Мемлекеттiк бюджет жайлы ақпарат

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Мемлекеттiң бюджетiнiң әлеуметтiк .экономикалық мәнi ... ... .4

2. Мемлекеттiң бюджеттiк құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

3. Мелекеттің бюджеттерінің кірістері мен шығыстарын құқықтық реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
Мемлекттiк бюджет кез-келген мемлекеттiң өмiр сүруiнiң мiндеттi шарты болып табылатын ақша қаражаттарын қалыптастыруды, бөлудi және пайдалануды ұйымдастыруды қамтамасыз ететiн, мемлекеттiң негiзгi қаржылық заңы болып табылады.Мемлекеттiк бюджет мемлекеттiк органдарға өз функцияларын орындауды қамтамасыз етедi. Бюджет мемлекеттiң iшкi және сыртқы саясатын жүргiзу үшiн экономиканың барлық секторларының қаржаттарын жинақтау құралы ретiнде қолданылады. Бюджеттiң көмегiмен ұлттық табысты сектораралық, салааралық, территорияаралық қайтабөлу, экономиканы мемлекеттiк реттеу және ынталандыру, әлеуметтiк саясатты қаржыландыру жүзеге асырылады.
Бюджетке ақша қаражаттарын жинақтай отырып, мемлекет өзiнiң алдындағы әртүрлi саяси, әлеуметтiк, мәдени бағдарламаларын жүзеге асырып, экономикалық, тұрғын үй, құрылыс, денсаулық сақтауды қамтамасыз ету, бiлiм беру, еңбекпен қамтамасыз ету, т.б. сұрақтарын шешедi.
Бюджет мемлекеттiң және мемлекеттегi барлық мемлекеттiк органдардың өмiр сүруiнiң қаржылық базасын құрайды. Мемлекеттiк аппарат, құқық қорғау органдары, атқару органдары, мемлекеттiк мекемелер, бюджет есебiнен қаржыландырылатын ұйымдар сәйкес бюджет есебiнен өмiр сүредi. Бюджетке жинақталған қаржылар мемлекеттiк әлеуметтiк-экономикалық саясатты жүргiзу үшiн, қорғанысты, мемлекеттiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету үшiн пайдаланылады. Бюджет мемлекеттiң қолындағы мықты басқарушы механизм болып табылады. Ол мемлекеттiң қаржылық саясатын жүргiзiудегi жолсапаршысы.
1. Ілиясов Қ.Қ. Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық – Алматы 2005 -552 бет
2. Артемов И.А. Правовое регулирование Государственного кредита в СССР. М., 1988ж.;
3. Горбунова О.Н. Финансовое право. Москва, Юристъ, 1996 .
4. Грачева Е.Ю., Соколова Э.Д. Финансовое право. Москва, Юрсипруденция. 1999.
5. Желудков А. Новиков А. Финансовое право. Москва, Приор, 1999.
6. Мухитдинов Н.Б., Найманбаев С.М. Толковый словарь по финансовому праву. Алматы – 2000ж.;
7. Найманбаев С.М. Салықтық құқық, Алматы – 1996ж.;
8. Сенчагов В.К., Архипов А.И. Финансы, денежное обращение и кредит. Москва, Проспект, 2000.
9. Порохов Е.В. Налоговое право, Алматы, 1994ж.;
10. Пискотин М.И. Советское финансовое право, М., 1971ж.;
11. Платонова Е.В., Новиков А. Финансовое право, Москва, Приор, 2000.
12. Химичева Н.И. Субьекты советского бюджетного право. Саратов – 1974ж.;
13. Худяков А.И. Основы теории финансового права. Алматы – 1995ж.;
14. Худяков А.И. Налоговое право РК. Алматы – 1998ж.;
        
        МАЗМҰНЫ:
КIРIСПЕ
............................................................................
.............................3
1. Мемлекеттiң бюджетiнiң әлеуметтiк –экономикалық мәнi .........4
2. ... ... ... Мелекеттің бюджеттерінің кірістері мен шығыстарын құқықтық
реттеу.................................................................
....................................12
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
.................19
ҚОЛДАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР.............................................................21
КIРIСПЕ
Мемлекттiк бюджет кез-келген мемлекеттiң өмiр сүруiнiң мiндеттi шарты
болып табылатын ақша ... ... ... және ... ... ... мемлекеттiң негiзгi қаржылық заңы болып
табылады.Мемлекеттiк ... ... ... өз ... қамтамасыз етедi. Бюджет мемлекеттiң iшкi және сыртқы саясатын
жүргiзу үшiн ... ... ... ... жинақтау құралы
ретiнде қолданылады. Бюджеттiң көмегiмен ұлттық табысты сектораралық,
салааралық, территорияаралық қайтабөлу, экономиканы ... ... ... ... ... қаржыландыру жүзеге асырылады.
Бюджетке ақша қаражаттарын жинақтай отырып, мемлекет өзiнiң алдындағы
әртүрлi саяси, ... ... ... жүзеге асырып,
экономикалық, тұрғын үй, құрылыс, денсаулық сақтауды қамтамасыз ету, бiлiм
беру, еңбекпен ... ету, т.б. ... ... ... және ... барлық мемлекеттiк органдардың
өмiр сүруiнiң қаржылық базасын ... ... ... ... ... атқару органдары, мемлекеттiк мекемелер, бюджет ... ... ... ... ... өмiр ... Бюджетке
жинақталған қаржылар мемлекеттiк әлеуметтiк-экономикалық саясатты жүргiзу
үшiн, ... ... ... ... ету ... ... ... қолындағы мықты басқарушы механизм болып
табылады. Ол мемлекеттiң қаржылық саясатын ... ... ... ... және ... жүйедегi ауытқушылық бюджет
алдындағы тұрған мiндеттердiң толық көлемде орындалуына кедергi жасайды.
Сондықтан, мемлекет бюджеттегi келеңсiз оқиға – ... ... ... ... шараларын, оның зиянды салдарларын болдырмаудағы мүмкiн деген
шараларын жасап отырады.
Мемлекеттiк ... ... және ... ... ... қалыптасатын бюджеттiк қатынастар 1 сәуiр 1999 жылы
қабылданған Бюджет ... ... ... ... ... және қоғам бюджеттiң кiрiстерiнiң неғұрлым көп болғанына
мүдделi. Олар өздерiнiң болмыстарын және функцияларын атқарудың ... - ... ... ... ... Ал ол қаржыларды
қалыптастыру және бөлу ... ... ... ... ... ... ... мәселесi үнемi өзектi мәселе ретiнде қала бермек.
1. Мемлекеттiң бюджетiнiң әлеуметтiк-экономикалық мәнi.
Қоғамның экономикалық және ... ... ... ... қаржылық жүйенi және оның құрамына кiретiн мемлекеттiң бюджетiн
мемлекеттiк реттеу үлкен роль атқарады, ол ... ... ... ... ... әсерiн тигiзедi. Мемлекеттiк бюджет арқылы
мемлекеттiң ақша ... ... және ... ... жүргiзiледi.[1]
Экономикалық құрал ретiнде мемлекеттiк бюджет мемлекеттiң ақшасының
пайда болуын және жұмсалуын ... ол ... ... ... мен ... ... ... етуге арналған. Осы
мiндеттерге байланысты бюджет екi функцияны: бөлу және бақылау ... ... ... ... ... ... ... қызметтiң салалары арасында қаржылық ресурстардың қайта
бөлiнуi процесстерiмен анықталады. Сала-аралық бөлу бiр жағынан, бюджетке
экономиканың ... ... ... ... ... ... жағынан – бюджеттiк қаражат есебiнен арнайы мақсаттағы
әртүрлi қорлардың қалыптасуы және ... ... ... ... қайта бөлу белгiлi бiр территориялық бiрлiктердiң
бюджетiне белгiлi бiр ... ... ... және ... ... формалары арқылы жүзеге асырылады: ол әрбiр әкiмшiлiк
территориялық бiрлiкке өзiнiң ақша ... ... ... ... ... бөлу ... ... және әлеуметтiк дамудың өзектi
мәселелерiне ақша қаражаттарын бағыттауға, қоғамдық өндiрiстiң ... ... ... оның ... ... ... ... функциясының негiзiнде сәйкес бюджеттiк түсiмдердiң ... ... ... ... ресурстардың қозғалысы
жатыр.
Бюджеттiк көрсеткiштердiң нақты адрестiк сипаты материалдық ... ... емес ... ... ... ... мүмкiндiк
беретiн құрал болып табылады.[2]
Бюджетке түсетiн төлемдердiң уақытылы немесе толық түспеуi, бюджеттiк
қаржылардың рұқсатсыз қолданылуы және ... ... ... ... ... экономиканың тұрақсыздығын
көрсетедi. Мұндай жағдайда бюджеттiк көрсеткiштер тек қана ... ... қана ... бұл жiберiлген қателiктермен кемшiлiктердi
жоюға бағытталған нақты шараларды дайындаудың және қолданудың негiзi ... ... ... әрекет етуiнiң өте кең көлемiмен және
барлығын қамтитындығымен ерекшеленедi.
Мемлекеттiк бюджет экономикалық ... ... ... ... ... ерекшелiктермен сипатталады:
1. бюджеттiк қатынастар бөлу сипатында болады;
2. олар тек қана ақшалай нысанда жүзеге асырылады;
3. бюджеттiк ... ... ақша ... қалыптастыру және
пайдалануға байланысты болады.
Бұл белгiлер басқа да қаржылық қатынастарға тән ... ... ... ... мемлекеттiң қолында бағаланатын қоғамдық өнiмнiң
шоғырлануына және ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiң өмiр сүруi ерекше экономикалық нысандар ... ... және ... ... ... Кiрiстер мемлекеттi
қажеттi ақша ... ... ... ал ... ақша ... ... қажеттiлiктерге сәйкес
бөлiнуiн көрсетедi.
Бюжеттiк байланыстардың мақсатты бағытталған сипаты, мемлекеттiң
орталықтандырылған ақша қаражат қорларының қозғалысының нысандары ... ... ... ... көрсетiлуiне әкеледi, осы жерден
мемлекеттiк бюджеттiң құқықтық мазмұнын ... ... - ... бюджетке салық төлейтiндермен және
салықтық емес ... ... ... ... ... ... ... яғни, мемлекеттiң халықпен және
шаруашылық субьектiлермен бюджеттiк қаржыларды ... және ... ... ... көрсетiледi.
Ақша қаражаттарын бюджетке жинақтау мемлекетке мәдениеттi, бiлiм беру
саласын, денсаулық сақтау салаларын дамытуға, кiрiстерi шағын отбасыларына
көмек көрсетуге, ... үй ... ... ... ... жүзеге асыруға мүмкiндiк бередi.
Ақша ресурстарын жинақтай және бөле отырып, мемлекет өздi-өздiгiмен
реттелетiн рыноктық механизмнiң ... ... ... ... ... ... ... бюджет арқылы жинақталған ақша қаражаттары
жеке кәсiпкерлiк арқылы ... ... ... ... ... қанағаттандыруға жұмсалады. Оларға мемлекеттiк басқару,
азаматтардың қоғамдық қауiпсiздiгi, ... ... ... ... ... ... мазмұнын толығырақ және дәлiрек ашу
үшiн, бiз мемлекеттiң қаржылық ... түрi ... - ... ... ... ... қаржылық қызметi, яғни мемлекеттiң және мемлекеттiк
органдардың, ... ... ... ... тұлғалардың
мемлекеттiң ақша қаражатын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыруы
әрдайым жоспарлы сипатта ... iшкi ... ... ...... ... нысанда жүзеге асырылады. Бағаланатын нысандағы iшкi өнiмнiң
айналымы ... ... ... ... ... ... бөлiнуi, және
пайдаланылуының ұйымдастырылуы қатынастары пайда болады, осы ... ... ... ... Ал, ... ... болуы, бөлiнуi
және қайта бөлiнуi, пайдалануды ұйымдастыруы процесстерiн басқару қаржылық
жоспарлаудың көмегiмен жүзеге асыралады, оның ... ... ... және ... кезекте мемлекеттiк бюджет болып табылады.
Қаржылық қызметтiң осы түрi - ... ... ... және ... ... процесстерiн көрсететiн қызмет болып
табылады, себебi қаржылық жоспарлау қаржылық жоспарлардың жүйесi ... ... ... теориясы қаржылық жоспарлаудың екi түрiн атайды.
Бiрiншiден, ол ... ... ... ... ... ... меншiкке негiзделген экономикалы мемлекеттерге тән. Ондай
жоспарлау мемлекеттi басқарудың ... тыс ... ... ... ... Ол ... мiндеттемелердiң
мәжбүрлiлiгiмен сипатталады. Бұл әртүрлi терiс ... ... ... ... ... алып ... Бiрақ, кейбiр
ғалымдардың пiкiрi бойынша, мұндай жоспарлаудың түрiнде ... ... ... ол ... ... ... түрде нақты, тез және тиiмдi
басқаруға мүмкiндiк бередi.[3]
Нарықтық экономикалы дамыған мемлекеттерде қаржылық жоспарлау «жоспар
- болжам« ... ... ... Бұл жоспарлаудың түрi
экономикалық процесстерге жеңiл әсер етедi. Бұл ... ... ... ... қолданылады, және мұндай жоспарлаудың мiндетi: экономиканың
тиiмдiлiгiн арттыруға белсендi әсер ету; ... және ... ... ... және әлеуметтiк бағдарламалармен үйлесiмдiлiгiн
қамтамасыз ету; ... ... ... ... мен ... ... әсер ... әртүрлi әкiмшiлiк, қаржылық,
экономикалық, ақша-кредиттiк тәсiлдердi қолданады. ... ... ... ... ... Фискалдық саясат ретiнде өндiрiстiң нақты
көлемiнiң өзгеруiне бағытталған, еңбекпен қамтамасыз ... ... ... ... ... бағытталған, салық салу ... ... ... ... ... ... ... Бюджеттiк
саясаттың iрi бағыты ретiнде ақша қаражаттарын экономикалық iлгерiлеуге,
экономикалық және қаржылық кризистердiң салдарларын ... ... ... ... ... мақсаттарға қолдануды айтамыз. Осы
мақсатта соңғы уақытта ғылыми-техникалық прогреспен, ... ... ... ... ұзақ ... салымдар жүргiзiлуде.
Мемлекеттiк қаржылардың экономикаға әсерiн екi негiзден көремiз:
1. Мемлекеттiк ... өсуi ... ... ... өнiмдердi шығарудың және еңбекпен қамтамасыз етудiң өсуiне
алып келедi.
2. Салық салуды көбейту жеке үй шаруашылықкiрiстерiнiң азаюына,
өнiмдердiң ... және ... ... ... алып ... ... ... фискалдық саясатын анықтауда және жүргiзуде өте
мұқият ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттiң бюджеттiк құрылымы.
Бюджеттiк жүйе – мемлекетте жұмыс ... ... ... бiлдiредi. Бюджеттен тыс қорлардың ... ... ... ... Бюджет жүйесiнiң құрылысы ... ... ... ... ... мемлекетiмiз унитарлы
мемлекет болғандықтан басқару органдарының екi ... бар: ... ... ... басқару органдарына ҚР Парламентi, ҚР Президентi, ... ҚР ... ... және ҚР Кiрiс ... орталық атқару
органдары, ҚР бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi Есеп комитетi жатады.
Жергiлiктi басқару органдарына жергiлiктi ... ...... атқару органдары - әкiмдер және әкiмшiлiк жатады.
Осыған сәйкес мемлекеттiк бюджет екi деңгейдегi бюджеттерден ... және ... ... тұрады. Сондай-ақ мемлекеттiк
қаржылардың iшiнде ... тыс ... ... роль атқарады. Қазiр
мемлекетiмiзде тек екi бюджеттен тыс ... бар. Олар ... ... және Ұлттық қор. Бұрын, 1999 жылғы Бюджет ... ... ... Заңы ... ... ... бюджеттен тыс қорлар болған (
жол қоры, мiндеттi ... ... ... геологиялық-iздестiру
жұмыстарын жүргiзу қоры, әлеуметтiк қор, ... ... ету ... ... ... экономиканы қайта құру қоры, кәсiпкерлiктi қолдау
және ... ... ... ... ... бұл ... ... кезде салықтар мен басқа да мiндеттi төлемдер республикалық
бюджетке барып түседi де, ... ... және ... ... ... ... ... кiрiс көздер бар, бiрақ олар аз
көлемде.
Мемлекеттегi бюджеттер бiр-бiрiмен тығыз ... бола ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Парламентi
қабылдаған Заңмен, жергiлiктi бюджеттер ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiң жобасы - Қазақстан Республикасының ... ... ...... ... жасалады. Сосын олардың
орындалуын атқару органдары қамтамасыз етедi. ... ... ... ... ... тексеру комиссиялары, ал
республикеалық бюджеттiң орындалуын – ... ... ... ... Есеп ... ... ... Түсiмдерден:
- кiрiстерден;
- алынған ресми трансферттерден, қайтарылған
кредиттерден;
2). ... ... ... ... ... ( ... );
4). Бюджет тапшылығын қаржыландырудан
( профициттi қолданудан ) тұрады.
Мемлекеттiк басқаруды және ... ... ... ... үшiн
бiрнеше шаралар комплексi қабылданады. Оларды бiз бюджеттiк бағдарламалар
деймiз. Бұл бағдарламалар ағымдағы ... ... және ... бағдарламалары деп бөлiнедi. Ағымдағы бюджеттiк бағдарламалар заң
актiлерiне сәйкес, тұрақты сипатта болатын мемлекеттiк басқару функцияларын
орындауға ... ... бiр ... ... ... ... ... бюджеттiк бағдарламалары Қазақстан Республикасының
әлеуметтiк-экономикалық және институционалды ... ... ... табылады.[5]
3. Мелекеттің бюджеттерінің кірістері мен шығыстарын құқықтық реттеу
Бюджеттердің құрылысы төмендегідей элементтерден тұрады:
1). Түсімдерден:
а) кірістерден;
б) алынған ресми ... ... ... ... ... жұмсалулардан,
б) кредиттерден тұрады;
3). Бюджет тапшылығынан (профицитетінен);
4). Бюджет тапшылығын қаржыландырудан (профицитті қолданудан) тұрады.
Қаржылық жоспарлаудың обьектісі, біз ... атап ... да бір ... ақша қоры ... табылады, қаржылық жоспарлау ақша
қорының кіріс және шығыс бөлігін қамтиды, яғни қаржылық жоспар кірістер мен
шығыстар сметасы ... ... ... ... ... ... менен шығыстар бір – біріне
тең болуы керек, бірақ, көп мемлекеттерде ... ... ... ... отырады.
Мемлекеттік басқару органдары жүргізетін көптеген қаржылық
операцияларды жоспарлау ... ... ... есепке алу және
талдау жасау үшін, және мемлекеттік қаржылардың ... ... ... және ... ... ... ... үшін, бұл
операцияларды классификаторлар негізінде бірыңғай топтарға жіктеу керек.
Қаржылық операцияларды бір ... ... ... ... ... келіп түсетін және ... ... ... ... ... болады. Қаржылық операцияларды
бірыңғай топтарға біріктіруге ... ... ... ... ... мен ... қайтарылатын немесе қайтарылмайтындығы;
ақылы немесе ақысыздығы; ағымдағы немесе ... ... ... ... т.б. ... ... ... құрылым ретінде бюджеттік жүйені, яғни ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік жүйеден басқа кірістер мен шығыстардың
қағидаларын және оларды ажырату тәртібін жатқызады.[7]
М.И. Пискотиннің ойы ... ... ... ... ... ... түсетін салықтар менен кірістерді анықтау
тәртібі де жатады. Жоғарыдағы ... ... ... құрылымның
құрамына бюджет жүйесінің жататынын көреміз. Бюджет жүйесі дегеніміз – сол
мемлекет территориясында әрекет етуші барлық ... ... ... ... ... ... әдістерін көрсетіп
кеткен:
1. бюджеттік жүйеге кіретін бюджеттер арасында бөлу;
2. ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі бюджеттердің реттеуші кірістерін анықтау;
4. бюджетаралық дотация;
5. бюджетаралық кредиттеу.
Қазақстан Республикасының «Бюджет жүйесі туралы« 1999 ж. ... ... ... бюджеттік жүйесі дами ... ... жол ... ... ... ... 1 бабында әртүрлі терминдердің түсініктері берілген,
мысалы, бюджет – ... ... ақша ... ол заңдармен
бекітілген салықтар мен басқа да түсімдер негізінде қалыптасып, мемлекеттің
өз функцияларын жүзеге асыру үшін ... ал ... ... ...... ... ... мен оның құрылу қағидаларын
көрсетеді.
Заңның 1 ... ... ... сәйкес, ... ... ... дегеніміз – республикалық және
жергілікті бюджеттердің өзара құрылымы ... ... ... ... және ... мақсаттары арасындағы қарым - қатынастар,
әртүрлі сатыдағы және әртүрлі секторлардағы бюджеттер ... ... ... ... ... ... кірістер мен шығыстардың құрылымы мен
мөлшері, республикалық бюджеттің тапшылығы (профициті) және т.б. көрінеді.
Заң ... ... ... ... ... оның 6
бабына сәйкес бюджет мынадай бөлімдерден тұруы тиіс ... ... ... ... ... мен ... грант алуларды қоспағандағы
бюджетке түсетін барлық кірістерден тұрады;
2. Арнайы алынған трансфертер (гранттар) – ... ... ... ... ... , кредит беруге немесе өтелмеген борышты төлеуге
байланысты емес ... және ... ... ... - ... мен ... ... негізгі соммасын жою
үшін кететін шығыстарды қоспағандағы бюджеттен шығатын барлық шығыстардан
тұрады;
4. Кредиттеу - таза ... мен ... ... үшін ... ол ... ... не жеке тұлғаларға қайтарымды негізде ақша
қаражаттарын беру.
5. Бюджеттің дефициті (профициті) ... мен ... ... ... ... жалпы мөлшері мен Шығыстар және Кредиттеу
бөлімдерінің жалпы мөлшері арасындағы айырмашылықтан тұрады;
Қаржы Министрлігі ... ... ... ... мен, ... ... саясатын, өтіп бара жатқан бюджеттің орындалуының бағасы,
және ақша – кредиттік саясаттың ... ... ... отырады. Осы
арқылы ол, мемлекеттің қаржылық балансын ... ... ... мақұлдаған мемлекеттің қаржылық балансы Қазақстан
Республикасының Қаржы Министрлігі үшін ... ... ... ... бюджетпен қарым - қатынастарын
айқындауға жол береді. Алдағы жылдың Республикалық бюджеті осы ... ... ... ... Рсепубликасының Парламентінің палаталарының
ортақ отырысында қарастырылып, бекітіледі.
Қаржылық жоспардың ... ... ... үшін ... жүзеге асырылады.
Соныменен, бюджет түсімдер мен шығыстардан ... ... ... ... қажеттіліктерді қаржыландыру үшін және
мемлекеттік ... беру үшін ... ... ... негізгі түсім
көздерін қамтамасыз ететін салықтар болып табылады.
Кез келген мемлекет өзінің ... ... ... ... ... ... құру ... қалыптастырады. Оның негізгі
саласы ретінде – халықтың жалпы жағдайын көтеру ... ... ... ... үшін ... кәсіпкерлік пен шаруашылық субьектілердің
жағдайын ескеретін, бюджетке төленетін міндетті ... ... ... ... ... кірістерден басты айырмашылығы, олардың міндетті
түрдегі төлетіндігінен көрінеді[8].
Салық төлеуші ондай төлемдерді заңдармен ... ... ... түрде төлеуі тиіс. Сондай – ақ, ондай міндеттілік
комплексті ... ... ... онда – салық төлеушінің төлеу міндетімен
қоса белгілі бір мемлекеттік органның ондай төлемдерді міндетті ... ... де ... ... ... төлемдер салықтық және салықтық емес
болып бөлінеді.
Салықтық төлемдерге – салықтар жатады да, ол - ... ... ... бюджетке төленетін төлем болып табылады, ... ...... - ... болып келетін мемлекетік баждар,
алымдар және міндетті төлемдер жатады.
Мемлекеттік бюджетке төленетін ... ... ... ... ... ... - мемлекеттің функцияларын жүзеге
асыру үшін, мемлекеттің шығыстарының орнын толтыруға ... - ... құру үшін ... ... ... ... ... түрдегі
ақшаларды алу болып табылады.[9] Сондай-ақ, бюджетке салықтардан басқа да
міндетті төлемдер ... ... ... ... ... баждар,
төлемдер.
2. Алым сияқты міндетті төлемнің құқықтық мазмұнын анықтау үшін, оның
салықтық төлемнен негізгі айырмашылықтарын анықтау қажет.
А) Алым бір реттік ... ... ... ал ... төлемдер үшін –
тұрақты ұзаққа созылған қатынастар тән;
Б) Алым салыққа қарағанда экономикалық ... ... ... ... заңдық мағынада салыстырмалы қайтарылатын төлем болып
табылады. Алым төлегені үшін ... ... бір ... ... ... қандай да бір рұқсаттарды алады.
В) Салыққа қарағанда, алымды ... ... ... ... болады.
Мысалы, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлға, егер қандай да ... ... ... алым ... ... ... ... келесі міндетті төлемнің түрі – баж болып табылады.
Баж дегеніміз ... ... ... жасағаны үшін немесе құжаттар бергені
үшін, соған өкілеттігі бар мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалар мен
алынатын міндетті төлемнің ... Бұл ... ... біз ... алымға
жақындығын көреміз. Бірақ, Худяков А.И. ойынша, келесідей айырмашылықтар
бар:
А) Баж – ... яғни ... ... кірісі, ал алым – ... ... ... кірісі. Сондықтан, классикалық теорияға сәйкес,
баж – фискалды төлем, ал алым- чиновниктік ... Баж – ... ... ... ... ... ал алымның
мөлшері – көрсетілген қызметтің бағасына сәйкес болады, яғни ... ... ... ... ... толтыруға тиісті.[10]
4. Төлем.
Бюджетке төленетін келесі міндетті төлемнің түрі – ... ҚР ... ... бар. Олар ... ... ... қазбаларды
пайдаланғаны үшін алынады.
Республикалық бюджеттің кіріс көздерін атайтын болсақ, ... ... ... ... ... ... салық, акциздер,
жоспардан тыс түскен табысқа салық. Баждардан: біздің терриориямызға ... ... алып ... ... ... ... роялти,
бонустар, кедендік бақылау мен кедендік процедуралардан түсетін түсімдер.
Алымдардан: гербтік ... ... ... ... ... ... үшін алынатын алым, азаматтық ... ... өзен ... ... үшін ... ... ... тіркеу үшін алынатын ... ... ... ... тіркегені үшін алынатын алымдарды
айтамыз. Сондай-ақ, салықтық еместер кірістер де бюджетті ... ... ... ... ... Ұлттық
Банктің пайдасы, республикалық меншіктегі кәсіпорындардың ... ... ... ... ... меншіктегі мүлікті
жалға беруден түскен қаражат, орталық мемлекеттік органдар салатын
әкімшілік айыптар және ... ... ... ... қордан аударылған
қаражат және ресми трансферттер мен капитал қозғалысынан түскен ақшалар.
Ал, жергілікті бюджеттердің кірістеріне ... ... ... өнімдеріне, икра мен қызыл балыққа, қымбат металлдарға, бензинге
акциздер, әлеуметтік салықтар және жеке ... ... жеке ... ... тұлғалардың мүліктеріне салықтар, жер салығы мен транспорт
құралдарына салықтар, ... ... ... ... тіркегені үшін, жеке
тұлғаларды тіркегені үшін, жергілікті маңызы бар ... ... ... ... ... үшін, кейбір қызмет түрлерін
жүзеге асыру үшін ... ... ... жол ... ... ... үшін
алынатын алымдар түседі.
Қорытынды
Бюджет – мемлекеттiң ... ... ... ... ақша қаражаттарын қалыптастыру және бөлу ... ... ... ... ... ақша ... қалыптастыру,
бөлу, пайдалануды ұйымдастырудың негiзгi қаржылық жоспары ... ... ... өкiлдi органдармен, атқару органдарының ұсынған ... ... ... атқару органдарымен қамтамасыз етiледi.
Мұндай қаржылық жоспар бюджеттiк қатынастарға түсушiлердiң заңдық ... ... ... экономикаға көшу кезеңiнде ... ... ... ... ... ... шешу үшiн ... атқаратын ролi өте зор. Мемлекет өзiнiң функцияларын ... ... ... ретiнде танылып өмiр сүру үшiн, мемлекеттегi болып жатырған
әртүрлi процесстердi ақшамен қамтамасыз ету үшiн, ... ... ... үшiн ... бiр қор ... Сол қор ... бюджет болып табылады.
Мемлекет осы бюджетке келiп түсетiн әртүрлi кiрiстер мен ... ... ... шығыстарды әртүрлi құқықтық актiлерiменен реттеп отырады.
Олардың iшiнде маңызды құжат ретiнде жыл сайынғы Қазақстан ... және ... ... ... ...... ... бюджеттердi атауға болады.
Бұл бюджеттердiң негiзгi кiрiс көзi – салықтар, алымдар, баждар, төлемдер
болып ... ... ақ, ... ... де бюджеттiң кiрiсi
ретiндегi ролi үлкен.
Бүгiнгi таңда Республикалық бюджетiң көпшiлiк ... ... ... ... көпетп белгiлей беруге болмайды, себебi, бiз
салықтардың көп алынуының нәтижесiнде ... ... ... Мысалы, дүние жүзiн өзiнiң дiнiмен, құқығымен, спортымен үш ... ... Рим ... салу ... дұрыс жүргiзбегендiгiнен
қираған. Онда 200 – ден ... ... ... ... ... Сондықтан,
мемлекеттiң сәйкес органдары салық саясатын жүзеге ... өте ... ... ақша – ... ... тәсiлдердi қолдануда тарихи
тәжiрибелерге көз тастай отырып, жұмыс жасағаны дұрыс.
Қолданылған ... ... Қ.Қ. ... С. ... ... – Алматы 2005 -552 бет
2. Артемов И.А. Правовое регулирование Государственного кредита в СССР. М.,
1988ж.;
3. Горбунова О.Н. Финансовое ... ... ... 1996 .
4. Грачева Е.Ю., Соколова Э.Д. Финансовое право. Москва, Юрсипруденция.
1999.
5. Желудков А. ... А. ... ... Москва, Приор, 1999.
6. Мухитдинов Н.Б., Найманбаев С.М. Толковый словарь по финансовому праву.
Алматы – ... ... С.М. ... ... ... – 1996ж.;
8. Сенчагов В.К., Архипов А.И. Финансы, денежное ... и ... ... ... ... Е.В. Налоговое право, Алматы, 1994ж.;
10. Пискотин М.И. Советское финансовое право, М., 1971ж.;
11. Платонова Е.В., Новиков А. Финансовое право, Москва, ... ... ... Н.И. ... ... бюджетного право. Саратов – 1974ж.;
13. Худяков А.И. Основы теории финансового права. Алматы – ... ... А.И. ... ... РК. ... – 1998ж.;
-----------------------
[1] Сенчагов В.К. Финансы, денежное обращение и кредит. Москва, Проспкет,
2000, 168 б.
[2] Платонова ... А. ... ... Москва, Приор, 2000, 32
бет.
[3] Горбунова О.Н. Финансовое право. Москва, Юрист. 1996 ж. 104 – ... ... А.И. ... право РК. Алматы, ТОО Баспа, 2001 жыл, 186 бет.
[5] Қазақстан Республикасының Бюджет жүйесi туралы Заңы. 1 сәуiр 1999 ж., 6-
2 ... ... Ý.À., ... À.Ì. Ôèíàíñû ñîöèàëèçìà. Ìîñêâà, 1974 æ
.171 áåò
[7] Õóäÿêîâ À.È. Îñíîâû ôèíàíñîâîãî ïðàâà. Àëìàòû, Æåòi æàð¹û ,1995 ... ... À.Ì., ... Ë.Í. ... Ìîñêâà. ÈÄ ÔÁÊ–Ïðåññ, 2000. 316 áåò.
[9] Íàéìàíáàåâ Ñ.Ì. ... ... ... – 1996æ.; 45 áåò.
[10] Õóäÿêîâ À.È. Íàëîãîâîå ïðàâî ÐÊ. Àëìàòû, 1997 æûë. 54 – øi áåò.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Алымдар29 бет
Ақша несие саясаты мақсаттары мен құралдары23 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Басқа да салықтар бойынша бюджетпен есеп айырысу есебі48 бет
Батыс елдердегі жергілікті бюджеттер және салық салу жүйесі32 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Бюджет - салық саясаты туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь