Болгария Республикасы


1. Тарихи дамуы
2. Экономикасы
3. Әдебиеті
4. Өнері
5. Болгарлар
6. Болгар.түрік шарты
7. Болгар тілі
Болгария (България) Болгария Республикасы – Балкан түбегінің шығыс бөлігіндегі мемлекет, жері 110 мың км2. Негізгі халқы болгарлар 85%, бұған қоса түрік, сыған, армян, грек, т.б. ұлттар тұрады. Астанасы – София қаласы, 1,5 млн адам. Мемлекеттік тілі – болгар тілі. Халқының көпшілігі православия дінін ұстанады, 13%-і мұсылмандар (1995). Болгарияның – парламенттік республика мемлекет басшысы президент. Жоғарғы заң щығару органы – бір палаталы Халық жиналысы. Атқарушы билікті министрлер кеңесінің төрағасы жүргізеді. Жерінің солтүстігін Дунай жазығы, шығысын Добруджа үстірті және оңтүстігін Стара-Платина тауы алып жатыр. Климаты көп жерінде қоңыржай континенттік, тек оңтүстігінде ғана – жерортатеңіздік. Жауын-шашынның жылдық мөлшері – жазықтықта 450-600 мм, тауда 850-1300 мм. Болгария жерінде өзен көп. Басты өзендері: Дунай, Искыр, Маршуа, Струша, т.б. көлдердің басым көпшілігі Рина, Трин тауларында, жерінің 30%-і орманды. Қара теңіз жағалауында көптеген демалыс орындары орналасқан. Болгария з.б. 8-6 ғасырларда грек тіліндегі деректерге қарағанда, бұл жерлерді фракийлер қоныстанған. 1-ғасырда фракийлерді Рим империясы бағындырып, мұнда Мезше мен Фракия провинцияларын құрады. 395 жылы Болгария жері Византия империясының құрамына кірді. 7-ғасырдың 70 жылдарында Аспарух хан бастаған бұлғарлар Азов тайпалары маңы мен солтүстік Кавказ өңірінен көшіп, 680 жылы Балкан таулары мен Дунайдың төмен ағысында бұлғар тайпалары мемлекеттің негізін қалады. 9 ғасырда Сердиканы, Адрианопольді және т.б. аймақтарды қосып алу нәтижесінде бұл мемлекет шекарасы кеңейді. Бірінші Бапар патшалығы (1018-1186) Византияға бағынған. 1187-1996 жылдардағы екінші Бапар патшалығы алғашқыда Батуға салық төлесе, 13 ғасырдың аяғы мен 14 ғасырдың басында Ноғай ордасына тәуелді болды.
1. Қазақстан энциклопедиясы №1, №2 томы

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




БОЛГАРИЯ

Болгария (България) Болгария Республикасы – Балкан түбегінің шығыс
бөлігіндегі мемлекет, жері 110 мың км2. Негізгі халқы болгарлар 85%, бұған
қоса түрік, сыған, армян, грек, т.б. ұлттар тұрады. Астанасы – София
қаласы, 1,5 млн адам. Мемлекеттік тілі – болгар тілі. Халқының көпшілігі
православия дінін ұстанады, 13%-і мұсылмандар (1995). Болгарияның –
парламенттік республика мемлекет басшысы президент. Жоғарғы заң щығару
органы – бір палаталы Халық жиналысы. Атқарушы билікті министрлер кеңесінің
төрағасы жүргізеді. Жерінің солтүстігін Дунай жазығы, шығысын Добруджа
үстірті және оңтүстігін Стара-Платина тауы алып жатыр. Климаты көп жерінде
қоңыржай континенттік, тек оңтүстігінде ғана – жерортатеңіздік. Жауын-
шашынның жылдық мөлшері – жазықтықта 450-600 мм, тауда 850-1300 мм.
Болгария жерінде өзен көп. Басты өзендері: Дунай, Искыр, Маршуа, Струша,
т.б. көлдердің басым көпшілігі Рина, Трин тауларында, жерінің 30%-і
орманды. Қара теңіз жағалауында көптеген демалыс орындары орналасқан.
Болгария з.б. 8-6 ғасырларда грек тіліндегі деректерге қарағанда, бұл
жерлерді фракийлер қоныстанған. 1-ғасырда фракийлерді Рим империясы
бағындырып, мұнда Мезше мен Фракия провинцияларын құрады. 395 жылы Болгария
жері Византия империясының құрамына кірді. 7-ғасырдың 70 жылдарында Аспарух
хан бастаған бұлғарлар Азов тайпалары маңы мен солтүстік Кавказ өңірінен
көшіп, 680 жылы Балкан таулары мен Дунайдың төмен ағысында бұлғар тайпалары
мемлекеттің негізін қалады. 9 ғасырда Сердиканы, Адрианопольді және т.б.
аймақтарды қосып алу нәтижесінде бұл мемлекет шекарасы кеңейді. Бірінші
Бапар патшалығы (1018-1186) Византияға бағынған. 1187-1996 жылдардағы
екінші Бапар патшалығы алғашқыда Батуға салық төлесе, 13 ғасырдың аяғы мен
14 ғасырдың басында Ноғай ордасына тәуелді болды. Бытыраңқылықтағы Болгария
жерін 14 ғасырдың аяғында Осман сұлтандығы өзінде бағындырады. 15-ғасырдан
бастап қалалар көркейіп, елдің әл-ауқаты артты, болгар шонжарларының бір
бөлігі Ислам дінің қабылдады. Өндірістік қатынастар, сауда дамып, ірі
жәрмеңкелерге тауар айналымы артты. Ізгілікті жасақ (1862) Орталық
астыртын болгар комитеті (1868) секілді Бухаресте құрылған ұлттық ұйымдар
Осман сұлтандығы шеңберінде Боларияға автономия беруді талап етті 1877-78
жылдардағы орыс-түрік соғысына болгар жасақтары Ресей жағында соғысады. Сан-
Стефан бітім шарты (1878) бойынша Болгария дербес мемлекет құруға қол
жеткізді. Бірақ, Берлин конгресінің шешімімен (1878) солт-бөлігінде
Түркияға тәуелді Болгария князьдігі, оңт бөлігінде Осман сұлтандығы
құрамында автономиялық Шығыс Румения провинциясы құрылады. 1885 жылы 6-
қыркүйекте болған көтеріліс нәтижесінде Шығыс Румения Болгария княздігіне
қосылды да 1908 ж – 22 қыркүйекте Болгария өзін толық тәуелсіз ел деп
жарияланды. 1944 жылы 15-қыркүйектен 1989 жылға дейін Болгария социалистік
даму жолын таңдаған елдер қатарында Варшава шартына экономикалық өзара
көмек кеңесіне мүше болды. 1989 жылдан елде саяси өзгерістер, демократиялық
жаңғыру, экономика нарықтық қатынастарға көшу басталады.
Экономикасы. Болгария 1947 жылға дейін аграрлы ел болатын 1947-90 жылы
индустриялды – аграрлы мемлекетке айналды. 1996 жылы жан басына шаққандағы
орташа жылдық табыс 1160 АҚШ долларын құрады. Экономикалық негізгі машина
жасау, тамақ өнеркәсібі, қара және түсті металлургия химия және мұнай-химия
өнімдерін шығару, ағаш өңдеу салаларынан тұрады. Ауыл шаруашылығында дәнді
дақылдар бидай, жүгері, темекі, көкөніс, жеміс өсіріледі. Райхан майын
экспортқа шығаруда дүние жүзінде 1-ші орын алады. Экспортқа машина,
пластмасса өнімдерін, темекі, шарап шығарылады. Қара теңіз жағалауында
Туризм дамыған 1994 жылы елдің ішкі жиынтық өнімі 10 млрд доллары құрады.
Әдебиеті. Болгария әдебиетінің тарихы 9-ғасырдан басталады. Діни
ағартушылық бағыттағы Адам ата мен хауа ана жайлы сөз, Исустың
әзірейіммен тәжікесі, жұмбақ кітап, т.б. туындылар сол дәуірдің
ескерткіштері. Бірте-бірте әдебиетте халықтың сарын күшейіп троян
хикаясы, Александрия іспетті шығармалар пайда болады.
Поп Пейо, матвей Грамматик сынды жазушылар шықты. 18-19 ғасырларда
П.Хилендарский, С.Врачанский, В.Апринов, Н.Бозвели, П.Берон, К.Фотонов т.б.
жазушылар әр жанрда қалаш тербеп, әлеуш, қоғамдық, қызметке белсене
араласты, мектепке арналған тұңғыш оқулықтар жазды. Болгар ұлттық әдебиеті
жанрлар түгел дамыды.
Тарихи тақырыптарды көтерген А.Дончевтің Аспарух хан трилогиясы,
С.Дигевтың Бостандық үшін, Д.Талевтың Темір шырақ, қоңыраулар,
Д.Димовтың Темекі, Г.Караславовтың кәдімгі жандар, А.Гулящканың Алтын
жабағы, К.Колчевтың Тоқымашылар семьясы романдары – 20 ғасырдағы
Болгария. Әдебиетінің қауырт өсуінің белгісі. Болгар жазушыларының Болгар
әйелдері атты әңгімелер жинағы және И.Возовтың Бұғауда романы қазақ
тілінде басылып шықты.
Өнері. Болгарлардың дәстүрлі ұлттың өнерінің негізгі бірінші Болгар
патшалығы тұсында қалыптасты. Ол ежелгі және византиялық өнердің көркемдік
дәстүрлерінен пәр алып дамыды. Болгар сәулет өнерінің ежелгі ескерткіштері
Плиска мен ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Бұлғарстан, Болгария Республикасы
Қазақстан Республикасы мен Болгария Республикасы арасындағы қатынастар
Болгария мемлекеті
Болгария табиғаты мен тарихы
Қазақстан Республикасы мен грек Республикасы арасындағы қатынастар
Түркия Республикасы
Куба Куба Республикасы
Албания Республикасы
Тәжікстан Республикасы
Беларусь Республикасы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь