Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынас

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

І Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым . қатынастың теориялық негіздері

1.1 Қарым . қатынас туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.11

1.2 Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым . қатынастың психологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12.17

ІІ Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым . қатынасты анықтау жолдары

2.1Оқушыларға қарым . қатынас өнерін меңгертудің жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18.24

2.2 Мұғалімнің кәсіптік мәртебесі мен беделі ... ... ... ... ... ... ... ... ..25.30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Қазіргі қоғамымыздағы өзгерістер мен адамгершілік құндылықтары, оның ішінде қарым – қатынас және адам мәдениетінің деңгейін түбегейлі қайта қарастыруды қажет етеді. Әсіресе әлемдік деңгейде қарым – қатынас проблемаларының шиеленісіп отырған шағында мұғалімнің оқушыға қатынасын ізгілендіру, оны жоғары мәдениеттілік деңгейіне көтеру қажеттілігі байқалып келеді.
Психология ғылымында қарым – қатынас өзекті мәселе болып табылады. Өйткені психология ғылымының кез келген мәселесі адамдардың жан дүниесінің сырымен тығыз байланысты. Сондай – ақ қарым – қатынас мұғалім мен оқушының арасындағы байланыс факторы екені белгілі.
Қарым – қатынас ұғымын педгогика мен психологияға алғаш рет енгізген А.Ф.Лазурский. Ол оқушының – сыртқы объектіге, адамға, рухани байлыққа, материалдық дүниеге қатынасын білдіретін ұғым.
Педагогика ғылымында адам - қоғамның басты құндылығы. Ол қоғамдық дамудың мәдени – рухани құндылықтарымен ашылады. Сонымен қатар жеке адам танымының, қарым – қатынастың, шығармашылықтың белсенді субъектісі ретінде беріледі. Олардың өмір сүруі тек қана қоғам талаптарына сай. Яғни, қарым – қатынас адамзат болмысының өмір сүру шарты деп есептелінеді.
Аталған еңбекті зерттеуде, қазіргі кезде мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынасты, оның өзіндік ерекшеліктерін қарастырған еңбектің жоқтың қасы екені анықталды. Сонымен, мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынас мәдениетін қалыптастыру, оны тәрбие үрдісіне ендіру деңгейінің төмендігі мен балалардың қарым – қатынас мәдениетін бүгінгі өмір талабына сай, ұлттық сипатта қалыптастыруды жүзеге асыру қажеттілігі мен оны ұйымдастырудың ғылыми әдістемелік бағыттарының жеткіліксіздігі аралығында қарама – қайшылықтар туып отырғаны анықталды.
1. Хасанова А. Ұстаз бен шәкірт қарым – қатынасы. // Сынып
2. Сүлеймен А. Мұғалім мен оқушының қарым – қатынасы. //Мектептегі психология. 2007. №1. 56-57б.
3. Сағынғалиева С. Қарым – қатынас шеберлігі. //Мектептегі психология. 2007. №3. 33б.
4. Ахметкәрімов Қ. Мұғалімнің кәсіптік мәртебесі және беделі туралы ой. // Қазақстан мектебі. 2001. №3. 48-52 б.
5. Тоқсанбаева Н.Қ. Педагогикалық ұжымдағы қарым – қатынастың психологиялық еркшеліктері. // Хабаршы. №14. 48-51б.
6. Манасбаева А.И. Педагогикалық қарым – қатынас өнерін меңгерудің психологиялық жолдары. // Хабаршы. №14. 52-56б.
7. Жарықбаев Қ. Психология. Алматы., Білім. 1993.
8. Жарықбаев Қ. Психология негіздері. Алматы., 2004.
9. Сәбет Бап – Баба. Алматы 2005.
10. Өтебаева Г.К. Отбасы мен балабақша арасындағы өзара әрекеттің әлемдік тәжірибесіндегі сипаты: тәрбие және қарым – қатынас. //Білім,2006,№3,Б.56-58.
11. Талдыбаева А. Ата – ана мен бала қарым – қатынасы. //Қазақ тілі мен әдебиеті, 2003, №4,Б11-12.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................3-4
І Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынастың теориялық негіздері
1. ...... ... жалпы
түсінік.....................................5-11
1.2 Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – ... ... ... мен ... ... қарым – қатынасты анықтау жолдары
2.1Оқушыларға ...... ... ... Мұғалімнің кәсіптік ... мен ... ... қоғамымыздағы өзгерістер мен адамгершілік құндылықтары, оның
ішінде ...... және адам ... ... түбегейлі қайта
қарастыруды қажет етеді. Әсіресе әлемдік деңгейде қарым – ... ... ... ... ... оқушыға қатынасын
ізгілендіру, оны жоғары мәдениеттілік деңгейіне ... ... ... ... ... – қатынас өзекті мәселе болып табылады.
Өйткені психология ... кез ... ... ... ... ... тығыз байланысты. Сондай – ақ қарым – қатынас мұғалім
мен оқушының арасындағы байланыс факторы екені белгілі.
Қарым – ... ... ... мен ... ... ... А.Ф.Лазурский. Ол оқушының – сыртқы ... ... ... материалдық дүниеге қатынасын білдіретін ұғым.
Педагогика ғылымында адам - қоғамның басты құндылығы. Ол қоғамдық
дамудың ...... ... ... Сонымен қатар жеке адам
танымының, қарым – қатынастың, шығармашылықтың белсенді ... ... ... өмір сүруі тек қана қоғам талаптарына сай. Яғни, ... ... ... ... өмір сүру ... деп ... еңбекті зерттеуде, қазіргі кезде мұғалім мен ... ...... оның ... ... ... жоқтың қасы екені ... ... ... мен ... ...... мәдениетін қалыптастыру, оны тәрбие үрдісіне
ендіру деңгейінің төмендігі мен ... ...... ... өмір ... сай, ... сипатта қалыптастыруды жүзеге асыру
қажеттілігі мен оны ұйымдастырудың ... ... ... аралығында қарама – қайшылықтар туып отырғаны анықталды.
Біз мұғалім мен оқушы аралығындағы оқушының тіл ... ... ... жасаған қарым – қатынас ерекшеліктерін қарастыру
барысында, курстық жұмысымыздың ... ... мен ... ... - ... деп белгіледік.
Зерттеудің мақсаты: Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – ... ... мен оны ... ... анықтау.
Зерттеу нысаны: Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынас мәселесі
Зерттеу пәні: ... мен ... ... ... – қатынасты
қалыптастыру үрдісі
Зерттеудің міндеттері:
1. Қарым – ... ... ...... ... Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынасты ерекшеліктерін
анықтау, ... ... ... ... болжамы: егер, мектептегі мұғалім мен оқушы арасындағы қарым –
қатынас ғылыми негізделген бағытта ұйымдастырылса, онда мұғалім мен оқушы
арасындағы ...... ... ... ... ... Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынастың теориялық негіздері
1.1 Қарым – ... ... ... ...... ... – біріккен әрекеттестіктің қажеттілігінен
туындайтын адамдар арасындағы контактілердің дамуының көп ... ...... барысында бірігіп әрекеттесушілер өзара ақпарат алмасады.
Қарым – қатынастың бұл жағы коммуникативті деп аталады. Қарым – қатынасқа
түсу ... ... Ал ... осы ... ... асырушы және
басқарушы.
Қарым – қатынасқа түсу барысында мақсат болады. Осы мақсатқа жету
барысында олар басқа ... әсер ... Оған ... ... әмір ... бейнелейді және тағы басқа. Қарым – ... ... ... ... ...... жүзеге асқанда адамдардың
да әрекеті өзгереді. Бұл тұлға аралық әрекеттестік болады. Біріккен әрекет
барысында адамдардың өзара бір – ... ... ... бірлігі болып,
табылады. Біріккен әрекет және қарым – қатынас әлеуметтік бақылау барысында
жүзеге ... ал ... ... ... ... ... ... керек.
Әлеуметтік норма дегеніміз – қоғамда пайдаланған тәртіп үлгілері
адамдар әрекетімен ...... ... ... ... өте кең.
- еңбек тәртібіне сәйкес келу.
- әскери борышын өтеу
- патриотизм
- сыпайылық ережелері
1. Өзара әрекеттестік ... ... мен ... ...... құрметтеуді тудыру қажет. Мұндай қарым – қатынас екі ... ... Ұлы ... ... ... ... ... ретінде қолданады.
2. Қарым – қатынас барысында қарым – қатынасқа түсушілердің бірін ... ... ... ...... ... ... бірін – бір
дұрыс түсінуі немесе бір– біріне сенімділігін, ... ... адам ... ... ма?, жоқ па? ... ала біле білмеуі. Осылайша
қарым – ... ... 3 ... ... ... ... (ақпарат алмасу)
2. Интерактивті (өзара әрекеттесті)
3. Перцептивтік (өзара қабылдау)
Осы үш ... ... ... қарым – қатынас өзара әрекеттестікті
ұйымдастыру құралы ретінде көрінеді. Қарым – қатынас заңдылықтарын ... ... ... білуде мұғалім басты қызмет атқарады. Өзара қарым ... және ... ... ... алу және ... ... ... алуда толық қанды педагогикалық процесс жүзеге асады.
Педагогикалық қарым – қатынас дегеніміз – ... ... ... ... ... мен жүзеге асыру формасы оның
мазмұнының ақпарат алмасу және оқу тәрбиелік әсер ету ... ... ... ... табылады. Ал мұғалім осы процесті жүзеге асырушы
және басқарушы.
Егерде мұғалім оқушыға ... ... ... және ... қоя ... оның ... оқушымен қабылданады. Ал егерде оқушы мұғалім
талабынан өзіне деген құрметтерді сезінбесе онда ... ... ... да ... ол ескертулерді байқамағандай отыра беруі мүмкі. Оқушыға
қатысты қолайлы психологиялық климатты ... ... және ... ... мұғалім тәрбие мақсатына жетті деп есептеуге болады.
Кез – келген қарым – қатынас ... ... ... Әлеуметтік
топта пайда болған қақтығыс әртүрлі құдылықтарға, себептерге байланысты
болады. Себептері:
Заттық – іскерлік және ...... ... ... ... ... ... белгілі бір іс барысында өткір
диспут, пікір – ... ... ... ... Бірақ бұл тек іскерлік
байланыстарға ғана емес тұлғаның қарым – қатынасына әсерін тигізбейді.
Тұлғалық – ... ... ... ашық ......... адамдар арасында өзара білім, тәжірибе ақпарат алмасу
құралы болып табылады.
Адам қатынас ... ... ... етіп, өзінің материалды және
рухани қажеттілігімен ... ... Адам ... ... ... бастап, қарым – қатынас психикалық дамуының негізгі факторы
болып табылады. Бүгінгі таңда қарым – ... ... ... ... ең өзекті проблемалар қатарына жатады.
Психолог М.И.Лисина қарым – қатынас дегеніміз ортақ нәтижемен ... ... ... екі немесе одан да көп адамдардың орындалған
өзара байланысы.
Қарым-қатынас педагогикалық іс-әрекеттің ең маңызды құралы. Педагогтар
еңбектерінде, В.Н. ... ... ... ... ... үш ... ... ретінде көрсетілген:
1) Қарым - қатынас қатысушылардың бір-бірінің психикалық танымдылығы.
2) ... ... ... ... ... үн ... іс - ... қарым – қатынастың түрі ретінде ... ... ... ... ... ... ... әдістерімен тәсілдері болып саналады. Тұлғааралық
қарым – қатынас тек сөздің ... ... емес және оның ... байланысты. Адам қарым – қатынастың объектісі және субъектісі
Объект – пасивті адам. Субъект - ... ... ... ...... ... көптеген мәселелер көтерген.
Мысалы Н.К. Крупская, С.Т.Щатцин, А.В.Луначарскй, П.П.Булунский ... ... ...... қызметтесу, жолдастық қарым – ... ... ... ... тиіс делінген. Сухомлинский 50 - 60 жж.
педагогикалық қарым – қатынас мәселелерін көтерген.
Педагогикалық қарым – ... ... Кан ... ... ...... кітабы бойынша кәсіптік
педагогикалық қарым – қатынас үрдісінің құрылымы:
- Педагогтың сыныппен алдын – ала ... ...... Болжалау кезеңі (жоспар құру)
- Алғашқы іс - әрекеттесу сәтіндегі тікелей ...... ... ... шығу)
- Педагогикалық үрдіс барысында қарым – қатынасты басқара алу
- Іске асырылған ...... ... талдау және оны болашақ іс -
әрекетке үлгілендіру (анализдеу)
1. Үлгілендіру кезеңі сынып ерекшелігін ... ... ... ... іс - ... ... кездесетін қиыншылықтар жұмыс
динамикасын, жоспарланған сабақ материалдары оқытушының көз ... ... ... да көзқарасы ретінде сабақты елестете алуы керек.
2. Комуникативті шабуыл, сыныпты ... тез ... қосу ... өзін - өзі ... алу ... мен ... әсер етуді білген жөн.
3. Басқара алу – оқушының құлшынуын демеу қажет, ... ... ... ... алу, ... ... ... тиісті жерде түзету.
4. Талдау мақсаттылығы, құралдардың нәтижесінің үйлесімділігін табу.
Психолог ... ...... ... тәсілдерін
көрсетті:
1. авторитарлық – яғни басқарудағы қатал тәртіп.
2.демократиялық – бұл әріптестік, әркімнің белсенділігін ... ... ... ... ... таңда жалпы оқушы мен
мұғалім, ата – ана мен бала арасында ...... ... ... анықталды. (Бұл тәсіл В.С. Мухина бойынша).
Демократиялық стиль – ... ... ұжым ... ... ... іс - ... мақсатын әр баланың сана сезіміне жеткізуге
тырысады. Барлығын ... ... ... бақылауға шақырады. Өзінің
мақсатын тек басқару мен бағыттаудан бөлек тәрбиелеу деп ... ... ... ... ... ... өзін - өзі басқарушылық дами
түседі. Демократиялық бағытты барлық ... ... ... ... ... тырысады. Әр баланың дербестік қабілетін ... ... ... ... ...... негізгі тәсілі кеңес,
сұрау, ақпарат.
1. Авторитарлы қарым – қатынас
2. Демократиялы қарым – ... ... ...... Авторитарлы қарым – қатынас үлкендер талабына шартсыз түрде бағыну.
Бұл жағдайда бала пассив күйде болады. ... ... ... ... ... ... қысым көрсете отырып, бәрін бір
тәртіпке бағындырады. Бұл жағдайда бала ... ... ... бастайды.
Нәтижесінде бала өз тәртібін реттеп менгеруде қиналады. Жаңа ортада тәртіп
бұзуға икемді келеді.
2.Демократиялы қарым – ... ... ... ... ... ... Бұл тәсіл мұғалім мен оқушыны бір жағдайға қойып, ортақ әрекетке
жұмылдырады. Оларда «біз» сезім ... ... ... тәсіл балаларда
өзіне деген сезім, жағымды көңіл күй тудырады, ондай бала түрлі жағдайларда
өз ... ... ... беріп, кез келген ортаға бейімделгісі келеді.
3.Либералды қарым – қатынас мұғалімнің оқушыға оқу ... ... шала ... Бұл ... әр ... өзінше бейберекетсіз әрекет
жасайды. Бала ... ... ... түсінбейді. Ондай балаларда
ұйымдастырушылық қабілет өте төмен болады.
4.Либералды стиль – ол ... ... ... ... ұжым ... ... ... Мәселелердің бәріне үстірт қарайды.
Болып жатқан жағдайлардың ... ... ... ол ... ... сөз ... ... жоқ.
Педагог М.И. Юсупов қарым – қатынастағы мұғалімнің өзіндік тәртібіне
сәйкес төмендегідей ... ... ... ... «Қытай керегесі» - 1 модельге сәйкес ... ... ... ... ... ... арасында түрлі кедергілер пайда
болады. Нәтижесінде оқушыда мұғалімге деген немұқрайлы, суық қатынас туады.
2.«Локатор». ... ... ... ... ... ... оқу ... барысында аудиториядағы тыңдаушылардың біраз ғана
бөлігіне бағыттала қатынас жүргізіледі. Бұл ... ... – ұжым ... жүйе ... ... ... мұғалімнің қатынастағы сөзі көбінесе
монологты сипатта ... ... ... ойы тек өзіне бағытталғандықтан
ол тыңдаушыларға ешбір әсер етпейді. Бұл жағдайда педагогтық ваккум ... ... ... ... мен ... диалогты можорлы
көңіл күйде болады. Оқушы белсенділігімен инициативасын мадақтау мақсатында
қатынас жүргізеді. Оқу ... ... ... ... ортақ әрекеттер
барысында шешімді.
Адамға қарым – қатынасын реттеуге бағытталған.
Адамгершілік категориясы.
Гуманизм қағидасына сүйене келе әр ... ... ... ... адамға, құрметті сақтап қарым – қатынас жасау, такті болу. Әр
адамға, соның ішінде мұғалімге қойылатын талап.
Педагогикалық қарым – қатынас ... ... ... ... іс - ... негізінде қойылған қарым
қатынас.
2. Достық араласу негізінде қатынас
3. Ара қашықтық қатынас
4. Ойнақтасу қатынасы
5. Қорқыту ... ... ...... ... ... тұлға болып қалыптасуы мен тұрмысының
қажетті шарты. Тұлғааралық қатынас - ... ... түрі ... ... ... оның ... Тұлғааралық қарым-қатынастың
шығармашылық (ұйымдастыру) қалыптастыруы негізгі педагогикалық міндеті.
1.2 Мұғалім мен ... ... ... – қатынастың психологиялық
ерекшеліктері
Мұғалімдер мен ... ... ... – қатынастары – ересек
адамдардың тәрбие ықпалының маңызды жолдарының бірі. Мұғалім ... ...... ... және ... ... ... ол
оқушыны істің негізгі өрісінде – мектепте көреді, оның ... ... ... Бұл бір ... ... үшін көп ... ... мұғалімнің тәрбиелік мақсатына жетуіне әсер етеді, себебі
оқушылармен араласа ... оның ... ... факторларды ескере
алады және соған сәйкес күнделікті тіршілікте туатын проблемаларды шешуге
көмектесе отырып, ... ... ... олай ... ... көпшілігі оқудан, ... ... ... яғни ... ... адамдарға қарағанда мұғалімге әжептеуір
таныс ... ... ... ... практикада мұғалімнің оқушыларымен қарым – ... ... ... Көп ... бұл әрбір педагогтың басқару стиліне
тәуелді, ... ... оның ... ... ... ... тәрбиешінің орындау мәнерлері және ... ... ... бар зерттеушілерді негізге алсақ мұғалімдерде неғұрлым
жиі кездесетін оқушыларды басқару стилінің бес ... ... ... ... (өзі ... ... ... активке
сүйенбей – ақ, ұжымды жалғыз өзі басқаруды іске ... ... ... сын ... айтуға, инициатива көрсетуге оларға
қатысты мәселелерді шешуге ... ... ... дәйекті
талап қойып, оның орындалуын ... ... ... ... ... автократтықтың негізгі белгілері тән.
Бірақ, мұнда оқушыларға қатысы бар ... ... ... ... береді. Алайда мұғалім әрқашан да өзінің бағдарларына
сәйкес соңғы шешім қбылдайды.
Басқарудың демократиялық стилінде мұғалім ұжымға сүйенеді, оқушыдарды
дербестікке ... ... ... өмір проблемаларын
талқылайды да нәтижесінде белгілі бір ... ие ... ... ... ... ... немесе оның мақұлдауы керек. ... сын ... ... шыдамдылықты көрсетіп, оларды
түсінуге, олардың жеке ... мен ... жете ... ... елемеушілік стилінде мұғалім шамасы келгенше оқушылардың
тірлігіне көп араласпауға, міндеттері мен ... ету ... ... ... ... іс ... оларды басқарудан шет
қалуға тырысады.
Айнымалы стильге тән ... ... ... немесе өзіндік
эмоциялық күй – жайға байланысты жоғарыда сипатталған ... ... ... іске ... ол ... ... ... қарым –
қатынас жасау жүйесін шатастырып, жағдайға ... ... ... мұғалімнің оқушылармен қарым – ... ... ... өз ... қалай қабылдайтынына, шәкірттерімен
келіспеушілігінің жиілігіне, балалар ұжымындағы психологиялық жағдайға
т.б. ... ... Ол ... ... ... ... ... оқушыларымен тығыз қарым – қатынас жасауына әсер ... ... ... қарым – қатынас жасауына қарай ... ... ... ... ... ... береді.
Бірінші топқа балалармен тұрақты араласатын мұғалімдерді жатқызуға
болады және бұл қатынас оқытушының ... ... ... ... ... ... пен сенімділіктің үлкен
дәрежесімен ерекшеленеді. ... ... өте жиі ... басшылықтың демократиялық стилі тән.
Екінші топты оқушыларға ... ... ... ... ... ие болған мұғалімдер құрайды. Бірақ түрлі ... ... ... оқу ... тыс ... ... ... қайсы – бір мектеп оқушылардың өздері ... ... ... ... ... осы ... барады, сонда қатынас шын
көңілдік пен сенушіліктің ең жоғарғы деңгейінде әдеттегідей ... ... ... – ақ ... ... стиліндегі мұғалімдер басым
болады, бірақ аздаған өктемдік стильдегі мұғалімдер де бар.
Үшінші топта ... ... ... араласуға ашық тырысатын,
алайда араласы жоқ мұғалімдерді енгізуге болады. Бұл әр ... ... ... ... ... екіншісінің оқушының олармен
сенімді араласа алмайтындығынан, себебі бұл мұғалімдер я ... қана ... не ... сеніп айтылған ... ... не ... оны жақсы көрмейді. Мұндай ... ... және ... ... кездескенімен, басқарудың өқктемдік
стилі бар ... ... ... ... оқушылармен араласатын іс мәселелерінің тар
шеңберімен шектелетін ... ... ... ... ... және елемеушілік стиліндегі мұғалімдер.
Мұғалімдерге өзінің ересектігін мойындата алмай, олармен қарым ... ... ... ... бір бөлігі өздерінің шынайы ниетін
жасыруға тырысады. ... ... ... ... ... сәйкес
ұстайды. Осылайша жағымпаздық пен жалғандық пайда болады. Кейбір оқушылар
өздерінің жеке басының ... ... мен ... ... ... ... ... алады, сайқымазақ, «сәби» т.б.
күйінде қалады. Бұл оқушыларға мұғалімдердің ... ... ... ... ... мәселелерді ... ... ... пікірі бойынша, мұғалімдермен қарым – қатынасты ересек
адамдардың сенбеушілік, түсінбеушілік, ... ... аз ... талап қою, педантизм, өз пікірімен мезі ... ... ісі ... ... ... арамзалық, сабақ берудегі кемшілік сияқты
мінездері бұзады.
Оқушылардың мұғалімдермен өзара ... ... ... ... психологиялық шарты – мектеп оқушысының жеке басын
тәрбиешілердің сыйлауы. Әйтпесе ... ... сан ... туады. Оқушылармен келіспеушілік ... ... ... ... ... өктем я айнымалы стильдері барларда
бұл жиі ұшырасады. Міне, сегізінші және ... ... ... ... кей кездерде мұғалімдермен ... ... ... ... ... ... келіспеушілік, жеткіншектерге
қарағанда сирек. Олардың ... ... ... ... ... келіспеушілік көбіне мұғалімдердің тәртіптік және ... ... ... ... ... Үлкендерге құнды
бағдарлар деп аталатын, мінез – ... ... ... ... тура ... ... келіспеушіліктер пайда
болады.
Келіспеудің өту формаларында да өзгешеліктер байқалады. Бастауыш
кластарда олар ... ... ... ... ... ... сирек ашық қарсыласады. Жоғары ... ... ... ... ... ... ... көзқарасына тұрақты келіспеушілік формасын қабыдайды.
Мұғалімдермен ... ... ... ...... ... ... және басын қалыптастыру процесіне де зиян
тигізетіндігі ... ... ... күйі, А.А.Бодалев пен оның
қызметкерлерінің зерттеулері көрсеткендей, көп жағдайда ... ... ... ... ... Бұл, ... мұғалімнің оқушыларға
деген бағдарына байланысты. Мысалы, ... ... ... ... ... дербестіктің дамуын ашық
жете бағалай алмайды да, ... ... ... албырт, салғырт т.б.
деп санайды. Басқарудың ... ... ... өзінің
оқушыларына неғұрлым сан алуан, жекелеген сипаттама береді. ... ... ... ... ... қызмет істейтін кластарда
сабырлы қанағаттану, көңілділік жағдай жиі болатыны ... ... ... ... мұғалімдер оқушыларға жиі сұс көрсетеді, ал ыза
мен ... ... ... стильдегі мұғалімдер басқаратын ... ... Бұл ... ... ... ... әр ... тәжірибесін жасай отырып, басқарудың әр түрлі
стиліндегі ... ... ... – құлық белгілерін
қалыптастыруға өзінше ... ... ... ... сан ... ... және ... ықпалымен жасалады. Бұл жерде субьективті деп ... ... ... – құлық ерекшеліктерін (темпераментін, ерік – жігер
қасиеттерін, эмоциясын, ... т.б.), ... – ақ ... ... ... ... өзіндік бағалау ерекшелігі, өзіндік сыйлау
деңгейі әлеумтеттік бағдары сияқты ... ... ... факторларға мектеп әкімшілігінің ... ... ... ... ... – қатынас сипаты, бірнеше ... да ... ... ... ... ... кәсіби бейімделуі деп
мектепке жұмысқа келген жас ... ... оқу ... ... қызметтің нақтылы жағдайларға лайықтану және
дағдылану ... ... ... ... табысты болуы жеке адамға ғана емес,
көптеген ... ... ... ... ... жемісті
ықпал ететін обьективті факторларының неғұрлым елеулісі – жас маман келіп
түскен педагогикалық ... ... ... ... ... есептеледі. Қызметтің алғашқы жылдарындағы оқу көлемінің мөлшері,
сабақтарға даярлану саны, ... ... ... ... мүмкіншілігіне тәуелді болады және зор маңызға ие. Мұғалімнің
денсаулығына оның отбасы жағдайы, ... күйі де әсер ... ... ... ... ... ішінде
алдымен жеке адам үшін кәсіптің субьективті тартымдылығын атау ... ... бой ... сәттерде бейімделу тез әрі жемісті өтеді. Жас
мұғалімдерде әдептілік, ... ... да ... ... ... білу, жұмысқа шығармашылықпен қарау т.б. сияқты кәсіптік
қасиеттердің зор ... ... ... ... ... көбіне өзі процесте
қаншалықты белсенді субьект ... ... яғни ол ... ... ... ... өзін - өзі ... тырысады, соған
байланысты. Табысты кәсіби дағдылануға бұл қасиеттердің ... жаңа ... ... ... ... ... ... алған
алғашқы сәтсіздіктен пайда ... не, өзі ... ... деген пара – пар әлеуметтік үміттер ықпалынан ... ... да ... ... Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым – қатынасты ... ... ... ...... ... меңгертудің жолдары
Қарым – қатынас өнері - өте көне және ... ... бұл ... ... М.Жұмабаев өзінің «Педагогика» атты ғылыми мәнді,
публицистикалық еңбегінде, ... Дүниеде теңіз терең ... ... жаны ... ... «қаны бір, жаны бір, жол басшысы - мұғалім», - деп ... ... алты ... ... бас ... ... орын ... өте жоғары баға берді.
Мұғалім мен оқушылардың арақатынасы әрқашан көптеген ... ... ... ... ... өсу, мінездің қалыптаса бастауы (мектеп
жастағы байсалдылықтан жасөспірім жасындағы күрт ... ...... ... (өзін еркін сезінуден ызыланғанға дейін) лезде
талдауға келмейтіндіктен ұстазға бір қарағанда оқушылармен ... ... ... өзін ... ... ... себебі, нақты ... ... ...... тура бағытты табуы керек.
Мұғалім мен оқушы қарым – қатынасы өз алдына бір – ... ... ... ... ... болып, түрлі формалар мен ... ... Бұл ... мұғалім ерекше роль атқарады.
Кез келген пән тәрбиеге негіз бола алады, бірақ сабақ мазмұнының
есте ... ... мен ... ...... ... үшін,
үнемі сабақ берудің сапасын арттырып отыру керек. Пәнді меңгеру барысында
мұғаліммен тіл табысу ... ... бір ... ...... ... ... мамандығына талдау жасағанда, мектептегі кәсіби қатынас
мәдениетінің төмен екенін ... ... ең аз ... 3 ... ... 1. ... оқу ... процесінде қарым қатынасқа көп көңіл
бөлмейді және оны ... ... 2. ... практикалық
жұмысында адамның психикасына көз жұма қарайды. 3. Әр мұғалім ... ... ... ... мән ... ... ... педагогикалық ситуацияда кездеседі: 1.Сабақта
материалдарды қандай мөлшерде және қалай ... ... ... ... 3. ... және сабақты қорытындылауға қандай
материалдар беру. Мұғалім сабақты жүргізу барысында көп ... ... ... ... ... белсенділігін
түсірмеуді жоспарлайды.
Сабақ және сабақтан тыс сынып сағатын ұйымдастыру барысында мұғалім
өз ... ... ... ... етіп ... ... Олар
«қорқыныш» және «сенімсіздікті» сезінбеуі керек. Уақытты үнемдеу ... тез ... ... мұны үлгі ретінде қабылдап, үлгеруге
міндетті деп, ... ... көбі ... алмайды. Ал ... ... көп ... ... ... қояды.
Нәтижесінде: «элита» бір полюсте, екіншісінде – ... топ ... ... ... қарама – қайшылық туады.
Қарым – қатынас ... ... ... ... ... көптеген тәжірибесінің нәтижелері оқушылар мен ата – аналар
және ұжымдағы ...... ... байланысты.
- Ұжымда кәсіби тәртіпті елемеуі;
- Оқушыларды ... және ... ... ... ... ... мен мұғалім арасында қақтығысқа алып
келеді. Қарым – ... ... ... ... әсер етеді. Осыны
барлығымыз білеміз, бірақ практика жүзінде ... ... ... арасында дұрыс хабар бермеу және сенімсіздік, кейбір жағдайда
оқушылардың дұрыс ... әсер ... Ата – ... ... бірге өткізуде өзара түсінбеушілікке алып ... ... ата – ... өз ... ... ... қабылдайтынын
білмейді. Осындай жиналыстан кейін ... ... ата – ... ... қатар отбасында алауыздық тууы мүмкін.
Мұғалім қарым – қатынасы сыртқы көзқараспен адамды танып ... ал бұл өз ... ... ... ... қызметтің
негізі – адамның санасына және ... әсер ... ... ... ...... ... бір мәселені нақты ... ... ... ... ақыл беру, қадағалау, сендіру,
түсіндіру, қатесін ... ... және ... ... қарым – қатынас
процесі дұрыс емес. Бұл диалогтың формальді ... ... ... сөйлесу ғана жетістікке әкеледі. Мұнда мұғалім мен оқушы
арасында теңдік, ... ... ... – бірі ... ... Осы
диалогтағы мұғалімнің ролі қарым – қатынас нәтижесінде ... ... ...... ... ... шарттарға байланысты. Бұл ... ...... өте ... ... ...... түсетін оқушы, ата – ана, басқа
мұғалімдердің әр ... ... және ... ... ... олардың айтылған мәселені қалай қабылдайтынына назар
аударуы керек. Әңгіменің мағынасына, сөйлесу әдісіне ... қоюы ... ... ... ... ... бұл процесті
тіпті қарапайым стихиялы тәрбиеде ие болатын мақсат жобасы, ... ... тек, ... білу ... одан нені ... түсіну керек, оған қалай жету керек және қабылдау керек, бұл білім
әрекетіне басшылық ролінде ... Ал бұл ... өзі – ... ...... ... ол ең алдымен қандай да бір мінез
... ... ... ... ... біріншіден берілетін білім туралы
хабарлау керек. Бірақ оның ... бала ... ... ... ба,
соған сенімді болу керек, ал егер жоқ болса, онда ... ... ... ... оның жұмыс барысындағы тәрбиесіне
байланысты. Бірақ тәжірибесінің аз ... ... ... ... етпеуі тиіс. Мұғалім жұмысының басынан жинақы, осындай мәселелерге
дайын болуы керек. Мейірімділік, баптылық, ... ... ... болуы
және т.б. қасиеттері болмаса, оны керек кезінде ... ... ...... ... қиын ... Бұл қасиеттерді мұғалімнің
кәсіби мәдени қасиеттері деп айта алмаймыз, бірақ ... ... - ... ... ... – қатынасты әрқашан көп факторлы процесс ретінде қарастыру
керек. ... ... 2 ... ... ... ... жеке ... екі топ бір – бірімен тығыз байланысты.
Жеке – оған адамның өзіне тән қасиеті жатады.
Ұйымдасқан – қарым – қатынас ... ... ...... ... ... ... киімі, тәжірибесі, білімі, эмоциялық
ұстанымы жатады.
Кейбір мұғалімдер өз жұмысына адал ... ... деп ... ... ... көңіл бөліп, өзінің сабағын жақсы өткізу – ол ... ... ... ... ... ұмытпау керек: басқа
адамның сырт қарауына ... ... ... өзінің сырт
келбетіне, тазалығына, тыңғылықты, жинақы болуына қарайды. ... ... ... ... ... ... көрінісі 2 – ге бөлінеді:
- туылған, генетикалық яғни бойының ... ... ... түрі және ... ...... ... жүруі, мимикасы, дикциясы және т.б.
Кейбір жағдайда сыртқы көрінісі адамның ішкі жан ... ... әсер етуі ... ... мұндай адам мінезінің түрінен
сақтануы керек. Өзін - өзі ... білу үшін ... ... ... ... Сондықтан мұғалім өзінің сабағын маңызды, кәсіби дәрежеде
реттеуі тиіс. ... жеке ... ... ... ... ... ... Мұғалімнің мәдени қарым – қатынасының нәтижесі
оның тек жеке ... ... ... және т.б.) ... емес. Сонымен қатар операциялық факторлар қарым – қатынастың
тууы, контакттың пайда болуы.
Мұғалім ...... ... құрылымдары, яғни әдістері,
қарым – қатынас процесін қасиеттерімен байланысты. Операциялық әдістерге
бұйрық, үлгі (мен ... ... ... ... мәжбүрлеу, еркелету және
т.б.
Көп жағдайда мұғалім бұл ... ... ... ... түрде пайдаланады. Сізді басқа ... ... ... ... және ... ... қарым – қатынас
әлеуметтік – психологиялық ... ... түрі ... болып
келеді.
Мәжбүрлеу әлі де психологиялық зерттеуді қажет етеді. Мәжбүрлеу бұл
өзінің ... ... ... ... ... эмоционалдық - тәніне
әсер ету ... ... ... ... ... ... ... тыс айтылады. Мәжбүрлеу беделді, өзін лидер ... ... өз ... ... ... ...... түсуші
екі адам бір – біріне толық сенетін ... ғана ... ... ... ... оның ... ... ойлап айтылуы
керек. мәжбүрлеудің негізі – аудиторияны немесе бір ... ... ... ... ... ... қолдану. Мәжбүрлеу сендірумен ... – бұл әдіс ... ... сендіру мақсатында қолданады.
Сендіру әлеуметтік – ... ... ... ... ...... жалпылау, аналог және қорытындыдан тұрады. ... ... ... ... ... ... болмайды.
Сендіру үшін жан – жақты білім керек. ... ... ... ... қызығушылығын оның сол кездегі психикалық кейпін ескеру ... бір ... ... ... ... оны ден ... ... керек.
Ал көп адамға айтқан кезде ... ... ... ... Кейде адамды сендіру қиынға соғады. Егер ол ... ... ... ... ой ... оны ... ... Басқа
оппоненттің әлсіз жерін тауып, өзіңіз басқа тағы тауып, ... ...... процесінде сендіру мен мәжбүрлеумен бірге еліктеу
механизмі негізгі роль ...... ...... ... ... негативті және позитивті факторларға бағытталады. Ол ұзақ уақыт
сақталуы мүмкін. Ереже бойынша, ... бір ... соны ... ... ... ... бір ... електеп оның мүшесі ... ... ... ... аударту үшін де електейді. Електеу
адамның ... ... ... ... дамиды және сыртқы
көріністен адамның ішкі дүниесіне әсер етуі мүмкін. Қарым – ... ... ... роль ... – бұл ... – қызметтегі адамдардың интенсивті бірігуі.
Ойлар, модаға, көңіл – ... ... ... ауысады. Жұқтыру тек
бір уақытта ғана және ұжым ... ... ... ... ... да ... ... одан шығып кете алмайсың. Ол үшін
белгілі бір мақсат және айқын стимул ... ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы: спорттық ойындар, әр түрлі
конкурстар. ... ... ... оған ... ... - ... бір түрі ... - адам өзін ... ... ... ... ... нормаларды, идеяларды, бағаларды реттеуге ... ... ... Оның айырмашылығы саналы ... ... ... ... қорыта келгенде:
- Мұғалім әрқашан нақты болуы керек: мәселені дұрыс шеше білуі тиіс.
- ... ...... тактикасын ұйымдастыруы керек. Әдістерді
дұрыс пайдалана алуы керек.
- Өз - өзіңізге ... ... «мен оны ... ... ... болуы керек.
- Өзіңізді еркін сезініңіз.
- Керек ... ... ... ... ... ... ... күнді еске түсіріңіз. Ол сізге болашақта ... қате ... оны ... ... ... даусыз
шешуге тырысыңыз. Мұғалімнің қарым – қатынас ... ... неше ... болып келгенімен, оқушыға әсер етуі жағынан алып
қарағанда, оларды ... ... ... ... Біріншіден,
сөйлесудегі сөздердің көбі ақыл, кеңес беру жөнінде ... ... ... ... өзі оқушының істеген ісін қостамай, қателігін
мойындату үшін, керісінше, оның ісі ... ... ... осы ... ... үшін ... Екіншіден, кейде балаға осы сияқты сөздер
жетпегенде оған қатты талап қойып, ... ... ... түрде
бұйрық ретінде қолданылады.
2. Мұғалімнің кәсіптік мәртебесі мен беделі
Қай заманның болсын мұғалімі ұлы Абайдың «Ұстаздық еткен ... ... ... ... – тәрбие ісінен ... мол, ... ... азаматы болуы керек. Өйткені,
баланы ... ... ... шын тәлімгерлігі бар адам ғана ұстаз деген
атаққа ие бола алады. Сондықтан ... ... ... өз ... ... қана ... тарихи танымы мол, саяси – экономикалық және
педагогикалық - ... ... ... ... ... ... балаға
ата – анадан кейінгі ақыл – ой, адамгершілік, эстетикалық, сана – ... ... мен ... тәрбиені сіңірушы адам болуы шарт.
Жаңа заманның тарихын жазатын, кезінде бұрмаланған тұстарына ... ... оның ... ... толықтыратын бүгінгі жас ұрпақ.
Сондықтан да елімізде жүріп жатқан ауқымды ... ... ... бәрінен бұрын жастарды тәрбиелеп ... мына ... ... ... ... беру - ... мен оқытудың үздіксіз үрдісі екендігі заңды
нәрсе. Бұл үрдістегі басты тұлға – мұғалім. Ұлы ... ... ... ... «Ең ... ... ... – білімді, педагогика мен
методикадан ... ... ... ... ... ... ... ғасырдың
басында айтылған бұл сөз бүгінгі күні де маңызын жойған жоқ. ... ... ... ... ... жатқан уақытта тіпті маңыздырақ
болып отыр. Олай дейтініміз, өз білімін ... өз ... ... ... ... ... балаға берер білім дәрежесі
жеткіліксіз ... ... жоқ, ... ... тек күнделікті күн көріс үшін ... да ... жоқ ... ... да мен ... ... бір ... пәлен жыл мұғалім болдым дегенімнен не пайда деп ойлаймын.
Дегенмен, қуанарлық жайттар да жоқ емес, ... ... ... ... ... ... ұрпақ үшін жемісті еңбек етіп ... ... ... кездеседі. Осы орайда атақты педагог В.Сухомлинскийдің
«Оқытушы жұмысының жемісті болуы – ... ... ... ... ... ... бірінші орынға қойғаны» деген сөзінің ұстаз еңбегінде
орындалғаны деп ... ... ... ... ... тазалыққа, ізгілікке,
имандылық пен инабаттылыққа, салт – дәстүрді құрметтеуге үйретіп баулу -
әрбір ... ... ... һәм ... Ол үшін ... ... лайық өзінің ... беру ... ... этно – ... ... дамыта отырып, шығармашылық ізденіспен жұмыс істеп,
өмірге еніп жатқан жаңа технология мен ... ... ... ... ... ... тұлға болуы тиіс.
Демократияға қадам басқан қоғамда мұғалімге ... ... ... емес. Бүгінгі мектептің басты міндеті – өзіндік ой – көзқарасын
ашық айта алатын, өмірге бейім ... ... ... оған ... ... сүйіспеншілігі, оны тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... бола ... беделі, жеке басының ерекшелігі мектеп ісінде, жас ұрпақ
тәрбиесінде айрықша орын ... ... ... артуына алдымен
мұғалімнің өзі, сонан соң мектеп жауапты. Егер мұғалім беделді, өз пәнін
жетік ... ... ... оның ... өз ... - ... арасында арта түсері даусыз.
Ұстаз – жеке тұлға. Ол – ... ... ... ... ... тәрбиеші,
өмір тәжірибесі мол, мейірім – қайырымы көп ... жан. ... ... ... ... ... қайтсек көтереміз, абыройын қайтсек
асырамыз дейтін мәселені әркім тікелей шеше алмайды. ... ... ... ғана ... ... неге ... деп ешқандай
шәкіртті зорлап мойындата алмайсың. Қоғам, уақыт өзгертеді. Талап, талғам
да жоғары. Осы ретте ... ... ... жас ұрпақ тәрбиесі мен
білім сапасына көп көңіл бөлген. Әрбір адам ... - өзі ... ...... ... ... ... жеріне, таңдаған мамандығына
адалдық, ... ... ... ... ... ... ұлы мұрат
міндеті айқын көрінетін ... ... және ... ... ІІ ... ... етіп, өмір сүретіндер – бүгінгі мектеп оқушылары, мұғалім оларды
қалай ... ... сол ... болады. Сондықтан ұстазға
жүктелетін міндет өте ауыр» дегені жоғарыдағы ... ... ... өз ісіне берілген, жаңалықты жатсынбай ... ... ... ... отырып, шәкіртінің жанына нұр құятын
ұстазды ғана ... ... ... ... ... ... ғасыр артта қалды. Сапалы білім мен тәрбие беруде орын ... ... ... ... жету ХХІ ғасырдың
үлесіне тиіп отыр. Ондай ... ... ... ... үшін ... мен ... мәселесін нағыз гуманистік дәрежеге келтіру, ... ... ... қол ... ... Оны ... сөз жоқ,
мұғалім.
Әр мұғалімнің педагогикалық ойлау қабілеті ғылыми ... ... ... басты заңдылық «адам өзінің шығармашылық ... ... ... ...... жасайды және жеке ойлау қабілеті
зор жеке ... ... ... дейді. Көп білу үшін көп оқу, көп тоқу
керек. Яғни ХХІ ... ... үшін ... ... меңгеру қажеттігі
туындайды. Ал ... орта ... беру ... ... ... ... мұғалімнің білім берудегі жетекші ролін
төмендетеді. Ендеше оқушысын білім негіздерін өз ... оқып ... ... қазір түпкі нәрсеге қол жеткізе алмайды. Жан – ... үшін ... осы ... ... ғана көмектесе алады. Сондай – ақ
мұғалім ұйымдастырушылық, ... ... ... ... өз бойындағы педагогикалық жағдаяттарды, дәйектерді,
құбылыстарды талдай білуі және олардың пайда болуының ...... ... ... ... ... Қажетті жағдайда шешім таба алатын
дәрежеге жетуі керек. Мұғалімнің адамгершілік, ...... ... жұмысында көрініс тауып, ол бала тәрбиесінде негізгі шарт ... ... ... ... мен ... ... ... керек?» деген
негізгі сұраққа жауап ізделуде. Білім берудің ұлттық моделіне ... ... ... зерттеуші, өз ісінде қатып қалған қасаңдық пен
жаттандылықтан аулақ, тәжірибелік ... ... ... меңгерген психолог – педагогтік диагностика қоя білетін ... ... ... өз ... жақсы білсем, аздаған педагогикалық әдіс –
тәсілдерді меңгерсем, баланы өз еркіме бағындырсам, өте ... ... ... ... орын ... енді бұл көзқрасты ... ... ... ... ... ... ... қоғам өзгерді. Бүгінгі
балалардың мақсаттары да, құндылықтары да, ... ... ... ... ... Өйткені олар – ешнәрседен қорықпайтын, өзінің
болашағына ... ... ... ... ... романтик, көп
нәрсеге сене бермейтін адамдар. Мұғалімге ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі күн
талабына сай жетіліп дамуына жан – жақты іс – ... ... ... ... өз ... өзі талдау жасауға үйренудің маңызды
ерекшелігін ескеріп, ... ... ... ... ... ... ... танысу, оның педагогикалық ойлау логикасына ден қойып,
сабақтағы міндетін айқындау, оның ... ... ... ... ... негіздеуге ұмтылуға бағыттау, сол мақсатта сабаққа
кіріп, осы негізде ... ... ... ... ... нақтылы жағдайға сәйкес
әдістемелік қатынас ... ... ... жаңа технологияларын қолдану,
әр түрлі әдістемелік ... ... ... өзі ... ... ерекшеліктеріне, ұстаздың өзінің ізденіс ерекшелігіне сәйкес
әдіс – ... ... ... ... жасау. Қазіргі таңда
педагогикалық шығармашылықты дамытудағы жаттандылықты ... ... ... жаңа ... ... ... білгірлікпен
дәлелдей алатын мұғалімдердің тәжірибесін жинақтап, соған сүйену. Онда
дамыта оқыту, ... ... және ... ... ... ... мазмұны сияқты мәселелерге ... ... ... деңгейін көтеру.
3. Келесі бір өзекті мәселе: оқыту мен тәрбие жұмысындағы ... ... Бұл өте ... мәселе. Сондықтан мұғалім өзінің
әрбір ісінде әйтеуір ұлттық ... ... осы екен деп ... ... ... оқыту мен тәрбиеде оның орнын білуі керек. ... ... ... ... ... ... отырып баланы
жеке қабілеті мен дарынын ояту, ... ... ... ... ізгі ... ... бойына сіңіру, имандылық,
мінез – құлқын қалыптастыру, ... ... ... тиіс.
4. Қазір мектеп мұғалімдер ұжымының құрылымы 25-30 жас аралығында.
Ендеше жас мамандармен жұмыс ... ... қою ... Бұл ... ... ... ... ұстаздарға бөлініп, қамқорлыққа ... ... ... білім жетілдіру курстарына жіберіледі. Арнаулы әдістемелік
көмек көрсетіліп, смеминарлар өткізіліп ... ... оқу және ... ... кеңес, бағдарламалар береді. Жастарды ... ... ... ... ... «Жас ... ... сайысы өткізіледі. Оның нәтижесі аттестация кезінде есепке
алынады. ... ... жас ... бір ... жақсы, екінші жағынан
мұғалімдікті сүйетіндер ... ... ... ... ... осы мамандықты таңдаса, бұл оның ... де, ... ... да ... ... тигізбей қоймайды. Сондықтан әр оқу жылында
пән бірлестіктері, тәрбие және сынып жетекшілері ... ... бірі - жас ... ... ... ... мақсат – оқушыларды сабаққа ынталандыру. Оқушылар сабаққа
қызықты ... іс оңға ... дей ... ... ... қала
берді өтілетін тақырыпқа ... ... ... ... ... етіп өткізу айтуға ғана жеңіл. Оқушыларды еліктірерлік, еріксіз
баурап аларлық ... ... қай ... да оңай ... ... Бұл мұғалімнің
белсенділігін, еңбекқорлығын, қабілеттілігін, қажет десеңіз, дарындылығын
қажет ... ... әр ... ... ... ... өткізгенде ғана
нәтиже беретіні сөзсіз.
Ғалымдардың зерттеуі бойынша, ... өз ... ... ... атқаруға тура келеді екен. («Қазақстан мектебі, №7, 2002
жыл.»). Ол ... ... ... қатысады, көптеген адамдармен қарым
– қатынас жасайды, көптеген педагогикалық құбылыстар мен ... ... ... қарай шешеді.
Қазіргі педагогикалық, әдістемелік газет – ... ... ... ... ... мен олардың орынбасарларының
көкейкесті мәселелерінің ең негізгісі: ... ... ... ... ғасыр мұғалімі қандай болмағы ләзім, оған қойылатын талаптар қандай?
Біздіңше, олар мына төмендегілер:
- мұғалім жеке ... бар және оны ... ... ... ... ... мұғалім болуы қажет. ... ... ... ... өз ісіне сенімді болады, жалтақ болмайды. Өз ісін жетік ... ... ... ғана ... ... қол ... алады.
Ондай мұғалім әр ісіне есеп ... ... ... ... ар – ... ылғи да ... ... мұғалім педагогтік, психологиялық білімін үнемі жетілдіріп отырумен
қатар күнделікті ісінде оны шебер пайдална білуі керек.
Оқыту үрдісі кезінде ... ... ... ... ... ... осы білімді қызыға қабылдауға дайын оқушының болуы. ... ... ... бірі және ... осы. ... еңбегі осы ... ... ғана ... ... ... болар еді және ... ... ... ... ... жұмысымызда мұғалім мен оқушылардың өзара ...... ... философиялық, психологиялық – педагогикалық ой – ... ... ... ... мен ... ... отырып,
мұғалімнің психологиялық көңіл – күйі өсіп келе жатқаноқушы ... әсер ... ... ғылымында қарым – қатынас өзекті мәселе ... ... ... ... кез ... ... ... жан
дүниесінің сырымен тығыз байланысты. Сондай – ақ қарым – қатынас ... ... ... ... ... екені белгілі.
Біз өз жұмысымызда барлық тәрбие шараларын мұғалім мен оқушылардың
психологиялық – педагогикалық сауаттылығымен ... ... ... ... ... нәтижесінен төмендегідей
қорытынды жасаймыз:
1. Мүғалімнің оқушыға эмоционалды ... ... ... ... байқалатыны анықталды.
2. Мектепте оқушылардың қарым – ... ... ... ... орны ... ... – қатынас мектепте оқушылардың тәртіп ... ... ... қарастырылды.
Біздің жүргізген курстық жұмысымыз бойынша төмендегідей ұсыныстар
жасауға болады:
1. Мұғалім бала жасы, танымын, ... сай, ... ... ертегілер түріндегі әдістемелерді жүргізу керек.
2. Ұлттық ... озық ... ... пайдалану қажет.
Мұғалім мен оқушының арасында кездесетін келіспеушілік жағдайларды
болдырмаудың жолдары ұсынылды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Хасанова А. ... бен ... ... – қатынасы. // Сынып
2. Сүлеймен А. Мұғалім мен оқушының қарым – ... ... 2007. №1. ... ... С. Қарым – қатынас шеберлігі. //Мектептегі психология.
2007. №3. 33б.
4. Ахметкәрімов Қ. Мұғалімнің ... ... және ... туралы ой.
// Қазақстан мектебі. 2001. №3. 48-52 б.
5. Тоқсанбаева Н.Қ. Педагогикалық ... ...... ... // ... №14. ... Манасбаева А.И. Педагогикалық қарым – қатынас өнерін меңгерудің
психологиялық ... // ... №14. ... ... Қ. ... ... ... 1993.
8. Жарықбаев Қ. Психология негіздері. Алматы., 2004.
9. ... Бап – ... ... ... ... Г.К. Отбасы мен балабақша арасындағы өзара әрекеттің әлемдік
тәжірибесіндегі сипаты: ... және ...... ... А. Ата – ана мен бала ...... //Қазақ тілі мен
әдебиеті, 2003, №4,Б11-12.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұғалім мен оқушылар арасындағы қарым-қатынасы30 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Оқушылардың білімін, дағдылыры мен ептіліктерін анықтау әдістері32 бет
Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытудың теориялық негіздері25 бет
Қиын оқушыға психологиялық мінездеме6 бет
Оқу процесінде мұғалім имиджі мен оқушы әрекетінің теориялық мәселелері50 бет
5-сыныптың «Ежелгі дүние тарихы» оқулығымен оқушылардың жұмыс істеуі42 бет
«Шетел тілін деңгейлеп оқытудың мәселелері»76 бет
Байланыстырып сөйлеуге үйрету арқылы қазақ тілін оқытудың әдістемесі (мектепалды даярлық топтары)91 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь