Салық жүйесi жайлы

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 САЛЫҚ ЖҮЙЕСIНІҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 Салықтардың әлеуметтік.экономикалық мәні мен атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Салық механизмі және салық салу қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Салық арқылы экономиканы реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12


2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ҚҰРУ КЕЗЕҢІ ... ... ... ... ... ... ... .18

2.1 Қазақстан Республикасында салық жүйесін ұйымдастыру, қалыптасуы және дамуындағы беталысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.2 Салық жүйесін жетілдіру жолдары және перспективалары ... ... ... ...25



ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
Бүгінде Қазақстан Республикасы егемендік алып, дербес мемлекет болған және белсенді түрде нарықтық экономикаға өту кезінде экономиканы реттеуде бюджет-салықтық реттеу, яғни фискалдық саясаттың маңыздылығы жоғары болып табылады. Өзінің тәуелсіздігін және дербестігін алған кез келген мемлекетке тұрақты, әрі күшті қаржылық база керек. Дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғандай нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің қаржылық негізі шаруашылық субъектілерден және халықтардан жиналған салық болып табылады. Фискалдық саяссаттың маңыздылығы ол мемлекеттің экономиканы рететудің тікелей әдісі болып табылады, ьұл саясатты қолданудың нәтижесі тез арада өз қызметін атқарып, нәтиже бере бастайды. Яғни экономикалық реттеуді дереу іске асырудың қажеттігі туындаған жағдайда фискалдық саясаттың реттеу құралдары мен әдістерінің маңыздылығы зор болып табылады.
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмiнде де қаржы және оның негiзiндегi салық жүйесi мен салық салу механизмi зор рол атқарады. Салықтар мемлекеттер пайда болуымен бiрге пайда болды. Мемлекет құрылымының өзгеруi, өркендеуi әрқашан салық жүйесiнiң қайта құрылуымен және жаңаруымен қабаттаса жүредi. Экономиканы салықтық және соның негізінде қалыптасатын бюджеттік реттеудегі басты саясат фискалдық саясат болып табылады. Ол экономиканы салықтық тежеу мен ынталандыру, бюджеттік қолдау мен реттеу шараларының жиынтығынан тұрады.
Салық – нарықтық қатынастардың құрамды бөлiгi және мемлекеттiк саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда салықтың әлеуметтiк-экономикалық мәнiн түсiне бiлудiң, оның iс-әрекет етуiнiң ерекшелiктерiн терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын тиiмдi және тұрақты дамыту мақсатымен салық жүйесiн неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдiстерi мен амалдарын көре бiлудiң маңызы зор.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбын “Қазақстан Республикасы салық салу жүйесін реформалау” деп алдық.
Мемлекеттiң қаржы ресурстарының бастапқы категориясы және мемлекеттiк қызметтердi iске асырудың негiзi болып табылатын салықты жан-жақты талдап, салық салу механизмiнiң қызмет етуiн, салықтың негiзгi элементтерiн және осылардың басын қосып, ұйымдастырып отыратын салық жүйесiн талдау осы тақырыптың өзектiлiгi болып табылады.
Бұл тақырыпты орындаудағы басты мiндеттер келесiдей:
• Салықтың жалпы экономикалық мәнiн ашу;
• Салық салудың негiзгi элементтерi мен оның құрылымдарын талдау;
• Салықтың экономикадағы атқаратын қызметтерiн көрсету;
• Салық салу қағидаларын жан-жақты қарастыру;
• Қазақстан Республикасының салық жүйесiнiң қалыптасуы мен дамуын және оны басқару шараларын атап өту;
1. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы” Заңы. – Алматы, 2002ж.
2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгi Салық комитетiнiң кейбiр
мәселелерi Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 29 қазандағы № 1127 қаулысы
3. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: - 2003. – 131 бет.
4. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
5. Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. Налоги и налогообложение. Алматы, Рауан, 1995.
6. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
7. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2008, №6, 22-25 стр.
8. Статистический ежегодник. Алматы. – 2008г. – 467 стр.
9. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика. - Оқулық. – Алматы. Экономика. - 2003. – 432 бет.
10. Бердибек Сапарбаев «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане и перспективы дальнейшего развития экономики страны» // РЦБК, №4, - 2007 г. 23-27 стр.
11. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
12. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
13. Қазақстан Республикасының Заңы «2009-2011 жылға арналған республикалық бюджет туралы».
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
..........................................3
1 САЛЫҚ ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық мәні мен атқаратын қызметтері
...................................................................
...............................5
2. ... ... және ... салу ... ... ... экономиканы ... ... ... ... ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН
ҚҰРУ КЕЗЕҢІ .............................18
1. Қазақстан Республикасында салық жүйесін ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... ... және перспективалары
...............25
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
.............................29
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
.............................................................31
КIРIСПЕ
Бүгінде Қазақстан Республикасы егемендік алып, дербес мемлекет болған
және белсенді түрде нарықтық экономикаға өту кезінде ... ... ... яғни фискалдық саясаттың маңыздылығы жоғары болып
табылады. Өзінің тәуелсіздігін және ... ... кез ... ... әрі күшті қаржылық база керек. Дамыған ... ... ... ... ... ... ... негізі шаруашылық субъектілерден және халықтардан жиналған ... ... ... ... маңыздылығы ол мемлекеттің
экономиканы рететудің тікелей әдісі болып табылады, ьұл саясатты қолданудың
нәтижесі тез ... өз ... ... ... бере ... ... ... дереу іске асырудың қажеттігі туындаған жағдайда
фискалдық саясаттың ... ... мен ... ... зор болып
табылады.
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды
реттеу ... де ... және оның ... ... ... мен ... механизмi зор рол атқарады. Салықтар мемлекеттер пайда ... ... ... ... ... ... өркендеуi әрқашан салық
жүйесiнiң қайта құрылуымен және жаңаруымен қабаттаса жүредi. ... және ... ... қалыптасатын бюджеттік реттеудегі басты
саясат фискалдық саясат болып табылады. Ол ... ... ... мен
ынталандыру, бюджеттік қолдау мен реттеу шараларының ... ...... ... ... ... және мемлекеттiк
саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл ... ... ... ... түсiне бiлудiң, оның iс-әрекет етуiнiң ерекшелiктерiн
терең ... ... ... ... және тұрақты дамыту
мақсатымен салық жүйесiн неғұрлым толық және ... ... ... ... көре ... маңызы зор.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбын “Қазақстан Республикасы салық ... ... деп ... ... ресурстарының бастапқы категориясы және мемлекеттiк
қызметтердi iске асырудың негiзi болып табылатын салықты ... ... салу ... ... ... ... ... элементтерiн және
осылардың басын қосып, ... ... ... жүйесiн талдау осы
тақырыптың өзектiлiгi болып табылады.
Бұл тақырыпты орындаудағы басты мiндеттер келесiдей:
• Салықтың ... ... ... ... ... ... ... элементтерi мен оның құрылымдарын талдау;
• Салықтың экономикадағы атқаратын қызметтерiн көрсету;
... салу ... ... қарастыру;
• Қазақстан Республикасының салық жүйесiнiң қалыптасуы мен дамуын ... ... ... атап өту;
• 2002 жылғы жаңа Салық Кодексi бойынша енгiзiлген салықтар мен ... атап өту және ... ... мен оның ... ... ... ... таңдағы салық жүйесінің басты мәселесі болып отырған салықтан
жалтару, яғни көлеңкелі экономиканы ... ... ... ... салық жүйесінің экономикада атқарып отырған салық-бюджет
саясатының 2008-2010 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... қызметтерін, салықтан жалтару кезіндегі салық
комитетінің іс-әрекеттеріне тоқталу;
• ҚР Президентінің 2008 ... ... ... ... нақты
көрсетілгендей Жаңа Салық Кодексін әзірлеу және оның ... ... ... ... өту ... табылады.
1 САЛЫҚ ЖҮЙЕСIНІҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен атқаратын ... ... ... ... ... ... болды. Мемлекет
құрылымының өзгеруi, өркендеуi ... ... ... қайта құрылуымен
және жаңаруымен қабаттаса жүредi.
“Салық” ұғымы әр түрлi ... ... әр ... Негiзiнен көптеген экономикалық әдебиеттерде “салық” ұғымы
бюджет қорына белгiлi бiр көлемежәне белгiлi бiр уақытта ... ... ... ... – нарықтық қатынастардың құрамды бөлiгi және ... ... ... ... Бұл ... салықтың әлеуметтiк-
экономикалық мәнiн түсiне бiлудiң, оның iс-әрекет ... ... ... ... экономикасын тиiмдi және тұрақты дамыту
мақсатымен салық жүйесiн неғұрлым толық және ... ... ... ... көре ... маңызы зор.
Салықтар дүниежүзіндегі барлық адамзаттың өмірінде кездесіп отыратын
құрал болып келеді, себебі әрбір ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір мөлшері тұрады, яғни
салықтар кез-келген заңды немесе жеке тұлғаның өмір сүруіне керек, оның
физиологиялық, ... ... ... ... ... тұтынатын қызметтері, жұмыстары мен тауарларының іске ... ... ... міндетті төлемдер болып келеді. Салық бүкіл қоғам
үшін жасалған игілік, ал салықтық ... ... ... ... ... ... ... Аумақтық бюджетті қалыптастырудағы
негізгі қайнар көзі-салықтардың арқасында әлеуметтік-қоғамдық бағдарламалар
қаржыландырылады.
Салықтар дегенiмiз мемлекеттiк бюджетке заңды және жеке ... бiр ... және ... түсетiн мiндеттi төлемдер ... ...... ... ... жеке тұлғалардың
мемлекетпен екi арадағы мемлекеттiк орталықтандырылған қаржы көздерiн
құруға байланысты туындайтын қаржылық ... ... ... Салықтардың экономикалық мәнi мынада:
• Бiрiншiден, салықтар шаруашылық жүргiзушi ... мен ... ... ... бiр ... көрсетедi.
• Екiншiден, шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен халық табысының
белгiлi бiр мөлшерiн мемлекет үлесiне ... ... ... ... жалпы шығу тегi мемлекеттердiң пайда болуымен қатар өмiр
сүруi мен дамуының негiзгi ... көзi ... ... ... өзгеруi, оның құрылуымен, жаңаруымен бiрге қалыптасады. әрбiр
мемлекетке ... iшкi және ... ... ... үшiн ... ... ... көздерi керек екенi белгiлi. Ал ... ... ... қаржысының негiзгi қайнар көзi. Мемлекет салықтарды экономиканы
дамытуға, ынталндаруға және экономиканың маңызды, ... ... ... қолдау құралы ретiнде пайдаланылады.
Осы салық салуға байланысты әр ... ... ... ... ... ... ... жазған. Мысалы,
Ф.Аквинский “Салықтарды ... ... ... нысаны” ретiңде анықтаса,
салық салу теориясының негiзiн салушылардың бiрi А.Смит “Салық төлеушiлер
құлшылықтың ... ... ... ... деп ... ұғымы әр түрлi ... ... әр ... Негiзiнен көптеген экономикалық әдебиеттерде “салық” ұғымы
бюджет қорына белгiлi бiр көлемежәне белгiлi бiр ... ... ... ... ... мәнiн толық түсiну үшiн олардың экономикалық ... ... Ал ... ... ... ... ... тiкелей қатысты.
Сонымен, салықтардың жалпы экономика дамуында атқаратын ... ... ... ... Реттеушiлiк;
• Бақылаушылық.
Салықтардың бiрiншi қызметi – фискалдық немесе бюджеттiк қызмет деп
аталады. Бұл салық ... ... ... бюджеттiң кiрiс бөлiмi
құрылып, салықтардың қоғамдық ... ... ... ... ... кiрiсiн топтастыра отырып, әлеуметтiк, әскери,
қорғаныс, қоршаған ортаны қорғау және тағы басқа да ... iске ... ... ... 2001 жылы ... ... әділеттілікті, оның
тұрақтылығы және анықтылығын, ... ... ... ... салық жүктемесініңбаланстылығын және салық жүйесінің экономикалық
процестерге ... ... ... ... ... ... – Салық Кодексі пайда болды. /1/
Аталған заңнаманың негізінде салықтар мен басқа да ... ... ... және ... салу механизмінің оңайлатылуы, салық ... ... ... ... салық жүйесінің
экономика талаптарына сәйкестендірілуі елдегі ... ... ... ... ... ... және
сәйкесінше мемлекеттік бюджетке түсімдердің жоғарлауына мүмкіндік жасады.
Кестеден көрсетiлген мәлiметтердi қарастыра ... ... ... ... кiрiс ... 90%-ы салықтардан тұратыннын көруге
болады. Ел экономикасы дамып, мемлекеттiк ... кiрiс көзi ... ... ... де өсiп отырғаны байқалады. ... ... ... ... ... Өндiрiс бар жерде табыс та бар,
одан ... ... да бар. ... салық өндiрiстiң дамуына барынша
өз ықпалын тигiзiп, өндiрушiлердiң ынтасын арттыруға жағай ... ... ... ... қызметi ол реттеушiлiк қызмет. Реттеушiлiк
қызметi салық механизмi арқылы iске ... Оның ... ... ... ставкалары мен салық жеңiлдiктерi. Салықтық ... тек қана ... ... ... қана қойиай, сонымен қатар ақша
және баға саясаты, шетелдiк ... ... ... және орта
кәсiпкерлiктi дамыту және қолдау шаралары, мемлекттiк маңызы бар өндiрiстер
мен өнеркәсiп салаларын қолдау ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi қызмет атқару үшiн олардың басқа да
экономикалық құралдармен және саясаттармен ... ... ... ... ... ... ... салық ставкаларын шектен тыс жоғары
деңгейде белгiлеу өндiрiстiң тоқтауына, өндiрушi ... өз iсiне ... ... және ... ... ... ... Мысалы,
әлемдiк тәжiрибе бойынша табыс салығын салғанда салық ставкасының деңгейi
35-40 пайыздан аспауы қажет.
Салық механизмiмiн, оның ... ... ... ... ғалымдардың тұжырымдароы мынаны дәлелдейдi:
• Егер төленетiн салық мөлшерi салық төлеушi табысының 50%-нан асып
кетсе, онда ол ... ... ... ... ... ... кәсiпорындар өздерiнiң өндiрiс шығындарын жаба алмай
қалады.
• Ешер салық ... ... ... ... ... аралығында болса,
онда жай ұдайы өндiрiске әкеледi.
• Егер ... ... ... төлеушi табысының 35-40%-ы мөлшерi
аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндiрiске әкеледi.
Шаруашылық субъектiлер мен халықтар табысының бiр ... ... ... ... айналдыру салықтардың ұдайы өндiрiстегi
қызметiн көрсетедi. Бұл ... ... ... ... ... ... алатын үлес салмағы арқылы көруге болады. ... ... ... Қазақстанның ЖIӨ-гi салықтардың үлес салмағы
20% шамасында болып отыр.
Салықтардың ... ... ... ... ол ... яғни ... ... Салықтардың бақылаушылық қызметi арқылы
салық механизмiнiң қызмет ... ... ... ... қимылына баылау iсi жүргiзiледi, ... ... мен ... ... ... ... бақылауды жүргізудің экономикалық мәнділігі жоғары. Оның
себебі мемлекет шеңберінде, толығымен салықтық түсімдердің орындалуы ... ... ... ... органдарының бұл қызметі салық төлеушілердің
салық төлеу процессіндегі принциптерін орындауға алып ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың алдындағы
міндеті анықталады.
1.2 Салық механизмі және ... салу ... ... «салық жүйесі» ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетке
алынатын салық түрлерінің, оны құру мен ... ... мен ... ... органдарының жиынтығы әдетте мемлекеттің салық жүйесін
құрайды. Салық жүйесінтиімді ұйымдастыру негізінен салық ... ... ... ... ... ... ... салу саясатының
негiзгi бағыттары - салық жүйесiн құру және оның ... ... ... ... ... ... iске асыру. Салық салудың әдiстерi мен
жолдары, салық салудың негiзгi қағидалары, салық салуды ... ... ... ... да бiр ... құрамына бiрнеше тетiктерi
мен элементерi болады. Сол сияқты салық ... де ... бiр ... ... ... салу ... ... жатады:
• Субъект және объект;
• Салық көзi:
• Салық ставкасы;
• Салық өлшем бiрлiгi;
• Салық оклады және ... ... ... төлеу мерзiмi мен тәртiбi;
• Салық төлеушiнiң және ... ... ... құқықтары мен
мiндеттерi;
• Салық төлеуiн бақылау және салықтық ... ... ... ... ... ... нұсқаулық
қолданылады. Оны келесi 1-ші суреттен көре аламыз:
Сурет-1 – Салық механизмiнiң негізгі ... осы ... ... ... тоқталып өтсек:
Салық төлеушi немесе салық субъектiсi – ... және ... ... да мiндеттi төлемдердi төлеу жөнiндегi заңды ... ... ... ... төлеушiлерге:
• Резидент және резидент емес заңды тұлғалар;
• Қазақстан Ресубликасының азаматтары, шетел азаматтары және азаматтығы
жоқ адамдар болып табылады.
Салық объектiсi – заң ... ... ... ... негiз болатын
табыс, мүлiк, қызмет көрсету, ақшалай операциялар және т.б. ... ... көзi – ... ... ... ... салынатын табыс жылдық жиынтық
табыс пен шегерiмдердiң айырмасы ... ... ... ... ... болып табылады:
• Табысқа салынатын салық. Бұған корпорациялық табыс ... мен ... ... ... Тауарларға салынатын салық. Олар қосылған ... ... ... кеден баждарын қамтиды;
• капиталға салынатын салық. Оған жер салығы, мүлiкке салынатын салық
және басқалары жатады.
Салық ставкасы – бiр ... ... ... ... ... ... ... пайыз нысанында белгiленедi. Пайыздық салық
ставкасы прогрессивтiк, регрессивтiк және ... ... ... ... ... ... табыстың өсуiне сәйкес ұлғайып
отырады. Пропорционалды стакалар ... ... ... ... ... ... пайызбен тағайындалады. Регрессивтi салық
ставкасы – салық салынатын табыс ... ... ... салық ставкасының
төмендеуi.
Тұрақты салық ставкасы салық объектiсiнiң көлемiнен тәуелсiз бiрынғай
сома түрiнде белгiленедi.
Салық өлшем ...... үшiн ... ... объектiсiнің өлшем
бiрлiгi.
Салық оклады – салық төлеушiнiң белгiлi бiр ... ... ... ...... сәйкес салық төлеушiнiң бiртiндеп немесе
салық төлеуден босатылуы. Салық жеңiлдiктерiне салықтан толық босатылатын,
салық ... ... ... ... ... ... ... мерзiмiн ұзарту болып табылады. Салық төлеушi шегерiмдердi жылдық
жиынтық табыс алумен байланысты шығыстарды растайтын құжаттары болған ... ... ... – салықтар мен басқа мiндеттердiң бюджетке төлену
уақыты.
Салық төлеу тәртiбi – белгiленген мерзiмде салықты ... ... ... ... салықтар төлеу керек екенiн, яғни ... ... бiр ... ... ... құқытары:
• Қолданылып жүрген салық және бюджетке төленетiн ... да ... ... ... ... өзгерiстер туралы салық қызметi
органдарынан ақпарат ... ... ... мәселелерi бойынша өз мүдделерiн қорғау және оны
өзi, не өз өкiлi арқылы бiлдiру;
• Салық бақылауы нәтижелерiн алу;
... ... ... ... ... және ... төленетiн басқа
да мiндеттi төлемдердi есептеу мен төлеу жөнiндегi салық қызметi
органдарына ... ... ... Жеке шотынан салық мiндеттемелерiнiң орындалуы бойынша бюджетпен есеп
айырысудың жай-күйi ... ... ... ... ... және ... ... басқа да ... ... ... салықтық тексеру актiлерi бойынша
хабарламаға және салық ... ... ... ... ... ... Салық құпиясының сақталуын талап ету;
• Салық салуға қатысы жоқ ақпарат пен құжатарды табыс етпеу.
Салық төлеушiнiң мiндеттерi:
... ... дер ... және олық ... орындау;
• Салық қызметi органдарының анықталған салық заңдарын бұзушылықтарды
жою туралы ... ... ... ... ... ... кезiндегi заңды қызметiне кедергi жасамау;
• Нұсқама негiзiнде салық қызметi органдары лауазымды адамдарының ... ... және ... ... байланысты объект болып табылатын
мүлiктi ... жол ... ... есептiлiгi мен құжаттарды заңға сәйкес тәртiппен табыс ету;
• Сауда операцияларын жасаған ... ... ... ... ... есеп айырысуды фискалдық жады бар бақылау касса
машиналарын мiндетi түрде ... ... ... ... бере ... жүргiзу.
Салық төлеудi бақылау – ... ... ... ... ... мен ... да ... төлемдердi есептеу дұрыстығын және
олардың уақтылы төлену мәселелерi бойынша заңды және жеке ... ... ... басқаруды тек қана салық қызметi органдары жүзеге
асырады.
Салық салу қағидалары:
Салық механизмiнiң қызметi ... ... ... iске ... Республикасының Салық Кодексi салық iсiн ... ... ... талап етедi:
1. мiндеттiлiк қағидасы бойынша салық төлеушi салықтық мiндетiн толық
және белгiленген мерзiмде ... ... ... қағидасы бойынша Қазақстан Республикасындағы бюджетке
төленетiн төлемдер мен ... ... ... тиiс.
3. әдiлеттiлiк қағмдасы бойынша Қазақстан Республикасында ... ... ... және ... ... жеке ... ... жасауға
рұқсат етiлмейдi.
4. бiртұтастылық бойынша Қазақстан Республикасы аумағында жалпыға бiрдей
салық жүйесi қолданылады.
5. жариялылық қағидасы бойынша салықты ... ... ... ... ... ... ... отырады.
Салық iсiн тиiмдi ұйымдастыру мақсатында салықтарды белгiлi топтарға
бөлiп жiктеймiз:
1. Салық салу объектiсiне ... ... ... Салық салу органына байланысты;
4. Экономикалық ерекшелiгiне байланысты;
5. Салық салу объектiсiн бағалау дәрежесiне қарай;
Салық салу ... ... ... ... және ... ... ... салықтар тiкелей табысқа немесе мүлiкке салынады. Тiкелей
салықтарға мынадай салықтар жатады:
... ... ... жеке ... ... жер ... ... құралдарына салынатын салық және т.б.
Жанама салықтарды тұтынушы төлейдi. Тауар немесе ... ... ... салық енгiзiлгендiкте, iс жүзiнде оны бюджетке сатушы аударады. ... ... ... Қосылған құнға салынатын салық;
• Акциздер;
Бюджетке түскен соң қолданылатын белгiсiне қарай салықтар жалпы ... ... ... ... ... ... соң, жалпы мақсаттарға жұмсалады. Оған
коммерциялық табыс салығы және қосылған құнға салынатын салық жатады.
Арнайы салықтар ... ... соң, ... ала ... ... жұмсалады. Мысалы, көлiк құраладыона салынатын салық жол қорын
құруға жұмсалады. Салық салу ... ... ... ... мемлекеттiк
және жергiлiктi болып бөлiнедi.
Табысқа салынатын салықтар салық төлеушiнiң кез келген ... ... ... табысынан алынады.
Тұтынуға салынатын салық салық төлеушi тауар немесе ... ... ... ... Оған ... ... ... салық пен акциздер
жатады.
1.3 Салық арқылы экономиканы реттеу
Қаржылық ... ... ... ... ...... шығыстары) мен салық саясатын жүргізуді қамтамасыз етуде
затталады. Тікелей ... ... ... ... отырып, ұлттық
табыстарға кәсіпорындардың, аймақтардың үлесін көбейту немесе азайту арқылы
мемлекет ... ... ... ... ... ... экономикаға әсер етуi салық салу ... ... ... ... ... бюджеттiң қаржыларын
пайдалану нәтижесiнде мүмкiн ... ал ... ... ... қамтамасыз
ететiн бiрден-бiр құрал.
Салық төлемi (Т), ... ... (G) және ... I-дiң ... бiр ... ... өнiм ... Y
қалыптасқанын кейнс кресi көрсетедi.
Макроэкономикалық реттеуде мультипликатордың іс-әрекетінің жоғарыда
баяндалған мүмкіндіктері ... ... ... циклдың сипатына
қарай дискрециялық фискалдық ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі, ол мыналарды
қарастырады:
• Мемлекет шығыстарының көбеюі;
• Салықтардың төмендеуі;
• Мемлекеттің шығыстарының ... ... ... ... ... ... бұл ... үйлесуі.
Тежеушілік фискалдық саясат бюджет артығына жетуге бағдарланған болуы
тиіс. Артық сұраныммен және инфляциямен шарттасылған тежеушілік ... кері ... ... ... ... ... ... көбеюі;
• Осы аталған бағыттардың үйлесуі.
Дискрециялық емес фискалдық ... ... ... ... қоя ... мемлекеттің қаржы процестеріне аз ... ... емес ... ... ... яғни кіріктірме
тұрақтандырғыштардың механизмі ... ... ... Бұл жағдайда
экономикалық циклдің түрлі фазаларында салық ... ... ... мөлшеріне тепе-тең түрінде түрленеді: ... ... ... ... ... түсімдері өседі және автоматты түрде экономикалық
өсуді тежейді. Құлдырау кезінде, ... ... ... ... отырып, салық түсімдері төмендейді. Келесі 2-ші суреттен
мемлекеттің ... ... (G ... ... жағдайы кезінде бұл
өзгерістер салықтардың өзгерісі ( Т сызығы) ... ... ... маңызды ерекшелігі бюджет
тапшылықтары мен артығын реттеу болып табылады: бюджет тапшылығы ... ... онан ... ... және ... ... ... болады,
бұл инфляцияны тежеуге жәрдемдеседі, өйткені ұлттық өнімнің жоғары деңгейі
инфляциямен ... ... ... ... ... ... тапшылығы біртіндеп өсе бастайды.
Т
G+Т Тапшылық ... Q1 Q2 ...... салық өзгерісінің жалпы әсері
Тәжірибеде тепе-теңдік үлгілерінде қаралған тәуелділіктер ... ... ... кешіреді:
1. Фискалдық саясаттың қабылданатын шараларының уақыттылығы;
2. Ығыстыру әрекетінің іс әрекеттілігі, бұл ақша ... ... ... ... ... шығыстарының көбеюі кезінде
жекеше инвестициялар элементтерінің қысқаруында көрінеді.
3. Сұранымды ынталандыру жиынтық ... әсер ... бұл ... ... ... ... және ... шығыстардың көбею
әсерін төмендетеді;
4. ашық экономикада ... ... ... шығыстардың элементі
ретінде таза экспорттың ... ... ... ... ... ... ... ынталандырушы фискалдық саясаттың шаралары жоғарыда айтылған
факторлардың іс-әрекетінен әлсіреуі ... ... ... ... ... көрсетуге болатын сұранымды экономиканы реттеудің негіз
қалаушы факторы ретінде болып ... ... ... ... мүмкіндік түғызады, ресурстардың қамтылу деңгейінің артуына
ықпал етеді, мемлекет көтере сатып алудың деңгейін көтереді.
Монетаристердің тұрақтандыру бағдарламалары мыналарды ... ... ... ... ... ... қусыруға бағытталған жалақының өсуін шектеу;
• шектеулі ақша – несие саясаты, ақша эмиссиясына және Орталық банктегі
мемлекеттік қарыздарға лимит ... банк ... ... ... және ... операцияларына бақылауды әлсірету,
экономиканың экспорттық секторына ... ... ... ... ... ... үшін ұлттық ақша бірлігін девальвациялау;
Бірақ бұларды іске асыру үшін келесі шараларды орындау керек:
1. ақша ... ... ... ... ... ... ішкі бағалардың икемділігі;
3. бағалардың қозғалысының тауарлар қозғалысынан жоғары икемділігі;
4. экономикалық ресурстардың едәуір өздерін алмастырушылығы.
Үкіметтің дискрециялық фискалдық ... ішкі ... ... ... ... ... шығындар құрылымының және салық
салымы ... ... ... ... ұзақ ... ... емес ... саясатта бюджет артықшылығы және тапшылығы
дағдылы түрде пайда болады, ол экономиканың ... ... ... ... ...... экономикалық саясатын жиі
өзгертпей-ақ, өнім көлемі мен жұмысбастылық деңгейінің циклдік амплитудасын
төмендетуге ... ... ... тетік.Өркениетті, дамыған
мемлекеттерде мұндай тұрақтандырғыш ретінде үдемелі салық салу, мемлекеттік
трансферттер жүйесі, ... ... және ... және ... қатысу жүйесі алынады.
G, ... + ... ... – γ ... 3 – ... ... ... тапшылығы мен артықшылығы
сызбасы
Экономиканың «кіріктірме тұрақтандырғышы» дискрециялық ... ... ... ... ... ... ... қарағанда әлсіретеді, жұмсартады, өйткені бұл механизмдер
парламенттің ... ... ... ... ... ... циклдік бюджет тапшылығы мен
артықшылығы көлеміне тәуелді, бұл жағдай ... ... ... «амортизаторы » қызметін атқарады.
Циклдік тапшылық (артықшылық) – ... ... ... іскерлік белсенділіктің құлдырауы (өрлеу) және ... ... ... ... ... ... ... болады.
Циклдік өрлеу кезеңінде Y2 > Y0 үлкен болады, сондықтан салық салымдары
дағдылы өседі, ал ... ... ... ... ... және инфляциялық дүргіліс төмендейді
Циклдік төмендеу кезеңінде Y2 < Y0, сондықтан салық дағдылы түрде
төмендейді, ал ... ... ... ... ... ... мен жиынтық сұраныс өскерде бюджнт тапшылығы құлдырауды шектейді.
Циклдік ... және ... ... салық және бюджет
функциялары графиктерінің «шұғыл тікшелігіне» байланысты ... (T) ... ... шекті салық мөлшерлемесінің (t) көлеміне
тәуелді болады, ал ... ... ... (G) ... көлбеуі -
γ көлеміне тең, бұл шама трансферттер сомасы мен табыс көлемі өзгерісінің
қатынасын ... ... ... ... ... ... болған
сайын, соғұрлым мемлекеттен алынатын салық мөлшері жоғары және трансферт
төмен болады.
Салықтар саласындағы фискалдық ... ... ... ... ... ... ... (кейнстік үлгі) және ұсынымға (ұсыным
теориясы). Бірінші жағдайда салықтар төмендеген ... ... ... Бұл ... өнімнің көлемін және бағалардың деңгейін көбейтеді, яғни
иняфляцияның қарқыны тездейді.
Екінші жағдайда салықтардың төмендеуі жиынтық ұсынымды ... ... ... мен ... ... ал ... өндірісті
инвестициялауы өседі. Қызметкерлердің аз табыс салығы жалақыны көбейтіп,
еңбекке ... ... ... ... өзі ... ұлғаюына жеткізеді,
бұл ұлттық өнімнің жалпы ... ... ... төмендеуін қамтамасыз
етеді.
Мұнан басқа ұсыным экономикасының теориясы салықтардың аса ... ... ... ... ... міндетті
еместігін, керісінше, салық базасын кеңейту – ұлттық ... пен ... және ... ... ... есебінен салықтық түсімдердің
өсуіне жеткізетіндігін көрсетеді.
Салықтардың инвестициялық қызметке ықпал етуінің теориялық дәлелдемесі
ретінде салық салудың үдемелігі және бюджет кірістері ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін төлеуге, әлеуметтік
трансферттердің өсуі немесе ... ... осы ... айтылған
қаржылар арқылы қаржыландыруға кедергі болытын жағдайлар ... ... ... ... өсуі ... өрлеу кезеңдерінде
болатындықтан, бұл жағдай жиі инфляцияның ... ... ... бір ... ... ... ... беруі жиынтық шығындардың
және сұраныс инфляциясының өсуіне әсер етеді. Керісінше бюджет тапшылығын
тыйым салу ... ... ... ... және экономикадағы инфляциялық
дүрлігісті ұстап тұрады.
Мемлекеттік бюджеттің тапшылығын ... ... ... эмиссиясы;
2. займ шығару;
3. мемлекетке түсетін салық мөлшерін көбейту.
Мемлекет түсіміне салық түсімін көбейту проблемасы бюджет ... ... ... ... ... ұзақ ... ... кешенді
салық реформасы нәтижесінде, пайыз мөлшерлемесін ... ... ... ... болады.
Қысқа мерзімді кезеңде салық мөлшерлемесінің төмендеуі:
1. ... ... ... деңгейінің төмендеуі
нәтижесінде;
2. Пайыз мөлшерлемесінің жоғарылауынан пайда болатын мемлекеттік емес
сектордың ығыстыпу ... ... (бұл ... ақша ... ... , ақша ... ақша сұранысының өсуінің жоғарғы
жағдайға реакциясы);
3. Бюджет тапшылығын өсіру, бір мезгілде салық салудың мөлшерлемесін және
бюджетке салық түсімін ... ... ... ... табыс көлеміне мультипликаторлық әсер ... ... ... болады. Егер салық төлеу мөлшері ∆T
төмендесе, онда қолда бар табыс Yd = Y-T-ға ... ... ... ... (∆T *b) көлеміне өседі, бұл жағдай ... ... ... жоғары жылжытады және тепе-теңдік өнім көлемін Y1-ден Y2
көлеміне ... ... ∆Y = - ∆T * b / 1-b ... ∆Y/ ∆T = -b / 1-b ... ... деп алады.
Салық мультипликаторының механизмі, мемлекеттік шығындар
ммультипликаторы сияқты, салық ... бір ... ... көп ... ... ... ... төмендесе:
• Қолда бар табыс ∆T-ға өседі;
• Тұтыну (∆T *b) шамасына өседі;
... ... (∆T *b) ... ... ... ... (∆T *b) шамасына өседі;
• Тұтыну в (∆T *b) шамасына өседі;
• Жиынтық ... (∆T *b2) ... ... ... ... (∆T *b2) шамасына өседі;
• Тұтыну b (∆T *b2) шамасына өседі;
Егер де ... ... ... салық мөлшері табыс
динамикасына тәуелді деп алсақ, онда салық ... ... ... = t * ... мемлекеттік шығындар және автонамды салық төлемдері бірдей
көлемге өзгерсе, онда ... өнім ... де ... ... ... ... мультипликаторы орын алады деп айтылады. Баланстық бюджет
мультипликаторы бірге тең немесе бірден кіші.
Баланстық бюджет мультипликаторы бюджет тапшылығы мен ... жоя ... Бұл ... ... пен шығынды теңгеру туралыы айтылады.
Демек (∆T = ∆G).
Мемлекеттің шығындарының ... ... ... ... ... әсер ... Бұл ... алгебралық өрнекте
шығын мультипликаторының салық мультипликаторынан жоғары, үлкен екендігі
арқылы көрсетілген.
Бұл ... ... ... ... мемлекеттік
шығындардың табыстың көлеміне және тұтынуға әсерінің ... ... Бұл ... ... ... ... таңдағанда
анықтаушы болып есептеледі. Егер де ... ... ... ... кеңейту мақсатын көздесе, онда циклдық ... үшін ... ... ... бұл ... күшті ынталандырушы
әсер береді.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ САЛЫҚ
ЖҮЙЕСІН ҚҰРУ КЕЗЕҢІ
2.1 Қазақстан Республикасында салық жүйесін ... ... ... беталысы
Салық жүйесiн мемлекет пен заңды тұлғалар арасындағы қаржы қатынастары
анықтайтын салықтар, салық механизмi яғни, салық салу ... ... ... ... заңдары мен салыққа қатысты ... ... ... ... құрайды. Салық жүйесi мемлекет қаржы
көздерiн жасаудың ең негiзгi құралы ... ... ел ... ... ... ... дамуына және саяси әлеуметтiк ... iске ... ... ... Елiмiздiң салық жүйесiнiң дамуын
төрт кезеңге бөлiп қарастыруға болады.
1 кезең, (1992 1995 жж.) – жаңа ... ... ... ... ... және iске қосылуы;
2 кезең, (1996-1998 жж.) – жаңа нарықтық экономика талаптарына ... ... ... құруды аяқтау;
3-кезең, (1998-2000 жж.) – барлық қағидалардың ескерiлуi ... ... ... мен ... ... ... ... одан әрi
жетiлдiру:
4-кезең, (2001-2004 жж.) Жаңа салық кодексi қабылданып, iске ... ол ... ... да өз ... ... ... ж.ж.) ... салық кодексінің негізгі мақсаты
елдің өңдеуші, ғылыми-техникалық ... ... және ... ... ... ... ... қызмет етті.
6-кезең, (2008 жылдан ... ... ... ... сақтау және экономиканы фискалдық-салық саясаты арқылы барынша
қолдау шараларының ... ... іске ... ... 1991 жылдың 25 желтоқсанында ... ... ... ... ... ... тәуелсiз салық
жүйесiн құрудың ең ... ... ... ... Бұл ... реформалаудағы күрделi жұмыстардың бiрi болып саналады. Осы
кезеңде елде көптьеген өзгерiстер болды және ... ... ... атап айтқанда меншiктiң көптеген түрлерiнiң дамуы, шаруашылық
жүргiзушi субъектiмен мемлекет ... ... ... ... және т.б. ... iске аса бастады. Осы алғашқы Заң бойынша
Қазақстан Республикасында 42 салық түрi қызмет еттi, олар үш ... ... ... ... ... – 10;
2. мiндеттi түрде төленетiн жергiлiктi салықтар мен алымдар – ... ... ... мен алымдардың 18 түрi.
Бұл салықтардың негiзiн табыс салығы, пайдаға ... ... ... ... ... акциз салығы, жер ... және ... ... ... ... көптеге нкемшiлiктерi де болды. Атап айтқанда,
басқа елдерге қарағанда бiздiң салық жүйемiздiң жинақталған ... ... ... ... ... түрлерiнiң көптiгi,
халықаралық салық салу қағидаларының назардан тыс ... ... ... ... түрде берiлген жеңiлдiктердiң көптiгi және
көлеңкелi экономиканың бiршама қызмет ... ... ... ... салық жүйесiн реформалаудың қажеттiгi туындады. Қазақстан Үкiметi
1992 жылдың басында салық жүйесiн ... ... ... ... ... iске ... негiзгi кезең болып Қазақстан
Республикасы Президентiнiң 24.04.95 жылы ... ... және ... ... да төлемдер туралы” Заң күшi бар Жарлығы табылады. Ол заң
1995 ... ... ... ... iске ... Соның нәтижесiнде бұрын
қызмет еткен 42 ... ... ... 11 ... мен ... ... ... Бұл салық Заңдылығы бойынша елiмiздiң салық ... ... ... ... бейiмделiп, халықаралық тәжiрибеге мейлiнше
жақындатылады.
1999 жылы салық жүйесi 5 рет ... ... ... ұшырады.
Осыған орай 2000 жылы 1 қаңтарынан бастап Қазақстан ... ... мен ... ... ... еттi.
Жаңа Салық Кодексi Қазақстанда мынадай салықтар енгiзiлдi:
• корпорациялық табыс салығы;
• жеке ... ... ... құн ... ... жер қойнауын пайдаланушылардың салықтар мен арнайы төлемдерi;
• әлеуметтiк салық;
• жер салығы;
• көлiк құралдары салығы;
• мүлiк салығы.
Осы Салық ... 13 ... ... ... тұлғаларды мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• жылжымайтын мүлiкке құқықтарды және ... ... ... ... үшiн ... радиоэлекторндық құралдары және жиiлiгi жоғары ... ... үшiн ... ... көлiк құралдары мен тiркемелердi мемлекеттiк тiркегенi
үшiн алым;
... өзен ... мен ... ... ... ... тiркегенi
үшiн алым;
• азаматтық әуе кемелерiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• дәрi-дәрмек құралдарын мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• автакөлiк ... ... ... ... ... жүру
алымы;
• аукциондардан алынатын алым;
• елтаңбалық алым;
• жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алым;
• телевизия және радио хабарларын ... ... ... ... ... беру үшiн ... Кодексiндегi төлемақыларға:
• жер учаскелерiн пайдаланғаны үшiн төлемақы;
• жер бетiндегi көздердiң су ресурстарын пайдаланғаны үшiн төлемақы;
• қоршаған ортаның ластанғаны үшiн ... ... ... ... үшiн ... орманды пайдаланғаны үшiн төлемақы;
• ерекше қорғалатын табиғи аймақтарды пайдаланғаны үшiн ... ... ... ... үшiн ... кеме ... су жолдарын пайдаланғаны үшiн төлемақы;
• сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшiн төлемақы.
Мемлекеттiк ... кiрiс ... ... ... ... көздер –
салықтар болып табылады. Салықтар өз кзегінде олардың құрылымы мен ... ... және ... ... әр ... ... таңда салық жүйесінің құрылымы мемлекеттің ... ... ... негізгі түрлері негізінде қалыптасады. Жаңа ... ... ... ... ... ... корпорациялық табыс салығы;
• жеке табыс салығы;
• қосылған құн салығы;
• акциздер;
• жер қойнауын пайдаланушылардың салықтар мен арнайы төлемдерi;
• әлеуметтiк ... жер ... ... ... салығы;
• мүлiк салығы.
Мұндағы қосылған құнға салық пен акциздер жанама салықтарға жатады. Ал
қалған салықтың жетi түрi ... ... салу ... ... Ендi осы ... және ... ... қарастырайық.
Корпорациялық табыс салығы. Бұл салықты Ұлттық банк пен ... ... ... ... резидент заңды тұлғалары,
сондай-ақ Қазақстанда қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе
республикадағы ... ... ... ... тұлғалар төлейдi.
Арнаулы салық режимiн қолданушы заңды ...... ... шаруа қожалықтары, заңды тұлға – ауыл шаруашылығы өнiмiн
өндiрушiлер, кәсiпкерлiк қызметтiң ... ... ... ... төлейдi.
Корпорациялық табыс салығын салу механизмi ... ... ... төлеу тәртiбiн, алу шарттарын, жеңiлдiктер мен санкцияларды, төлеу
уақытын айқындайды.
Негiзгi шектерде бұл механизм заңдамаға сәйкес мынаған саяды. Салықты
табыс алатын ... ... ... мен ... ... ... ... алатын табыстары бойынша коммерциялық емес ... ... ... да ... ... ... ... төлеушiлер болып Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкi мен ... ... ... ... резидент заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда
қызметiн тұрақты ... ... ... ... ... ... табыс алатын бейрезидент-заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... – шағын бизнестiң субъектiлерi, шаруа
қожалықтары, заңды тұлға – ауыл шаруашылығы өнiмiн өндiрушiлер, ... ... ... ... ... салығын төлейдi.
Ендi Қазақстан Республикасындағы соңғы бiрнеше жылдағы корпорация
табысының жалпы ... ... ... ... көре ... 1- ҚР-ның мемлекеттiк бюджетiндегi корпорациялық салықтардың үлесi
|Көрсеткiш мөлшерi|2005 |2006 |2007 |2008 |
| ... |% ... |% ... |% ... |% ... табыс салығының мөлшерлемесi 20% болып белгiленген. Негiзгi
өндiрiс құралы жер болып табылатын ... ... ... ... 10 ... мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Жеке табыс салығы мемлекеттiк бюджеттiң кiрiстерiiнң басты көздерiнiң
бiрi және де басқа салықтарға ... ... ... ... ... ... бiр түрi ... табылады.
Осы табыс салығын төлеушi болып салық жылы iшiнде салық салынатын
табысы бар ... ... ... ... ... ... жоқ ... табылады. Әрбiр салық төлеушiлер табыс салығын
өздерi тұрған жерi бойынша төлеудi жүзеге асырады. Жеке ... ... ... ... ... төлем көзiнен салық салынатын табыстар;
• төлем көзiнен салық салынбайтын табыстар;
Салық төлеушiнiң төлем көзiнен салық салынатын табыстарына ... ... ...... ... берушi есептеегн салық
шегерiмдерi сомасына азайтылған ... ... ... ... табысы болып табылады;
• Бiр жолғы төлемдерден алынатын табыстарға ... ... ... ... қорларына берiлетiн зейнетақы төлемдерi негiзiнде
орын алатын;
• Дивидендтер, сыйақылар, ... ... ... Стипендиялар – бiлiм беру ұйымдарында оқып жүргендерге арналған ақша
сомасы, мәдени және ақпарат қызметкерлерiне ... ... ... ... ... ... ... стипендия болып табылады;
Қазақстан Республикасының салық жүйесiнде табиғи ресурстарды, пайдалы
қазбаларды, жер ... ... ... ... ... бар.
Оларды шартты түрде салықтық сипаты бар табиғи ресурстар үшiн ... ... бiр ... ... ... қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен ... ... ... ... пайдаға салынатын салық;
2. Жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдерi;
1) бонустар (қол қойылатын, коммерциялық табу)
2) роялти;
3) өнiмдi бөлу бойынша Қазақстан ... ... – жер ... ... ... төлемдерi болып
табылады және жер қойнауын ... ... ... ... және ... ақшалай нысанда төленедi.
Роялти - пайдалы қазбаларды ... және ... ... ... процесiнде жер қойнауын пайдаланк құқығы үшiн ... ... ... ... нысанда төленедi.
Жер қойнауын пайдаланушылардың үстеме пайдаға салынатын салығы ... ... ... ... ... ... ... рыноктық
салыстырмалы жағдайындағы шығарылған өнiмдi сатудан алынған қосымша пайда
үшiн ... ... ...... ... ... бiрi. Ол ... берi бұған дейiн қолданылып келген әлеуметтiк қорларға: зейнетақы,
мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру, мiндеттi медициналық сақтандыру, ... ... ... ... ... ... аударымдарының орнына
енгiзiлген. Аударымдардың жиынтық мөлшерлемесi еңбеккке ақы төлеу қорының
28% мөлшерiнде белгiленедi.
Әлеуметтiк салықтан түсетiн түсiмдер ... ... ... 17-19% ... ... ... ... тұлғалары шетелдiк заңды
тұлғалардың филиалдары мен өкiлдерi, сондай-ақ Қазақстанда қызметiн ... ... ... ... ... бейрезиденттер, жеке
кәсiпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар әлеуметтiк салық төлеушiлер болып
табылады.
Жер салығы. ... жер ... ... ... ... жер реформасы жөнiндегi заңдарында, ... ... ... ... және ... үшiн ... ақы ... ретiнде қарастырылады. Бұл салықтың мақсаты – жердi ... ... ету және ... ... ... арттыру,
жергiлiктi аймақтардың әлеуметтiк-мәдени дамуы үшiн қажеттi шараларды iске
асыру үшiн бюджетке түсетiн табыстарды қалыптастыру болып табылады.
Жер ... ... ... ... ... ... бұл
жергiлiктi өкiмет орындарының аталған ... ... ... салық салудың объектiлерiн атап өтетiн болсақ:
• Ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылатын жерлер;
• Елдi мекендi жерлер;
• Өнеркәсiп, көлiк, байланыс және ... және өзге ... ... ... ... табиғи аумақтағы жерлер;
• Орман қоры жерлерi;
• Су қоры жерлерi;
• Қордағы (запастағы) ... салу ... ... ... ... ... ... жатады. Белгiленген ставкаларды есепке ала отырып, салық
мүлiктiң құнына тiкелей ... ... ... салықты меншiк құқығында салық ... бар жеке ... және ... ... жүргiзу немесе
оралымды басқару құқығында салық салу объектiлерi бар заңды тұлғалар,
олардың құрылымдық ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркеуге жататын және есепте тұрған
көлiк құралдары, тiркемелердi ... ... салу ... ... Жүк ... 40 ... және одан да ... карьерлiк
автосамосвалдар, мамандырылған медициналық көлiк ... ... ... ... ... ... 2005 және 2008 жылғы мемлекеттiк бюджеттiң кiрiсiндегi
жер салығы мен мүлiк ... ... ... 1-ші ... ... 2- Мемлекеттiк бюджеттегi жер салығы мен мүлiк салығының үлесi
|Көрсеткiштер |2005 |2006 |2007 |2008 ... ... |4644 |5506 |5855 |7450 ... ... |15210 |14763 |20944 |27465 ... ... ... ең маңыздысы 1992 жылы енгiзiлген қосылған
құнға салынатын салық – ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... шеккен щшығысының орнын бағаны көтеру жолымен толықтырады
және салықты төлеудi ... ... ... ... салу объектiсi
материалдық шығындарсыз өндiрiлген өнiм ... бар таза өнiм) ... ... құн ... табылады: қосылған өнiмге кешендi шығындар,
мысалы, жарнамаға ... және ... ... ... ... мүмкiн.
ҚҚС қазiргi кезде Қазақстан Республикасының бюджет кiрiстерiнiң аса
маңызды көздерiнiң бiрi болып ... 2008 жылы ... ... ... ... бұл төлемнiң үлес салмағы 23-24%-ды құрады.
Акциздер – бағаға қосылатын және ... ... ... ... ... Акциздердi өзiнiң айрықшалықты ерекшелiктерiне қарай
монополды түрде ... ... мен ... ... ... ... төлейдi.
3-ші кестеде Республиканың мемлекеттік бюджетінің кірісіндегі салықтық
түсімдердің құрамы мен үлес салмағы көрсетілген.
3-Кесте Мемлекеттік бюджеттегі ... ... ... ... теңге
есебімен, 2005-2008 жылдары
Атауы |2005 |% |2006 |% |2007 |% |2008 |% | |Салықтық түсімдер,
оның ішінде: |635792 |100 |750777 |100 |947251 |100 |1186137 |100 ... ... ... |169048 |26,6 |207354 |27,6 |272632 |28,9
|382814 |32.3 | |Жеке табыс салығы |68574 |10,8 |77381 |10,3 |93281 ... |8.3 | ... ... |124284 |19,5 |133852 |17,8 |157676 ... |14.2 | |Қосылған құн салығы |159913 |25,2 |175893 |23,4 |231338
|24,4 |242955 |20.5 | ... |21830 |3,4 |25443 |3,4 |26986 |2,8 ... | ... да салықтар мен міндетті төлемдер |92143 |14,5 |130854
|17,4 |165338 |17,4 |263925 |22.2 | ... ... ... отырғанымыздай бюджет кірістерінің негізін
салықтық түсімдер құрайды. Олардың ішіндегі ең көп үлес ... ... ... құн ... ... ... отыр. Ал кірістегі
бонустар мен роялтилердің үлес салмағы жылдан жылға ... ... ... ... ... жетілдіру жолдары және перспективалары
ҚР Президентінің 2008 жылғы ... ... ... ... бірі
болып биылғы жылы Жаңа ... ... ... ... ... ... ... еліміздің экономикалық өсуінде оңөзгерістерге
әсер етіп, экономиканың қарқынды рөль ... ... ... 170 ... ... ... ... таңда ел экономикасы үшін
тіпті кері әсерін ... ... ... осы ... дейін көптеген
кәсіпорындар өз шаруашылық қызметін осы аталған ... ... ... ... ... ... жол ашып келді.
Елбасымыз Жаңа Салық Кодексі ең ... осы ... басы ... жеңілдіктерін қысқартып, ... ... ... сондай-ақ бизнестің көлеңкелі экономикадан шығуына
бағытталуын бұйырды.
Жолдауда Салық ... ... ... ... ... ... ... қатарынан орын алуы үшін ең басты мәселенің бір ... ... ... ... ... ... индустриялы-инновациялы
жолына көшу екендігін атап өтті. Осы ... ... ... Кодексі
шикізаттық емес салалардың салық ауыртпалықтарын төмендетуге, әсіресе шағын
және орта бизнеске салынатын салықтарды жеңілдету ... ... ... ... түсетін салықтардың үлесін шикізат өндіруші салалар
негізінде орнын толтыру ... ... ... ... ... ... дамуын өз жолдауында
атап өтті: «Жаңа кодекс салық қызметтерінің оның ... өз ... ... ... ... мен ... ... үйлесетіндей тікелей іс-әрекет ету заңы сипатына ие болу керек.
Бірақ, ең бастысы, ол экономиакның шикізаттық емес секторы, әсіресе,
шағын және орта ... үшін ... ... ... ... керек. Бюджеттің күтілетін шығындарының орны өндіруші сектордың
экономикалық қайтарымын арттыру есебінен өтелуі ... ... мен ... ... ... ... ... менің тапсырмам бойынша жаңадан құрылған
бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттік атқаратын болды.
Агенттіктің өкілеттіктерін ... ... ... ... ... ... рынок субъектілерінің өздерінің үстемдікті және
монополиялық жағдайларын бұра пайдаланушылығына ... ... ... ... бизнестің әлемдегі ұстанымын нығайтуға тиіс.
Елдегі кәсіпкерлік белсенділіктің ... ... ... ... туралы жаңа заң қажет.
Инфляцияға қарсы күресті күшейту ... ... ... ... тарапынан болатын қысымның күшейе түсуінен де ұлғайып
отырғанын ескеріп, үкімет ... ... және сол ... ... қабылдануы қажет.
Ұлттық банк инфляцияға қарсы күресте айтарлықтай нәтижелерге қол
жеткізеді деп сенемін.
Жаһандық экономикалық ... ... ... ... ... ... білуге тиіс. Ол үшін қажетті ресурстардың бәрі де ... ... ... ... ... және ... тауарлар бағасының төмендеуі мүмкін болған жағдайда ... ... ... ... ... ... жоспары болуға тиіс.
Бірінші кезекте, үкімет уақытша, қаржы ... ... ... ... саладан өзге, барлық бағыттар мен
бағдарламалар ... ... ... ... ... айтылған жоспарлардың бәрі осы талапқа бағынуға тиіс.
Күте тұра алады дегендердің бәрі ... ... Бұл ... өңірлерге де
қатысты. Мұндай үнем инфляцияға түсетін қысымның төмендеуіне ... ... ... ... көздері мен шикізат ресурстарының бағасы төмендеген
жағдайда елдің резервтерін ұлғайтады
Қазақстан Республикасының нарық жағдайында экономикасының ... ... ... ... және ... ... шараларына байланысты. Қаржы саясатының негізі болып фискалдық
саясат, яғни үкіметтің ... салу ... және ... ... ... ... ... саясаты саналады.
Салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен атқаратын рөлі, қоғамның саяси
және экономикалық ... ... ... мен ... тұрған
міндеттеріне байланысты анықталады.
Фискалдық саясатқа мемлекттің бюджет қорын бөлу ... де ... бір ... салық салу жүйесі арқылы бюджеттің кіріс қорын толтыратын
болса, ал ... ...... экономикада және қоғамда қажеттілік
туындап отырған салаларға немесе аумақтарға жұмсаумен, ... ... дәр осы ... ... ұлттық қауіпсіздікті, халықтың қоғамдық
игіліктері мен қызметтерін тұтынуын қамтамасыз етеді, сондай-ақ ... ... және ... да ... ... ... ... саясатының басты міндеті болып, салық ставкаларын
үкіметтің мақсатына сәйкес өзгерту. ... ... ...... ... ... ... себебі бұлар мемлекеттік бюджетті қысқарту
және бекіту арқылы салық ... және ... ... ... ... ... тұрақтылығының жалпы ережесі бойынша, дағдарыс кезінде де қаржы
ресурстары мен бұларға ... ... ... ... ... ... Қоғамның әлеуметтік-экономикалық
қажеттілігін қанағаттандыру дәрежесі, өндірілген ... ... ... ... Ұлттық табыстағы әлеуметтік қажеттілік көлеміне шектеу
енгізу минималды күнкөріс минимумын; минималды тұтыну бюджетін; ... ... ... ақы, ... ақы, жәрдем ақы және ... ... ... ... тұтынудың әлеуметтік нормативтерін
пайдалануға ... ... ... ... халықтың өмір сүруінің
қажетті әлеуметтік деңгейін сақтап тұруы үшін еңбек ақы мен ... ... ... өтемдік үстемақылар ұсынылады. Мұнымен
қатар, халықтың әлеуметтік қажеттілігі мен оны қанағаттандырудың негізі
болып, ... ақы ... ... мен ... табыс және әлеуметтік
салықтардың ставкасы арқылы еңбек ақыны ... ... ... қордың өсімін немесе еңбек ақы ... ... ... ... ... ... жылдары елдің индустриялық-инновациялық
дамуын ... ... ... ... ... берілген салық жүктемесінің ұтымды теңгерімін жасауға
бағытталады.
Шағын және орта ... ... ... ... ... салық
салудың төменгі ставкасымен ғана емес, сондай-ақ едәуір оңайлатылған
есептілігімен ... ... жүйе ... ... ... 1 қаңтардан бастап патент негізінде АСЖ-дағы салық
ставкасының ставкасы 3-тен 2%-ға ... ... ... негізінде АСЖ-дағы жеке кәсіпкерлер мен ... ... ... ... шәкілдің орнына 3%-дан 5%-ға дейінгі және 3%-
дан 7%-ға ... ... ... 3% ... ... ... Бұл шара ... кәсіпкерлік қабілеті мен идеяларын іске асыруға
ұмтылатын халықтың бастамашыл бөлігіне қолдау ... жылы ... құн ... ... 14 ... дейін
төмендетілді. Бұл шара ... ... ... ... ... оны кеңейтуге және дамытуға босатуға мүмкіндік берді.
2007 ... ... ... ең төменгілердің бірі болған 10 пайыз
деңгейіндегі жеке ... ... ... шәкілі енгізілді.
Бұл ретте салық салынатын кірістен айлық есептік көрсеткіштің орнына
ең төменгі жалақы мөлшері алып тасталады. Адамдардың ... ... ... ... уәждемесін арттыруға бұл норманы енгізудің негізгі ... ... және ... ... ... үшін жағдай
жасау мақсатында Қазақстанда 3 арнайы ... ... ... оларда
корпорациялық табыс салығынан, жер салығынан, мүлікке салынатын салықтан,
қосылған құн салығынан және кеден баждарына босату жүзеге ... ... ... ... жағдайында шағын бизнес
субъектілерінің қызметін жүзеге асырудың оң ... ... ... негізінде АСЖ-дағы салық ставкасының мөлшері 3-тен 2%-ға ... ... ... ... жеке ... мен ... ... бөлетін прогрессивтік негіздегі 3%-дан 5%-ға дейінгі
ставкалар тиісінше 3% деңгейінде біріңғай ставка белгіленеді.
Салық саясатының ... ... ... ... ... әділ,
әрі сыннан өткен құрал, экономиканың қажетті ... ... және ... функцияларды толық орындауды қамтамасыз
етуші ретінде әлеуметтік маңызы бар салықтарды нығайту қажеттігін ескере
отырып, ... ... ... ... ... ... ... ҚҚС ставкасын одан әрі төмендету;
• Экономиканың нақты ... ... ... және ... ... ескере отырып, оларды
оңтайландыру;
• Бюджеттің кірістерін қалыптастырудағы негізгі рөлді ... ... ... ... жеке ... пассивті
кірістері бойынша жеңілділіктерін жою.
Қосылған құн бойынша шартты шығындар 2008 жылы 67,9 ... ... ... 13%-ға ... ... ... 2009 ... бастап
арнайы салық режимдері реформаланады – біржолғы талондарды қолдану аясы
тарылады, ... ... ... ... ... жеке кәсіпкер
және жеке тұлғалар ғана қызметін жүзеге ... ... Ірі ... ... ... ... ... режимдерінен шығарылатын
болады.
2006 жылғы 1 шілдеден бастап кәсіпорындардан ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Ұлттық қоры жұмыс істеуінің жаңа ... ... ... экономиканың
мұнай секторына тәуелділігін жою мақсатында мемлекеттік бюджет мұнай емес
кірістерден қалыптастырылады.
Қазақстан ... ... ... өтуі ... ... орталықтандырылған жоспарлаудан нарықтық сипатқа
өтуіне байланысты ұлттық экономиканың, ондағы шаруашылық қызметтердің басым
бөлігі жеке ... яғни жеке ... ... өте ... кәсіпорындардың барлығы өздерінің экономикалық қызметтерін жүзеге
асыру үшін мемлекетке белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... Алайда экономиканың дағдарысты жылдары ... ... ... көлеңкелі экономика жоғарғы үлесте дамып отыр, яғни
көлеңкелі экономикада кәсіпорындар ... ... мен ... әр ... ... арқылы немесе мүлдем мемлекеттік ... ... ... ету ... ... ... төлеуден
жалтарады. Бұл салықтан жалтару және көлеңкелі экономика өз кезегінде ... ... кері ... ... ... ... алып келеді.
Салық төлеуден жалтару – салық төлемдерін толық немесе ішінара төлемеу
мақсатымен салық төлеушінің ... салу ... ... ... ... ... ... жасыруы және азайтуы. Салық төлеушілердің мұндай
заңсыз іс-әрекеті мемлекет ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджет едәуір қаражаттарды алмайды, салық заңнамасын
бұзушылар кірістерінің ... ... ... ... кәсіпкерлік
қызмет сферасында, салада, аймақта және құн ... ... ... ... ... ... ... категория болып табылады.
Ұлттық табысты қайта бөлу ... бола ... ... мына ... ... бөлу ... ... болатын қателiктердi жоюға мүмкiндiк
туғызады, адамдардың экономикалық әрекеттерiн ынталандырады, мемлекеттiң
маңызды ... мен ... iске ... ... ... маңызды және шағын бизнес, инновациялық салаларды ... ... ... ... әлеуметтiк орта жағдайын реттеуге
тiкелей қатысады.
Салықтардың экономикалық мәнi мынада:
... ... ... ... субъектiлер мен халық
табысының қалыптасуындағықаржылық қатынастардың бiр бөлiгiн көрсетедi.
• Екiншiден, шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен ... ... бiр ... ... ... жинақтап, жиынтықтардың қаржылық
қатынастарын көрсетедi.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңiнде салық салу ... ... - ... ... құру және оның ... қызмет етуiне
мүмкiншiлк беретiн салық механизмiн iске асыру.
Салық ... ... мен ... ... ... ... ... салуды ұйымдастырут салық механизмiне жатады.
Салық ұғымы мен ... ... ... ... ... ... түсетiн салықтардың, алымдардың, баждардың және басқа ... ... және ... ... формалары мен әдiстерiнiң
жиынтығы салық жүйесiн құрайды.
Салық жүйесi мемлекеттiң заңдылық актiлерiне ... ... ... пен заңды тұлғалар арасындағы қаржы қатынастары ... ... ... ... ... салу әдiстерi мен тәсiлдерi, жолдары,
салық заңдары мен салыққа қатысты кесiмдердiң, салық қызметi органдарының
жиынтығын құрайды. ... ... ... ... ... ... ең негiзгi
құралы болуымен қатар, ел экономикасын қайта құруға, өндiрiстiң ұлғайып
дамуына және ... ... ... ... iске ... ... ... Кодексi мынадай салықтар енгiзiлдi:
• корпорациялық табыс салығы;
• жеке табыс салығы;
• қосылған құн салығы;
• акциздер;
• жер ... ... ... мен ... ... ... салық;
• жер салығы;
• көлiк құралдары салығы;
• мүлiк салығы.
Осы аталған салық түрлерiнiң тиiмдi iске асуы мен ... ... ... ұлттық салық жүйесiнiң тиiмдi дамуын қамтамасыз етедi. Олар ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің құрылымының жан-жақты толық қандықызмет
етуінің негізі ... ... ... мен ... ... жүргізіліп, іске асып отырады. Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... өзінің қызметтерін атқаруды жылдан-
жылға жетілдіру барысында.
Ұлттық экономиканы қаржылық дағдарыстан сақтау және ... ... ... ... ... шараларының жүргізілу
бағыттары іске асырылуда. Қазіргі жағдайда ... ... ... ... ... ... ... (корпоративтік табыс салығын
30 %-дан 20%-ға, ал ҚҚС 13%-дан 12%-ға ... ... ... және ... ... беру ... ұзарту, мемлекеттік бюджетті
жоспарлаудың 2009-2011 ... ... үш ... ... бағдарламасын
енгізу шаралары болып табылады.
Жалпы мен курстық жұмысты орындау барысында алдыма қойған мақсаттарым
мен мiндеттерiмдi толық орындай ... ... ... ... ... ... ... және маңызды екендiгiне көзiм ... ... ... ... ендi ғана ... қатынастарға өтiп, дамудың
тиiмдi жолына ... ... ... ... және осы ... ... бағыттарын қолдау саясатын жүзеге асыруда салықтық
жүйенiң, оның ... ету ... орны ... ... ... жеттi.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн ... ... ... ... Заңы. – Алматы, 2002ж.
2. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... Үкіметінің 2004 жылғы 29 қазандағы №
1127 қаулысы
3. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және ... ... Оқу ...... ... – 131 ... ... Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
5. Ильясов К.К., ... А.Б., ... Б.Ж. ... ... ... ... 1995.
6. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – ... ... ... 2001. – ... ... ... ... әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның
қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2008,
№6, 22-25 стр.
8. Статистический ... ... – 2008г. – 467 ... ... Н.Қ., ... М.Ә. - ... - ... – Алматы.
Экономика. - 2003. – 432 бет.
10. Бердибек Сапарбаев «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане и
перспективы ... ... ... ... // РЦБК, №4, -
2007 г. 23-27 стр.
11. «Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің
қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
12. «Қазақстан ... ... ... ... ... ... Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана,
Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
13. Қазақстан ... Заңы ... ... ... ... туралы».
-----------------------
Салықтар түрлерiнiң жиынтығы
Салықты болжамдау мен жоспарлау
Салық салу қағидалары
Салық механизмi
Салық элементтерi
Салық құқығы мен заңдылығы
Ақпараттық қамтамасыз ету
Салықтарды басқару жүйесi
Салықтарды алудың әдiстерi
Салықтық ... есеп ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Диплом алдындағы өндірістік практика бағдарламасының орындалуы туралы32 бет
Жанама салықтарының шет елдердегi тәжірибесi4 бет
Корпоративті табыс салығы7 бет
Корпорациялық табыс салығы34 бет
Кәсіпкерлік қызметімен айналысатын жеке тұлғалардың салық салу («Павлодар облысы бойынша Салық комитеті» ММ материалдары бойынша)51 бет
Мемлекеттік салық жүйесі8 бет
Мемлекеттік салық жүйесі туралы25 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Салық міндеттемесінің есебі26 бет
Салық есебі және оның есеп жүйесіндегі ролі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь