрт және үш ... ... соншалықты маңызды ма? Ия, маңызды. Бүгінгі ... ... ... ... ... ұлттық өнімнің көлемі шамалап 3995
млрд. долларға тең және де олар үшін экономикалық өсудің ... ... ... төрт ... айырмасы 40 млрд. долларға тең болады. Экономикалық
жағдайы өте нашар мемлекеттер үшін экономикалық ... ... ... ... ... ашаршылыққа және экономикалық құлдырауға да алып ... ... ... ... өсудің Кейнс үлгісінің
кішкене өзгеруі үлкен мәндерге ие ... ... ... А мемлекеті мен Б
мемлекеттерінің жалпы ұлттық ... ... ... ... ... ... әр ... деп алайық. А мемлекеті үшін бір жыл ішіндегі
экономикалық өсу қарқыны – 4 ... ал Б ... үшін бұл ... ... 2 ... тең. Осы екі ... жалпы ұлттық өнімдері
екі есе көбейю үшін ... жыл ... ... ... шығару үшін біз «70
санының ережесін» ... (бұл әдіс ... ... екі есе өсуі ... ... ... анықтау үшін қолданылады; ол үшін 70 саны ... ... ... ... Мен өз ... бір жылдағы инфляция
қарқынының орнына бір жылдағы экономикалық ... ... ... н, ал
бағаның орнына жалпы ұлттық өнімнің көлемін аламын). Осы ережеге сәйкес ... ... ... ... көлемі 17,5 жылда (70/4), ал ... ... ... ... көлемі 35 жылда (70/2) екі есе өседі.
Бір адамға шаққандағы нақты ... ... ... көлемінің өсу қарқыны
экономикалық өсу қарқыны бірдей болған жағдайда да арасындағы ... ... ... Г және Д ... ... өсу
қарқыны бірдей деп алайық (жылына 5 процент); бірақ егер Г ... ... ... ... ... өнімнің көлемі 10 мың теңгеге тең, ал Д
мемлекетінде бұл ... 500 ... тең ... онда 5 ... өсу Г ... үшін 500 ... өсім алып ... ал Д
мемлекеті үшін мұндай өсім ... 25 ... тең ... – ақ , ... өсудің Кейнс үлгісінің тұрақтылыққа
қарағанда үлкен маңызы бар екені анық ... ... , ... ... ... , онда ... табысты да бір мезгілде үлкейтуіміз
мүмкін , айталық 6 % - ке. Егер де ... ... ... ... ... 3 % - ті құраса , онда 2 жылдың ішінде-ақ ... ... 6 % - ті ... және де ... ... ... алдағы
уақытта ұлттық табыстың ұлғаюын екі жыл ... 6 ... ... ... ... өсу ... ... өсудің Кейнс үлгісінің факторлары
Кез келген мемлекеттің ... ... ... алты ... оның ... экономикалық өсудің Кейнс үлгісінің нақты
мүмкіндігімен байланысты. ... ... ... ... саны мен сапасы;
• мемлекеттегі еңбек ресурстарының саны мен сапасы;
• негізгі капиталдың көлемі;
... ... ... төрт ... ұсыныс факторы деп топтауға
болады. Осы факторлардың арқасында ғана ... ... ... ... ... өндірілетін өнімнің көлемінің ұлғаюына сапасы жақсы ресурстар
мен технологиялық потенциал қажет.
Дегенмен өсуге деген қабілеттілік пен нақты өсуді ажырата білу ... ... екі ... маңызы бар.
Біріншіден , экономикалық өсу сұраныс факторларына тікелей қатысты.
Өсу барысындағы өндіріс процесін іске ... үшін ... ... ... ... үнемі өсіп тұруын толық түрде қамтамасыз
етуі керек. Ол үшін жиынтық шығындардың көлемін үлкейту ... , ... ... бөлу ... әсер ... ... ... мақсатты қолданылу үшін тек қана ресурстарды ... ... ... ғана емес , сонымен қатар оларды тиімдірек
утилизациялау керек. Нақты өндірілетін өнімнің ... ... ... ... ... қажет және көп өнім алатындай қайта бөлу
керек.
Экономикалық өсімге әсерін тигізетін ұсыныс және ... ... ... ... бар. ... ... капиталдың жинақталу
дәрежесін төмендетеді және ... ... ... ... ... ... Және керісінше, жаңа технологияларды аз
еңгізу және ... аз ... ... ... алып ... ... ... байланысы туралы мәліметтерді өндіріс
мүмкіндігінің қисығы бере алады. Сурет – 1.
Бұл қисық белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... сапасы мен санының әр түрлі қатынастарында
өндірілетін өнімнің ең көп ... ... ... ... ... ... факторларының позитивті әсері (ресурстар мен технологиялық
прогрестің саны ме сапаының жоғарлауы) өндіріс мүмкіндігінің ... ... ... ол АВ-ның СД-ға ығысуы ретінде көрініс табады.
Бірақ экономиканың өзінің өндіріс потенциалын толығымен жүзеге асыруы
сұраныс пен бөлу ... ... ... мүмкіндігінің қисығы оңға
ығысуы немесе жылжуы мүмкін, бірақ өндірістің нақты көлемі өз шегіне ... ... ... ... ... ... әрекет қисығы әрқашан
өндіріс мүмкіндігі қисығының шеңберінен аса алмайды тек ... ... ... ... ... төменде көрсетілген жағдайда ғана жүзеге
асады:
1. шығындардың жиынтығы тек толық ... ... ... ғана көбейеді;
2. қосымша ресурстар өндірілетін өнімнің көлемін ... ... ... пайдаланылады.
Мысалы, Америка Құрама Штаттарында еңбек күшінің таза өсімі жылына 2
млн.- ға ... ... Бұл ... өздігінен өндіріс қуаттылығын немесе
экономика потенциалын ... ... ... ... ... көрініс табу үшін осы жоғарыда аталып кеткен барлық 2 млн. адамға
өз мүмкіндігін аша алатын ... ... ... беру ... ... ... мен бір ... маманданған бірақ мамандығына қатысы жоқ басқа
салада жұмыс істейтін адамдардың қажеті жоқ.
Сұраныс факторы мен ресурстардың бөліну ... бар ... ... экономикалық өсу проблемасына шешім ... ... ... ... ... Экономикалық өсім жалпы ... оңға ... ... сипатталады. Сурет – 2.
2-ші суретте жалпы жиынтық ... ... AD ... оңға ... яғни AD1 ... AD2 қисығына таман жылжуы ... ... Бұл ... ... түсіндіреді: бағаның әр түрлі дәңгейлерінде
тауарлар мен қызметтердің көлемі ұлғаяды.
3-ші суретте ұсыныс факторларының экономикалық өсуге ... ... ... ... өнім және ... ... негізгі екі әдіспен жүзеге
асырылуы көрсетіген:
1. ресурстардың үлкен көлемін тарту жолы арқылы;
2. ресурстардың қолданылуды көбірек өндіру жолы;
Ең алғаш ... ... ... ... өнім кез ... ... ... шығындалуын
(адам/сағат) еңбектің өнімділігіне көбейтуімен анықталады деп ... ... ... өнім ... ... саны x еңбек өнімділігі.
Мысал. Шаруашылықта 10 адам жұмыс істейді және әрқайсысы жылына 2 мың
сағат жұмыс атқарады (50 ... әр ... 40 ... ... ... ... ... адам-сағаттың жалпы саны 20 мыңды құрайды. Егер де
орташа өндіру адам-сағатына санасақ 5 долларды ... онда ... ... ... ... ... ... өнім 100 мың долларды құрайды (20 мың x 5
доллар).
3- Сурет мынадай сұрақтарға жауап береді :
➢ Жұмыс ... ... ... не ... ... өнімділігі неге байланысты болады?
Еңбек шығынының көлемі жұмыс істеушілер саны мен орташа жұмыс істейтін
аптаның ұзақтылығына тәуелді болып келеді. Ал ... ... ... ... ... еңбекке жарамды жасының болуына және де еңбек
күшінің өндіріске тарту деңгейіне байланысты. ... ... ... ... ... халықтың өндірісте нақты жұмыс атқаруына байланысты болып
келеді. Орташа жұмыс істеу аптасы құқықтық және институционалдық
факторлармен, сондай-ақ коллективтік келісімдермен анықталады.
Еңбектің өнімділігі техникалық ... ... ... ... спасы және бөлудің эффективтілігі, әр түрлі ресурстарды сәйкес
клтіру және басқару секілді факторлардың ықпалында болады. Басқаша айтсақ,
еңбек өнімділігін үлкейтуге болады тек ... ... егер ... ... ... ... ... және көп көңіл аударылса; сонымен бірге техникамен және
құрал-жабдықтармен қамтамасыздандыру және ... ... ... ; егер кәсіпорын мықты болып , өндірісті басқару
жақсы болса ; жұмысшыларды неғұрлым эффективті салаларға орналастыру.
3- Сурет өнімге деген ... ... ... ... ... Ол ... ... мүмкіншіліктерін анықтайтын
жалпы өнімді ұсыну мен өндіру факторлары көрсілген.
Қазір техникалық ... деп ... ... ... ... ... ... Бұл факор экономикалық өсуде маңызды рөл
атқаратыны анық. Себебі техникалық прогреске тек қана өндірістің мүлде ... ғана еніп ... , ... ... ... жаңа түрлері мен
өндірісті жаңаша организациялау кіреді. Жалпы айтқанда , техникалық прогрес
деп , жаңа ... ашу ... ... ... ... ... ұлғайту
мақсатымен берілген ресурстарды жаңаша әдіспен комбинациялау болып
табылады.
Практикада көрсеткендей , ... ... пен ... салу , ... ... тікелей байланысты. Техникалық прогрес көп
жағдайда жаңа машиналар мен құрал-жабдықтарға инвестициялауды ... ... ... ... ... ... тарихи жағдайда
ұзақтылығымен және ұмтылғыштығымен бейнеленеді. Газдық және ... , ... ... ... ... ... ... ойға
келеді. Жақын арада ғана технологиялық жетістіктер салдарынан күрделі
автоматизациялау жүргізіле бастады. Көптеген ... ... ... ... ... іске ... ғажап жағдайға айналды. Дыбыстан ... , ... және ... кестелер , компьютерлар ,
ксерокстар , контейнерлік тасымалдаулар және ядролық ... , ... ... , - бұл ... ... ... замандағы ата-
бабаларымыздың тек армандарындығы ... еді. Осы ... ... ... ... жақсы әсер етеді.
2.2 Экономикалық-математикалық модель жасау кезеңдері
Ғылым мен оқу пәні арасыңда айырмашылық бар. Оқу ... ... ... жоқ ... ... мысалдар, түрлі түсіндірулер
қолданылады. Бірақ ғылымға да, оқу пәніне де ... ... ... ... — ғылыми танудың нысаны (формасы), әдісі, ұйымдастыру
принциптері ... ... ... ... ... жаратылыстану
ғылымдарындагы зерттеу әдісінен айырмасы бар. ... ... ... ... мен ... ... диалектикалық тәсілді қолданады. Бұл әдістің
негізін ежелгі ... ... ал оны ... жүйеге салуда неміс философы
Гегельдің еңбегі зор. Шын мәнісіндегі ғалым адам ... ... ... ... ... яғни диалектикалық тұрғыдан ойлайды деген сөз. ... ... тану ... мен ... ... олардың арасындағы
өзара байланысты, дамудың себебін және қозғаушы күшін зерттеуге тиіс.
Ғылыми ... ... мен ... көп. Олар ... ... (статистикалық), жинақталған материалдарды анализ және синтез,
индукция, жүйе (система) түрінде қарау, болжамдар ... және оны ... ... ... және ... модельдер жасау.
Экономикалық зерттеулердің маңызды әдісі — ғылыми абстракция. Ол басқа
да гуманитарлық, ... ... ... қолданылады. Ғылыми
абстракция дегөніміз зерттеу пәнін жеке, ... ... ... дара
құбылыстардан біздің түсінігімізді оқшаулап, оның ... ... ... ... ашу. ... ... ... ғана объектіні
мүмкіндігінше жан-жақты қамтуға, оның заңдарын белгілеуге, ... ... ... ... ... бага ... алсақ, бір
қарағанда ол түсініксіз, шегі жоқ, шымшытырық процесс тәрізді, ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс, сондай-ақ өндіріс және
тасымал шығындары т. б. белгілейді.
Абстракция әдісінің де шегі бар. Оны ... ... ... процесінде категориялар, ұғымдар тұжырымдалады,
олар ... мен ... ... ... ... білдіреді.
Тану процесіндегі қозғалыс белгілі заңдылықтар тұжырымдалғанда жалпьодан
жекеге, абстракциядан нақтылыққа ... ... мен ... ... оның ішінде экономикалық ілімде жеке
процестерді білу ғана жеткіліксіз. Ол бастапқы қадам. Нақтылы емірде бір-
бірінен ... ... мен ... жоқ. Бәрі де ... байланысты, ғылымның
іздегені шындық. Ғылыми жүйенің қалыптасуы индукция және дедукция деген
методологиялық әдістермен жүзеге асады.
Индукция жеке ... ... ... ... ... ... ... Дедукцияда керісінше, жалпы қағидалар негізінде
экономикалық объектілердін, процестердің кейбір жеке алынган ... ... және ... танудың бірлігі экономикалық ғылымда
орын алады. Әрбір экономикалық жүйенің логикалық байланысы бар. Біріншіден,
олар бір-бірімен динамикалық ... әсер ... ... ... ... ... ... зат, ертеңінде қызмет рөлін атқаруы мүмкін.
Екіншіден, жүйенің ... ... ... даму ... ... ... және логикалық бірлікті сақтау проблемасының маңызы зор. ... ... және оның ... ... ... білу үшін ғана ... әсіресе
оның үрдісін (тенденциясын), сатыларын анықтауға қажет.
Экономикалық жүйені белгілі бір үлгіге түсіру өте күрделі де ... ... ... жекелеген элементтерін жан-жақты талдап,
экономикалық заңдарды топшылап, оларға түрлі ат қоюға болады. Бірақ ... бүл ... ... ... теорияны практикада пайдалану
үшін экономикалық-математикалық модельдер қажет, оларды пайдалану арқылы
ғана экономиканың ... ... оған ... койып емдеу әдістерін
анықтай аласың, белгілі мерзімнен кейін эконо-микада не ... ... ... нәтижесі қандай екенін
дәлелдеп айтуға мүмкіндік туады. Экономиканы ... ... ... іс. ... бірге экономика дегөніміз күрделі жүйе, оның қызмет ... ... ... байланыстармен үштасады.
Ғылымда экономикалық ... мен ... ... ... ... ... ... көңіл бөлген бағыттың негізін
қалаушылар — М. ... В. ... У. ... Оның ... көрнекті
өкілдері В. Леонтьев, Л. Конторович, С. Шаталин, В. ... А. ... ... А. ... Онымен бірге ерек-ше атап ... есім ... ... және ... Дж. ... Ол ... университетінің
экономисі Маргенштермен бірлесіп көпшілікке белгілі "Жаттығу теориясы" және
"Экономикалық мінез-қүлық" деген еңбек ... Бұл ... ... ... ... ... теориясы" тұрғысынан зерттелген.
Саяси экономия ғылымы. Бүл ұғымды түңғыш рет ... ... ... ... (1575—1631). Саяси экономияның ерекше назар
аударғаны материалдық игіліктерді ... Оның ... ... ... ... рыноктың кең еркендеуіне жол ашылды. ... ... ... ... ... тұрғысынан карағанда саяси экономия
ғылымы классиктерінің көптеген ой-пікірлері ... ... ... У.
Петти (1623—1687) Адам Смит (1723—1790), Давид Рикардо (1772—1823), ... ... және А. ... ... есімдері өз заманындағы асқан
ойшыл-ғалымдар қатарында саналады. Олардың кейбір ғылыми кағидалары ... ... ... орасан зор үлес. Ресейге саяси экономия
ілімі XVIII ғасырдың соңы, XIX ... ... Адам ... есімі және
идеяларымен келгені мәлім. Қазақтын әйгілі ағартушылары Абай ... ... ... ... ... Орыс ... ... мүшесі болып сайланғаны белгілі. Демек, Абай мен Шоқандар Адам
Смиттің және т. б. ... ... ... болып, Қазақстан
экономикасының мәселелеріне өз көзқарастарын жазды.
Экономикалық ой-пікірдің көне заманнан-ақ бастап тарихы қысқа айтылды,
себебі терең ... ... ... аса көрнекті есімдер ғана
аталып, олардың ... ... шолу ... ... ... ... Ресейдің езінде де саяси экономия ғылымы XVII ғасырдың бірінші
ширегінен — I Петр деуірінен басталады. ... ... ... ... үлес қосқан түңғыш орыс экономисі И. Т. Пфошков ... ... ... ... елііще ондай адамдар — Шоқан мен Абай.
Бұрын Ресейге қараған барлық аймақтарда, оның ... ... аты ... ... ... есімдер де аз емес. Қазақ ... ... ... ... мүра қазыналарында жарық көрген, әдебиет,
ғылым саласында, мемлекет басқаруға қатысқан қайраткерлердің экономикалық
ой-пікірлерін зерттеу болашақтың ісі.
Маркстік емес ... ... ... XIX ... соңы XX ... бірнеше экономикалық мектеп қалыптасты, олардың бір бөлігі ... ... ... ... таныла бастады. Соларда XIX ғасырдың екінші
жартысында шекті ... пен ... ... ... ... ... теориясы тұжырымдалды. Маржинализм теориясы ... ... ... жеке ... ... ... ... талдау. Осы мек-тептің өкілдері — Менгер
(1840—1921), Э. ... ... В. ... ... ... деп ... экономикалық теорияның жаңа бағыты негізінен
ағылшын экономисі А. Маршаллдың ... ... ... ... еңбегі "Эко-номика ғылымының принциптері" 1890 жылы жарық көрді.
Ол өңдіріс шығындары, сұраныс пен ұсыныс, ... ... ... ... және ... өнімділік теориясын біріктіруге талап жасады. АҚПІ-та Дж.
Кларк (1847—1938) шекті ... және ... ... кему ... Ол заң ... өндіріс факторлары неғүрлым өскен сайын, оның
өнімділігі де кеми бермек. Сөйтіп XIX—XX ... ... ... ... ... болды. Экономикалық теорияның бүл мектебін
қайраткерлері рыноктық экономиканы сұраныс пен ... ... ... жетуге қабілетті жүйе ретінде қарайды. Дж. ... жылы ... ... "Жұмыспен қамту, процент және ... ... ... ... практикалық ұсыныстар жасалды. Кейнс Р.
Канның инвестициядан алынған табыстың динамикасы идеясын ілгері дамытты.
Экономикалық өсу моделін жасау үшін ол А. ... мен Дж. ... ... ... ... ... өсудің Кейнс үлгісінің
кейнстық үлгісі Р. Харрорд, А. ... Д. Хикс және П. ... ... дамытылды. Осыған орай экономикалық тұжырымдама Василий
Леонтьев (1906) еңбектерінде жоғары бағаланцы. Экономикалық өсу ... ... ... есу ... Р. Аронның —"Біртүтас индустриілды
қогам" және Д. ... ... ... атты еңбектерінде
қарастырылды.
Батыстағы қазіргі экономикалық ой-пікірдің белгілі ...... (1908 ж.). Оның орыс ... аударылған "Жаңа индустриалды қоғам"
(М., 1969), "Эконо-микалық теориялар және қоғамның мақсаты" (М., 1976) және
"Капитализм, социализм, қатар емір ... атты ... (М., 1988), ... С. ... ... ... Дж. Гэлбрейт экономиканы реттеу
мәселелерін елеулі дамытумен бірге, Маркстен бөлек жаңа ... ... ... ... әлемдік проблемаларын қарауға талаптанған.
XX гасырдың 20-жылдарында бұрынғы ... ... ... жоспарлау
комитетінің жауапты қызметкерлері ғалым — экономистер Г. Фельдман, Н.
Кондратьев, А. Чаянов, В. ... С. ... КСРО ... рынокқа
көшіру мәселелерінің баламалы бағдарламасын жасады. Олардың экономикалық
теорияға қоскан үлестері өз алдына ... ... ... ... ... экономистердің теорияларын, ғылыми пікірлерді және тұжырымдарды
қоғамдық дамудын уақыты мен орнына қарай шығармашылықпен пайдалану өмір ... дер ... ... ТЕОРИЯНЫ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
3.1 Экономикалық теорияның қалыптасу категориялары мен заңдары
Адамзат ... оның ... ... ... ... саласы —
экономиялық теория. Бұл теорияның даму ... ... ... да қызықтыратыны, ынталандыратыны сөзсіз. Өйткені қазіргі дәуірде
экономика ... ... ... адам өзін білімді маман қатарына
жаткызбак тұрсын, күнделікті өмірге қажет сауалдарға да жауап бере алмайды.
Экономика мен ... ... ... 1985 ... ... бұрынғы кеңес
елінде түбірлі әлеуметтік-экономикалық сапалы өзгерістердің болуы халықтың,
жеке үлттардың коғамдық ... ... ... ... ... ... қалыптасуына жол ашты.
Ғылым догма емес дегенді басшылыққа алсақ, саяси экономия пәнінің
орнына экономиялық ... ... ... деп оқу процесін жалғастыру
қазіргі кезеңнің, қоғамдық ... ұзақ ... ... ... ... бірге әлемдік экономикалық ой-пікірдің тиімді, елеулі деген ... ... ... ойымызша, тәуелсіз алған ... сай ... ... ... болу керек. Әрине,
тәуелдікке ие ... ел, ... ... ... ... ... ... елдерден оқшау болмақ емес, керісінше, экономикалық интеграция,
халықаралық еңбек бөлінісі артықшылықтарын пайдалануы қажет. Кеңес ... ... ... ... қайта құру кезінде кең көлемді
экономикалық дағдарыс басталды да, онын ... ... ... ... Осы ... ... ... ой-пікірдің дамуына көңіл
белсек, 1985 жылы басталған қайта құру процесінің алғашқы 4—5 ... ... ... ... ... онан әрі ... ... ұран басшылыққа алынған саясат ... Бұл ... ... даму ... іске ... мүмкін болмаған соң, ... ... ... жолы ... 1991 ... ... Кеңес
Одағының ыдырауына байланысты бұрынғы одақтас республикалар, оның ішінде
Қазақстан да ... ... ... ... ... амалын іздей
бастады. Осы қиын-қыстау кезеңде Республика Президентінің ... Бүл ... ... ... ... ... 15—20 жыл
мөлшерівде экономикасы дамыған елдер қатарына косылуды, демократиялық
қүқықты мемлекет болуды ... ... Осы ізгі ... ... ... ... экономиканы еркендету, өндірістің тиімділігін арттыру, сол
сияқты металл-машина жасау, ... ... ... ... кебейту. Экономикалық өркендеудің бірден-бір даму жолы тауар-
ақша қатынастарын кеңінен ... ... ... жетілдіру, рынок
инфрақұрылымын қалыптастыру. Оңдаған жылдар адамдар санасына сіңіп қалған
социализм саяси экономиясы оқулықтарында ... ... ... ... ... ... дәріптеліп келгені белгілі. Экономикасы
тиімді дамыған елдер осы ... ... ... ... ... ... жалпы табиғи-тарихи заңдылыққа сәйкес ХХІ
ғасырдың қарсаңында рынрктық қатынасқа бағыт алынды. Осыған орай ... ... ... рет шешуге ұмтылып келеміз. Экономикада
әкімшілдік-шаруашылық жүйесінен арыла келе рынок шаруашылығына ... ... ... мақсаты жүзеге асырылуда. Рынок экономикасына көшу бір дүркін
қозғалыс емес, ол ... ... ... ... ... көп ... және ... прогресін айқындайтьш табиғи процесс. Рыноктық
қатынастар алғашқы қауымның ыдырау кезінде пайда болды да, оның ... ... ... ... де ... ... адамның "рыноктық"
тәрбиесі бала кезден басталып, бүкіл емір бойы кәсіпкерлікке, іскерлікке
бейімделіп отырады.
Әрине біздің елімізге бүкіл әлемдік ... ... ... даму
сатыларын басынан өткізу міндет емес. Біз баска мемлекеттердің тәжірибесін
ескеруге тиістімін. Қазақстан экономикасының басқа ... ... ... бағытында дамуы сөзсіз. ... орай алға ... ... ... ... ол қоғамның әлеуметтік бейнесі қандай
болмақ? деген сұрақ жиі қойылып жүр. Сондай-ақ кешегі әкімшілдік социализм-
нен кері ... ... ... ... де бар. Капитализм дегөніміз
тарихи-табиғи қалыптасқан, рыноктық тауар-ақша қатынасына жан-жақты ... ... ... ... ... ... аса көрнекті
экономистер Адам Смит, Давид Рикардо, Джон Стюарт Милль, Карл Маркс болса,
бүл қоғамның XX ... ... ... В. И. ... ... ... тағы басқа зерттеушілердің еңбектері ерекше рел атқарды.
Қаза.қстан ... ... ... ... ... қағида
шындыққа жатпайды. Себебі, республика халық шаруашылығы, оның өндіргіш
күштері, ғылыми-техникалық мүмкіндіктері, ... ... ... ... ... Жол ашпайды. Демек, біздің экономикамыз
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... тиіс. Мүңдай
қоғамды не капиталистік, не социалистік қоғам деп ... ... ... XIX ғасырдың соңғы ширегінде өнеркәсіпті шоғырландыру
процесі нәтижесінде күрделі корпорациялар, монополистік ұйымдар арқылы
пайда болды. XX ... ... ... экономика теориясына,Д. М.
Кейнс, үлесін қосты. Кейін мемлекеттік күрделі қаржылар басқармасын құру
қажет деп санады. ... ... ... ... да ... ... пікір
айтты.
Аралас экономиканың бірнеше белгілері бар. Бірінші белгісі ... ... ... ... үлес ... сақталуы. Екінші
белгісі — бүл экономика құн және жоспарлық қатынастар арқылы реттеледі. ... ... ... ... орындары жүзеге асырады. Аралас
экономиканың елеулі ... ... және ... ... ... ... тұтқаларды кеңінен пайдалану.
Аралас экономикада рынокты жарнама (реклама), маркетинг, жоспарлау
тағы басқа ұйымдастыру шаралары ... ... ... және ... ... жолдарын реттеуге болады. Бірақ аралас экономикада
өндірілетін өнім келемін мемлекет жоспар арқылы белгілемейді, қайда қанша,
және ... ... ... ... керсету қажеттілігін рынок езі анықтайды.
Жоғарыда көрсетілген аралас экономиканың ... ... ... ... даму ... тән экономикалық жүйенің ерекше
заңдылықтарына бағынышты. Бұл заңдылықтар ... жеке ... ... ... мен ... ... ... көрінісі. Тауар өндірісінің негізгі заңы — құн заңы. Бұл
заңның басты талабы ... ... ... белгілегенде оньі өндіруге
жүмсалған еңбек шығьшы еске алынады. Баға ... ... ... ... ... ... ететін капиталистік қоғамда жеке таущг
өндірушілер өз тауарына баға ... оған ... ... ... ... ... ... көздейді. Осыған орай тауарлы ақша қатынастарына
рыноктық экономика ... ... ... ... Бұл алдағы тақырыптардың
міндеті.
Экономикалық категориялар — адамдардың ... ... ... ... ... ... мәнін ашу,
талдау нәтижесі экономикалық категориялар болып табылады. ... ... ... құн, ... ... ... баға, өндірістік қорлар, рынок т.
б. экономикалық категорияларды жіктеп, талдау экономикалық ... ... ... ... ... ... емірдегі
құбылыстарды сипаттап ... ... ... ... ... болады, олар ... ... даму ... ... ... — адам ... ... түрлі сатыларында өндіру,
бөлу, айырбас және материалдық игіліктерді ... ... ... Олар ... ... өмірінің аса маңызды, тұрақты
құбылыстары мен процестерінің байланысын көрсетеді. ... ... ... ... яғни адамдардың еркі мен санасынан тәуелсіз
туып, әрекет етеді. Бұл заңдар белгілі бір ... ... ... ... ... ... күрделі және сан алуан, бүлардағы ... ... ... ... ... үштасып жатады. Осыған сәйкес
бүл процестердің ішкі байланыстары мен тәуелсіздіктерін бейнелейтін ... ... әр ... және әр ... ... ... сияқты, адамзат қоғамының дамуы белгілі ... ... ... ... мен ... ... ... олардың даму заңдарын ашамыз. Мүндағы бір маңызды, ескеретін жәйт,
заңдар кез келген байланыс пен қатынастарды ... тек ... ... сипаттайды, жоғарыда айтқанымыздай заңдар адамдар ... ол ... ... ... ... мен ... тән. Нақты құбылыстарға үңіле отырып заңдардың да мәнін ... ... ... ... процестердің, оның ішкі себеп-салдарының
өзара тәуелділігін сипаттайды. Олар ... ... ... ... бола ... ... ... табиғат заңдарынан өзгеше.
Өйткені, табиғат заңдары оның езіне тән ... ... ... ... ... ... өндірістік эконо-микалық іс-қимылымен
байланысты туындайды. Мысалы, әлемдік тартылыс заңы адамдар мен адамзат
қоғамы дамуынан ... да орын алып ... ... ... ... табиғат заңдарынан ерекшелігі ұзақ мерзімді
емес. Олардың кепшілігі белгілі бір ... ... ... етеді де, кейін
жаңа экономикалық заңдарға орын береді. Экономикалық заңдар мәңгі емес,
олар тарихи ... ... бір ... туып және ... немесе жойылып
кетіп отырады. Әрдайым еске-ретін бір жәйт — ескі ... ... ... жойылып кетпейді, тек жаңа экономикалық ... өз ... ... Яғни ... өз ... ... бір
экономикалық заңды жоққа шығарып, оның ... жаңа ... ... ... заңдардың күшінің жойылуы адамдар сан-асынан тәуелсіз
қоғамдағы ... ... ... ... ... ... заңдар өздігінен, адамдардың шаруашылық қызметінен тыс
және оған байланыссыз жүзеге аспайды. ... олар тек ... ... ... ғана ... ... алады. Демек, экономикалық
заңдар адамдардың санасынан тәуелсіз болғанымен олардың ... ... ... ... ... танып-біліп, олардың
объективті талаптарына сай шешімдер кабылдап, санасатын' болса ғана ... аса ... Бұл ... ... ... кез ... ... шаруашылық қиындықтарына, орынсыз шығындарға соқтырмай қоймайды.
Рыноктық ... ену ... ... ... ... ... болсын қоғамның экономикалық жүйесінің мәнін түсіну үшін ... ... ... ... ... алу ... Элементтер жинағы
ол экономикалық қатынастардың ең ... ... ...... ... ... ... айырбас және тұтыну. Тұтас алғанда
евдірістік қатынастардың ... ... ... ... қатынасы
құрайды. Осы арқылы бүкіл экономика іргелі, түбірлі өзгерістерге ұшырайды.
Тұрмыстық ... ... ... ... ... ... ал
экономикалық мағынада меншік деп нені айтамыз? Адам өмір сүру үшін өндіруі
керек, өңдіру үшін ... ... ... Міне, осымен байланысты
адамдар бір-бірімен қатынасқа ... ол ... ... ... Мүнда мынадай сұрақтарға жауап беріледі: ... ... ... ... өнімдеріне кім иелік етеді?
Сонымен, меншік жай ғана зат емес ... ... ... ол
материалдық игіліктерді иемденудің тарихи қалыптасқан ... ... ... а) ... ... ету; ә) материалдық жабдықтарды
шаруашылық тұрғыдан пайдалану; б) экономикалық тұрғыдан өткізу (өткізілсе,
меншік иесіне табыс ... ... сөз). ... кеп ... күрделі түсінік.
Оны тек өндірістің заттық факторларына балау дұрыс ... Ол ... ... ... ... ... мен типін көрсетеді, алч мүның
өзі, әрбір қоғамның экономикалық жүйесінің маңызды сипаты. ... ... ... ... ягни ... ... өндіріс қатынасын (өндіріс,
бөлу, айырбас, тұтыну) қамтиды. Меншік катынасы қандай сипатта болса, ұдайы
өндіріс сипаты да ... ... ...... ... Жалпылама меншік
деген түсінік жоқ, ол ... бір ... ... ... орын ... Тарихта
әр түрлі меншік нысавдары болғаны белгілі, оны жеке және ... ... екі ... ... болады:
Жеке меншік — өндіріс құрал-жабдықтарына, оның нәтижесіне жеке бір
адамдардың — меншік иесінің ... ... Ол екі ... ... ... және өз ... негізделмеген. Еңбекке негізделген меншіктің
субъектілері бір мезгілде әрі қызметкер (өзі еңбек етеді), әрі меншік иесі
болуы мүмкін, ол ... ... тек езі ... ... ... ... ... қолданбайды, Еңбекке негізделмеген жеке меншік, басқа біреудің
еңбегіне, жалдамалы ... ... ... ... өндіріс құрал-
жабдықтарымен қосылуы, меншік табигатын ажырата білу, ... ... келе ... ... республика үшін өте маңызды.
Меншіктің тағы бір түрі — аралас меншік. Мұнда жеке және коғамдық
меншіктің әр қилы ... орын ... ... ... ... ... ҚР-ның экономикалық өсуді қамтамасыз ететін индустриялы-инновациялық
саясаты
Дамыған елдер тәжірибесі бойынша тек қана нарықтық принциптер
негізінде материалдық-техникалық базаның ... ... ... ... даму мемлекеттің араласуынсыз оң нәтиже бермейді, сондықтан
инновация мен ... ... ... оьбектісі болып табылады.
Көптеген дамушы елдер табиғи ресурстарға бай бола тұра, тұрақты дамуға
қол жеткізе алмады. Қысқа мерзімде ... ... бұл ... ... табыс әкеліп, тұрғындардың әл-ауқатын көтереді. Алайда, уақыт
өте келе жоғары табыс экономиканы ... яғни ... ... және оның ... жағдайынан тәуелді етіп, шикізатты аз қажет
ететін жаңа ... ... ... және ... ... ... еске алсақ, бұл мәселенің қаншалықты маңызды екенін түсінеміз.
Дәл осы жағдайдан шығудың бірақ жолы бар, ол – ... ... ... ... ел ... дамудың шешуші факторлары – ғылым ... ... ... ... көз ... ... ... озық технология мен техниканы насихаттайтын 1951 ж. Калифорнияда
құрылған дүние жүзіндегі ең ... ...... ... пайда болуына негіз ... ... ... 80-ші ... тек АҚШ, ... ғана ... ... Сингапур, Австралия,
Бразилия, Үндістан, Қытай, Жапонияда да құрыла бастады.
Жапондықтар жаңа ... ... табу және оны ... ... ... мен еуропалықтарды да басып озады. Жаңа автокөлік Жапонияда
1 ... ... ... ... 4, ... 2 ... ... шығады. Жапондықтар
үшін өнімнің сапасын қажетті деңгейге жеткізу үшін 4 ай ... ... ... – 11 ай .
Ал Қытайда жаңа техника мен жоғары ... ... ... ... ҒТИП ... индустриялы парктер/ айналысады.
Онда технологиялық жетістіктер коммерциялық және ... ... ... ... ҒТИП қарамағына әр түрлі саладағы ғылыми
орталықтар мен кәсіпорындар кіреді. ҒТИП олардың құрылуына ... ... ... ... ... ... және қаржымен қамтамасыз
етілуін қадағалайды, бір сөзбен айтқанда, ... ... ... ... ... ... үлес ... инновацияны дамытып
отырғанын ҒТИП құрамына кіретін кәсіпорын санының өсуінен байқаймыз. ... – 2587, 1992 ж. – 9678, 1996 ж. 13722, 2000 ж. – ... ... ... ... Корея/ ғылым мен техниканы соңғы 50
жылда өте қарқынды ... ... ... ... кейін әлемдегі ең
кедей елдердің бірі ... ... ... ... ... басым
бөлігін қорғаныс, ядролық және космостық салаларға ... ... ... ... ... ғасырдың 60-жылдардың
ортасында қолға алды. 1967 ж. ... ... ... және ... ... ... ... Ғылым және технология Министрлігі
құрылды және Ғылым мен техниканы қолдау туралы Заң ... ... ... 5 ... ... ... 1991 ... дейін экспортының жартысын КСРО-ға жіберетін.
КСРО тарап кеткеннен кейін және 90-шы ... ... ... ... да ... әсер ... Мысалы, жұмысссыздық деңгейі
1991 ж. 3,5 % -дан 1993 ж. 20 %-ға ... өсіп ... Осы ... ... үшін Финляндия Үкіметі 1991 ж. жаңа экономикалық бағдарлама қабылдады.
Оның міндеті – Финляндияны дамыған елдердің қатарына қосу. Осы ... ... ... ... ... ... жүйені құрды. Оның
қызметін тікелей ... ... ... ж. ... КСРО ... ... ... жағдай
қалыптасты. Қазақстанда барлық салалар дағдарысқа ұшырап, ғылымға ... ... ... ... тоқтату, бөлшектену, тіпті қайта
құрылу сияқты құрылымдық өзгерістерге ұшырады. Мұның ... ... ... қатал талабы болды. Тозған құрал-жабдық, шығыны көп ... ... ... сын көтермес қаржылық жағдай және осы ... ... ... ... оралды.
Нарыққа көшу процесі аяқталғаннан кейінгі жылдарда экономиканың
жанданып дамуышикізат (газ, ... ... ... ... валюталық
түсімдерге тікелей байланысты ... ... ... ... өсу ... Бірақ бұл өсім шикізат сатудан ... ... яғни «көз ... ... түсінгенг ҚР Үкіметі қырағылық
танытып, елдің индустриялық-инновациялық саясатын қолға ... 2002 ж. ... ҚР ... ... ... ... ... заң күшіне
енді.
Әрбір ел дүниежүзілік нарықта өз ... ... ... ... Бұл ... ... қатысты екендігі мәлім. ХХ ғасырдың 50-
60-шы ж.ж. дамыған елдер қолға алған мәселе де осы ... ... ... ... ... ... бюджеттен
қаржыландырып немесе басқа қаржы ресурстарын жұмылдырып, бағыт ... ... ... дамуы да екіталай.
Іс жүзінде ғылыми зерттеулер мен инновациялық процестерді ... ... кең ... 3 ... ... Ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуымен мемлекеттік
бюджеттен ... ірі ... ... ... түрде көпшілікке ұсыну. Әдетте, бұл ... ... ... ... ауыл ... ... шешумен
айналысады;
2. Қайтарымсыз негізде субсидиялар бөлуде мемлектетті емес лабораторияларда
іске асырылатын ғылыми зерттеу жұмыстарына қайтарымсыз ... ... ... ... Негізгі қойылатын шарт – зерттеулер барысы
бойынша толық есеп беру, алынған нәтижені ашық түрде жариялау.
3. ... ... мен ... инвестиция бөлінген жеке
бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну;
Мемлекетті қаржылық қолдау және ... ... құру ... көп ... ... қажет. Осы мәселе қазір елімізде күрделі
мәселелердің бірі ... ... ... ... сырттан инвестиция
тартуға негізделген Инвестициялық, Инновациялық қорлар, Даму ... ... мен ... сақтандыру корпорациясы сияқты даму
институттары құрылды.
Бұл мәселелердің шет елдерде қалай шешілетініне ... ... ... ... ІІ ... ... ... көп көңіл
бөліне бастады. Елде шағын және орта кәсіпорындар бүкіл экономиканың
негізін ... ... ... 2 ... ... болады.
Мемлекет
Құқықтық-нормативтік жағынан ... ... ... ... ... ... ... инновациялық саясатты солар арқылы жүргізеді. ... ... ... 99 %-ын құраса, олардың ЖҰӨ-дегі ... ... ... ... ... және орта ... ... мәні қажетті капитал салымы мен жұмыссыздық туралы
деректерді сәйкестендіру болып табылады.
Мемлекттік деңгейде кәсіпорындарға мынадай қолдау көрсетеді:
1. ... ... ... ... ... ... ... комиссиялар, кәсіпорындарды қолдайтын бас
басқарма, регионалдық органдар, мемлекеттік даму ... ... ... ... ... ... ... жапондық регионалдық орталық комитеті) жаңадан
құрылған ... ... ... ... ... ... беру мен ... көмек көрсету;
Оны 59 филиалы бар мемлекттік ... ... 102 ... ... қаржылық корпорация, 117 филиалы бар сауда және ... ... ... шағын инновациялық кәсіпорындарға арналған
кредиттерді сақтандыру ұйымдары жүзеге ... және орта ... ... ... ... ... ... құқықтық-нормативтік қамтамасыз ету болып табылады. Оған «Шағын және
орта бизнесті мемлекеттік қолдау» туралы Заңнан ... ... ... түрін
енгізуде туындайтын төтенше жағдайлар» туралы Заңға дейін т.б. ... ... ... ... ... ... ал жергілікті коммерциялық
банктер 100% кредиті шағын және орта кәсіпорындарға ... ... ... қолдаудың арнайы механизмдері қолданылады. Олар
«жеңіл қарыздар» деп аталады. Егер жай ... ... ... ... ... ... ... жартысымен алады.
Шет елдер тәжірибесінен инновацияны дамытудағы мемлекеттің рөлінің өте
маңызды екендігіне көз жеткіздік, енді ... ... ... ... мемлекеттік қолдау көрсетілетінін және жалпы инновациялық
дамудың ерекшеліктеріне тоқталайық.
Экономикалық ғылымдар және экономикалық даму ... ... ... жаңа ... ... ... модернизациялауды
қамтамасыз етеді. Бұл әсіресе ҚР үшін өте маңызды, өйткені 1990 ж. ... ... ... ... ... қалыптасты. Өндірістің
техникалық деңгейі құлдырады, ғылыми өнімдердің ... ... ... ... ... ... сондай-ақ бұрынғы экономикалық
жүйе түгелімен жойылды, еліміз өзінің ішкі сұранысын қамтамасыз ете алмай
қалды. Осының ... да ЖІӨ ... де 1990 ж. ... 1995 ж. ... ... ... ЖІӨ-нің 0,5%-ға өсуімен экономикалық дағдарыс кері ... ... ... ... Осы жылдардағы ЖІӨ көлеміне назар
аударсақтек қана 2003 жылы 1993 жылғы деңгейге ... ... ... ... ... мен ғылыми-техникалық қызметтерге қаржы бөлу өте аз,
оның көлемі 0,9%-ды құрап ... Ал ... ... ... онда 2015 жылы ... ... оның ... 0,6%-ға дейін кемиді
екен. Бұл стратегияны жүзеге асырған жағдайда 2015 жылы ... ... және ... ... ЖІӨ-нен бөлінетін қаржы 1,7%-ға
дейін өсуді жоспарлап отыр. Егер бұны дамыған елдермен ... ... ... ... – 45 %, АҚШ пен ... – 36%, ... – 20%
құрап отыр.
Еліміздегі стратегия жүзеге ... және ... ... ... ... ... асырғанда және оны жүзеге
асырмағандағы үлесі. (%)
Еліміздегі инновациялық ... ... ... ... ... ... Заңынан көруімізге болады. Оның ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды
жасау.
2. Мемлекттің инновациялық саясатын жүзеге асыратын қажетті ... ... және ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджеттен инновациялық бағдарламалар мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің араласуы.
6. Мемлекттік тапсырыспен орындалатын инновацияларды міндетті ... ... ... ... инновацияларды шетелге шығару.
Елімізде ғылыми-техникалық инновациялық бағдарламаларды дамыту үшін
арнайы даму институттары құрылған. Оның ... 3 ... және 2 ... ... ... ... ... бойынша тек қана ... ... ... ... ... мүмкін емес. Елдегі
инновациялық даму мемлекеттің араласуынсыз оң нәтиже бермейді, сондықтан
инновация мен инвестиция ... ... ... ... табылады.
Көптеген дамушы елдер табиғи ресурстарға бай бола тұра, тұрақты ... ... ... Қысқа мерзімде шикізат экспорты бұл елдердің мемлекттік
қазынасына табыс әкеліп, тұрғындардың әл-ауқатын көтереді. Алайда, ... келе ... ... ... ... яғни мемлекетті шикізат
экспортынан және оның ... ... ... ... шикізатты аз қажет
ететін жаңа саланың дамуын ынталандырмайды және ... ... ... еске ... бұл мәселенің қаншалықты маңызды екенін түсінеміз.
Дәл осы жағдайдан шығудың бірақ жолы бар, ол – ... ... ... ... ел ... дамудың шешуші факторлары – ғылым ... ... ... ... көз ... ... ... ғаламдануы аясында Қазақстанның қазіргі
таңдағы экономикасының дамуында ... ... орын ... экономиканың бір жақты шикізатты бағыттылығы;
- әлемдік экономикаға ықпалдасудың әлсіздігі;
- ел ішіндегі салааралық және өңіраралық ықпалдасудың босаңдығы;
- ішкі ... ... мен ... ... ... мардымсыздығы
(шағын экономика);
- өндірістік және әлеуметттік инфрақұрылымның жеткілікті дәрежеде
дамымауы;
- кластерлік ... ... яғни ... бір ... ... мен оның ... дамуын мемлекеттік реттеудің
жалпы ... ... және ... ... ... ... тұжы-рымдар жасауға мүмкіндік
береді.
Рыноктық қатынасқа көшумен байланысты ғылыми әдебиеттерде, баспасез
беттерінде қоғамдык меншікті даттап, жеке ... ... жиі ... бір ... екіншісіне қарама-қарсы қойып, біреуіне монополиялық
айдар тағудың неге ... өмір өзі ... ... ... біріншіден, меншіктің қай түрінің қалыптасуы, дамуы ... ... ... ... ... ... ... адамдардың таңдауы
бойынша емес, өндірістің ... бір ... даму ... ... да
себептерге байланысты объективті туындайды. Екіншіден, шындығына келгенде
қоғамның дамуында, оның бір ... ... ... ... ... көп ... ... болуы әбден заңды. Оның үстіне
ешбір елде меншіктің бір түрі таза классикалық түрде орныққан емес. ... ... да біз ... атап ... меншіктің бірнеше
түрлері әр қилы арақатынаспен орын алды.
Осы мәселелерді шешу қызметі барысында стратегияның келесі міндеттерін
атап өтсе болады. ... ... ... өнеркәсіпте орташа жылдық өсу қарқынының 8 – 8 ,4 % мөлшерінде
қамтамасыз ету, 2000 ... ... 2015 жылы ... ... 3 есе арттыру және ЖІӨ энергия сыйымдылығын 2 есе төмендету;
- өңдеуші өнеркәсіптің ... ... ... ... кәсіпкерлік құрылымды қалыптастыру, бәсекелестік ... ... ... ... қосылған құнға барынша қол
жеткізе отырып, нақты өндірістерде ... құн ... ... ... көп ... ететін жәнежоғары технологиялық ... ... ... ынталандыру;
- сапаның әлемдік стандартына көшу;
- дүниежүзілік ғылым – техникалық және инновациялық процестерге қосыла
отырып, өңірлік және ... ... ... ... стратегияны іске асыру мерзімі 2003-2015 жылдарды қамтиды және ол
даму барысында келесідей кезеңдерден тұрады:
І ... ... ... ... ... ... 2005-2010 жылдар аралығын қамтиды;
ІІІ кезең. 2010-2015 жылдар аралығын қамтиды.
Қорытындылай келе, Қазақстанның АЗ пен ИӨЖ құру ... ... ... Егер оған ... назар аудармаса, осы саланың орны
толытырылмай, мемлекеттің болашағы тек ... ... ... ... ... ... алдында тұр. Бұл таңдау ... ... ... ... ... ... ішкі және ... шартталған. Бүгінгі таңда экономика қайта қалпына ... ... ... жоғары макроэкономикалық берген даму импульстері
салыстырмалы айтқанда таусылды. Экономикалық өсудің Кейнс үлгісінің ... ... ... ... арасынан бәсекеге қабілеттілікті арттыру,
отандық өнім өндірісін және ішкі және сыртқы нарықтарда сатуды ... ... ... ... ... ... Ал бқұл қазір күрделеніп келе
жатқан мәселелерді шешудің амалы. Егер Қазақстан бұл процеске қосылудан бас
тартса, ол ... ... ... ... ... ... жоғары
технологиялы шетелдік трансұлттық ... үшін ... ... ... ... көзі ... бақылауынан тәуелді болуы ықтимал.
ПАЙДАЛАНҒАН Әдебиеттер ТІЗІМІ
1. Ашимбаев Т.А. ... ... ... к ... // ... HAH РК. Серия «Общественные науки» — ... ... ... Д. ... ... и ... - М.: ... гвардия,
1993.
3. Владимирова Л.П. Прогнозирование и татрование в условиях рынка. -
М. Дашков и К, 2000.
4. В. Клаус. ... ... ... ... // ... 1994. 5
апреля.
5. Казахстанская правда, 1997. 25 декабря.
6. Деловая ... 1997. ... ... ... ... / Под общ. ред. д.э.н.
проф. В.И.Кушлина и д.э.н., проф. Н.А. Волгина. — М.: Экономика, 2000.
8. ... ... ... ... / ... ... СПб, 1999.
9. Джкевич А.К. К осмыслению опыта экономического развития Япоти //
Российский экономический журнал. 1992. №10.
10. Елемесов P., ... Е. ... и ... ... ...
Алматы: Каржы-Каражат, 1997.
11. Есиркепов Г.А. Приватизация государственной ... ... ... в ... ... к ... — Алматы, Уни-верситет
«Туран», 1999.
12. АльПари. 1997. №10.
13. Вопросы экономики. 1990. №5.
14. ... ... ... ... ... об эконо-мической
политике в 1994 г. // Казахстанская правда. 1994. 5 февраля.
15. Ихданов Ж.О., ... Г.Н., ... ... ... ... ~ ... Экономика, 1998.
16.Казахстан 1991 — 2001 годы: Информационно-аналитичесский сборник.
Агентства PK no статистике. — Алматы: Экономика, 1998.
17.Калиев Г. Аграрная ... в ... ... современностъ,
перспективы. — Алматы: Бастау, 1998.
18. Кейнс Дж. Общая ... ... ... и денег. М., 1995.
19. Класс Эклунд. Эффектная экономика — шведская модель: (Пер. ... М.: ... ... ... А.К. и др. Формирование государственного ... в ... ... в ... смешанной экономики. — Алматы,
2000.
21. Ливщиц А. Государство в ... ... ... ... ... ... ... 1993. №1.
22. Лю Гогуанъ. Регулирование китайской экономики и судьба реформы //
Вопросы экономики. 1989. № ... ... ... ... нақты көлемі
Еңбек шығындары (жұмыс істелген уақыт)
1. жұмыс
бастылардың
саны
2. жұмыс істелген
уақыттың орташа
мөлшері
1. техникалық прогресс
2. ... ... ... ... және ... ... тиімді үйлестірілуі
5. басқа да факторлар
өндірістің нақты көлемі
Еңбек өнімділігі (бір сағатта ... өнім ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық өсудің факторлары, үлгілері және проблемалары36 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Экономика саласынан дәрістер курсы35 бет
Экономикалық өсу басты макроэкономикалық категориясы ретінде40 бет
Экономикалық өсу жайлы28 бет
Экономикалық өсу туралы ақпарат26 бет
Экономикалық өсу, оның факторлары және ерекшеліктері26 бет
Экономикалық өсудің кейнстік үлгілері26 бет
«Әдебиеттік оқу» пәнінің базалық мазмұны9 бет
Сән7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь