ҚР-ғы лизингтік қызметтер нарығы және лизингтік төлемдер мен олардың түрлері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І Өндірісті қаржыландыруға капиталды үнемдеу тәсілі ретінде лизингтің экономикалық мәні мен ерекшеліктері.
1.1 Лизингтің экономикалық мәні мен формалары ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Лизингтік қызметтің ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.3 Лизингтің экономикадағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

ІІ ҚР.ғы лизингтік қызметтер нарығы және лизингтік төлемдер мен олардың түрлері.
2.1 ҚР.ғы лизингтік қызметтер нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.2 Лизингтік төлемдер мен олардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ...19

ІІІ ҚР Лизингтік қатынастардың дамуы.
3.1 ҚР Лизингтік қатынастар механизмін жетілдіру жолдары ... .22
3.2 ҚР Лизингті ұйымдастырудың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
Кіріспе
Қазіргі кездегі нарықтық экономиканың заңына байланысты еніп отырған бұл ұғымның маңызы зор. Нарықтық экономикалық қатынастың заңы қатаң: икемің не ақшаң болса ғана өмір сүре аласың. Ал мемлекет мойнындағы дотацияға сүйеніп келген шаруашылықтар, зауыт фабрикалар мұндай қатаң талап тезіне төзе алмай, өмір сүруден қалып, тоз-тоз болып кетті. Яғни белшесінен борышқа батып, банкротқа ұшырады. Олар жаңа экономикалық қатынасқа орай бұрынғы шаруашылықтар орнына қайта құрылған өндірістік кооперативтер. Алайда, олардың құрал-саймандары, яғни техникасы бүгінгі күннің талабына сай емес, сапалы өнім беруге жарамсыз. Міне, еліміздің экономикасының өркендеуіне әсер ететін осындай мәселелерді шешуде инвестициялық құрал ретінде мүлікті жалдау шартының бір түрі лизингті қолдану оң нәтиже беретіні сөзсіз.
Өз қызметін қалыпты жүзеге асырғысы келетін кәсіпорындар өздерін қандай да болсын мүлікпен қамтамасыз ету үшін оларға екі мүмкіндік беріледі:
1) Сатып алу (өз қаражаттары есебінен);
2) Жалға алу.
Қазіргі кезде кәсіпорындардың көпшілігі сатып алуға қаражаты жетіспеушілігінен жалға алуға келіп жүгінері сөзсіз. Сондықтан осы тақырып төңірегінде біраз ізденуді жөн көрдім. Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Оның бірінші бөлімінде лизингтің теориялық негіздері, яғни мәні, формалары мен ерекшеліктері экономикадағы ролі қарастырылды. Екінші бөлімінде ҚР-ғы лизингтік қызметтер нарығы және лизингтік төлемдер мен олардың түрлері қарастырылды. Үшінші бөлімде ҚР-ғы лизингтік қатынастардың дамуы, оның жетілдіру жолдары мен ұйымдастырудың негізгі бағыттары қарастырылды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Донцов С.С «Лизинг – кәсіпорында негізгі құралдарды жаңартудың тиімді
құралы» // Қазақстан банкі №5 2005жыл.
2. Н.Н.Хамитов. Банк ісі Алматы 2005
3. Л.Асабаева «Лизинг – ел дамуының дәнекері » // Егемен Қазақстан 2004-
24 сәуір
4. Мұрат Мұқаштегі «Лизинг: Ізденіс және ізгі істер жалғастығы»
// Алматы Ақшамы 2005-29 мамыр
5. А.Смагулов Лизинг Алматы «Балауса» 2002г
Учебнре пособие для ВУЗ
6. М.К.Кенжебулатов «Развитие лизинга в РК»
// Аль-Пари №4 2005г
7. С.Абдильдин к.э.н «Лизинг: суть и формы»
// Аль-Пари №4 2005г
8. М.К.Кенжебулатов «Рынок лизинговых услуг в РК»
// Аль-Пари №3 2006г
9. Ж.Әмірбек «Қазақстанда лизингті ұйымдастырудың негізгі бағытттары»
// Заң 5-2006
10. Иманбаева З.Ө «Қазақстанда лизингтің дамуы: іске асырылуы және
болашағы»
// Статистика, учет и аудит№2-2005
11. Л.Айманова, Ж.Оралбаева «Лизинг және экономиканың нақты секторы»
// Аль-Пари №4 2005г
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................3
І Өндірісті қаржыландыруға капиталды үнемдеу тәсілі ретінде лизингтің
экономикалық мәні мен ерекшеліктері.
1.1 ... ... мәні ... ... ... ... ... ҚР-ғы лизингтік қызметтер нарығы және лизингтік төлемдер мен олардың
түрлері.
2.1 ... ... ... Лизингтік ... мен ... ҚР ... ... ... ҚР ... ... механизмін жетілдіру жолдары.....22
3.2 ҚР ... ... ... ... ... экономиканың заңына байланысты еніп отырған
бұл ұғымның маңызы зор. Нарықтық экономикалық қатынастың заңы қатаң: икемің
не ақшаң болса ғана өмір сүре ... Ал ... ... ... ... ... зауыт фабрикалар мұндай қатаң талап тезіне
төзе алмай, өмір сүруден қалып, тоз-тоз ... ... Яғни ... ... ... ұшырады. Олар жаңа экономикалық қатынасқа орай
бұрынғы шаруашылықтар орнына ... ... ... ... ... ... яғни техникасы бүгінгі күннің талабына
сай ... ... өнім ... жарамсыз. Міне, еліміздің экономикасының
өркендеуіне әсер ... ... ... ... ... құрал
ретінде мүлікті жалдау шартының бір түрі ... ... оң ... ... ... қалыпты жүзеге асырғысы келетін кәсіпорындар өздерін
қандай да болсын мүлікпен ... ету үшін ... екі ... Сатып алу (өз қаражаттары есебінен);
2) Жалға алу.
Қазіргі кезде кәсіпорындардың ... ... ... ... ... алуға келіп жүгінері сөзсіз. Сондықтан осы тақырып
төңірегінде біраз ізденуді жөн ... ... ... үш бөлімнен
тұрады. Оның бірінші бөлімінде ... ... ... яғни ... мен ерекшеліктері экономикадағы ролі қарастырылды. ... ... ... ... ... және ... ... мен
олардың түрлері қарастырылды. Үшінші бөлімде ҚР-ғы ... ... оның ... ... мен ұйымдастырудың негізгі бағыттары
қарастырылды.
І Өндірісті қаржыландыруға ... ... ... ... ... мәні мен ... Лизингтің экономикалық мәні мен формалары.
Қазақстан банктері игере ... ... ... ... ... лизинг жатады. Бұл операция әлемдік іс-тәжірбиеде
кеңінен тараған.
Лизинг феномені 80-ші жылдардың басында жай ұзақ ... ... ... ... ... қаржыландырудың, борыштық міндеттеме
бойынша есеп айырысудың және каржылық тетіктердің элементтері кездесетін,
жалгерлік қатынастың ықпалындағы ... зор ... ... емес жүйесі ретінде анықталды.
Лизингілік операция банк кұрылымының іскерлік ... ... ... ... ... және өзара әрекеттесуіне өз
ықпалын тигізетіндіктен бүгінгі қазақстандық экономикаға қажетті ... ... ... ... қызметтің айрықша саласы. Оны өзінің
мүмкіндігіне қарай қолданатын болсақ немесе ... ... ... ... ... ... ... жарақтандырудың, қазақстандық
экономиканы құрылымдық тұрғыдан ... ... ... сапасы жоғары
тауарлармен қамтамасыз етудің аса қуатты ... ... ... шаруашылық іс-тәжірбиесінде қолданудың нәтижесінде қол жеткізуге
болатын лизингілік мәміленің тиімділігі мыналарда: ... ... ... ... ... жақсартады, инвестициялық процесті жандандырады,
шағын және орта бизнестің бәсекеге ... ... ... ... ... пайда болған. Тарихшылар мен
экономистердің пікіріне тоқталсақ, лизингілік мәмілелер біздің ... көне ... ... ... Лизинг идеясы біздің дәуірімізге
дейінгі Аристотельдің «Байлық меншік құқығынан емес, ... ... ... қозғалғанын тарихшылар растап отыр.
XVIII ғасырда Венецияда лизинг операциясына ұқсас ... ... ... мен ... ... иелеріне сол кезде қымбат
тұратын якорьды жалға берген Жүзу аякталғаннан соң «Шойыннан ... өз ... ... ал олар ... ... жалға беріп
отырған.
Экономикалық лексиконға «лизинг» терминінің енгізілуі «Белл» телефон
компаниясының ... ... 1877 жыл бұл ... басшылығы телефон аппараттарын
сатуды тоқтатып, оларды жалға беру туралы шешім шығарады.
Алайда, лизингілік операцияларды негізгі ... ... ... 1952 жылы Сан- ... американдық «Юнайтед стейтс лизинг
корпорейшн» компаниясымен құрылды әрі АҚШ ... жаңа ... ... ... жаңа ... түрінің отанына айналды.
60-жылдың ортасында бұл елдегі лизингілік операциялар 1 млрд. долларды
құраса, 80-ші жылдың аяғында 110 ... ... ... ... ... 100 ... көп артты. Жалдау бойынша операциялардың шапшаң өсуіне
лизингілік мәміле ... ... ... ... бір ... ... таңда нарықтық экономикасы дамыған елдердегі ... ... ... лизингілік операция өндірісті техникалық
жағынан қайта жарақтандыруда артықшылыққа ие операция болып ... ... ... ... ... ... біріне айналды
жаңа лизингілік келісімшарттағы шарттардың әр алуан түрленуі әр ... ... ... ... ... алуына
мүмкіндік беретін әр түрлі нұсқаларын анықтап берді.
Мүліктің өтелу денгейіне қарай лизингті былай бөліп қарастырады:
-толық өтелетін ... онда бір ... ... ... ету ... ішінде
лизинг берушіуге жалға алынған мүліктің құны толық төленеді;
-толық өтелмейтін лизинг, бір келісім шарттың ... ету ... ... алынған мүлік құнының тек бір бөлігі ғана өтеледі. Амортизацияның
шартына қарай толық амортизацияланатын ... ... және ... ... ... құны ... ... формаларын екі негізгі түрге біріктіруге болады: оперативтік
лизинг және қаржылық лизинг.
Оперативті лизинг- бұл жалгерлік қатынас, онда жалға берілген ... ... және ... ... ... берушінің шығындары
бір лизингілік контрактының әрекет ету ... ... ... өтелмейді. Оперативті лизингке мынадай негізгі белгілер
тән:
-лизинг беруші өзінің арлық шығынын бір лизингк алушыдан түсетін лизингілік
төлемдердің есебінен ... ... ... ... 2-5 ... ... ... заттай тозу мерзімінен аз және лизинг алушы кез-келген
уақытта бұза ... ... ... ... ... оны ... алудың қатері
негізінен лизинг берушінің жағында болады. ... ... ... ... ... ... белгілі бір дәрежеде жауапты
болатындығы қарастырылады, алайда, оның мөлшері мүліктің бастапқы бағасынан
көп төмен;
-лизингілік ... ... ... қаржылық лизингке қарағанда жоғары
болады. Бұлай болатын ... ... ... шығын өтелімділігінің толық
кепілдемесіне ие болмағандықтан өз қызметінің бағасын көтеру ... ... ... ... ... ... болады;
-мәміленің обьектісіне көбінесе ең әйгілі машина түрлері ... ... ... ... компания нақты жалға берушіні ... ... ... сатып алады. Сондықтан да оперативті
лизингпен ... ... жаңа әрі ... ... жаткан ... ... ... ... ... ... ... бұл арада жалға берілген мүлікті ... ... ... және оның ... ... ... әрі ... етеді.
Лизингілік келісімшарттың мерзімі біткенде лизинг алушының мыналарға
мүмкіндігі бар болады:
• Ең ... ... ... ... ... Лизинг берушіге құрал-жабдықты қайтаруға.
• Нақты нарықтық құны бойынша сатуға келісім берсе лизинг берушіден
құрал-жабдықты ... ... ... ... ... ... лизингілік
форма құрал-жабдық нарығының коньктурасын жақсы білуі керек.
Лизинг ... ... ... ... ... оның сапа ... өндірілген өнімге деген сұраныстың өзгеруіне қарай пайлалылықтың
кеміуімен, ... ... ... бос ... ... ... өтуі ... туындайтын тікелей және жанама өнімсіз шығынның
артуымен байланысты қатерлерден оперативті лизинг ... ... ... ... ... ... Сол ... де лизинг алушы
оперативті лизингті мына жағдайларда қолайлы деп санайды:
- жалға алынған мүліктің пайдалуынан түсетін ұйғарымды ... ... ... өтей ... ... аз ғана ... қажет.
Құрал-жабдық арнайы техникалық қызмет көрсетуді қажет етеді.
- мәміленің обьектісі ретінде жаңа, тексерілмеген құрал-жабдық алға
шығады.
Оперативті лизингтің осы ... ... оның ауыл ... ... өнеркәсібі, құрылыс салу, ақпаратты электрондық өңдеуден өткізу
секілді салаларда қолданылуын белгілеп берді.
Қаржылық лизинг-бұл өзінің әрекет ету ... ... ... толық құнын немесе пайдасын өтеуді қарастыратын келісім.
Қаржылық лизингтің ... ... ... ... ... ... яғни, жалға берушінің шығынын өтеуге қажетті
мерзім ішінде ... ... ... ... ... ... алдын-ала айтылатын болса, ... ... ... ... Бұл ... операцияның
құны бір шама артатын болады.
-лизингілік келісімнің бір шама ұзаққа созылатын кезеңі.
-қаржылық лизингте мәмле обьектісінің құны әдеттегіше ... ... ... ... ... ... аяқталғаннан кейін
лизинг алушының мыналарға:
- мәмле ... ... ... ... алайда оны
қалдық құны бойынша сатып ала-алады.
- Жаңа ... ... аз ... және ... ... ... мүмкіндігі болады.
- Мәмле ... ... ... ... ... алушы өз таңдауын лизинг берушіге 6 айдың ішінде немесе келісім шарт
мерзімі аяқталғанша хабарлайды. Егер келісім шартта мәмле ... ... ... қарастырылатын болса, онда тараптар обьектінің қалдық құнын алдын
ала анықтап кояды. Әдетте ол бастапкы құнының 10 ... ... ... ... құрал-жабдықтың барлық құнына амортизацияны ... ... ... ... ... ... ... капиталдық
салымдарды ұзақ мерзімге банктік тұрғыдан несиелеуге ... ... ... ... банкпен тығыз байланысты мамандандырылған
лизингілік компаниялардың және ... ... алар орны ... Бір ... елдердің банктеріне тек қаржылық ... ... ... Бұл елдердің заңдарымен қаржылық лизингпен жатқызылатындай
жалгерлік қатынасқа жауап ... тиіс ... ... мәселен,
АҚШ-тың қаржылық есепшілік нормаларының коммисия талаптарына ... ... ... ... жауап беруі тиіс ... ... ... ... шарт ... ... ... активтерді иеленудің
құқығы лизинг алушыға табыс етілуі қажет.
2. ... шарт ... ... ... ... саттықта сатып алудың
құқығын білідіреді.
3. Лизинг мерзімі 75 процентті және ... ... ... ... ... ... әрі экономикалық жағынан негізделген мерзімін құрайды.
4. Ең аз шамадағы лизигілік төлемдердің дисконтталған құны лизинг беруші
ұстап ... ... ... ... тастағанда жалға алынған
активтердің нақты ... кем ... 90 ... ... ... талаптар сақталмаған жағдайда жалгерлік операция оперативті лизинг
ретінде саналады, әрі банк балансының тиісті бабы ... ... ... 2 ... ... ... Іс-тәжірибеде лизингілік мәміленің
көптеген формалары ұшырасады, алайда оларды лизингілік операцияның дербес
тұрпаттары ретінде ... ... ... ... ... мәміле обьектісі;
- мәміле субьектісі;
- лизингілік келісімшарттың мерзімі;
- лизингілік төлемдер;
- ... ... ... қызметтер.
Лизинг обьектілері. Өндірістік циклда жойылмайтын материалдық кұндылықтың
кез-келген түрі лизингілік мәміленің ... бола ... ... ... ... ... жылжымалы және жылжымайтын мүлік лизингілері
бөліп көрсетіледі.
Лизинг субьектілеріне мәміле обьектісіне тікелей қатысы бар ... Бұл ... ... тікелей қатысушыларға және жанама
қатысушыларға бөлуге болады.
Лизингілік мәміленің тікелей ... ... ... ... немесе компаниясы;
-өндірістік, сауда көлік кәсіпорындары мен халық;
-мәміле ... ... - ... ... ... ... қатысушыларына мыналар жатады:
-мәміленің кепілдігі ретінде алға ... әрі ... ... ... және ... ... компаниясы;
-брокерлік және өзге де делдалдық фирмалар.
Жалгерлік түрлеріне қарамастан жалгерлік қатынасты жүзеге асыратын ... ... ... ... деп ... Өз қызметінің сипаттарына қарай
олар тар аяда мамандандырылған лизингке және әмбебап лизингке бөлінеді.
Тар аяда ... ... ... ... бір түрімен немесе
стандартты түрдегі тауарлардың бір тобымен шұғылданады. Әдетте бұл фирмалар
өздерінің ... ... ... ... ... ... иелік етеді әрі оларды
тұтынушыларға клиенттің алғашқы талап етуі ... ... ... ... ... көрсетулерді әдетте өздері жүзеге асырады және
дұрыс пайдалануын ... ... ... фирма әр алуан машина және құрал жабдық түрлерін жалға
береді. Олар қажетті құрал жабдықты жеткізіп ... ... ... өзі ... ... мүмкіндік береді, сонымен қатар тапсырысты қалай
орналастыратыны да, ... ... ... алатыны да жалға алушының
еркінде ... ... ... ... ... қаржыларындыруын
ұйымдастыратын мекеменің
функциясын орындайды десе де болады. Лизингілік фирмалар өте сирек жағдайда
ғана тәуелсіз бола алады, яғни басқа компаниялармен жиі ... ... Ол ... ... және ... ... ... қоғамдарының филиалы немесе еншілес компаниясы болады. Бүл арада
лизингілік компанияларды көбінесе банктер бақылап ... ... ... ... операцияларға 20 ғ.-н 60-шы
жылдың басында тікелей қатыса бастады. Кейінгі жылдары лизингілік бизнестің
ұлғаюы 1971 жылы ФРЖ (ФРС) ... ... ұсақ ... және ... содан кейін жылжымайтын мүлікті жалға беретін еншілес фирмаларға
банктердің құрылтайшы болуына рұқсат берген шешімінің қабылдануына ... ... ... ... ... мына жағдайларға байланысты
енгізіледі:
1. Лизинг бизнестің капитал сиымдылығы бар ... ... ал, банк ... ... ... Лизингілік қызмет экономикалық табиғаты жағынан банкітік несиелеу мен
тығыз байланысты, әрі соңғысына ... ... бар ... ... ... ... ... бұл операцияларды белсенді
қолға ... ... Бұл, өз ... ... ... ... ... фирмалардың 1-ші категориясына жатқызады.
Мұнда ... ... ... ... да ... несие бере отырып,
бақылайтын болады. Олар лизингілік қоғамды ... ... ... ... ... ... ... түрде қаржыландырады.
Лизинг операцияларды жүргізетін 2-ші категориялы ... ... ... ... ... және сауда фирмалары жатады.
Ал, мәмілелерін лизинг негізінде жүзеге асыратын 3-ші ... әр ... ... және ... фирмаларын жатқызуға болады.
1.2 Лизингтік қызметтің ерекшелігі
Кез-келген лизингтік келісімнің негізгі қаржылық, нақты ... ... ... ... ... иесі ... ... оны
пайдаланушыға (лизинг алушы) қаржылық қызмет көрсетеді. Ол мүлікті ... ... ... және ... алушының жарнамалары есебінен ол соманың
орнын толықтырады. Осы тұрғыдан алып қарағанда, лизингтің экономикалық ... ол ... ... ... беру формасындағы лизинг берушінің лизинг
алушыға берген ... ... ... ... ... коммерциялық
несиемен өте ұқса, бірақ екеуінің арасында өзгешеліктер бар. Бұл ... ... ... ... ... ... несие кезінде
тауарға деген меншік құқығы бірден беріледі. Тауарға төлем жүргізу ... ... ... келісім кезінде мүлікті пайдалану құқығы ... ... ... ... ... ... берілген
меншік құқығы лизингке берушіде сақталынады, ал оны ... ... ... ... ... ... иелену үшін лизинг алушы лизинг
берушіге алдын ала ... ... ... ... ... келісім-
шарт мерзімі аяқталғанан кейін уақытша пайдалауға берілген объект лизинг
берушінің меншігінде қалады.
Коммерциялық несие тауар формасында ... және ақша ... ... ... ... ... ... формасында беріледі.
Келісім-шарт мерзімі аяқталғанан кейін келісім объектісі лизинг берушіге
заттай ... ... ... келісім компенсациялық сипатта да
болуы мүмкін. Мұндай жағдайда ... ... ... алынған
құрылғылардың көмегімен өндірілген өнімдер формасында жүргізілуі мүмкін.
Лизинг объектісін сатушылар үшін оның артықшылықтарын ... ... ... сату ... ... ... лизинг – тұтынушы мен сатып алушы үшін бәсекелестік күресте жеңісті
қамтамасыз ететін ... ... ... өнімдер запасын азайту жолы және капиталдың айналымдылығын
жылдамдату мүмкіндігі;
- лизинг ... ... ... ... ақша ... салу арқылы
лизингтік бизнеске қатысушылар үшін де лизингтік ... бар. ... ... ... тұлғаларды жатқызуға болады.
Көптеген экономикалық әдебиеттерде осы мәселе ... ... ... ... лизинг берушілердің тәуекелділіктері төмен. Себебі, лизинг объектісі
келісімге кепіл болады. Яғни, лизинг беруші ... ... ... ... сақтайды;
- өндіріс салаларына мемлекеттік қолдау болған жағдайда отандық ... ... ... қызметтері үшін белгілі бір мөлшерде пайда алды.
Қаржылық лизингтің келісімге қатысушыларының тағы бір ... ... ... ... Олар үшін ... ... сезімтал болуы
қажет, ондай болмаған ... ... ... өзінің тартымдылығын
жоғалтады. Ондай тиімділіктерге ... ... ... ... ... ... балансында болғандықтан лизинг алушы мүлікке
салынатын салықтан босатылады. Лизинг объектісінің жеделдетілген
амортизацияның ... оған ... ... ... ... құруға мүмкіндіктер береді;
- сыртқы көздер есебінен капиталдар тарту лизинг ірі ... ... жаңа ... ұйымдастыруға көмектеседі.
Сонымен бірге лизингтік төлемдер лизинг объектісін пайдаланудан түскен
табыстар есебінен төленетіндігін ескеу ... және ... ... ... ... тауарлар іске асыру мүмкіндіктері бар;
- маусымдық және күтпеген өндірістік ... ... ... ... ... ... ... Себебі, лизингтік мүлік кепіл
ретінде алынатын болғандықтан несие алғанан гөрі, лизинг ... алу ... кіші және орта ... үшін лизинг қаржыландырудың мүмкін болатын
жалғыз ... ... ... үшін ... табиғи және моральдық
тәуекелділіктерінің азаюы. Мұндай тәуекелділіктер ... ... ... ... ... ... өтеді.
Әрине, лизингтік келісімнің өзіне тән кемшіліктері де бар. ... ... ... үшін ... ... жағынан тез тозу
және лизингтік төлемдерді уақытында алмау төлемділіктері бар. Ал лизинг
алушы үшін лизинг құны сол ... ... алу ... ... ... ... ... елдерде салықтық және амортизациялық жеңілдіктердің
енгізілуі, лизингтік бизнестің тез қарқынмен өсуіне әкелді. Міне ... ... ... ... ... ... кетеді.
1.3 Лизингтің экономикадағы ролі
Елдің экономикалық дамуы көбінесе ... ... ... ... ... ... ... өндірістік қорлар (машина, құрылғы, көлік
және басқа ... ... ... ... факторлары болып
саналады. Негізгі ... ... ... ... ету ... ... ... тұтастай мемлекет экономикасын алғанда
табысты дамудың ең бір маңызды жағдайларының бірі.
Осы мәселелерді ... ... бір жолы және ... ... ... ... табылады.
Лизинг, жоғары тиімді және ерекше икемді мнвестициялық құрал ретінде,
өндірісте ... ... ... ... қолдануға мүмкіндік
береді. Экономикалық тұрғыдан қарағанда лизинг бірнеше қызмет атқара алады.
Біріншіден ... ... ақша ... ... алу ... ... шығындардан ақша қаражаттарын қорғауда, ол негізгі қорға
қаражат ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде ең озық әдістердің бірі ... ... жайт ... ... ... қорды тікелей сатып алудан
арзан емес. Бірақта, қажетті көлемде қаржылық ресурстарға мүмкіншілік жоқ.
Кәсіпорындар үшін ... ... ... жаңартуға және сатып алуға
тиімдірек тәсілдеп айтуға болады. Себебі лизинг беруші лизингтік ... ... деп ... қаржылық «лизинг туралы» 6 маусым 2000жылы заңына сәйкес,
лизингтік ... ... ... ... ... ... келісімге қатысушы ретінде лизингке беруші, лизингке
алушы және ... ... ... ... ретінде көрінетін жеке
кәсіпкерлік қызметпен ... жеке және ... ... ... табылады.
Лизинг инвестициялық саяасаттық тиімді құралы өндірістің ... ... үшін ... мәні бар. ... бұл түрі ... эканомикалық
табиғатына қарай халықтың экономиканың сауығуына және ... ... ... ... ... жаңа ... ... және
нығайтуда үлкен салым салуға қабілетті.
ҚР-ғы өнеркәсіп кәсіпорындарындағы ... ... өте ... Ірі ... ... ... көздері
мемлекетте және кәсіпорында жеткіліксіз. Осыған байланысты лизингті ... ... ... ... қорларын көп күш салмай-ақ
жаңартуға мүмкіндік береді.
ІІ ... ... ... ... және ... ... мен
олардың түрлері.
2.1 ҚР-ғы лизингтік қызметтер ... ... ... 20-ға жуық ... ... ... Оның ішінде 8-і ... ... ... Темір-Лизинг, Халық-Лизинг, Нұр-Инвест, Центр-Лизинг сияқты
банктердің еншілес компаниялары болып табылады. Олардың ... ... ... ... – 51 %, ал 26 %-ін ... лизингтік
компаниясына тиесілі.
Лизингтік операциялардың аймақтық таралуы біркелкі емес және аймақтық
экономикалық дамуына сәйкес ... ... ... ... бөлігі
(46 %-ға жуық) Алматы қаласы және Алматы облысына тиесілі. Лизингтік
компаниялардың ... ... ... ... ... ... ... олар – Казтранс лизинг, Медикал Лизинг Групп.
Лизитнгтік компаниялар клиенттің бизнес түріне қатысты
ешқандайда шектеулер қойылмайды. Клиенттік базаның негізгі бөлігі (95% ... ... ... және орта бизнес кәсіпорындары құрайды.
Әр түрлі лизингті компаниялар тарапынан сұралатын ... ... ... ... ... ... бірдей бірақ, лизингтік
объектілердің линимиальді және максимальді құнының абанстық төлемдерінің
мөлшерінде кейбір ... ... ... ... ... ... ... негізгі
ерекшеліктері болып табылады.%
КазагроФинанс.
Несие саясатына сәйкес лизингтік қаржыландырудың негізгі шарттары:
- ... ... ... шектеусіз;
- келісімнің максимальді саласы – шектеуі жоқ;
- лизингтік келісімнің орташа ... – 36,6 – АҚШ ... ... ... ... – 5 ... лизингтің максимальді мерзімі – 7 жыл;
- лизингтің жасалған келісімі шарттарының орташа мерзімі – 6 жыл;
- ... ... ... түрі – ауыл ... ... ... операциялардың жүзеге асатын географиясы – Ақмола, Ақтөбе,
Алматы, Шығыс Қазақстан, ... ... ... ... АҚ Қазақстандық нарықта 1999 жылдан бері жұмыс істеп
келеді.
Компанияның ... ... – бұл ауыл ... ... өндіру мен
қайта өңдеу салаларында ... ... ... ауыл шаруашылық тауар
өндірушілерге ауыл шаруашылық ұйымдарын қаржылық ... ... ... ... ... беру арқылы қамтамасыз
ету болып табылады. Лизингке 19 қызметкер тартылған.
2.2 ... ... мен ... ... ... және ... мекемелердің жүргізетін
лизигтік операцияларының жетістіктері олардың ұсынатынқызметтерінің санына
және ... ... ... ... ... ... ... тәуелді болады. Сондықтан да лизингтік қызметті ұсынатын
компаниялар мен ... ... ... ... ... Лизингтік
компаниялар өндірісті және клиенттерді оқып үйрене ... ... ... ... ... ... ... құралдарды
лизингке бөлуге тырысады. Кейбір фирмалар лизингке берілген ... және ... ... ... ... ... ... қызметтерін де ұсынады. Мұндай компаниялардың қызметтеріндегі
тәуелділіктер өте ... ... ... ... ... төзу
тәуелділіктері де жоғары болған сайын алынатын ... ... ... ... жағдайларға байланысты лизингтік келісімге ... ... ... ... ... және оның ... ... бөледі.
Лизингтік төлемдер деп лизингтік келісім-шарт бойынша лизингтік
мүлікті пайдалану құқығы берілген ... ... ... ... жалпы соммасы.
Лизинг келісім-шартын бекіту кезінде оған қатысушы тұлғалар лизингтік
төлемдердің жалпы соммасын кейбір төлемдерді ... ... ... ... ... ... және ... анықтайды. Лизингтік
төлемдер – лизингке берушінің мүліктерді сатып алуға ... ... ... және ... бір ... пайда алуға мүмкіндік
беретінмеханизм болып табылады. Осыған байланысты лизингтік төлемдердің
жалпы сомасына төмендегілер ... ... ... ... ... ... ... немесе оған
жақын құнын қайтаратын сома;
- лизингке берушіге комиссиондық сыйақы;
- ... ... ... ... қызметтері үшін төленетін сома ;
- лизингтік келісім-шартта көрсетілген т.б. шығындар, мысалы мамандарды
оқыту, лизингтік мүлікке техникалық қызмет көрсету және ... ... ... ... ... тұрақты өлшем болып
саналмайды, ол лизингтік мүліктің құнын қайтару жылдамдығына ... ... ... құны ... ... ... ... жолдарымен неғұрлым тез өтелсе, онда лизингтік ... ... ... өсім ақы ... соғұрлым аз болады.
ІІІ ҚР Лизингтік қатынастардың дамуы.
3.1 ҚР ... ... ... жетілдіру
жолдары
Қазақстан Республикасындағы лизингтік құрылымдардың қалыптасуы 1989 ж.
екінші жартысынан бастау ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің және жабдықтаушы ұйымдардың қатысуымен
құрылады. Олар кең ... ... ... кәсіпорындар және де олар
тек қана сатып алу - сатумен ... ... ... ... құралдарды
жалға және лизингке берумен айналысып отырды. ... 1989 жылы ... ... ... үшін республикадағы алғашқы коммерциялық
банктердің бірі ... ... ... ... ... ... өз жұмысына кірісіп кетті.
1992 жылдың орталарында республика ... ... ... ... коммерциялық банктер мен 20 лизингтік фирмалар жұмыс
істеп отырды.
Қазақстан ауыл шаруашылығында лизингтің дамуын ... ... ... ... ... аз ғана даму тарихын 3 кезеңге бөліп
көрсетеді.
Бірінші кезең ( 1989-1992 жж.) - ... ... ... ... Бұл уақыт аралығында лизингтік компаниялар құрылды.
Лизингтік ... мен ... ... ... бір ... ... және
аз мөлшерде лизингтік операцияларын жүзеге асырып отырды.
Екінші кезең (1992-1994 жж.) - ішкі нарықтағы ... ... ... ... ... дамуының басылу кезеңі.
Үшінші кезең (1995- 1997жж.) - қайта жандану кезеңі, лизингтік
бизнеске ... ... ... ... бұру.
1992-1994 жылдар Қазақстанда лизингтік бизнестің дамуына ең қолайсыз кезең
болды. Бұл аралықта ішкі экономикалық ... ... ... ... мен ... ... ұзақ ... операцияларды жүзеге
асыруына жағдай жасай алмады. Бірақ та ... ... ... бір ... ... ... ... асыруды
тоқтатпады. Мысалы сыртқы нарықта ақша табу жолымен ... әуе ... ... жеке ... ... ... ... аралығына Қытайға, Біріккен Араб Эмираттарына,
Гвинея-Бисау және ... ... ... ... яғни
Қазақстанда ұшақтардың экспорттық лизингі дами бастады. "Астана-Моторс"
қазақстандық мотор ... ... екі ... үй - "Nissan
Согрогаtіоn" және "Nisscho Iwai" ... ... ... ... автокөліктерін, құрал-жабдықтар, автобөлшектер әкеле бастады.
Мұнда барлық тауарлар банктің кепілдемесінсіз толық сенімде лизингке ... ... ... ... ... ... ... қолдауға және реттеуге байланысты нормативтік құқықтық базалар
дайындала ... ... ... ... ... лизинг негізінде
бірқатар ірі-ірі инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... пен кедендік жеңілдіктер беру мақсатында салық және кеден заңдарына
өзгертулер мен толықтырулар ... ... ... ... ... ... қызығушылықтар пайда бола бастады.
1995 жылдың 29 сәуірінде Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік
мүлікті ... ... ... ... ... лизинг жөніндегі
департамент құру туралы қаулысын ... Ол ... ірі ... ... ... ... ... пайдалану аясында біртұтас
мемлекеттік саясатты қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... шегінде өз қызметін
тәуелсіз жүзеге ... ... ие ... Оның ... ... лизингтің дамуының оңтайлы жоспарлары мен болжамдарын,
негізгі бағыттарын дайындау, жалпы республикалық және ... ... ... ... ... ... лизинг мәселелері
бойынша заңдар мен өзге де ... ... ... қатысу болып
табылады.
Іс жүзінде бұл шешім шетелдік инвестицияларды ... мен ... ... ... ... әдістердің бірі ретінде лизингке мемлекеттік
деңгейде ... ... ... ... ... ... орай ... департамент өз қызметіне толық кіріспей жатып мемлекеттік
биліктің ... ... ... ... ... ... жылдың 10 қазанында Үкімет Ұлттық лизингтік компаниясын ... ... ... Министрлер Кабинеті "Алемсистем" қаржы-
инвестициялық ... ... ... ... құру ... ... Оны жабық акционерлік ... ... ... ... құрылымдардың және банкілердің,
шетел фирмаларының қатысуымен құру ... ... ... ... 25 %-нан ... емес мемлекеттік акцияларының пакетін ұстаушысы
ретінде Мемлекеттік мүлік жөніндегі ... ... Бұл ... ... ... сәйкес көлік-техникалық
импортын қамтамасыз ету, өндіріске ақша қаражаттарын салумен ... ... ... ... ... өсуіне қолдау
көрсету, өндіріс аясына ірі мөлшердегі ... ... ... ... ... ... қызметі жүктелді.
Қазіргі уақытта Қазақстанда лизингті ұйымдастырудың негізгі төрт
бағыты жүзеге асып отыр:
1. ... ... яғни ... ... ... ... жүзеге асырылатын лизинг;
2. Коммуналды ... ... ... бюджет қаражаттарымен
қаржыландыратын лизинг;
3. Коммерциялық лизинг — толығымен заем ... және өз ... және ... ... ... ... ... Аралас лизинг немесе мемлекеттің және коммерциялы құрылымдардың үлесті
қатысуымен лизинг.
Бұл жерде мемлекеттік және жергілікті органдар - ... ... ... ... және ... ... кепіл ретінде түсуі не
болмаса лизингтік келісімдердің белгілі бір бөлігін қаржыландыру ... ... ... ... жылдары Қазақстанда лизингтік операцияларды жүзеге асыру көлемі бірте-
бірте өсуде. Қазіргі кезде Қазақстанда 11 ... ... ... ... ауылшаруашылық көліктерін және
құрал-жабдықтарын жалға берумен айналысады.
1998 жылы ... ... ... ... ... ... ... 45 пайызға өсіпті. Әрине бұл жалпы экономикалық жағдайға,
яғни кәсіпорындардың ақша қаражаттарын алу мақсатында тұрып ... ... мен ... ... ... ... беруімен байланысты екені
сөзсіз. Мұнымен қатар, сондай-ақ жеке меншіктен жалға беру үлесі 11 ... ... ... отыр.
Міне осылайша Қазақстан аумағында лизинг өзінің ... ... ... әрбір секторына жүйелеп енуінен ... ... ... алып келеді.
1993 жылы 15 қарашада Қазақстанның Ұлттық валютасы - ... ... ең ... қаржы-несие шеңберінде реформалардың тездеп ... әсер ... Осы ... ... қайта құрылудың екінші кезеңі
басталды, оның негізгісі - Үкімет пен Ұлттық Банктің өзінің дербес ... ... ... ... ... экономикасы экономикалық тұрақтылықпен және
инфляциялық сатыдан инвестициялық сатыға көшумен сипатталатын жаңа кезеңге
аяқ басып ... Осы ... аяқ ... ... ... ... үшін,
соның ішінде шетелдік инвестицияларға жағдай жасау және іскерлік беделдікті
жандандыру керек-ақ. Осы мәселелерді ... ... ... ... ... және қаржылық тұрақтандыруды одан әрі жалғастыру
экономиканың ұзақ уақыт құрдымға кетуіне әсер етуі ... ҚР ... ... негізгі бағыттары
Экономиканың инвестициялық кезеңінің дамуы лизингтік бизнестің кең
тарауына ... жол ... ... сәйкес, Қазақстанда лизингтің ... ... ... ... және ... ... мен
факторлары әсер ететіні айқын болып отыр. Бұл факторлардың кейбіреулері
лизингтің дамуына кері әсерін тигізгенмен, кейбіреулері ... жол ... ... лизингтің дамуына жасалынған сараптама бұған дәлел
және ол бойынша 1992- ... ... ... ... ... 1995 - 1997 ... мемлекеттік және аралас лизингті ... ... ... ... ... лизингтің тез дамуына, әсіресе коммерциялық лизингке, ... ... ... ... әсер етті және әсер етіп ... ... ... келесі мәселелерді атап көрсетуге ... ... және ... ... ... және ... ... пен құрал-жабдықтарды лизингке алуды қаржыландыру үшін ішкі
және сыртқы ... ... ... іздеу мен тарту, лизинг
негізінде көліктер мен құрал-жабдықтарды алу және ... ... ... ... ... бизнесті дамыту және реттеуді ... ... әлі де ... жеткіліксіздігі, сондай-ақ лизингке мемлекет
тарапынан қолдау көрсету механизмінің жүйесіздігі және ... ... ... ... ... ... ... ойымызша негізгі үш
бағытпен байланысты:
1. ... ... ... ... және ... ескірген негізігі
қорларды тез және түгелімен жаңарту;
2. Инфляция деңгейінің және экономиканың басым аймақтарына заем, ... ... және ... инвестициялар ағымының төмендеуіне байланысты
инвестициялық белсеңділікті көтеру;
3. ... ... және орта ... даму ... мен ... ... ... көрсету.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев өзінің "1997жылғы ішкі
және ... ... ... ... мен елдегі жағдай ... атап ... ... уақыт бойы жаңартуға және жөндеуге
жіберілмеген негізгі қорлар әбден ... ... ... ... оларды тіпті қауіпті жағдайда және бұл мәселені шешу алдағы
қысқа мерзім ішінде ... ... ... дамуына әсер ететін мәселелердің бірі елдегі инвестициялық
ахуалды жақсарту болса, оған ... ... ... қолдау туралы" заң мен кәсіпкерлердің жағдайын жақсарта ... ... ... ... Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау
инвестициялық ... ... ... ... ... мен ... жүйесін белгілеуден, инвесторлар алдында
Қазақстан Республикасының атынан әрекет ... ... ... ... қамтамасыз етіледі. Тікелей инвестицияларды мемлекеттік
қолдаудың мақсаты — экономиканың басым секторларында тауар ... ... ... ... ... ... ... ету үшін қолайлы
инвестициялық жағдай жасау.
Еліміздің шаруашылық кешендерінің ... ... ... - ... ... ... маңызды алғышарттарының бірі.
Оны жүзеге асыру ... ... ақша ... ... көздеріне
(отандық банктердің қоры, шетел инвестициялары) және ... келе ... және орта ... арқа ... ... ... Еуропа елдерінің көлік
құрастыру салаларында, мысалы Италияда лизингке алынатын құрал-жабдықтардың
көлемі 40 - 50 пайызға дейін жетеді екен. ... да ... ... ... үшін ... ... ... тиімді
бағыттардың бірі, сонымен қатар өндірісті техникамен кайта ... ... ... болуы керек және міндетті де.
Қорытынды
Бүгінгі таңда банк ... ... банк ... ... анықтау еліміздің экономикалық саяси, әлеуметтік өмірінің басты
назарында. Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.
Сондықтан коммерциялық банктер қазіргі ... ... ... ... әлемдік тәжірибеге сүйенеді. Бірақ қазіргі жағдайда
батыс экономикалық теорияларының ... ... ... қажеттіліктерін толығымен қанағаттандыра алмайды.
Бәрімізге белгілі Қазақстанда нарықтық ... ... ... байланыстардың жаппай үзілісі, ... және ... мен баға ... өсуі ... ... ... жағдайында бастады.
Міне осы жағдайлар Қазақстан экономикасындағы негізгі ... ... және ... ... ... өзекті мәселелердің бірі
болып табылады. Себебі көптеген кәсіпорындардың ақша ... ... ... ... ... ... ... үшін несие алудағы қиыншылықтар әсер етеді.
Осы жағдайларда негізгі құрал-жабдықтарды жаңартудың ... бірі ... ... ... және ... формасы лизинг болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Донцов С.С «Лизинг – кәсіпорында негізгі құралдарды жаңартудың тиімді
құралы» // Қазақстан банкі №5 ... ... Банк ісі ... ... ... ... – ел дамуының дәнекері » // Егемен Қазақстан 2004-
24 сәуір
4. Мұрат Мұқаштегі «Лизинг: Ізденіс және ізгі ... ... ... ... 2005-29 ... А.Смагулов Лизинг Алматы «Балауса» 2002г
Учебнре пособие для ВУЗ
6. М.К.Кенжебулатов «Развитие лизинга в РК»
// Аль-Пари №4 2005г
7. С.Абдильдин к.э.н ... суть и ... ... №4 ... ... «Рынок лизинговых услуг в РК»
// Аль-Пари №3 2006г
9. Ж.Әмірбек «Қазақстанда ... ... ... ... Заң ... ... З.Ө «Қазақстанда лизингтің дамуы: іске асырылуы және
болашағы»
// Статистика, учет и ... ... ... ... және ... нақты секторы»
// Аль-Пари №4 2005г

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Лизинг инвестицияны қаржыландыру тәсілі ретінде28 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік қызметінің тиімділігі89 бет
Кәсіпорынның шаруашылық қызметі51 бет
Қосылған құн салығы бойынша енгізіліп жатқан өзгертулер мен толықтырулар9 бет
Жал есебі19 бет
Инвестициялаудың ең қауіпсіз түрі - Лизинг27 бет
Лизинг ұғымының пайда болуы мен экономикалық мәні15 бет
Лизингтік келісімдегі операциялар26 бет
Лизингтік қызмет көрсетудің теория-әдістемелік негіздері68 бет
Қазақстанда қаржылық лизингтің даму жолдары мен мәселелері29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь