Құқық әлеуметтік реттеу институты

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 Құқық әлеуметтік реттеу жүйесінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Қоғам және әлеуметтік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Әлеуметтік норма түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2 Құқық әлеуметтік реттеу институты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1 Құқықтың пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Заң ғылымындағы құқықтың негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3 Құқық нормалары әлеуметтік нормалар жүйесінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе
Аталып отырған курстық жұмысым « Құқық әлеуметтік реттеу жүйесінде» болып табылады. Жоғарыда аталған курстық жұмысты яғни «Құқық әлеуметтік реттеу жүйесінде» ретіндегі курстық жұмысты толық актуалдық тақырып деп ойлаймын. Оның себебі: ҚР-ның әлеуметтік құқығы ең бір басты құқытың саласы болып табылады. Яғни осы актуалдық тақырыбым, мемлекеттің күнделікті өмірімен тығыз байланысты. Қазақстан Республикасының құқық салаларының айтарлықтай ең бір үлкен саласы болып табылады. Сондай-ақ, құқықтық әлеуметтік реттеу жүйесі тыныс-тіршілікпен, мемлекеттің өзімен реттелетін қоғамдық қатынастар ауқымы да өте кең де сан қырлы болып келеді. Міне осы секілді негіздерде менің курстық жұмысым актуалдық тақырып болып табылады.
Осы курс жұмысымды жазар алдында мынадай сұрақтар алға қойылды деуге болады: «Қоғам және әлеуметтік реттеу», «Әлеуметтік норма түсінігі», «Құқықтың пайда болуы», «Құқық нормалар әлеуметтік нормалар жүйесінде», міне осы сауалдарға жауап беру негізінде осы аталып отырған жұмысымды негіз болды деп ойлаймын.
Міне, осылайша, біздің «Құқық әлеуметтік реттеу жуйесінде тақырыбы өзіне ғана тән мәнге белгілі.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы: Алматы 1995ж.
2. «Қазақстан Республикасы Конституциясының түсіндірме сөздігі».
3. Хутыз М.Х., Сергейко П.Н. «Энциклопедия права» М.1995
4. Хуонанюк В.К. «Теория государства и права» М.1995-96
5. Алексеев С.С. «Теория права»М.1993
6. Венгеров П.Б. «Теория государства и права» М. 1994
7. Сапаргалиев Г.С. «Заң терминдердің сөздігі» Алматы 1996ж
8. «Общая теория и права». Под. ред. А.С. Пиголкина. М. 1996г
9. «Теория государства и права».Под. ред. М.Н. Марченко. М. 1998г
10. «Теория государства и права». М. 1998г
11. «Теория государства и права в схемах и определениях» В.К. Бараков, В.А. Толстых. М. 1998г
12. Сапаргалиев Г.С., Ибраева А.С. «Мемлекет және құқық теориясы», Алматы 1998
13. Жоламанов Н.Д., Мухтарова А.Н., Тәукелев А.Н. «Мемлекет және құқық теориясы», Алматы 1998-99
14. Қазақстан Республикасының Конституциясы 2000ж
15. Ағдарбеков Т. «Құқық және мемлекет теориясы» Қарағанды 2002- с 319
16. Ливещиц Р.З. Теория права Москва 1994 –с 129-146
17. Мемлекет және құқық негіздері. Алматы Жеті Жарғы 2001
18. Булгакова Д.А. «Мемлекет және құқық теориясы» Алматы 2004- с 105
19. Нерсесянц В.С. «Правопонимание римских юристов» Советское государство и право. 1970 №12
20. Теория государства и права. Ответственный редактор Манов Г.И. М. № 1995-с 92-121-76-92.
        
        Мазмұны
Кіріспе....................................................................
.......................................................
1 Құқық ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... Заң ... ... ... Құқық ... ... ... ... ... ... « ... әлеуметтік реттеу жүйесінде»
болып табылады. Жоғарыда аталған курстық ... яғни ... ... ... ... курстық жұмысты толық актуалдық ... ... Оның ... ... ... ... ең бір басты құқытың
саласы болып табылады. Яғни осы актуалдық тақырыбым, мемлекеттің күнделікті
өмірімен тығыз ... ... ... ... салаларының
айтарлықтай ең бір үлкен саласы ... ... ... ... ... ... тыныс-тіршілікпен, мемлекеттің өзімен реттелетін
қоғамдық қатынастар ауқымы да өте кең де сан қырлы болып келеді. Міне ... ... ... ... ... актуалдық тақырып болып табылады.
Осы курс жұмысымды жазар алдында мынадай сұрақтар алға қойылды деуге
болады: ... және ... ... «Әлеуметтік норма түсінігі»,
«Құқықтың пайда болуы», «Құқық нормалар әлеуметтік нормалар жүйесінде»,
міне осы ... ... беру ... осы ... ... ... негіз
болды деп ойлаймын.
Міне, осылайша, біздің «Құқық әлеуметтік реттеу жуйесінде тақырыбы
өзіне ғана тән ... ... ... және әлеуметтік реттеу.
Қоғам адамдардың ... мен өмір ... ... ... ... және ... ... өндіріліп,
тұтынылып, және айырбасталып жатады, осының өзі ... бір ... ... ... ... - қатынастардың орнықтылығы мен
тұрақтылығын нығайтуға бағытталған, өз мүшелерінің мінез – ... ... және ... етудің ерекше құралдарының
болуымен сипатталады.
Қоғам қабілетті әрі ... ... ... ... ... олар ... рөлінің шектен тыс күшеюге
және оның ... ... ... ... ... ... ... сенімді кедергі болар еді. Олардың ішінде
ең алдымен халықтың әр ... ... ... ... қоғамдық бірлестіктерді, бұқаралық қозғалыстарды, үкіметтік
емес ұйымдарды айтуға болады. Жұртшылықтың белгілі бір ... ие ... ... ... мен өз ... сүйенген
олар, қоғам мен мемлекеттің арасындағы қажетті байланысты сақтау ... үшін ... ... ... ... пайдаланады.
Қоғамды, мемлекетті дамытуда, оның ... ... ... бірі - ... ... ... заң ... талқылауға,
құқықтық нормалардың, мүлтіксіз ... ... олар ... Егер ... ... - ... құқық нормаларының
талаптарына сәйкес келсе, онда құқықтық тәртіп нығаяды.
Қоғамның экономикалық, әлеуметтік, ... ... ... ... адамдардың сана - сезімі де сол дәрежеде болады. Осыған
сәйкес қоғамның құқығы да жақсы дамып, ... ... ... ... ... де қоғамның экономикалық, әлеуметтік дамуы дағдарысқа
ұшыраса онда сана – ... ... ... ... нигилизм,
немқұрайлық етек жая бастайды. Қылмыстың саны күрт ... ... етек жая ... ... ... тәрбиені жақсарту үшін қоғамның ... ... ... демократияны, бостандықты, теңдікті
дамыту керек, сонда ғана іс ... ... жас ... ... ... ... бір ... жағынан қорытылуға тиіс. Ондай ... ... ... жоқ ... Тек оны ... түсү ... Ғылым ... ... ... ... қоғамы бар мемлекет құрамыз оған ... ... идея деп ... та, ... ... ... ... ешкім жоққа шығармас.
Қазақстанда құқық ... ... даму ... ... ... қалыптастыруға қоғамдағы барлық
саяси, әлеуметтік күштер, ұйымдар бәрі ... үлес ... ... одақ әр жаққа тартса қоғамда тұрақтыбірлік
те, сапалы құқықтың ... да ... ... ... жоқ деп ... ... идеологияны қалыптастыру ... ... ... ... жүргізіліп, барлық халықты,
олардың құрған ... ... ... мүмкіншілік беру
қажет.
3. Құқықтық идеологияны ... ... ... ... ісжүзіне ... ... жеке ... бостандығы мен
құқықтарына шектеу жасауға қатаң ... ... ... ... ... сан қырлы мудде ... ең ... ең ... ... ... және ... тәуелсіздігін,
қорғанысын күшейту. Міне осы мәселелерге мемлекет,
халық, ... ... ... ... партиялар бірігіп іс әрекет
жасаулары өте ... ... ... мен ... ... күту, болады ғой ... – жай ... ... ... ... нормалар тарихи дамудың ... бір ... ... ... ... ... топтар мен
жеке адамдар іс-әрекеттерін реттейтін талаптар. Әлеуметтік нормалардың
үш ерекшеліктері бар:
1) ... ... бар ... ынталандырудан шығады
(мақсат, ой–арман, рухани құндылық, т.б.);
2) белгілі бір жүйеге сәйкес ... ... ... ... түрі мен шегін көрсетеді;
3) қоғамдық ұйғарымның (санкцияның) негізі болуы керек.
Әлеуметтік нормалардың мәнін ғылыми ... ... ... ... оларды қоғамның тарихи дамуының желісі деп ұғыну керек.
Марксизм ілімі адамдардың іс - ... мен ... ... ... өте ... ... сырын ашып,
қоғам дамуының негізгі экономикалық ... ... ... ... ... ... Әр түрлі қоғамдық
экономикалық формациялардың өздеріне тән ... ... да, ... ... мен элементтерінің
арақатынастарында ерекшеліктер болады. Бір ...... ... ... ... ... ... өзгеріп ... ... ... ... жаңа ... оны ... ... қабылдап,
болашақ іс - әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сол ... ... ... ... құрайды.
Әлеуметтік нормалар қоғам алдындағы тарихи міндеттерін ... ... ... ... ... белгілі бір дамуы
кезеңіне сәйкес келуі қажет. Қоғамның дамуының ... ... ... ... ... мен қоғамдық
практика ... ... ... ... діни ... мен ... іс - ... ... ... ... ... әлеуметтік нормаларға дәстүр, әдет – ғұрып, моральдық
және құқықтық нормалар, саяси, діни, эстетикалық қағидалар ...... ... ... ... компоненттері бір – бірімен тығыз байланысты. ... ... ... ... ішік ... – ниетіне
айналдыруы - қоғамдық тәрбиенің ең бір маңызды саласы.
Әлеуметтік нормаларды ... ... ... бірі ... ... түрде меңгері, бұл процестің екінші практикалық
жағы – сол ... ... ... ... ішкі ... ... айналдыру. Тарихи қалыптасқан әлеуметтік және
қоғамдық қатынастардан ... ... ... ... ... тигізеді.
Қоғамдағы әлеуметтік тәртіптің дамып нығаюына сан – ... мен ... ... ... ... ... тигізіп жатады.
Олады үш топқа бөлуге болады:
- табиғи ... ... ... ... ... ... халықтың миграциясы,
адамдардың өмір сүруінің ұзаққа созылуы, ... ... ... ... ... актілердің ерікті түрде жақсы орындалуы;
- қоғамдағы қатынастарды реттеп – басқаратын нормаларды төрт
топқа ... ... ...... тұрғыдан зерттеліп, тәжірибеден
өткен ұсыныстар. Мұндай ұсыныстарды ғылыми ... деп ... ... ... өткен, тексерілген техникалық және табиғи
ережелер, инструкциялар;
- әлеуметтік нормалардың көпшілігі осы топқа жатады;
- ... ... ... ... – қатынастарды реттеп басқарып
отыратын негізгі құрал - әлеуметтік нормалар. Олар қоғамның ... ... ... ... ... етіп ... Бұл
объективтік процесс. Әлеуметтік нормаларкөне заманнан адам қоғамымен
бірге өмір ... ... ... ... ... ... қатынастардың өзара байланысы өзгеріп, жаңарып, дамып
жатады. Сол ... ... ... ... ... ... ... Құқықтың пайда болуы.
Құқық әлеуметтік институт ретінде мемлекетпен бірдей ... ... ... ... бір – ... ... әрекеттерін қамтамасыз ету үшін
қажетті. Мемлекет, құқықсыз, сол сияқты құқықта мемлекетсіз өмір сүре
алмайды ... ... ... ... ... ... құралы ретінде көрінеді). ... ... ... ... ... береді,. Тек мемлекет органдары ғана
құқықтық ұйғарымның орындалуы тексереді, орындалмаса соған сай заңды ... ... ... таптық құбылыс ретінде пайда болады ... ... ... ... ... ... ... және экономикалық
үстем таптың еркін және мүддесін қорғады.
Егер ... ... ... ... ... ... нормалары
көпшілікке белгілі жазбаша дайындалғаннан басталады.
Құқық ғұрыпқа қарағанда күрделілеу реттеуші, себебі онда ... ... ... беру және міндеттеу құқық жолдары пайдаланылады,
соның ... ... ... әр ... ... ... ... туады. Құқықтың пайда болуы қоғамдағы әлеуметтік
қатынастардың қиындауының қайшылықтық артуының нәтижесі, алғашқы қауымдық
нормалардың оларды ... ... аз ... ... көп ... үш ... жолдармен құрылады:
1) мононормалардың (алғашқы әдет – ғұрыптардың) ... ... ... байланысты оларға мемлекетпен рұқсат берілген
бекітілуі;
2) мемлекеттің құқықтықшығармашылығы арқылы ... ... ... құжаттар жасалуы – нормативті актілер (заңдар, қаулылар т.с.с.)
3) преценденттік құқық, соттардың ... ... ... және ... ... ... шешімдері, сондай
істерді шешуге үлгі ретінде қабылданады).
Құқықтың ... ... ... нормалардың көріністерін
бекіту жолдары жатады. «Құқықтың шығу жолдары» заңды ... ... ... ... үшін ... ... ... атауы.
Құқықтың қайнар көздеріне, заң нормалары бекітілетін ... ... ... ... заң президенттің қаулысы,
жергілікті өзін - өзі басқаратын органдардың ... ... ... ... шыққан тәртіптілікті сақтау
ережесі кіреді. Бұл ережелер ... ... ... ... ... ие болады.
Құқықтың негізгі нысандарына (қайнар көздеріне) ... ... әдет – ... ... ... ... нормативтік –
құқықтық акт.
1. Құқықтық ғұрыптар. Құқықтық ғұрып дегеніміз, мемлекетпен ... ... ... ол ... ... ұзақ ... бойы
қайталанған адамдардың өзгермейтін қарым – қатынастары, сонысына
байланысты тұрақты норма ... ... ... ... беретін
барлық әдеттерге бәрдей емес тек, өзінің мүдделеріне сай ғұрыптар болған.
Рұқсат берілген ғұрыптар ... ... ... ... тәртіп
жолдары. Ертедегі құқықтың ғұрыптарға құлиеленуші XII таблиц заңы ... Рим VII ... және ... ... ... ... ... көз қарасы жақтыға жатпайды.
Біреулері ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы баға береді. Себебі, заң шығарушы және сот органдары өздерінің
құқыққа шығармашылықпен қарағанда, сол қоғамда қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... бағалау,
социологиялық және ерекше тарихи ... ... тән, ... ... ... сапасының нәтижесі ретінде көреді.
Заңды позитивизм, керсінше ғұрыпты құқықтың шығу көзі ... ... және ... ... сай ... ... маңызды
қызметі жоқтығын айтады.
Заңды позитивизм өкілдері құқықтың ең басты пайда болу кезіне заңды
жатқызады, себебі ол өзінің реттеуімен ... ... ... ... Заңды прецедент (сот тәжірибесі). Қазіргі дүниеде көп ... шығу ... ... ... ... дегеніміз, соттың және
әкімшілік органдарының заңды бір істі қараған шешім, ол іске ... ... ... Ол ... және ... прецедент болып
екіге бөлінеді. Заң прецедентіне бұрынғы болған мемлекеттік ... және ... ... ... бойынша шығарған шешімдері құқықтық
нормалардың күшіне ие болып, одан ... ... ... қолданылатын
болады. Прецеденттік құқық формалары Англияда және АҚШ – та кеңінен
пайдаланылады.
Прецеденттің пайда болған, туған жері ... ... ... онда ... ... жасалған және негізінен, құқық сот
тәжірибесінің нәтижесі. Ағылшын соттары кәзіргі кезде тек ... ... ... нормаларын құрастырады. Англияда мынандай жолдар
қалыптасты және прецедентті қолданудың шегі белгіленеді: а) ... ... ... ... және барлық соттардың орындауына
міндетті; б) ... ... ... Лорд ... басқа барлық
соттарға міндетті; в) Жоғарғы соттың шешімдері төменгі соттарға міндетті,
АҚШ – та ... ... шығу көзі ... ... ... сот ... өзгертуге мүмкіндік бар.
Революцияға дейінгі орыстың құқық ... заң ... ... толықтырылуын қолдаған, бірақ ондай пікірлер көпшілікпен
қолданбайды. Сот тәжірибесіне құқықтың шығу көзі ... ... деп ... Қоғам өмірінде заңмен қаралмаған әртүрлі кездейсоқ
жағдайлар болады, сот сондай жағдайларды ... ... ... ... ... ... шешугә тиісті және жаңа казустармен
кездеседі, сонда олар үшін еріксіз жаңа ... ... ... ... ... ... дәл ... заңдарды іздейді. Яғни, ... ... заң ... ... ... сот ... ... түрдегі
құқықтың шыққан көзіне жатқызбайды. Құқықты ... ... ... ... жаңа нормаларды қосуғажәне жөндеуіне
болмайды. Себебі, ол тек ... ... ... ... ... талқылайды, анықтайды.
2. Нормативті – құқықтық актылар – бұл құқықтық шығармашылық, онда
құқық нормалары бар. ... шығу ... ... ... ... акт ең ... орынды алады. Ол өзіне, ... ... ... ... ... тәртібін жинайды. Ондай актыларға
конституция, басқа заңдар, атқарушы органдардың ... ... ... ... ... актылар толық және жеделтүрде
қоғамның өзгермелі қажеттілігінің дамуын, құқықтық реттеудің тиімділігін
көрсетеді, қажетті біркелкілікті ... ... және дін. Адам ... ... ... даму кездерінің
тарихында діни (каноникалық) құқық белгілі роль атқарғанын білеміз,
әсіресе ондай ... ... ... ... ... ... болды. Орта ғасыр кезеңі де, соған ұқсас мысалдарға толы болды.
Шіркеу ... ... ... ... ... және ... ... қатынастарды шешу жатқан.
Кәзіргі кезде құқықтың шығу көздеріне жататын араб елдеріндегі көп
тараған ... діни ... ... ... ... көптеген
құқық жүйесінен өзгеше. Олар ислам дінінің бір жағын ... Бұл ... ... ... неге секетіні ... ... және ... ... ... алдын – ала не
істейтіндерін, нені істеуге болмайтындығын ... ... ... не «шариғат» (аударсақ «жүретін жол»), ... ... ... Ол ... ... ... ... өзін дінге сай қалай
ұстайтындығын көрсетеді.
Мұсылман құқығының негізіндегі шығатын төрт жерін айтуымыз ... ... ... ... ... - әдет – ... ... Иджм – Құранның негізгі ережелеріне ғалым – ... Қияс - ... ... ... ... ... Заң ғылымдарындағы құқықтың негізгі белгілері және түсінігі.
Құқықтық – мемлекет ... ... ... ... ...... ... қоғамдық қатынастың негізгі
реттеушісі ретінде пайда болды. Әдет – ... ... және ... ... ... ... ... жоспарға қалады, орынды
қоғамдық қатынастың құқықтық реттеуіне береді. Құқыққа көзқарас ... ... орны және ролі ... реттеу жүйесінде қоғамның өзінің
дамуына, құқықтық ойлардың ... ... ... ... ... ... ... отырады.
Қарым – қатынатарына қарамай әртүрлі құқық туралы ойлардың,
ілімдердің жалпы бағыты бір ... ... ... құбылыс, онсыз өркениетті қоғамда өмір сүру мүмкін
емес;
- Құқық нормативтік нысанында жалпы адам баласының ... ... ... қоғамның мүддесіне түгелімен ... ... не ... ... ... ... жасауы
керек, жекелеген мүдделерді және жеке ... ... ... ... ... алуы ... Жеке ... құқығы адамның барлық құқығының негізі;
- Құқық тәртіптіліктің өлшемі, ол мемлекетпен белгіленеді және
қорғалады.
Құқыққа көзқарастардың ... оны ... ... ... ... ... ... керек болса, қоғамға
дасондай деңгейдегі еркіндік керек. «Құқық бір жағынан, лұқсат ... ... ... ...... ... қарым – қатынасын
тежейтін нормалардың жиынтығы – деп ... ... ... ... ... ... жиынтығы, біреудің
бассыздығы екіншінің ...... ... ... ... нормалары. Заңды нормалар қандай да болмасын адамның басқа
адамдармен біріккен мүдделерін орындауға тежеу ... Ол ... ... іске ... мөлшерін белгілейді, соған ... ... ... тура ... ... ... ... қажетті, тұратын жері еркіндік,
рухани дүние, оның ... ... ... табиғат. Біздің
замандастарымызда қорыта келіп, қоғамдық өмірде, еркіндік адамның құқығы
ретінде түсініліп, ... ... ... ... ... ... ойлар белгілі ғылыми бағыттарға, мектептерге сай
бөлінеді. Олардың ішінен бөліп айтуға болатындары ... ... ... болуы - оның әлеуметтік мәнінің де ... ... Егер ... тұлғалармен байланыстырса, тұлғалардың
мемлекетте, қоғамда құқықтық мәртебесі қандай екенін анықтау, түсіну
қажеттегі туады. ... сан қилы ... ... ... ... ... мүмкіндігі жасалса, онда қоғамда шынайы теңдік
орнатылған болып есептеледі. Ал, объективтік құқық туралы сөз ... ... ... ... әлеуметтік тұрғыдан қарау шындыққа
сай келеді десек,қателесеміз. Қазақстан Республикасында қабылданған
заңдарды талдайтын болсақ, ... ... да ... ... ... ... белгілі бір топқа артықшылық жасайтынын ... ... ... ... барлық әлеуметтік топтардың еркін
білдіріп, олардың заңды мүдделерін ... ... ... әлеуметтік мәнін мойындай ... оған ... ... ... ... ... қарағанда) – жалпыға бірдей міндетті,
мемлекет күшімен қамтамасыз етілетін, ... ... ... және ... да ... ... ... құқықтық норма,
ережелердің жиынтығы.
Енді құқықтың негізгі белгілерін қарастырайық.
Жүйелілігі. Құқық – бірнеше бөлшектен тұратын жүйелі құрылыс. ... ... ...... мазмұны адам мен қоғамның табиғатына
байланысты әлеуметтік талаптармен анықталады. ... ... ... ... ... ... ... қорғауға, қамтамасыз етуге
бағытталған құқықтың нормалар және табиғи құқыққа жатады. Қазақстан
Республикасының ... ... деп ... ... өзінің
өмір сүруге құқығы бар. Ешкімнің өз бетінше адам өмірін ... ... ... – бап). ... ... ... бөлігі – мемлекеттегі қолданылатын
барлық ... ... ... жүйеніің үшінші бөлігі – субъективтік
(тұлғалар) құқықтар. Осы айтылған бөліктер бірімен – бірі табиғи ... ... ... ... ... ... ... тек әр адамның өмір сүруге құқығы бар деп жариаланса, оның жүзеге
асырылуы қамтамасыз етілмесе, адамның өз өмірін сақтауға, ... ... ... ғана ... ... ... еді. Адам ... қажетті рухани
және мүліктік игілікті пайдалану үшін өзі белсенді әрекет ... ... ...... талартарының мағынасы – оны мемлекеттің
тануы, қорғауы, ... ... ... ... етуі.
Нормативтік сипаты – құқықтың негізгі белгілерінің ... ... ... ... тұрады. Қағида – тұлғалардың мінез
– құлқының үлгісі. Мысалы, әркім өзінің қай ұлтқа, қай партияға және қай
дінге жататынын өзі ... және оны ...... ... ... 19 – бап), Тұлғалардың мінез
– құлқын анықтау арқылы құқық нормалары ... ... ... ... жолға салады, реттейді, жөндейді, ұйымдастырады,
бассыздықтан ......... тағы да бір ... белгісі. Ол
құқықтық мемлекетпен байланысты екенін көрсетеді. Құқықты, оны құратын
заңдарды, басқа да ... ... ... ... ... ... органдардан тұрады, демек, мемлекет органдары заңдарды
жасайды. Заң – ережелер жиынтығы. Олар жай ... ... ... ... ... ... ... бар ережелер. Әрбір ереже, қағида,
заң заң шығарушының тұлғалардың мінез – құлқы ... ойын ... ... ... ... ... сөз болмауы керек, оның
әрбір сөзінің әлеуметтік мәні болады, ... ол ... ... ... ... – құлқын анықтау арқылы олардың тағдырына әсер
етеді.
Құқықтың енді бір белгісі – мемлекеттің ... ... ... ... қағидаларының жүзеге асырылуына, дұрыс ... ... олар тек ... ... ғана ... қалған болар еді.
Мелекет, оның органдары тұлғалардың құқықтарын ... ... ... ... ... қазақстан Конституциясы бойынша
елімізде азаматтарды тұрғын үйімен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... тұрғын үй заңмен
белгіленген нормаларға сәйкес мемлекеттік ... үй ... ... – шарқы көтеретін ақыға еріледі (25 – бап).
Егер азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына қол ... ... ... ... ... ... ... тартылады,
мүмкіндігінше бұзылған құқық орнына келтіріледі.
Құқықтың тағы бір белгісі – ... ... ... ... ... жазылғандай, мемлекеттік биліктің бірден
– бір бастауы – халық. Халық билікті тікелей республикалық референдум
және еркін сайлау ... ... ... ... – ақ өз ... ... ... органдарға береді (3 – баап). Сонымен халық заңдарды
өзі тікелей қабылдай алады. Мұндай жағдайда заң ... ... ... ... Оған ... 1995 жылдың 30 тамызында Қазақстан халқының
Конституцияны қабылдауы. Конституция – ... ... ... Олай
болса, Қазақстанда қалыптасып келе жатқан құқық бүкіл көп ... ... ... ойын жүзеге асырады десек, ешбір асыра сілтеу болмайды.
Халықтың ойын, еркін мемлекет ... да ... ... актілер –
заң күші бар жарлықтар, қаулылар қабылдайды. Президенттің ... ... ... ... ... ... ... құратын нормалар тек бір адамның немесе әлеуметтік топтың еркін
білдіріп, мүддесін ғана қорғайды. Ол – халық үшін қызмет істейді.
2.3 ... ... ... нормалар жүйесінде.
Құқықтық нормлар әлеуметтік нормалардың ең күрделісі, ең көлемдісі,
ең маңыздысы. Құқық адамазаттың әділдік және ... ... ... ... да ... ... ... қатынастарды
реттейтін нормалар жүйесі.
Кіне заманнан ғалымдар құқықтың мәні мен мазмұнын түсінбекші болып,
оған сан қилыанықтамалар берген. Оның ... мен ... ... ... айтуға болады:
1. нормативті тұрғыдан қарау бойынша – құқықты заң нормаларының
жүйесі деп ... ... ... ... ... құқықты ретелетін қоғамдық
қатынастар мен ұқсас деп санау
3. философиялық тұрғыдан қарау бойынша ... ... ... ... ... социологиялық және философиялық тұрғыдан қарағанда ол өте
кең ... ... оған ... ... ... ... сана, құқықтық
қатынастар да жатады. Құқықтың үш тірегі бар: қоғамның ... ... және ... Азаматтың өмір сүруі өндіріске қоғамның
экономикалық жағдайына байланысты. Экономика тиімді, нәтижелі болу үшін,
оны ұйымдастыру оның ... ... ... жасау керек. Бұл мүдде –
мақсатты шешуге құқық өте зор жұмыс атқарады. Соның ... ... де ... ... ... қатынастарды реттеуге бейімделеді.
Құқық нормаларының талаптары өздігінен жүзеге аспайды. Оларды жүзеге
асыру үшін, талаптарын орындау үшін мемлекет түрлі әдістермен сан – ... ... Егер ... ... ... орындалмаса, бұзылса,
мемлекет кінәлі жеке және заңды тұлғаларға тиісті шаралар қолдана алады.
Сөйтіп ,құқық нормалары мемлекеттік ... ... ... ... ... ... оның күш ... абыройы – мемлеккет. Құқықтың тағы бір
тірегі – ... өзі де ... ... ... реттейтін
күш, бірақ оның талаптары заң емес. Имандылықтың ең ... ... ... ... ... та ... қылықтарға тиым салады, кінәлі
адамдарды жауапқа тартады. Құқық имандылықтан нәр ... ... ... ... ... сәйкес келсе, соғұрлым олардың
саласы да, абыройы жоғары болады.
Сонымен, құқық нормалары арқылы мемлекет ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттейді. Құқық
құзіретінің шеңбері имандылықтың шеңберінен анағұрлым кең. Құқықтық белгі
–нысандары;
1. ... ... ... ... ... ... ... қабылдайды, бекітеді, басқа нормаларды қоғамдық ұйымдар
қабылдайды. Нормативтік дегеніміз – адамдардың ой ... ... ... ... нәтижесінде белгілі ережелерге
бағындыру.
2. Құқық әділдік және бостандық идеяларын білдіреді. Бостандық ... ... ... Тек ... ... ғана адам
лайықты өмір сүре алады. Әділеттік ерте заманнан келе ... ... ... және ... Құқықтың бейнелейтін объектілері болады. Олар – билік, ... ... ... ... ... солар арқылы
жүзеге асырылады.
4. Құқықтың формальды анықтылығы. Заңдарда бекітілген нормативті
нұсқаулар ерекше қасиетке ие болады. Ол ... ... ... ... бір ... ... ... субъектісінің не нәрсені ... ... ... ... ... қолайлы.
5. Құқықтық нормалар қоғамдағы қатынастардың басым көпшілігін
реттеп, басқарады. Басқа нормалардың үлесі ... ... ... ... ... – еріксіз ... ... ... тек ... түрде орындалады.
Әлеуметтік нормалар құқықтық норманың дамуынаа, орындалуына,
нығаюына өте зор әсер ... ... ... Жаңа ... ... ... ... әлеуметтік нормалар саласында жан – жақты, тексеріліп, содан
кейін мемлекеттік ... ... ... жаңа ... ... дұрыс
талқылап, бекітуге, қабылдауға да өмірлік тәжірибе көп әсер ... ... оны ... ... де ... ... ... көмек береді.
Сонымен әлеуметтік нормалар бір – бірімен тығыз байланыста дамып,
өзгеріп, жаңарып нығайып ... ... бұл ... ... нормалар
арасында тығыз түрде дамиды.
Өмірлік тәжірибеден қалыптасқан норманы моралдық норма дейді. ... ... ... ... тексеріліп, қабылданады. Мысалы, не жақсы
– не жаман, не дұрыс – не бұрыс деген ұғымды қоғам береді, өмір, ... пен ... ара ... өте ... процесс. Ол процесс төрт
компоненттен тұрады;
- Бірлігі;
- Айырмашылығы;
- Бірлесуі;
- Дербестігі.
Енді осы компоненттерге жеке – жеке тоқталайық:
1. Құқық пен моральдық:
- екеуі де ... ... ... ... де бір ... бағынады, сол саясатты ... ... ... де бір ...... ... ... екеуі де адамгершілікті, әділеттікті, теңдікті, бостандықты
жақтайды.
2. Құқық пен ... ... ... нормаларды мемлекеттік органдар қабылдайды. Моральдық
нормаларды ешқандай ... ... ... ... ұйым ... керек.
Сонда ғана ол нормалар жақсы нәтиже береді;
- Құқықтық норма ... ... ... ... ... деп ... түрде орындалады, т.б.,
- Құқықтық норма заң немесе заңға тәуелді нормативтік акті болып
бекітіледі. Моральдық норма ешқандай жазылмайды;
- Құқықта ... ... ... моральда жоқ, т.б.;
3. Құқықпен моральдық өзара бірлестігі:
- олар бірлесіп заңдылықты, тәртіпті қорғайды;
- бірлесіп тәрбие жұмысын жургізеді;
- бірлесіп инабаттылықты, парасаттылықты, ... ... ... пен ... ... ... ... заңдылықты жақтаса, мораль этиканы, эстетиканы қорғайды;
- Құқықта тиым салу болса, моральда болмауы мүмкін;
- Құқық құпия жұмыс жүргізуде, іс ... ... ... берсе,
мораль бұл істерге қарсы т.б.
Құқық әлеуметтік нормалардың басқа түрлерімен де қарым – қатынаста,
байланыста, олар бір – біріне ... ... ... ... пен әдет – ғұрып - әдет – ғұрып көне ... ... ... ... ... олардың біразы құқықтыңнегізіне айналды.
Азаматтық отбасы құқықтарына көптеген нормалар кірді. Азаматтық қоғамның
көптеген қарым – ... әдет – ... ... ... ... ... пен ... әдет – ғұрып нормаларға жан – жақты ... ... ... ... ... ... күші бар нормаға
айналдырып отырады.
Құқық пен салт - дәстүр - әр халықтың, әр ... ... салт ... ... ... пен ... ... үнемі көмек көрсетіп көп
мәселені бірлесіп ... ... Әр ... салт - ... дамуына,
мемлекет пен құқық барлық жасайды.
Құқық пен ... ...... ... ... партиялардың ұжымдардың мүшелерінің
арақатнастарын реттеп – басқаратын нормалар. Ол ... ... ... ... ... мәдени, рухани дамуына
көп үлес қосады. Олар мемлекеттік ... ... ... жұмыс
жүргізеді.
Құқық пен діни нормалар – Діни нормалардың адамдарды, ... ... ... ... ... өте
зор іс атқарады. Сондықтан діннің ашық өмір ... ... ... отыр. Діни мекемелер заңды тұлға болуға құқысы бар, діни
мейрамдарға да ... ... ... ... әлеуметтік нормалардың барлығына Қазақстан
Республикасының Конституциясы Заңды түрде мемлекетпен бірге тәуелсіз,
демократиялық, егеменді қоғам құруды – негізгі ... деп ... ... ... ... ... арақатынасында
келіспеушілік немесе қайшылықтар болса, өзара келісімге келіп, бір біріне
зиян келтірмей реттеулері ... Екі ... ... алып ... әділ
шешімін табуға міндетті. Қатынастардың барлық түрлерінде бірінші орында
жеке адамның бостандығы және қоғамның мүдде – мақсаты ... ... ... – адамдардың табиғатпен, техникамен ...... ... ... ... ... ғылыми –
техникалық прогресс уақытында техникалық нормалардың ... өте ... ... ... барлық саласында техникасыз өмір жоқ.
Сондықтан адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мемлекеттің алдындағы
кезек ... ... ең ... ... ... ... жұмыснда техниканы қолдану нормасы, өндірістегі, ауыл -
шаруашылығындағы техника қолдану нормалары; үй – жабдығындағы ... тағы ... ... ... ... ... ... түрінде жеке – жеке қолдану ережесі болады, соны жақсы оқып білу
керек. Табиғатты, адамды қоршаған ортаны жақсартуға үлес қосу ... ... ... - ... «адам - табиғат» «адам - машина»
«адам - өндіріс» т.б. арасындағы қатынастарды ... ... ... бұл ... жан - жақты зерттеп,
техникалық нормалардың ... ... ... ... гуманизациялық
маңызын сапасын үнемі жақсартып отыру заңгерлердің негізгі міндеттерінің
бірі. Бұл проблема қазіргі ...... ... ... ең ... ең маңызды жүйесіне айналып отыр.
«Техниккалық норма» деген құқықтың бұл жүйесіне шектеуі мағынада
көрсеткендей. ... бұл ... ... өте кең, ... ... ... қатнастармен байланысып жатыр. Техникалық нормалардың
түрлері мен бағыттары:
1. Техникалық нормативтік ... оның өзі ... ... ... ауыл – ... ... т.б. техникалық нормалар.
2. Технологиялық нормативтік актілер, мұның да бірнеше түрлері бар.
3. Экологиялық техникалық нормалар.
4. Табиғат, ... ... ... қорғайтын техникалық нормалар.
5. Отбасында пайдаланылатын техникалық нормалар.
6. Халықтың денсаулығын сақтау бағытындағы техникалық нормалар.
7. ... ... ... ... ... ... нормалар.
8. Адамның еңбегін жеңілдететін, қорғайтын нормативтік актілер.
Міне, қоғамның осы негізгі салаларында техниканың, технологияның
маңызы, рөлі жылдан жылға ... ... ... ... ... техникалық
нормалар да көбеюде. Ғылыми техникалық прогресс дәуірінде бұл процессосы
қарқынды түрде дамып, қоғамның барлық саласын, бағытын ... ... бұл ... ... ... үшін ... ... уақытында
қабылдап, оның бұл бағыттағы қатынастарды басқару - ... ... ... ... ... ... даму ... адамдардың тәртіптерін, мінез
құлықтарын реттемей өмір сүре алмайды.сондықтан да ... ... ... ... реттеу үшін нормалар қажет.
Осы курстық жұмысымды қорыта отырып, алдыма қойған мақсатыма жеттім
деп ойлаймын.
Өйткені, мен ... ... ... ... жауап бердім және осы
тақырыптық түп түпкіріне жеттім деп ойдамын.
Осы курстық жұмысты жазу ... ... ... ... әдебиеттердің, оқулықтардың жетіспеуінде. Көптеген әдебиеттер
орыс тілінде жазылған.
Ұлттық ... ... осы ... ... жазуға
көмектескен Т. Ағдарбеков, Жоламан, А.Қ. тәукелов ағаларымыз болды.
Олар өздерінің «Құқық және мемлеккет теориясы» оқулығы арқылы ... ... ... ... ана ... ... көп ... жағдайда осы курстық
жұмысты жазу оңайға түсері күмәнсіз ... ... ... ... ... Алматы 1995ж.
2. «Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... М.Х., ... П.Н. «Энциклопедия права» М.1995
4. Хуонанюк В.К. «Теория государства и права» М.1995-96
5. Алексеев С.С. «Теория права»М.1993
6. Венгеров П.Б. «Теория государства и ... М. ... ... Г.С. «Заң ... сөздігі» Алматы 1996ж
8. «Общая теория и права». Под. ред. А.С. Пиголкина. М. ... ... ... и ... ред. М.Н. ... ... ... государства и права». М. 1998г
11. «Теория государства и права в схемах и определениях» ... В.А. ... М. ... ... Г.С., Ибраева А.С. «Мемлекет және құқық теориясы»,
Алматы 1998
13. Жоламанов Н.Д., Мухтарова А.Н., Тәукелев А.Н. «Мемлекет ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясы 2000ж
15. Ағдарбеков Т. «Құқық және ... ... ... ... 319
16. Ливещиц Р.З. Теория права Москва 1994 –с 129-146
17. Мемлекет және құқық негіздері. Алматы Жеті ... ... ... Д.А. ... және ... ... Алматы 2004-
с 105
19. Нерсесянц В.С. «Правопонимание римских юристов» ... и ... 1970 ... ... ... и ... ... редактор Манов Г.И. М.
№ 1995-с 92-121-76-92.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша айналысының заңы және оны реттейтін институттар3 бет
Ақша айналысының заңы және оны реттейтін институттар жайлы6 бет
Қаржылық институттардың қызметін реттеу45 бет
Инвестициялық қызметтің халықаралық және ұлттық құқықпен реттелуі39 бет
Шартты рефлекс6 бет
Экономика жайлы50 бет
"Физика" пәні бойынша тест сұрақтар7 бет
1932 жыл ашаршылық ақиқатын ашатын кез келді9 бет
Балқаш көлі. Климаты3 бет
Билер кеңесінің соттық функциясы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь