Меншікті капиталдың есебі туралы

Кіріспе

1. Меншікті капитал
1.1 Меншікті капиталдың түсінігі

2. Меншікті капиталдың есебі
2.1 Жарғылық капиталдың есебі
2.2 Резервтік капиталдың есебі
2.3 Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) есебі
2.4 Капитал қозғалысы бойынша болатын
операциялар есебі

Қорытынды
Қолданған әдебиеттер
Өндіріспен, саудамен немесе кәсіпкерліктің басқадай түрімен айналысатын шаруашылық субъектілері қайсыларының болса да шаруашылық қызметпен айналысу үшін белгілі бір мөлшерде материалдық құндылықтары, ақшалай қаражаттары, қаржылық салымдары мен алдағы уақыттарда табыс табу мақсатында жұмсаған шығындары және алашақтары болуы қажет. Осы жоғарыда аталғандардың ақшалай жиынтығы капитал болып саналады. Шаруашылық субъектісі алғашқы құрылған кезде оның капиталы Қазақстан Республикасы заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол субъекті құрылтайшыларының, акционерлерінің ақшалай, заттай және басқадай түрде қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Кейінгі уақыттарда субъектінің капиталы өзінің қызметі барысында тапқан таза табысы және сондай – ақ басқа да көздерден, тегін түскен мүліктер мен ақшалай қаржылар есебінен өсіп отырады.
Жалпы шаруашылық субъектінің есебін жүргізу барысында жұмыс істеп тұрған, қызмет атқарушы яғни қолданыстағы капиталы және оның құрамы мен құрылымы бухгалтерлік баланстың активінде көрсетілсе, ол капиталдың қаржыландыру көздері баланстың пассивінде көрсетіледі.

Субъекті мүлкінің құрамы.
Субъектінің барлық мүлкі (қызмет атқарушы капиталы) айналыстан тыс және айналыстағы активтер болып екіге бөлінеді. Мүліктерді қызмет атқару мерзіміне қарай «негізгі (айналымнан тыс) активтерң және «айналымдағы активтерң – деп екіге бөледі.
Негізгі (айналымнан тыс) активтер негізгі құралдардан, материалдық емес активтерден, қаржылық (ұзақ мерзімді) инвестициялардан, аяқталмаған құрылыстан құралады. Жалпы айналымнан тыс активтер шаруашылық субъектінің материалдық – техникалық базасын жасауға және дамытуға арналады.
1. Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева
Н.А. Құдайбергенов, А.Ә. Жантаева
«Қаржылық есепң Экономика. Алматы 2001.

2. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхамбетова
У.А. Жанайдаров «Экономикалық теорияң
Астана 2002.

3. Б. Мәдешев «Нарықтық экономика теориясына
кіріспең Экономика. Алматы 1995.

4. В.Т. Родостовец, М.Е.Ғабдуллин,
М.Т. Родостовец, О.Д.Шмидт
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есепң
Алматы 2002.

5. Т.А. Тасмағанбетов, Д.О. Әбленов
«Бизнестегі есеп пен талдауң
Дәуір. Алматы 2002.
        
        Қазақстан Республикасының
білім және ғылым министрлігі
Алматы сауда экономикалық колледжі
Курстық жұмыс
Меншікті капиталдың есебі
Мазмұны
Кіріспе
1. Меншікті капитал
1.1 Меншікті капиталдың түсінігі
2. ... ... ... Жарғылық капиталдың есебі
2.2 Резервтік капиталдың есебі
2.3 Бөлінбеген пайда (жабылмаған ... ... ... қозғалысы бойынша болатын
операциялар есебі
Қорытынды
Қолданған әдебиеттер
.
Кіріспе
1. Меншікті капитал
1.1 Меншікті капиталдың ... ... ... ... ... ... ... субъектілері қайсыларының болса да шаруашылық
қызметпен айналысу үшін белгілі бір ... ... ... ... ... ... мен алдағы уақыттарда табыс табу
мақсатында жұмсаған шығындары және алашақтары болуы қажет. Осы ... ... ... капитал болып саналады. ... ... ... ... оның ... Қазақстан Республикасы
заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол ... ... ... ... және ... түрде
қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Кейінгі ... ... ... ... ... ... таза ... және сондай – ақ
басқа да көздерден, тегін түскен мүліктер мен ... ... ... ... ... ... ... жүргізу барысында жұмыс істеп
тұрған, қызмет атқарушы яғни ... ... және оның ... ... бухгалтерлік баланстың активінде ... ол ... ... ... ... ... ... құрамы.
Субъектінің барлық мүлкі (қызмет атқарушы капиталы) айналыстан тыс
және ... ... ... екіге бөлінеді. Мүліктерді қызмет ... ... ... ... тыс) ... және ... – деп ... бөледі.
Негізгі (айналымнан тыс) активтер негізгі ... ... ... ... (ұзақ мерзімді) инвестициялардан, аяқталмаған
құрылыстан құралады. Жалпы айналымнан тыс активтер шаруашылық субъектінің
материалдық – ... ... ... және ... арналады.
Ал айналымдағы активтер шаруашылық субъектінің атқаратын қызметінен
пайда табу үшін пайдаланылады. ... ... ... ... ... қаржылық салымдар, тауарлы – материалдық қорлар, дебиторлық
алашақтар және басқадай активтер жатады.
Субъекті ... ... ... ... ... оның ... ... мен айналымдағы қаржыларының
құнынан құрылады. Шаруашылық субъектісі меншікті капиталының ... ... ... ... капитал
- резервтік капитал
- бөлінбеген пайда
Шаруашылық субъектілері өздерінің меншікті қаржыларынан басқа қарыз
қаражаттарын да пайдаланады. Ал ... ... ... және ұзақ ... ... аванстар және кредиторлық борыштар жатқызылады.
Жарғылық қор меншік иесі ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін инвестициялаған қаржыларының
сомасы болып саналады.
Меншіктік ұйымдық – ... ... және ... ... ... ... қарай жарғылық қор мынадай түрлерде болуы
мүмкін:
Шаруашылық ... ... ... ... серіктестігі,
жауапкершілігі шектеулі серіктестік, қосымша ... ... ... және ашық ... ... жарғылық капиталы.
Өндірістік кооператив мүшелерінің мүлік жарналары (үлестері).
Жарғылық қор мөлшері субъектінің жарғысында және ... ... ... ... өкіметтің атқарушы органдарында
тіркелуі керек. Оның мөлшері құрылтайшылық құжаттарға ... ... ... ғана ... ... ... капитал – қоғамның өзінің акцияларын олардың атаулы
(номиналдық) құнынан ... ... ... ... ... ... туындайды.
Қосымша төленбеген капитал – негізгі құралдар мен инвестицияларды
қайта бағалағанда олардың құнының өскен сомасынан және тағы да ... ... ... капитал – келешекте (алдағы уақыттарды)
болуы мүмкін зияндармен шығындардың (ысыраптардың) орнын толтыруға ... ... ... таза ... ... ... меншіктік
капиталының бір бөлігі. Резервтік (сақтық, сақтаулы) капиталдың мөлшері мен
құрылу тәртібі ... ... ... мен ... ... ... қаралады (көрсетіледі).
Бөлінбеген пайда (табыс) – шаруашылық субъектінің кәсіпорынның ... ... ... шығындарын өтегеннен, бюджетке төленген салық
сомаларынан және табыстан (пайдадан) ... ... ... ... Меншікті капиталдың есебі
2.1 Жарғылық капиталдың есебі
Жарғылық капиталдың жалпы мөлшері, шығарылған ... ... ... ... бар) ... сандары, бір акцияның номиналдық (атаулы)
құны, акционерлік қоғамның, серіктестіктердің, өндірістік кооперативтердің
жалпы жиналысында ... ... ... ... органдарда тіркеуден
өткізілуі тиіс. Қоғамның акцияны сатып алатын мүшесіне ол ... ... ... ... ... ... ... құқығы бар.
Шаруашылық субъектілерінде жарғылық капиталдың есебі:
501 – «Жай ...... бар ...... ... мен ... - деп ... 50 - «Жарғылық
қорң бас шоттың бөлімше шоттарында есептеледі.
Акционерлердің акцияға ... ... ... ... ... – ақ қосымша эмиссия жасау арқылы жарғылық қор мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... қордың
өскен сомасына 511 – «Төленбеген капиталң шоты ... 501 – ... және 502 – ... бар акцияларң деп аталатын шоттары
кредиттелінеді.
Егер үлес ... мен ... ... өз ... ... ... болса:
431 – «Ел ішіндегі валюталық шоттардағы ақшалай қаражаттарң;
432 – «Шетелдердегі валюталық шоттардағы ақшалай қаражаттарң;
441 – «Есеп айырысу ... ... ... – «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ақшалай қаражаттарң;
452 – «Кассадағы ... ... ... ақшалай қаражаттарң, - деп
аталатын шоттардың тиістілері дебеттелініп,
511 – «Төленбеген капиталң - деп аталатын шот ... егер үлес ... мен ... ... өз үлесін «материалдық
емес активң, «негізгі құралң, «материалдық құндылықтарң тағы да басқа түрде
салатын болса:
10 – «Материалдық емес активтерң, 12 – ... ... 20 ... ... және тағы да ... бас шоттардың тиісті бөлімше
шоттары ... 511 – ... ... – деп ... ... – ақ ... (акционерлік қоғамнан басқадай) қоғамдық
жарғылық қорға қосқан үлестері мен жарналарының сомасына 10 - «Материалдық
емес активтерң, 12 - ... ... 20 - ... ... 43
- «Валюталық шотң, 44 - ... ... ... 45 - ... ақша
қаражаттарың тағы басқа бас шоттардың тиісті бөлімше шоттары дебеттелініп,
503 - «Қосқан жарналар мен үлестер шотың кредиттелінеді.
Серіктестіктердің қатысушысы ... ... ... онда оның үлесін
үшінші тұлға сатып алуы мүмкін, ол кезде жарғылық ... ... тек ... құрамында ғана өзгерістер болады.
Егер де қатысушылар шығып ... онда ... ... ... да ... демек: 503 шоты дебеттеледі де, 441, 451, 101 – 103,
106, 121 – 125, 201 – 206, 221, 222 ... ... де ... ... ... өз ... ... алса, 501,
502 шоттары дебеттеледі де, 521 - «Қайтып ... ... ... - ... ... капиталң - деп аталатын шот акционерлік
қоғамның акционерлерден сатып ... ... ... ... ... Бұл ... яғни ... акционерлерден өз акцияларын сатып
алған уақытында ... ... 521 - ... ... ... ... ... шот дебеттелініп, № 4 «Ақша қаражаттарың бөлімі шоттары және
басқа да ... ... ... ... ... өз акцияларын айналымнан алып ... ... ... 501 - ... ... ... 502 -
«Артықшылығы бар акцияларң шоттарының тиістісі айналымнан алынған акцияның
құнына дебеттелініп, 521 - ... ... ... - деп ... ... ... ... шаруашылық субъектісінде 53 - «Қосымша
төленген капиталң - деп аталатын бас ... ... ... ... өз
акцияларын номиналдық (атаулы) бағасынан жоғары ... сату ... ... ... ал 54 - ... ... ... - деп аталатын
бас шотының бөлімше шоттарында ақшаның құнсыздануына және тағы да ... ... ... ... құралдарынң, инвестицияларын,
сондай – ақ басқа да активтерін ... ... ... ... ... өсу ... есептелінеді. Жоғарыда айтылып өткендей қоғам өз
акцияларын номиналдық бағасынан жоғары ... ... ... ... ... түсуіне қарай № 4 - «Ақша қаражаттарың ... ... (431, 432, 441, 451 және 452) ... 531 ... төленген капиталң шоты кредиттелінеді. Бұл шоттың кредитіне 521 –
шоттың дебетіне ... ... ... ... (атаулы)
бағасынан төмен бағамен сатып алудан пайда болған айырма сома ... ... ... ... және ... да активтерін
қайта бағалағаннан алынатын сомаларға ... ... (122 – ... 141 –144 ... 201 – 208 аралығындағы, 221 – ... және тағы ... ... 541 - «Негізгі құралдарды қайта
бағалағаннан алынған қосымша төленбеген капиталң, 542 - ... ... ... ... ... ... және 543 - «Басқа да
қосымша төленбеген капиталң шоттарының тиістілері кредиттелінеді.
Сонымен қатар 541 - ... ... ... ... ... төленбеген капиталң шотының кредитіне, 131 – 134 – ... ... ... ... ... ... кезінде өскен тозу сомасы
шегінде кейінгі негізгі ... ... ... ... ... ... ... - «Негізгі құралдарды қайта бағалағаннан ... ... ... шотының дебетіне жазылатындар:
- 131 – 134 шоттардың кредитінен ... ... ... ... ... тозу ... 561 - ... жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)ң шотының
кредитінен негізгі ... ... ... олардың қосымша
бағаланған сомалары және ... ... ... ... ... ... бөлінбеген табысқа апарылмай қалған қосымша
бағасының сомасы;
- 121 –125 шоттардың кредитінен негізгі құралдардың бұрынғы қайта бағалау
кезіндегі анықталған қосымша құны ... ... ... ... ... құнының азаю сомасы;
- 542 – «Инвестицияларды қайта бағалағаннан ... ... ... ... ... 401 – 403 – ... тиістілерінің кредитінен қаржылық инвестицияларды
бұрынғы қосымша бағалағанда алынған сомасы ... ... ... ... төмендеу сомасы;
- 561 немесе 723 – шоттардың тиістілерінің кредитінен қабылданған ... ... ... шығарылған ұзақ мерзімді қаржылық
инвестициялардың бұрынғы қосымша бағаланған ... ... ... ... ... - ... қоғамның және басқа да
тараптардың таза табысының есебінен қалыптасатын ... ... ... ... ... басқа да шаруашылық субъектілері өздерінің
таза пайдасы есебінен жоғарыда айтылғандай резервтік капитал ... ... ... (ЖШС, Акционерлік қоғамдар және
басқалар) резервтік капиталы ... ... ... ... ... ... – ақ ... тәртіп
бойынша мемлекеттік тіркеуден өтеді. Жыл сайын түскен таза табыстан аударып
отыру акционерлердің жалпы жиналысында бекітіледі.
Бұл ... ... ... ... ... ... та ол субъектінің жарғылық капиталының 10 пайызынан (процентінен) кем
болмауы тиіс. Ақшаның құнсыздануына, өндірістің өркендеуіне, сондай – ... да ... ... ... ... ... капиталы
көбейген уақыттарда резервтік капиталда оған сәйкес артып отыруға тиіс.
Резервтік капиталдағы жинақталған сома ... ... ... алынған зияндарын жабуға және ағымдағы табыс жеткіліксіз болған
жағдайда, дивидендтерді төлеуге, алдын ала болжалмаған ... ... ... ... жабу үшін ... ... құрау және оны пайдалану құрылтайлық ... ... ... ... ... ... капиталдағы жинақталатын
сомаларды жұмсау тәртібі акционерлік ... ... ... ... ... ... және басқа да қаражаттармен ... ... ... ... табады және ол кәсіпорынның
меншік капиталы болып табылады. Резервтік капиталдың жұмсалуына ... ... ... ... ішінде қоғамның жарғысында көрсетілген мөлшерге
тең етіп қайта қалыптастыруды қажет ... ... ... ... ... 55 - ... капиталң бас шотының:
551 - «Заңмен белгіленген резервтік капиталң;
552 - «Басқадй резервтік капиталң, - деп аталынатын бөлімше ... ... ... таза ... ... қалыптасқан
уақытта бухгалтерлік есепте: 561 - «Ағымдағы жылдың бөлінбеген табысың -
деп аталынатын шот ... 551 - ... ... резервтік
капиталң немесе 552 - «Басқадай резервтік капиталң - деп аталынатын шоттар
кредиттелінеді. Ал ... ... ... ... ... жұмсалынғанда бухгалтерлік есепте: 551 немесе 552 –
шоттарының тиістілері дебеттелініп, 561 - «Есепті жылдың ... ... ... 562 - ... ... ... табыс (жабылмаған
зиян)ң, 622 - «Артықшылығы бар акциялар бойынша есеп айырысуң немесе тағы
да басқа ... ... ... ... ... ... да субъектілер өздерінің тапқан таза пайдасының есебінен әр түрлі
бағыттарға байланысты қорлар құруына ... ... ... ... ... ... ... жұмсағаннан кейін қайта қалыптастыру субъекті
үшін ... ... ... Ол ... ... ... 552 ... резервтік капиталң - деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл шотта
заң тәртібімен ... ең ... ... тыс ... резервтік
капиталдар есептелінеді.
Резервтік капитал қаражаттарын пайдалану 551 – ші ... ... ... кредитінде көрініс табады:
621, 622, 687 – артықшылығы бар акциялар бойынша төлем жасауға ... ... ... ... ... ... ішіндегі
дивидендтердің есебінен төлеген кезде; 561 – шот «Есепті жылдың бөлінбеген
табысы (жабылмаған зияны)ң, 562 – шот ... ... ... табысы
(жабылмаған зияны)ң - зиян шеккен соманы резервтік капиталдың есебінен
жапқан кезде.
552 – шоттың дебеті мен ... ... ... ... ... ... ... ұқсас. Бұндай резервтер кәсіпорынның өз қалауы
бойынша ... ... ... ... ... 561 шоты
дебеттеледі де, 551 шоты кредиттеледі.
2.3 Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) есебі
Шаруашылық субъектісінің қорытынды табысынан ... ... және ... ... ... басқадай шығындарды төлегеннен
қалған сомасы есепті жылдың «бөлінбеген пайдасы (жабылмаған зияны)ң болып
табылады. ... ... ... ... ... ... 56 – бас шоттың:
561 - «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)ң және 562 -
«Өткен жылдардағы ... ... ... ... - деп ... ... ... Бөлінбеген пайда көбейгенде ... 561 - ... ... ... табысы (жабылмаған зиян)ң
шоты кредиттелінеді. Ал, керісінше, ... ... ... немесе осы
жылғы шеккен зиян 561 - ... ... ... ... ... ... ... жазылады.
Мысалы: 561 – «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зиян)ң
шотының дебетіне:
- 571 – қорытынды табыс ... ... ... есеп ... ... субъектісінің шеккен қорытынды зиянының сомасы;
- 551 және 552 – ... ... ... ... ... ... тиісті қордың сомасы;
- 662, 622 немесе 687 – шоттарының ... ... ... ... немесе төленген дивидендтер сомасы
жазылады;
Акционерлерге (серіктестіктерге, ... ... ... есеп ... ... ... ... сомасы 561 –
«Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)ң шотының дебетінен ... ... ... бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)ң шотының кредитіне
апарылады.
Жалпы акционерлік ... ... ... ... ... ... таза пайдасы оның капиталы болып саналады. ... ... ... меншікті капиталының жалпы сомасы яғни барлық
активтері сомаларының қосындысынан міндеттемелері сомаларының ... ... ... сомасы субъектінің немесе акционерлік қоғамның
жарғысында көрсетіліп белгіленген жарғылық ... ... ... ... Егер ... активінің нетто сомасы қоғамның жарғысында
белгіленген ... ... кем ... ... ... қызметінің
рентабельділігі төмен екендігін көрсетеді. ... ... ... ... ... мөлшерін қайта қарауға тиісті.
Есепті жылдың соңында барлық ... ... ... «табыстарң (701 - 727) және сегізінші «шығындарң
(801 - 845) – деп аталатын ... ... 571 – ... ... ... ... ... қалдық қалмайды. Жоғарыда аталған жетінші бөлім шоттарын жабу
барысында бухгалтерлік есепте 701 мен 727 аралығындағы шоттар ... - ... ... ... - деп ... шот ... Ал
сегізінші бөлім шоттарын жабу барысында бухгалтерлік есепте 571 - «жиынтық
табыс (зиян)ң - деп аталынатын шот дебеттелініп, 801 мен 845 – ... ... Осы ... ... ... 571 – ... мен ... сомалар салыстырылып, егер дебетіндегі сома артық
болған жағдайда шаруашылық субъектінің ағымдағы жылы зиян шеккендегі, ... сома ... ... ... ... ... ... жылы
өзінің істеген жұмысының қорытындысы бойынша пайда ... ... ... ... зиян ... ... ...
561 - «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)ң - ... шот ... - ... ... ... - деп аталынатын шот кредиттелінеді.
Ал егер ... ... - ... ... (зиян)ң - деп аталатын шот дебеттелініп,
561 - «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)ң - шоты
кредиттелінеді.
2.4 Капитал қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... көрсетілуінің
маңыздылығы әрбір кәсіпорын үшін зор болып ... ... ... ... ... ... ... капиталдың есебі. Төленбеген капиталдың есебін жүргізу үшін
511 – ші ... ... ... ... Бұл ... ... және ... шаруашылық серіктестіктің жарғылық қорына ... ... ... ... ... ... ... «Төленбеген капиталң шоты шоттардың Бас жоспарында, «Меншік
капиталың ретінде саналса да, яғни ... ... ... ... да, ол ... табиғаты бойынша активтік шот болып саналады.
Сондай – ақ, 511 шоты тек қана ... ... ... яғни ол бар
болғаны табыс табуға арналған жалған капиталдарды ... ... ... ... т.б.), ... сол ... ... бар екенін ғана білдіреді.
Жарияланған (белгіленген тәртіппен тіркелген) жарғылық қор сомасына
511 – ші «Төленбеген ... шоты ... де, 50 – ші ... ... ... – 501 – ші «Жай ... 502 – ... ... ... қоғамдарда) және 503 – ші ... мен ... ... ... ... басқа
түрлерінде) шоттары кредиттеледі.
Жарғылық қорға салымдардың салынуының жүзеге асырылуына қарай 511 – ші
«Төленбеген капиталң шоты ... ... ал ... ... материалдық емес активтерді жарғылық қорға жарна ретінде ... ... ... – 104, 106 ... ... негізгі құралды, малды, аяқталмаған құрылыс объектілерін жарғылық
қорға жарна ретінде төлеу кезінде – 121 –125 шоттары;
- материалдар мен тауарларды жарғылық қорға ... ... ... ... ... – 206, 208, 221 – 223 ... ... қаражаттарды жарғылық қорға жарна ретінде аударған ... ... 452, 441, 431, 432 ... ... де 511 ... дебеттік қалдығы болмаса, онда кәсіпорын өзінің
жарғылық қорын толығымен қалыптастырғанын білдіреді.
511 – ші шоты бойынша ... есеп ... ... ... ... ... есебі. Акционерлік қоғам акционерлердің жалпы жиналысында
акциялардың номиналдық құнын ... ең ... ... кем болмауы керек)
, не жалпы акцияның шығарылуы көлемін қысқарту жөнінде ... ... ... ... заң актілерінде белгіленген тәртіп бойынша, алдын
– ала өзінің барлақ кредиторларын хабардар етіп отыруға міндетті.
Сонымен қатар, ... ... ... қоғамның тиесілі
міндеттерін орындаудан бас тартуына және ... ... ... ... ... ... ... Егер мұндай процедура оның жарғысында алдын –
ала қарастырылмаған болса, онда олар өз меншік ... ... ... ... ... ... ... жасалған сот шешімдері
керек.
Бұл жағдайда акционерлік қоғам өзінің акциясын өз ... ... ... мүдделігі мен ынталылығын арттыру үшін қайта сатады.
Сондықтан өз акцияларын нарықтық айналымға шығарады.
Қайтарып алынған капиталдың ... ... үшін 521 – ші ... ол 501 және 502 ... қарағанда контрпассивтік шот болып
табылады.
521 шоттың дебеті акционерлердің меншігіндегі акцияларды қайтып сатып
алынған құнын көрсетеді. Акцияларды ... ... ... ... 521 ... де және 431, 432, 441, 451, 452, 423 шоттары кредиттеледі.
Акционерлердің меншігіндегі акцияларды айналыстан шығару ... ... ... ... ... үшін ... қайтып сатып алынады.
Қайтып сатып алынған акциялар номиналдық құны бойынша да, ... ... ... ... құны бойынша да сатып алынуы мүмкін:
1. Сатып алынған акциялардың нақты құны номиналдық ... ... ... ... 521 шоты ... де, және 431, 432, 441, ... ... кредиттеледі.
2. Сатып алынған акцияның құны номиналдық құннан төмен болған жағдайда:
- сатып алу құнына:
521 шоты дебеттеледі де және 431, 432, 441, 451, 452 ... сома ... яғни ... құны ... ... аз ... шоты дебеттеледі де және 561 «Есептік жылдағы таратылмаған табысң
шоты ... ... ақша ... ... болған жағдайда оларға
қосымша қаражаттарды қосады).
3. Сатып алынған акциялардың нақты құны номиналдық құннан ... ... ... алу құнына:
521 шоты дебеттеледі де, 431, 432, 441, 451, 452 ... сома ... яғни ... құны ... құнынан артық бағаға
сатып алынған жағдайда:
561 «Есептік жылдағы таратылмаған табысң шоты дебеттеледі де, ... ... де ... ... шығарып алу үшін акционерлерден қайтып
сатып алынса, онда олар мынадай шоттар корреспонденциясымен беріледі: 501,
502 ... ... 521 шоты ... де ... одан әрі сату ... қайтып алынса, онда олардың
номиналдық құны 521 шоттың кредитінен 843 «Бағалы ... ... ... ... ... дебетіне жазылады.
Акциялардың сатылатын құнына, олардың номиналдық құнының мөлшеріне
723 «Бағалы қағаздарды сатудан алған табыстары бойыншаң шоты ... 334 ... даң шоты ... Егер де ... құны ... ... ... алынған айырма сомасына 334 шоты дебеттеледі де, 531
«Қосымша төленген капиталң шоты кредиттеледі.
Акционерлерден сатып алған акцияларды сатқан ... ... ... ... ... жағдайларда акцияны қайтып сатып алуға құқығы жоқ:
- қоғамның эмитенттелген акциялары толық төленгенге дейін;
- қоғамның шығарылған ... ... ... қайтып сатып алынған
нәтижесінде, тиесілі қоғам типтері үшін шығарылғаны (төленген) жарлық
капиталының минималды ... кем ... ... акцияны қайтып сатып алған шақта төлем қабілеттілігі жоқ болса
немесе акцияны ... ... соң ... ... тап болатын болса;
- акцияны сатып алатын кезінде қоғамның меншік капиталының көлемі қоғамның
жарлық капиталына шығарылған (төленген) ... кем ... ... ... ... саны бүкіл қоғамның шығарған акциясының
25% - нен немесе ... ... ... 10% - нен ... ... ... сатып алу мәселесі сол қоғамның жалпы жиналысында
шешіледі, осындай шешім шыққан соң отыз ... ... ... шешімді
жүзеге асыруына болады. Сатып алынған акцияны ... ... ... ... ... ... Қосымша төленген капитал дегеніміз
– акционерлік қоғам өз акцияларын олардың атаулы ... ... ... сату нәтижесінде түскен сомасы (эмиссиялық табысы). Мұндай
капиталдың (табыстың) есебі 531 – ші ... ... ... ... меншігіндегі акцияларды сатқанда 531 шоты кредиттеледі, мына шоттар
дебеттеледі: 431, 432, 441, 451, ... ... ... ... ... ... ... сатылған
акциялардың тұрақты құны 334 – шоттың дебеті мен 723 – ... ... ... төленбеген капиталдың есебі. Капиталдың бұл түрінің есебі үшін
54 – ші ... ... ... ... шоттары арналған. Бұл
бөлімшенің қатарына мынандай синтетикалық шоттар ... – шот ... ... ... бағалаудан алынған қосымша
төленбеген капиталң; 452 – шот «Инвестицияларды ... ... ... ... ... 543 – шот ... да қосымша төленбеген
капиталң, 54 – ші ... ... ... бөлімшесінің шоттарында
құнсыздануға байланысты негізгі құралдарды, инвестицияларды және басқа
активтерді қайта ... ... ... ... мен ... ... ... құралдарды қайта бағалау операциялары. Негізгі құралдарды,
ұзақ мерзімге жалға алатын негізгі ... ... ... ... ... мен жабдықтарды қоса алғанда қайта бағалау заңға
сәйкес негізгі 0қорларға индексация жасау тәртібі мен ережесін ... өзі ... ... ... ... ... құралға төмендей
корреспонденция жасалады.
Негізгі құралдарды (жерден басқа) қайта бағалау кезінде 122 – 125, ... ... 541 шоты ... негізгі құралдардың қайта
бағалануына байланысты ... тозу ... ... 541 шоты ... – 134 ... ... ... құнының өзгеруіне байланысты тозу сомасына да
түзетулер жүргізеді.
Қайта бағаланған ... ... ... ... шотына ай сайын
көшірілуі қажет және осы есептің дұрыстығын тексеру үшін мынадай есептеулер
жасалынады:
|№ | ... ... ... |
| | ... |
| | | |
| ... 1994 жылы жол ... ... ... |
| |алды ... ... | |
| ... 8 жыл. | |
|1 ... ... 12,5%: | |
| ... бірінші қайта бағалануына | |
| ... құны |12000 |
| |1 – ші ... ... ... | |
| ... тозу сомасы |2000 |
| | | |
| ... ... ... ... ... |
| ... құны мен тозу сомасы төмендегідей | |
| ... | |
| |жол ... ... құны | |
| ... ... ... ... сомасы | |
| ... ... ... ... (236390 - ... |
| ... ... бағаланғаннан кейін, қалыптасқан | |
|2 |тозу ... (103539 – ... енді ... |224390 |
| ... ... ... есептелген тозу сомасын| |
| ... ... | |
| ... ... сомасы (224390 – 37200)| |
| | |37200 |
| | | |
| | |187190 |
| | | |
| ... одан әрі ... ... ... яғни | |
|3 |1997 ... 1 ... 2002 ... маусымына | |
| ... ... жыл ... ... ... | |
| ... ... деңгейі мынаған тең (187190 |41597,78 |
| ... / 4,5 жыл) | ... ... көрсетілген есептеулердің қайта бағаланған негізгі
құралдың сомасы мына төмендегі шоттарда көрініс ... яғни 3466,48 ... 541 ... дебетінде және 561 шотының кредитінде көрсетіледі.
Қайта бағалаудың сомасы тек негізгі құралдардың объектісі есептен
шыққан ... ғана ... ... бөлінбеген табыстың сомасына
көшіріледі.
Инвестицияны қайта бағалаудың операциялары бойынша. Инвестицияларды
қайта бағалау белгіленген ... ... ... ... сомалары 542 – ші «Инвестицияларды қайта есептеуден алынған ... ... ... ... ... ... ... Операциялар мазмұны | Дт | Кт |
| | | ... ... ... ... | | ... ... да шаруашылық серіктестіктердің | | ... ... ... ... ... |141 – 144 |542 ... | | ... | | |
| | | ... ... қайта бағалаудан | | ... ... |401 – 403 |542 |
| | | ... шығарылған ұзақ мерзімді қаржылық | | ... ... ... ... сомасы |542 |561, 723 ... ... ... ұзақ ... инвестицияның құнының төмендегенін
және ... ... ... ... ... ол ... ... сомасының шегінде мына шоттар корреспонденцияланады:
- ұзақ мерзімді инвестицияның төмендеген құнына 401 – 403 ... 542 шоты ... ... ... ... ... сомасына 141 – 144 шоттары
кредиттеліп, 542 шоты ... да ... ... ... ... ... ... түрлерін (шикізаттарды, материалдарды, сатып ... ... ... дайын өнімді, тауарларды және басқаларын)
қайта бағалау операциялары үшін 543 – ші ... да ... ... шоты ... Шын ... бұл шот инвестиция – неттосы
бойынша бағамның есептен шығарылатын кезеңіне дейінгі ... ... ... ... Егер де инвестиция – неттосы шет елдегі бөлімшелерге
берілсе, бағамдық айырманың жиынтық сомасы табыс ретінде 725 ... ... ... ... ал егер де ол шығыс ретінде танылса, онда ол ... ... ... ... ... де доллар бағамы теңгеге шаққанда азайса, онда оның ... ... ... қысқарғаны ретінде бағаланады және ол 543
«Басқа даң шотының дебеті бойынша көрініс табады, ал егер де ... онда 543 ... ... көрсетіледі.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева
Н.А. Құдайбергенов, А.Ә. Жантаева
«Қаржылық есепң Экономика. Алматы 2001.
2. С. Әкімбеков, А.С. ... ... ... ... ... Б. ... «Нарықтық экономика теориясына
кіріспең Экономика. Алматы 1995.
4. В.Т. Родостовец, М.Е.Ғабдуллин,
М.Т. Родостовец, О.Д.Шмидт
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есепң
Алматы 2002.
5. Т.А. Тасмағанбетов, Д.О. Әбленов
«Бизнестегі есеп пен ... ... 2002.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
Депозитті теориялық тұрғыдан сипаттау. меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі41 бет
Зерттеу нәтижесіндегі меншікті капиталдың есебі мен аудитін тиімді жүргізу жолдары69 бет
Меншікті капиталдың есебі5 бет
Меншікті капиталдың есебі мен аудиты42 бет
Меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі21 бет
Меншікті капиталдың экономикалық сипаттамасы мен оның есебінің міндеттері35 бет
Меншікті капиталдың қалыптасуы мен жұмсалуының есебі42 бет
Меншікті капиталдың құрылу негіздері және басқарылу әдістері11 бет
«КазАБЭК» кәсіпорынның қаржы шаруашылық қызметін талдау23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь