Мінез бен темпераменттің өзара байланысы

1. Темперамент
2. Темпераменттерді тәрбиелеу мәселесі
3. Мінез
4. Мінезді тәрбиелеу мәселесі
5. Темперамент және мінез.құлық мәдениеті.
Темперамент-жүйке жүйесінің тума қасиеттерінен туындайтын адамның жеке өзгешеліктерінің бірі. Ол адамдардың эмоциялық қозғыштығынан, қимыл-қозғалысынан, жалпы белсенділігінен жақсы байқалады.
Темперамент- организмнің физиологиялық өзгешеліктерімен, әсіресе, жоғары жүйке қызметінің тума қасиеттерімен шарттас психикалық құбылыс. Темперамент адамның жалпы қозғалысынан да(мәселен, біреулер шапшаң қозғалады, тез қимылдайды, енді біреулер жай қимылдап, асықпай істейді), адамның көңіл-күйінің ерекшеліктерінен де(салмақты, тұрақты, жеңіл, тұрақсыз т.б.), эмоция сезімдерінен де(біреу сабырлы, екінші біреу күйгелек т.б.) жақсы байқалып отырады.
И.П.Павловтың жүйке жүйесінің типтері туралы ілімі бойынша әр түрлі темперамент өкілдері былайша сипатталады. Мәселен, жүйке процестері күшті, бірі екіншісіне тең келмейтін адамдар, көбінесе, ұйытқымалы, қимыл-қозғалысқа шапшаң келеді.Олар- ұстамсыз, күйіп-пісуге ылғи да дайын тұратын күйгелек адамдар. Істі бұрқыратып істегенмен, олардың кейде қолды бір сілтеп сылқ түсетін кездері де болады. Бұлар- холерик темпераментінің өкілдері. И.П.Павлов холериктерді жылдам, тез әсерленгіш, жалындап атып тұратын жауынгер тип деп атады.
Сангвиник темпераментінің өкілі, Павловтың айтуынша, қуатты, тұрлаулы, ширақ тип, ойнақы, еті тірі бірақ кез келген істі бастап кейін тастап жүре береді. Ол жұмысқа қабілетті, беріліп істейді, басқа адамдармен тез тіл таба біледі, ұжым арасында өзін көңілді ұстайды, былайша айтқанда, ақкөңіл,қызу істің адамы. Оның осал жері – іс жоқ кезде сылбыр күйге түсіп кетеді, енді бірде жеңіл мінезділікке салынады. Бұл оның эмоцияларының тұрақсыздығынан және жалпы қозғалғыштығынан туатын жайлар.
Флегматик темпераментіндегі адам, көбінесе, салмақты, сабырлы келеді. Олар кез келген нәрсеге сезім білдіре бермейді, асықпай, баппен жүріп- тұрады, сезімдері сыртқа шықпайды деседе болады. Осы темпераменттің осал жері- қимыл –қозғалыстың баяулығы, өмірде болып жатқан жағдайларға селсоқ қарайтындығы, оңтайлылықтың жоқтығы. Бірақ мұның ұстамдылығы, салқындылығы, адамның мінез бітістері үшін таптырмайтын қасиет болып табылады.
        
        Мінез бен темпераменттің өзара байланысы.
Темперамент-жүйке жүйесінің тума қасиеттерінен туындайтын адамның
жеке өзгешеліктерінің бірі. Ол ... ... ... ... ... ... жақсы байқалады.
Темперамент- организмнің физиологиялық өзгешеліктерімен, әсіресе,
жоғары жүйке қызметінің тума қасиеттерімен шарттас психикалық құбылыс.
Темперамент адамның жалпы қозғалысынан да(мәселен, біреулер шапшаң
қозғалады, тез ... енді ... жай ... асықпай істейді),
адамның көңіл-күйінің ерекшеліктерінен де(салмақты, тұрақты, жеңіл,
тұрақсыз т.б.), эмоция ... ... ... ... ... ... жақсы байқалып отырады.
И.П.Павловтың жүйке жүйесінің типтері туралы ілімі ... ... ... ... былайша сипатталады. Мәселен, жүйке процестері
күшті, бірі екіншісіне тең келмейтін адамдар, көбінесе, ұйытқымалы, қимыл-
қозғалысқа шапшаң келеді.Олар- ұстамсыз, күйіп-пісуге ылғи да ... ... ... Істі ... ... ... кейде қолды бір
сілтеп сылқ түсетін кездері де болады. Бұлар- ... ... ... ... ... тез әсерленгіш, жалындап атып
тұратын жауынгер тип деп атады.
Сангвиник темпераментінің өкілі, Павловтың айтуынша, қуатты,
тұрлаулы, ширақ тип, ойнақы, еті тірі бірақ кез ... істі ... ... жүре ... Ол жұмысқа қабілетті, беріліп істейді, басқа адамдармен
тез тіл таба ... ұжым ... өзін ... ұстайды, былайша айтқанда,
ақкөңіл,қызу істің адамы. Оның осал жері – іс жоқ кезде сылбыр күйге түсіп
кетеді, енді бірде жеңіл мінезділікке ... Бұл оның ... және ... ... туатын жайлар.
Флегматик темпераментіндегі адам, көбінесе, салмақты, сабырлы
келеді. Олар кез келген нәрсеге сезім білдіре бермейді, асықпай, баппен
жүріп- тұрады, сезімдері ... ... ... болады. Осы темпераменттің
осал жері- қимыл –қозғалыстың баяулығы, өмірде болып жатқан ... ... ... ... Бірақ мұның ұстамдылығы,
салқындылығы, адамның мінез бітістері үшін таптырмайтын қасиет болып
табылады.
Меланхолик темпераменттілігі адамға әсер етпейтін нәрсе жоқ, ... ... ... бәріне өз сезімін білдіре бермейді, не болса ішінде
жүреді. Мұндай темпераменттегі адам өзге адамдармен онша көп жүғыспайды,
бірақ тиісті жерінде айтайын дегенін айта ... ... өз ... ... ... , орынсыз ибалылық- осы темпераменттің ең бір нашар жағы.
Темпераменттерді тәрбиелеу мәселесі.
Адамдардың темпераментін анықтау үшін оны өте мұқият зерттеу
қажет болады. Көпшілік ... ... ... ... ... да, ... орай ... қате қортындылар жасалады.
Темпераменттер жүйке жүйесінің тума типтеріне көбірек тәуелді болғандықтан
оларды тек лабаратория жағдайында ғана зерттеу жақсы нәтиже береді.
Жоғарыда атап ... ... іске ... әуестенуімен байланыстылығын
және істің әр саласында бір темпераменттің өзі әр түрлі көрінетіндерін
психология ғылымы дәлелдеп отыр.
Кез келгенінің де ... ... ... ... Әр адам ... жақсы жақтарын біліп, нашар жақтарынан арылу жолын
қарастырса, сөйтіп өз ... ... ... ... ... бұл осы
адамның сана –сезімінің жақсы көрсеткіштерінің бірі болып ... ... адам ... ... ... ие бола алмаса,
темпераменттің қайсысы болсын адамды ұнамсыз етіп көрсететін болады.
Оқушылардың мінез –құлқын жан-жақты етіп тәрбиелеуде олардың
темпераменттеріне ерекше көңіл бөліп отырудың ... зор. ... ... ... ... ... жүйесінің типтері туралы
іліміне сүйенуі тиіс. Темпераменттерді тәрбиелеуде баланың ерік-жігерін,
мінез-бітістерін сезім-эмоцияларын тәрбиелеу мен ұштастырыла жүргізілгені
дұрыс. Адамның өзін-өзі ұстай алу ... ... ... ... ... береді. Ерік темпераменттің өкілі болып саналған орыс
қолбасшысы Суворов, ерік –жігерінің аса күштілігінен темпераментінің
жетегінде ... ... ... ... ... ... ... даңқын шығаруға зор үлес қосқан.
Оқушылырдың темпераменттерін тәрбиелеудің айтылғандардан басқа
да көп әдістері мен жолдары бар. Бұл жерде әрбір мұғалім баяу болса ... ... ... ... ол адамның жасына, білімі
мен тәжірибесіне, нақты әрекетіне байланысты түрлі өзгерулерге түсетіндігін
ылғи да еске ... ... орай ... ... жеке жұмыстар жүргізу қажет.
Мәселен, оқушылардың жасына қарай оқудағы үлгерім дәрежесін, тәртібін,
басқа балалармен қарым-қатынасын, қоғам жұмыстарына қалай ... ... ... ата-аналарымен байланыс жасау, әсіресе,қоғамдық
пайдалы еңбекке қатыстырып отыру қажет.
Мінез –адамныңнегізгі өмірлік бет алысын және оның ... ... ... ... ... Ол көп ... ... түрлі
өзгешеліктердің қосындысы,сонымен қатар, адамды әр қырынан көрсеттетін
қасиет. Мінез бітістері көп.Олардың бәрі де жеке адамның қасиеттері болып
табылғанымен, мұның кез келгені ... ... ... ... ... ... ... адамның негізгі тіршілік
бағыттарының өрнегі деуге болады. Мінезде ... ... ... ... ... ... ... екі мағыналыұғым. Онда түрлі саналар
тоғысып жатады. Мінездің моральдық жағынан тәрбиелілігі, бірқалыптылығы,
толықтылығы, күші мен айқындығы, салмақтылығы – оның негізгі сапалары ... ... ... мінез адамды- имінез-құлық тұрғысынан
да, оның айналасымен байланысы ... да ... ... ... адамдарға қамқорлық, жолдастықты қадір тұту, жұртшылық пікірімен
санаса білушілік, өз міндетіе орындаудағы жауапкершілік пен адалдық-
мінездің осы ... ... ... ... жолдары.
Мінез бітістерінің алғашқы саңылауы мектеп жасына дейінгі кезеңде
көріне бастайды. ... ... ... мазмұнды, рөлді ойындарынан
мінез бітістерін көрсететін жолдастық ұжымшылдық, ұстамдылық сияқты
сапаларды байқауға ... ... ... ... ... ... ... және ол ережелердің кейбір нақтылы түрлерін іс
жүзінде орындай алушылық жиі кездеседі. Жас ... ... ... адамдардың ісіне, мінез-құлқына, өнегесіне еліктеу арқылы
қалыптасып отырады. Сондықтан тәрбиешілердің жеке басының өнегесі, беделі
балаға дұрыс ізх ... ... ... ... ... мінез бітістерінің түрлері қаншама көп болса, оларды
тәрбиелеудің жолдары мен әдістері де сан алуан.
Мінез бітістерін тәрбиелеу әдістері бірнеше ... ... ... ... ... ... әсер ету, яғни сөзбен ұғындыру әдісі
жатады. Осы әдәіс арқылы адамға қажетті мінез- бітістерінің қандай
болатындығы, бұларды қалайша тәрбиелеу қажеттілігі түсіндіріледі.
Оқушылардың санасына ... ... ... ... ... мен
сенімін, талғамы мен мұратын қалыптастыруға мүмкіндік туады.Ол үшін көркем
әдебиет, газет-журнал шығармаларын, радио, кино, телевизор тағы ... ... ... ... үшін ... құралдар.Бала мінезін
тәрбиелеуде отбасының, ұжымның, ұлы адамдардың өнегесінің алатын орны
ерекше. Осы әдістердің ішінен бастылары мына төмендегілер:
1)Халқымыздың әр ... ... ... ардагер перзенттерінің үлгі-
өнегелерінің тәрбиелеу-осындай әдістерінің негізгілерінің бірі. Бұлардың
өмір жолы, моральдық тұлғасы – жоғары идеялықтың, батылдық пен ерліктің,
табандылық пен ... ... ... қалтқысыз берілгендіктің теңдесі
жоқ өнегелері.
2)Балалар ұжымы оқушы мінез-бітістерін дамытатын және оны ... ... ... ... түрлі талаптар қояды, олардың орындалуын
үнемі қадағалап отырады. Келе –келе ... жеке ... ... талабы сол
адамнын өзіне-өзі қоятын талап-тілегіне де айналатын болады. Ұжым адамның
алдына мақсат қоя ... ... ол ... ... ... ... да
үйретеді.
3) Оқушылардың мінез бітістерін тәрбиелеуге еңбектің алатын орны
ерекше. Еңбек үстінде адам өзіне ... ... ... ... ... ... қасиеттерін де дамытып отырады. Еңбек арқылы
адамның өзіне-өзі қызмет етуіне практикалық және психологиалық жағынан әзір
болуы, адамның істегі дербестілігі, ынтасы, тапқырлығы,инициативасы
қалыптасады.
4)Оқушыларға ... қойа ... оның ... ... Оқушыларға
талап қойып отыру, оның нәтижесін қадағалау баланың мінезің тәрбиелеудегі
басты әдістердің бірі. Өйткені адамға тиісті ... ... ... ... ... ... ... тіпті, кішкентай кезінеңн
бастап түрлі талаптар қойып, міндеттер жүктей отыру оны жауапкершілікке,
өзінің ... ... ... ... ... қою, ... ... бала
оқуға түскеннен кейін ерекше байқалатын болады.
5) Оқушының мінез бітістерінің қалыптасуында дене шынықтыру
жаттығуларымен тұрақты күндік режимнінде тигізетін ... мол. ... ... ... ... пен ... табандылықпен өз
күштеріне сене білуге тәрбиелейді. Жүзу, суға қарғу, жарысу, секіру, жаяу
және шаңғы жорықтарына шығу тағы басқалары адамдардың мақсатқа
ұмтылушылығын, ... ... және ... ... ... ... ... мәдениетіне тәуелді. Мәселен, кей адам өзін тежеп тізгіндеп
отыру былай тұрсын керсінше жанталасу, өршелену, ашу ыза, қуаныш, күйіп
пісу секілді эмоциялық жағдайларды ... ... ... ... ... түсіп, көрінер көзге өз темпераментінің күшті не әлсіз
жақтарын паш етіп, басқаларда үрей ... ... ... туғызғысы
келеді. Мұндайлар көбіне барлық жағдайда темпераменттке жүйкеге аударып,
өзінің ұстамсыздығын, дөрекілігін, ... ... ... ... Бұл- ... мәдениетсіз адамның қылығы.
Адамның өз мінез-құлқын қоғамда қабылданған қағидаға сәйкес
ұйымдастыра ... ... ... ... Жеке адам ... ... ... санасып отыруы керек. Оларға ілтипатпен қарап,
көңіл қалдыратындай әсерлер туғызбауға тырысып отырған жөн. Бұл ... ... ... ... өзін ... ... басқалармен
орынсыз дауласа бермейді, назарын басқа жаққа аударып, қолайсыз жағдайдан
бойын аулақ ұстайды. Мелонхоликтің өзін-өзі үрейге де, қорқынышқа да
билетпей ұстауына болады.
Мінез-құлық мәдениеті ... ... ... мен ... ... ол ... тұрақты қылық пен әдептің болуынан, адамның
барлық адамгершілік қасиетінен туындайды. Әр түрлі темпераменттегі
адамдардың өз жеке басын құрметтеп,сыпайы , бірқалыпты ... ... ... ... әсіресе, темпераментті меңгеруде адамгершіліктік
қасиеттермен қатар ерік-жігердің де маңызы зор.
Жоспары.
1. Темперамент
2. Темпераменттерді ... ... ... ... ... ... ... және мінез-құлық мәдениеті.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Сот шығындары ұғымы, мемлекеттік баж ісі бойынша іс жүргізуге байланысты шығындар4 бет
"Темперамент."11 бет
Темперамент -психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды динамикалық қасиеттері3 бет
Темперамент жеке тұлғаның биологиялық фундаменті33 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу10 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу жайлы8 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу туралы6 бет
Темперамент туралы ақпарат17 бет
Темперамент түрлері және олардың ерекшеліктері17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь