Тұрғын үй-жайға меншік құқығы

КІРІСПЕ
І ТАРАУ
1. Тұрғын үй.жайға меншік құқығының түрлері
1.2. Тұрғын үй кондоминиум қатысушысының заттық құқығы
1.3.Кооператив мүшесінің өз пәтеріне заттық құқығы
1.4. Тұрғын үй.жайды жалдаушының заттық құқығы
ІІ ТАРАУ
2. Тұрғын үй құқықтық қатынастары. Тұрғын үй заңнамасы.
2.1. Тұрғын үй заңнамасы.
2.2. Меншік иесінің және оның отбасы мүшелерінің қатысуымен болатын тұрғын үй құқықтық қатынастары.
2.3. Кондоминиум.
2.4. Тұрғын үйді беру жөніндегі шарттық қатынастар.
2.5. Тұрғын үйді жалдау.
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Тұрғын үймен қамтамасыз ету қазіргі кезеңде маңызды әлеуметтік мәселелердің бірі болып табылады және соған орай белгілі бір саясатты жасап шығармау мүмкін емес. Әрине, ол оны бірден шешпейді, бірақ бірте-бірте азаматтарды тұрғын үймен неғұрлым тиімді түрде қамтамасыз етуге қол жеткізе отырып, бұл мәселені бақылауда ұстауға мүмкіндік береді. Тұрғын үй қатынастары аясында жүргізілетін саясаттың мазмұнын жалпылама түрде анықтайтын Қазақстан Республикасының Конституциясы тұрғын үй қатынастарына тиісті түрде ықпал етеді.
Азаматтық заңнаманың басқа заттық құқықтары арасынан тұрғын үйге меншік құқығы және өзге құқықтар бөлініп алынған, олардың ерекшеліктерін тұрғын үй заңнамасы, бәрінен бұрын – Тұрғын үй заңы анықтайды.
Бұл ретте тұрғын үйге меншік құқығы көп жағынан, әсіресе мазмұны жағынан, басқа жылжымайтын мүлікке меншік құқығымен ұқсас, дегенмен тұрғын үйдің әрбір адам өміріндегі айрықша маңыздылығынан туындайтын айрықша ерекшеліктер де бар.
Сондықтан тұрғын үйге заттық құқық азаматтық құқық принциптерін ғана емес, сондай-ақ әлеуметтік қорғаудың кейбір принциптерін де білдіреді, кейбір реттерде тұрғын үйде тұрушы азаматтардың мүдделерін қорғауға басымдылық беріледі.
Тұрғын үйге заттық құқықтардың барлық түрлерінің ортақ сипаты сол, олардың объектісі әрқашан да – тұрғын үй, яғни Тұрғын үй заңының 2-бабында көрсетілгендей – тұрғылықты тұруға арналған және соған пайдаланылатын жеке тұрғын үй (жеке тұрғын үй, пәтер).
Тұрғын үй құқығының субъектісі тек азамат болады.
Мұндай құқықтардың барлығы оларды иемденгендерге өздеріне тиесілі немесе өздеріне берілген тұрғын үйді өз мақсатында, және ешкімнің қандай да бір көмегіне жүгінбей тікелей пайдалануына мүмкіндік береді.
1. Азаматтық құқық. І том. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. Жауапты ред: Сүлейменов М.К., Басин Ю.Г. – Алматы, 2003. – 736-бет.
2. Басин Ю.Г. Комментарий к Жилищному кодексу КазССР. – Алма-Ата: Казахстан, 1987.
3. Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Оқулық. Ерекше бөлім. ІІ том. – Алматы: Заң әдебиеті, 2004. – 278 бет.
4. Иоффе О.С. Из истории цивилистической мысли // Гражданское право. – Алматы: ИПЦ КазГЮУ, 1999. – С.191.
        
        КІРІСПЕ
Тұрғын үймен қамтамасыз ету қазіргі кезеңде маңызды әлеуметтік
мәселелердің бірі болып табылады және ... орай ... бір ... жасап
шығармау мүмкін емес. Әрине, ол оны ... ... ... ... ... үймен неғұрлым тиімді түрде қамтамасыз етуге қол жеткізе
отырып, бұл ... ... ... ... береді. Тұрғын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы тұрғын үй қатынастарына
тиісті түрде ықпал етеді.
Азаматтық заңнаманың басқа заттық құқықтары ... ... ... ... және өзге ... бөлініп алынған, олардың ерекшеліктерін
тұрғын үй заңнамасы, ... ...... үй заңы ... ... тұрғын үйге меншік құқығы көп жағынан, әсіресе мазмұны
жағынан, басқа жылжымайтын мүлікке меншік құқығымен ... ... ... ... адам ... ... ... туындайтын айрықша
ерекшеліктер де бар.
Сондықтан тұрғын үйге заттық құқық азаматтық құқық принциптерін ғана
емес, сондай-ақ ... ... ... ... де ... ... тұрғын үйде тұрушы азаматтардың мүдделерін қорғауға
басымдылық беріледі.
Тұрғын үйге заттық құқықтардың барлық ... ... ... ... ... ... да – ... үй, яғни Тұрғын үй заңының ... ...... ... арналған және соған
пайдаланылатын жеке тұрғын үй (жеке тұрғын үй, ... үй ... ... тек ... ... ... барлығы оларды иемденгендерге өздеріне тиесілі
немесе ... ... ... үйді өз ... және ... ... ... көмегіне жүгінбей тікелей пайдалануына мүмкіндік береді.
Тұрғын үйге заттық құқықты иемденген адам оны ... және ... ... ... ... өз ... құқықтық қатынастарға кіре
алады. Заттық тұрғын үй құқығын иеленгендердің барлығы ... кез ... ... оның ... меншік иесінің заңсыз әрекеттерінен (егер
құқық иемденген тұрғын үйдің меншік иесі ... өз ... ... үйге ... бұрында да, экономикалық реформа жүргізгенге және
мемлекеттік ... үй ... ... жекешелендіргенге дейін де, барлық
азаматтардың тұрғын үйге ... ... ... ... ... қорғаудың құралдары арасында маңызды орын алды. ... ... ... ... ... органдар мен
мемлекеттік кәсіпорындар (мекемелер) арқылы ... және ... ... ... ... үй жай ... еді.
Әрине, жеке үйлер де, кооперативтік пәтерлер де кең ... ... үй ... ... формасы тұрғын үйді жалдау болды, ал
қатынастардың ... ... ... ... жайды жалдаушы адам
болды.
Тұрғын үй ... ... ... негізінен, тұрғын үй
құқығының екінші (Ерекше) бөлігін зерделегенде қарастырылды, онда өзінше
бөлек институт – ... ... ... ... ... жылы 6 ... ҚР Президентінің “Жаңа тұрғын үй саясаты
туралы” Жарлығы ... ... ... ... ... осы сәтте орын алған өзгерістер атап өтілген ... ... ... ... баға ... және ... өтудің өзге де
процестері, инфляция салдарынан тұрғындардың ... ... ... ... үй ... жағдайды елеулі түрде
өзгертті. Жаңа ... үй ... ... және оны ... негізгі
басымдықтарының біріне айналдыру талап етілді.
Ипотекалық несиелеудің маңыздылығын ... ... ... Үкіметінің 22 тамыз 1997 жылғы “Мемлекеттік тұрғын үй саясатын
және экономикалық жағдайларда ... ... ... № 1277 қаулысымен
туындайды. Онда жеке тұлғалармен тұрғын үй алу үшін банктік ... ... ... ... ғана ... ... ұтыс
алушылық тұрғын үй заемы, тұрғын үй ... ... ... ... ... уақытта “Құрылыс қорлары туралы” Қазақстан Республикасының
Заңы қабылданды. Онда ... ... ... ... ... үй саясатының
мемлекеттік бағдарламасымен көзделген ... ... ... ... Жаңа ... ... ... азаматтарға арнайы мамандандырылған
несие жинақтаушы банктермен тұрғын үй құрылысына, оны ... алу ... ... ... ... ставкасы бойынша несиелер берілетін
болады. Оның тиімділігін ... ... ...... ... ... бірге банктің салымшысы да болып танылады. Соған орай ... ... өз ... ... ... ... алатын
болады. Осындай жолмен мемлекет бірте-бірте тұрғын үй ... ... ... ... үй ... ... өзекті идеясы конситуцияда
бекітілгенін атап өткіміз келіп отыр. Мемлекет азаматтардың ... ... ... ... ... болған көлемде мәлімдеуден бас ... ... ... Республикасы Конституциясының 25-бабының 2-тармағы
бекіткендей, Қазақстан Республикасында азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз
ету үшін кез ... ... және ... ... ... ... жасау деп түсінген жөн.
І ТАРАУ
1. Тұрғын үй-жайға меншік құқығының түрлері
“Тұрғын үйге құқықтың” жалпы ұғымы шегінде ... ... ... ... ... тұрғын үйге меншік құқығы;
- кондоминиум қатысушыларының тұрғын үй ... ... ... ... ... ... жайды жалдаушының заттық құқығы;
- басқа адамға тиеселі тұрғын жайда тұру құқығы.
1.1 ... үйге ... ... оның ... ... үй, ... бір бөлігі,
пәтер немесе пәтердің бір бөлігі екендігіне қарамастан, ... ... ... ... тоқтау және қорғау ... ... ... құқығына жататын жалпы құқықтық міндеттеулермен
толықтай қамтылады. Тұрғын үйдің белгілі бір ... ... ... ... ғана ... олар да біртіндеп реттеліп
келеді. Мысалы, ... үй заңы ... ... ... үйді тұруға емес
мақсатта пайдалануға тыйым салынды, ол ... ... ... ... ... үй заңының 4 және 18-баптары меншік иесінің тұрғын үйді
немесе оның бір ... ... емес ... ... үшін ... ... ... керек емес екендігін тікелей белгіледі
[1.522 б.].
Тұрғын үй ... ... ... үйге меншік құқығының туындау
негізін көздейді. Аталған баптардағы негіздердің көпшілігін меншік ... ... ... ... иемденген жағдайда да қолдануға болады.
Бірақ негіздердің кейбіреуі тек тұрғын үйге ғана меншік ... ... ... бұл ... үйді ... ... ... негіз жайында
Заңның 13-бабында айтылған.
Тұрғын үйлерді жекешелендіру жаппай ортақ компания ретінде аяқталды,
бірақ оның ... ... әлі ... жоқ, азаматтардың жекелеген
санаттары үшін әлі де жалғасар. Жекешелендіру дегеніміз мемлекеттік ... ... ... сол ... жалдаушы ретінде тұрып жатқан адамдардың
меншігіне беру. Мемлекеттік ... жай ... ... осында. Жекешелендіру үшін тек пәтер жалдаушының ғана емес,
онымен бірге тұратын барлық кәмелетке ... ... ... ... ... ... ... ол өтемді немесе өтемсіз
болуы мүмкін. Мемлекеттік пәтердің онда ... ... ... тәртібінде өткен барлық жағдайларда иемденушіге мұндай
пәтерді сатып ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер берілді.
Жекешелендіргенде пәтер қандай да бір ... ... ... ... ғана емес, пәтерді жекешелендіру ... ... ... оның ... сол ... жоқ ... да, ... басқа
отбасы мүшелерінің меншігіне өтеді. Бұл адамдардың ... ... ... ... ... ... ие болады.
Егер жекешелендіруге жататын пәтерде бірнеше жалдаушы (бірнеше
отбасы) тұрып жатса, онда ... үшін ... ... ... ... толған отбасы мүшелерінің келісімі керек. ... ... ... ... нақты бөлініп, олардың ортақ үлестік меншігіне өтеді.
Ол нақты үлес мұндай отбасы мүшелерінің ортақ бірлескен меншігінде ... үй ... ... ... ... өзі тұрған
кооперативтік пәтерге меншік құқығы ерекше тәртіпте өтеді, ол ... үй ... ... ... ... ... өзінің үлестік
жарнасын толық төлеген кезі меншік құқығының өткен кезі болып саналады.
Жер учаскесінің мемлекеттік қажеттер үшін алынуына ... ... ... үйге ... ... ... айырылған адамдардың
тұрғын үй алуын Тұрғын үй заңының ... ... ... ... ... деп ... Бұл жағдайда ескі үйдің меншік иесі өз қалауы ... ... ... заттай (жаңа тұрғын үй ... өтем ... ... үй ... ... ... ... үйдің меншік иесінде,
басқа жылжымайтын мүліктің меншік иесіндегідей, үйге ... ... ... ... ... ... ... меншік иесінің отбасы мүшелерінің
осы тұрғын үйге қандай да бір заттық құқығын мойындаумен байланысты болуы
мүмкін. Әңгіме бұл ... ... ... бір ... үйде ... ... жайында, яғни меншік иесі өз тұрғын ... ... ... ... Олардың кімдер екендігі заңның 21-бабында анықталған.
Олар тұрғын жайды пайдалануда меншік иесімен бірдей ... ие ... ... Бұл ... кез келген адам, тіптен меншік иесі тарапынан ... ... ... ... ... ... ... жайға
өздерінің кәмелетке толмаған балаларын меншік иесінің келісімінсіз-ақ
тұрғызуға ... ... ... Бұл ... ... ... және құқықтарының біршама ... ... ... меншік иесінің отбасынан шыққан күнде де тұрғын жайды пайдалану
құқығын сақтайды (22-баптың 1-тармағы). Тұрғын үйді ... үй ... жер ... мемлекет керектілігі үшін сатып алғанда
меншік иесінің отбасы мүшелері, тіптен оның ... ... ... ... ... тұрғын үйде тұруға құқық алады, бұл ... ... ... ... 1-тармағы).
Меншік иесінің тұрғын үйге құқығы тоқтаған жағдайда оның отбасы
мүшелерінің ішіндегі ... ... ... ... ... ... ... 3-тармағы, 30-баптың 2-тармағы).
Бұл баяндалғандар меншік иесінің отбасы мүшелерінің оған тиесілі
тұрғын үйге ... ... ... құқығын бағалауға мүмкіндік береді, ал
бұл құқық меншік иесінің құқығының ... және оған ... ... ... ... үй ... қатысушысының заттық құқығы
Заң тұрғын үй кондоминиумына тұрғын үйге меншіктің ерекше формасы
ретінде анықтама береді, жеке ... ... ... ... бөлек
меншігінде, ал ортақ мүлік оларға ортақ үлесті меншік ... ... ... ... үй ... ... ... тұрғын үй заңнамасы береді. Бірақ жалпы ... ... ... ... көзделген. Кондоминиум туралы
нормалар жер заңнамасында да бар.
Бірнеше меншік иесіне тиесілі ... емес ... ... ... ... ... кәсіпорындар, т.б.) меншік формасын
да кондоминиум деп тану керек.
Осыдан, біріншіден, кондоминиум – меншіктің біртұтас ... ... ... ... сипатталатын ерекше формасы екендігі туындайды.
Кондоминиумды қандай да бір ... ... ... ... ... шатастыруға болмайды. Меншік иелерінің бірлестігі әртүрлі
ұйымдық-құқықтық форма алуы мүмкін - өзінше ... ... ... ... жай серіктестік пәтер меншік иелерінің кооперативті (ПМК) және т.б.
Мұның ... ... ... ... үшін ... ... бар, бірақ бір бөлігі өзінше әрбір меншік иесіне, ал ... ... ... ... әрі ... ... ... табылатын
кондоминиумдыыыы сипаттауда маңызды емес.
Екіншіден, өздерінің кондоминиум құрамына кіретін жеке ... ... ... ... не ... ... ... алмай-ақ еркін, өз қалауымен билік етуге құқылы.
Үшіншіден, ... ... ... ... мүлік кондоминиумның
барлық қатысушыларының, яғни кондоминиум мүлкінің бөлектелген бөліктерінің
барлық меншік ... ... ... меншігіне жатады. Бірақ олардың
үлестері кеңістікте бөлініп алынбаған және әр қатысушыға тиесілі ... ... ... ... ... бұл – ... мүліктегі дәл үлес, оның басты арналымы - ... ... ... ... ... ... ... шығындағы үлесін анықтау.
Ортақ мүлік кондоминиум қатысушыларының билігінде және ... ... ... ... ... ... бар – ол тек ... үйдің
қалыпты пайдаланылуын қамтамасыз етуге арналған. Мұндай ... ... ... ... ... подвалдар, пәтерден тыс
коммуналдық жүйелер, т.б. жатады. Заң ортақ ... ... ... жер ... де ... кондоминиум қатысушысының жеке өзіндік меншігі және оның
ортақ мүліктегі үлесі заңдық тағдырдың бөлінбейтін ортақтығымен байланысты.
Кондоминиум ... ... ... ... да, сатып алуға да
болмайды, егер мұндай ... ... ... ... ... ... не
сатып алынбаса. Кондоминиумға қатысушының өзіндік жеке меншігіндегі үй-
жайға құқық басқаға өтпейінше кондоминиумдегі ... ... ... ... бір ... ... та ... біреуге өтпейді. Егер кондоминиум
қатысушысы үй-жайдың бір ... ... ... мысалы, сатса, онда ортақ
мүліктегі соған шамалас үлес ... ... ... ... ... 212-
бабының 218-баптарына көзделген ортақ үлесті меншікке қатысушының құқығына
қарағанда кондоминиум қатысушысы кондоминиумның ортақ мүлкіндегі өз ... ... ... оны ... ... бөліп беруін талап етуге ... ... ... ... ортақ мүліктегі
өздеріне тиесілі үлестің мөлшеріне қарамастан, мұндай мүлікті пайдалануда
тең құқылы. Пайдалану тәртібі, егер ... ... ... ... ... ... да ... қалыптасуы мүмкін.
Қатысушылардың келісіміміен не кондоминиумның басқару ... ... ... ... ... мүмкін [1.529б.].
Кондоминиумның бөлек үй-жайларының меншік иелері ... ... ... ... ... мүлкін пайдалануға да құқылы. Бұл
құқық ешқандай растауды, шешімдерді ... өзге ... ... керек
етпейді. Шешім құқықты жүзеге асыру тәртібіне болмаса, ... ... ... Мұндай пайдалану құқығы, үй-жайға өзіндік меншік құқығы
сияқты мерзімсіз болып ... ... тым ... бір ... ... ... жоқ ... ортақ меншіктегі заттарды тікелей пайдалану құқығы
болмайды. Олар пайдалану құқығын ... ... ... ол ... не ... басқару органының шешімінен не рұқсатынан
туындайды.
Тұрғын үйде, тұрғын жайлардан ... ... ... ... ... да ... шаштараз, т.б.) болуы мүмкін. Олардың меншік иелері де
кондоминиумның қатысушылары болып ... олар да ... ... ... ... ... құқықтық жағдайда
болады.
Егер бір тұрғын үйде (бір пәтерде) екі ... ... ... ... жатса, сондай-ақ, егер, бір тұрғын емес үй-жай бірнеше ... ... ... ... барлығы бірге кондоминиумның бір қатысушысы
ретінде қарастырылады (Тұрғын үй ... ... үй ... ... ... ... ... осындай.
Ал, бұл құқықтарды жүзеге асыру кондоминиумды басқару формасымен
тығыз байланысты, себебі ... ... ... ету ... ... тұрғын кешені ретінде ғана жұмыс істей алады. Сондықтан
да, әрбір қатысушының өзіндік дара ... іске ... ... оның ... ... ... ... үйлестіруінде жатыр.
Кондоминиумды басқару формалары әртүрлі болуы мүмкін, бірақ форма бір
кондоминиумда тек біреу болады. ... бір ... ... ... ... ... ... тұрғындары басқарса не болады?
Онда, жалпы үйге ортақ берілетін су, жылу, газ және т.б. ... ... ... ... ... ... ... еді. Сондықтан да Тұрғын үй
заңының 42-бабының 1-тармағында біртұтас ... және ... ету ... бар және ... тұрғын үй-коммуналдық кешенді
құрайтын көп пәтерлі тұрғын үйде (немесе оның бір ... ... ... ... бір формасы ғана қолданылады делінген.
Басқару формасының мүмкіндіктері қандай?
Бұған жауапты Тұрғын үй заңының 42-бабы береді.
Біріншіден, барлық меншік иелерінің ортақ ... ... ... ... басқаруы. Бұл ең қарапайым форма, ол ... да бір ... ... ... және ... есебін жүргізуді қажет
етпейді. Ол меншік ... саны онша көп ... ... ... Мұндай
форманы заң қатысушылар саны екіден төтке дейін болғанда қарастырады.
Екіншіден, меншік иелері ... ... ... үшін ... заңды тұлғаны арнайы жалдауға құқылы, ол кондоминиум қызметін
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Құқықтарды, міндеттерді және жауапкершілікті бөлу, бұл
ретте, осындай басқарушы мен меншік иелері арасындағы ... ... ... ... меншік иелері тұрғын үйлерде пәтер иелерінің
тұтыну коооперативі (ПМК) ... ... ... ... ... тұрғын емес жайлардың да меншік иесі ... ... ... ... меншік иелерінің кооперативін (ҮМК) құра алады (ҮМК-нің құқықтық
жағдайы ПМК-нің құқықтық жағдайымен ... ... ... ... ... заңға қайшы келмейтін
басқа ұйымдық форманы таңдауға ... ... ... ... бір ... ... бір ... басқарылатын тұрғын үйдің меншік
иелері бұл құрылымнан шығып өздерінің бөлек басқару құрылымын ... ... таза ... қиындықтар кездеседі. Меншік иелері
басқарудың ешқандай формасын ... не ... ... оның бір ... көпшілік дауыс жинамайды. Бұл жағдайда пәтерлердің меншік иелерінің
кооперативі формасы қолданылуы тиіс, оған Тұрғын үй ... ... ... да, ... үй ... ... ... меншік
иелерінің арасында басқару формасы туралы келісімге қол жетпеген ретте –
меншік ... кез ... ал ... ... бір ... үйлерде – жекешелендіруді жүзеге асырушы мемлекеттік
орган меншік иелерінің алдына ПМК құру ... ынта ... ... ... ... ... жиналысы құрады, содан кейін меншік
иелері кооператив мүшелерінің құқықтары мен ... ие ... ... да ... ... ... ... күнде де тұрғын
үйдің кейбір меншік иелері оған ... ... ... ... Бұл,
әрине, олардың өз ісі, себебі кез келген кооперативке мүше болу әркімнің өз
еркінде. Кондоминиумның ... ... ... ... ... ... де, кооперативті басқару органының кондоминиум
щбъектісін ұстауға барлық меншік иелерінің ... ... мен ... ... ... кондоминиум щбъектісін басқару органдарының
ортақ мүлікті пайдалануға қатысты және үйдің беріктігі мен ... ... ... ... ... ... ... үй заңының 48-бабының 8-тармағы).
Сонымен, шешім қабылдауға қатыспайтын меншік иесі алдында екі ... ... ... қатыспай-ақ оны орындау, не кооператив ісін
басқаруға қатысып шешімнің қабылдануына ... ету ... ... оның ... ... мүшесі болу [2.45 б.].
1.3.Кооператив мүшесінің өз пәтеріне заттық құқығы
Тұрғын үй кооперативі – ... ... ... ... ... алу үшін құрылатын азамматтар бірлестігі. Егер мұндай
бірлестік ... ... беру ... ... үй тұрғызу үшін
құрылса, онда ол тұрғын үй-құрылыс кооперативі деп аталады. Тұрғын үй ... үй – ... ... ... ... соңғысының
мақсаты кооператив мүшелерін тек пәтермен қамтамасыз ету ғана ... ... ... ала ... ... ... үй-құрылыс кооперативінің (ТҚК)
мүшелерінде тұрғын үй кооперативінің (ТК) ... ... ... мен ... бар, ол ... үйді ... байланысты. Өз мүшелерін
тұрғын үймен қамтамасыз ету ... ... ... ТҚК ... ТК функциясына сәйкес келеді, одан кейін заңнама тұрғын үй және
тұрғын үй-құрылыс ... ... ... ... ... ... үй ... 52-бабы тікелей көрсетіп
отырғандай, кооператив мүшелерінің тұруына арналған. Бірақ олардың ... жай ғана ... ... ... ... кең ... бұл жерде
пайдалану, иелену және билік ету ... ... ... ... ... алда ... да ... пәтердің негізгі арналымы кооператив мүшесінің
құқық өкілеттіліктерінің мазмұныны анықтайды, ... ... ... ... ... ... ... адамдарға өтуіне шектеу салады.
Кондоминиумды басқару органы болып табылатын және әдетте, кондоминиум
құрамына кіретін ... ... ... болмайтын пәтерлер меншік иелерінің
кооперативіне қарағанда тұрғын үй – құрылыс кооперативі өзі ... ... үй ... (үйдің, үйдің бір бөлігінің, ... ... жер ... ... ... айналады. Тұрғын үй
кооперативі, меншік иесі ... және ... ... жалпы
жиналысы немесе кооператив мүшелері сайлаған ... ... ... ... ... бастапқы бөлу және кооперативке кейін
кірген ... ... беру ... ... ... ... пайдалануын
бақылауға, біртұтас тұрғын үй кешені ретінде үйді басқаруға, оның ... ... еті үшін ... ... ... қолдануға құқылы.
Кооперативтің одан пәтер алған мүшелері меншік иесіне айналмайды,
дегенмен, меншік ... ... көп ... ... ... ... Кооператив мүшесінің заттық құқығы тұрғын үйді толық ... және ... ... және оған ... ... ... тұрады. Бұлардың ішіндегі ең бастысы – пайдалану өкілеттігі.
Кооперативтік пәтерде оның жеке ... ... ... ... аз, ол ... және заң ... анықталған өте шектеулі
негіздерде ғана мәжбүрлі тоқтатылады. Тұрғын үй кооперативінің басқару
органдары ... ... ... ... ... ... ... тоқтатуға да, шектеуге де ... ... ... өз пәтерінің әрбір нақты үй-жайын пайдалану формасын өзі ... ... үйді ... ... ... ... ... мәжбүрлеп
кіруіне тыйым салуды және кооператив ... өз ... ... ... ... ... қамтиды. Бұл тұста кооператив мүшесінің
өкілеттігі және заң бұзушылыққа қарсы өкілеттіліктерінің ... ... үй ... иелерінің өкілеттіліктерімен бірдей және тұрғын үйге ... ... ... ... теңдей негізделеді (ҚР
Конституцияның 25-бабы).
Кооперативтік пәтер иелену өкілеттігін оны ... ... ... Ол – пәтерде тұру үшін оның ... ... ... ... ... бір жағдай – кооператив мүшесі өз пәтерін пайдалану және
иелену құқығын барлық заң бұзушылардан, яғни, тек ғана ... ... ... ... ... өзінен де қорғауға құқылы. Бұл жерде АК-ның ... ... ... ... та, негаторлық та талаптарды
толықтай қолдануға болады.
Ал, кооперативтік пәтерге ... ... ... ... болсақ, ол меншік
иесінің өз пәтеріне билік ету ... ... ... ... ... ... бір тәртіпте кооператив мүшесі пәтерді жалға өткізуге, оны
тұру үшін емес мақсатта ... оған ... ... ... ... ... ... сатуға мүмкіндік алған. Бұл ... ... үй ... 56-бабында көзделген және оларды жүзеге асыру
тәртібі кооператив ... ... тиіс деп ... ... кооператив мүшесінің тұрғын үй құқығы тұрақты,
мезгілсіз сипатта болады. Бірақ, кез ... ... ... ... ол да ... жағдайларда және тәртіпте тоқтауы мүмкін. Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан
да Тұрғын заңының 59-бабы тұрғын үй кооперативіне мүшелікті ... атай ... шын ... ... пәтерге заттық тұрғын үй
құқығын тоқтатудың негіздерін де анықтайды. Бұл ... ... ... бөлуге болады:
кооператив мүшесінің еркімен туындайтын;
объективтік мән-жайлардан туындайтын;
мәжбүрлеп тоқтату.
Кооператив мүшесінің мүшелікті ... ... еркі ... өз ... ... ... ... ол кооперативтік пәтерге
құққықтан өз еркімен бас тартқандықты ... ... шығу ... болуы мүмкін: жинақталған пайды және пәтерді пайдалану ... ... және ... ... ... мұндай құқықтарды басқа
адамдарға өтемсіз беру. Соңғы жағдайда кооперативтен шығушы пәтер иесінің
онда тура беруі немесе одан көшіп ... ... ... ... ... беру отбасының тұрғын үйде тұрып
қалатын мүшелерінің еркі мен ... ... ... Тек ... ... бір бөлігіне құқығы бар мүшесінің ғана келісімі ... онда ... ... ... ... ... ... мүшелікті тоқтатудың екінші ... ... ... үй-жайдың ары қарай пайдалануға жарасыздығын және
кооператив ... ... ... ... ... ... үй заңының 59-
бабында үй-жайдың ары қарай пайдалануға ... ... ... ... егер ол ... табиғи апаттан, өрттен, ... ... ... ... ... болса делінген. Біздің
ойымызша бұл мәтін кеңірек түсіндірілуі тиіс.
Тұрғын үйді өз мақсатында пайдалана алмау – оның ... ... ... ... объектісінің жойылғандығын білдіреді, яғни бұл – ... ... ... ... ... емес себептермен, оның ішінде
кооператив мүшесінің өзінің, оның отбасы мүшелерінің ... ... ... ... ... осы ... ... білдіреді. Тұрғын үйдің бұзылғаны үшін кімді жауаптау ... ... ... ... кімнен талап ету керектігі жайында дауласуға
болады. Бірақ ... ... ... күннің өзінде олар
өздігінен тұрғын үйді, оған ... ... ... ... алмайды.
Керісінше, бұрын пайдалану мүмкін емес ... ... ... ... ... ... пәтерге құқығы тоқтайды. Пәтердің ары қарайғы
тағдырына кооперативтің өлген мүшесімен бірге тұрған мұрагерлер құқықтарын
ескере отырып ... ... ... ... ... ... мүшелікті тоқтатудың негіздерінің үшінші тобы
кооперативтен ... ... ... ... ... Тұрғын үй заңының 61-
бабында ... Олар ... ... ... пайдаланумен
байланысты заңсыз дөрекі мінез-құлқымен, яғни ... ... ... ... ... тастауға негіз боларлықтай әрекеттермен байланысты
(Тұрғын үй заңының 107-бабын ... ... ... үй қатынастарына ғана тән тағы бір негіздеме
бар, ол – кооперативтен оның ... ... ... ... шығару.
Мұндай негізді кіргізу әбден қажет, себебі кооперативтер тек өз мүшелерінен
келіп түсетін қаражат есебінен өмір сүреді. Сол қаражаттың ... ... және ... ... объектілерді дұрыс күйде ұстап тұру
қамтамасыз етіледі. ... ... заң бар: егер ... ... ... ... ал ... кейбір мүшелері қажетті ақша сомасын
жинауға қатысудан жалтарса, онда ... ... ... ... ... тура ... Төлемеген адам өз көршілерінің есебінен
күн көреді. Сондықтан кооператив ... ... ... ... алдындағы міндеттемелерін, әсіресе ақшадай міндеттемелерін
орындамауы (өрескел, неше қайтара, ұзақ уақыт, т.б.) ... ... ... жиі ... Жарғыға шығарып тастаудың басқа да ... ... ... ... ... ... берілген тұрғын үйде
тұруы іс жүзінде тоқтайтындай болып оның ... ... ... ... шығарумен байланысты тұрғын үйге ... ол ... ... ... ... ... басқа адамға беругее әкеп
соғады; олардың қатарына: жинақталған пайдың бір бөлігіне құқығы бар ... ... ... ... ... ... кооперативтің өз тұрмыстық
жағдайын жақсартқысы келген басқа мүшесі; өзге адам жатады.
Тұрғын үй құқығын ... ... ... ... ... өзінің соңғы заңдық салдары жағынан біртекті – оны
иеленгенде құқық тоқтайды және ... ... ... Бірінші жағдайда құқық
иемденген оны басқа адамға еркімен ... ал ... ... ... ... ... табылады, құқық мирасқорын тікелей заң немесе заң
берген ... ... ... меншік иесі кооперативінің
мүшелерінің ... ... үй ... ... ... осында екендігін байқау қиын емес. ТК ... ... ... ... ... ... ... мүмкін; ПМК мүшесі заңда
меншік құқығын мәжбүрлеп тоқтату үшін ... ... ... ... ... ... ... басқа адамдар кооператив мүшесінің
заттық құқығынан әртүрлі дәрежеде айрмашылығы бар ... ... ... ... ... оның ... ... пәтерді жалдаушыларда, уақытша тұрғындарда әртүрлі құқықтық
мәртебе болады.
Кооператив мүшесі жұбайының кооперативтік ... ... ... ... пай ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкінен төленген болса. Ерлі-
зайыптылардың некеде тұрған кезде жинаған мүлкі олардың бірлескен ... ... ... кооперативтік пәтерге алған тұрғын үй құқығы ... ... Бұл – ... ... ... ... мүшесінің
өзімен бірдей дәрежеде тұрғын үйді иеленуге және ... ... ... ... ... иеліктен шығару не басқаға пайдалануға ... ... ... қоныстандыру және басқадай билік жасау әрекеттеріне
басқа жұбайдың келісімінсіз жол берілмейді. Егер ... ... ... ... ... пай ... қатысы бар жұбайы
пәтерді иеленуде, пайдалануда және оған шектеулі билік етуде ... тең ... ... ... тек ... басқаруға қатысуда
ғана, ол құқық кооператив мүшесіне ғана берілген.
Қайтыс ... ... ... кооперативтік пәтерде өзімен өне
бойы бірге тұрған мұрагерлері тура осындай жағдайда ... ... ... ... пай ... бір ... құқық алады.
Мұрагерлердің біреуі кооперативке мүшелікке өту ... ал ... ... мүшесі жұбайының жоғарыда айтылған құқығы сияқты,
кооперативтік пәтерге құқық алады.
Тұрғын үй кооперативі мүшесінің құқықтарын қарау ... ... ... ... өзінің барлық негізгі нышандары жағынан (құқық
объектісі, өкілеттіліктер сипаты, қорғау тәсілдері және ... ... ... ... ... ... ... Кооперативтік пәтер
иесінің пай жинағының бір бөлігіне құқығы бар ... ... ... де ... бар.
Ал, бірге тұратын басқа отбасы мүшелерін алатын ... ... ... және кооператив мүшесінің құқықтарына тәнті. Тұрғын үй
заңы (58-бап) олардың тұрғын жайда тұру (оны ... ... ... ... ... Тұрғын үй заңнамасы олар үшін ... ... ... ... белгілемейді. Бірақ, кооперативтік пәтер иесінің
құқықтық мәртебесінің жеке меншік ... ... ...... жақындығын ескеріп, біздің пікірімізше, меншік иесінің отбасы
мүшелерінің құқық өкілеттіктерін кооператордың отбасы мүшелеріне де беруге
болады.
1.4. Тұрғын ... ... ... ... ... ... ... жалдау шартының жалпы үлгісінде құрылған,
онда тек біршама сырт ерекшеліктер бар. Субъект бойынша тек ...... ... ... мүмкін. Тұрғын үй-жайды жалдау шартының негізгі
нысанасы Тұрғын үй заңының 2-бабында берілген ... ... үй ... ... ... ... ... айтылғандай, оны тұру үшін емес
мақсатта да пайдалануға құқылы, яғни – пәтерді шеберхана, ... ... ... адамға жалға бере алады. Бірақ мұндай пайдалану жалдаушының
емес, менщік иесінің құқығы. Жалдаушы мен ... ... ... иесі ... тұру үшін емес ... ... ... шарт тұрғын үй-жайды
жалдау шарты емес, жай ... ... ... табылады. Ол сондықтан жалдаушыға
тұрғын үй құқығын бермейді.
Тұрғын үй-жайды жалдау шарты ... ... ... ... ... мен тұрғын үйдің меншік иесі анықтайтын шектеулі шектерде тұрғын үй-
жайға билік ету құқығын ... Бұл ... ... ... де ... нышандары. Сол себепті тұрғын үй-жайды жалдаушыны да біз ... ... ... ... бұл ... сипаттама нақтылауды керек етеді: құқық субъектісіне
жеткілікті дережеде құқықтық автономия бар ма, өз ... ... ... ... ... қатынасқа тікелей түсе ала ма, өзіне
тиесілі өкілеттік бұзылғанда ... ... өз ... ... ... ... қолдануға құқылы ма?
Субъективтік тұрғын үй құқығының жалпы ... ... ... жеке ... үй қорындағы немесе мемлекеттік тұрғын қорындағы
жалдаушылар ... деп ... ... Өз ... жеке ... ... ... а) тікелей жалға беруге арналған – ... ... үй ... 24-бабы); б) меншік иесінің өзі ... ... үйде ... ... ... үй ... жалдаушылар: а) жұмыс орнына қарамастан
азаматтарға; б) сол үй тиесілі кәсіпорынның ... в) ... ... ... г) ... ... бюджеттік
ұйымдардың қызметкерлеріне, әскери қызметкерлерге, мемлекеттік сайланбалы
қызметтегі адамдарға; е) жалдаушылардың кейбір ... аз ... ... тұратындарға бөлінеді.
Жалдаушылардың қандай да бір тобына жататындардың құқықтарынадағы
айырмашылыққа олардың тұрғын ... ... ету ... әртүрлі
көлемде екендігін, құқықтарын мәжбүрлеп ... ... ... ... үй-жайды жекешелендіру жағдайларының ... ... ... ... үй қорындағы тұрғын жайды жалдаушылардың тұрғын үй құқығы.
Аталып өткендей, бұл ... ... екі ... бөліп алуға болады.
Бірақ, тұрғын үй жалдаудың экономикалық негіздерінің ... тобы үшін де, ... тобы үшін де ... ескерсек (тұрғын жайға
жеке меншік және жалға берушінің мүддесіндегі ... ... ... ... жағдайлар ұқсас, оларды тараптар келісіп
анықтайды. Бұл – шарт мерзімі, ... ... ... ... ... ... ... жалдаушыны шығарудың негіздері, т.с.с Кейбір жағдайлар
Тұрғын үй заңында қарастырылады, ... ... ... кейбір нормалары
диспозитивтік болып келеді, ол мәселені өзінше шешудің заң ... ... ... ... ... ... ... да бір шарттарды анықтамаса, ал олар
тұрғын үй ... ... ... онда ... шарты ережелерінің
жалпы нормалары қолданылуы мүмкін, мысалы, тұрғын үйді жөндеу жөнінде
тараптар ... ... ... ... ... ... ... тағдыры туралы.
Кірісті пәтерлерді жалға беру кәсіпкерлік қызмет болып табылады, ол
тұтынушылардың, бұл ...... ... ... ... ... талап етеді. Мұндай мүдделерді заң императивтік әдістер қорғайды.
Жалдаушыға тұруға жарамды ... ... ... ... ... және өзге талаптарға жауап беретін) және өзінше бөлек тұрғын ... ... ... бір ... не аралас бөлмелердің біреуін беруге
болмайды (Тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын жайға отбасы мүшелерін, ... және ... ... қоныстандыру; қысқа уақытқа (6 айға
дейін) тұрғын үйден кетіп қалу құқығын мойындайды. Жалдаушының өзімен ... ... ... ... жайды пайдаланудың тура сондай құқығына ие
болады. Тұрғын үйге меншік құқығы басқа адамға өткенде ... ... ... иесі үшін де ... ... ... 24-бабының 8-тармағы). Бірақ бұл
жағдайды заңның диспозитивтік ... ... олар ... ... ... немесе мүлде заң күшін жоғалтуы мүмкін [1.531 ... ... ... ... ... ... нашар қорғалған.
Оған бөлек үй-жай ғана емес, аралас бөлме де, бөлменің бұрышы да ... ... ... ... ... оның ... ... мүшелерін
қоныстандыру үшін меншік иесінің келісімі керек. Тиісінше, меншік ... ... ... ... ... кетіп қалғанда тұрғын үйге құқық
сақталмайды, тұрғын үйге ... ... ... ... ... де ол ... ... айырмашылық едәуір.
Егер тараптар өзара қатынастардың қарастырылған элементтері ... ... ... ... онда ... ... жалдаушысы көп
жағдайда заңмен қорғалған, ал ... ... ... тұратын жалдаушы
заңмен қорғалған, ал меншік иесінің пәтерінде ... ... ... ... ... болу ... көрсетілмеген шарт кірісті пәтердің жалға
берушісінің ... ... ... үш ай ... жалдаушы ескертіліп,
мәжбүрлі түрде кез келген уақытта бұзылуы мүмкін. Шарт мерзімінен ... ... ... жалдаушыны кемінде бір ай бұрын ол ... не сол ай үшін ... ... ... ... ... ... тұратын жалдаушылар үшін едәуір басқаша
жағдай белгіленген. Шарт мерзімінен бұрын бұзылуы үшін шартта көзделген ... ... ... ... болу ... ... ... шартты
жалға беруші бір ай бұрын ескертіп, еш себебін ... кез ... бұза ... Ал, ... шартты, егер онда өзгедей көзделмеген
болса, ешбір ескертусіз, тұрған ... үшін ғана ақы ... ... ... ... ... өткендей, бөтен заттарды иелену, пайдалану және оларға
билік жасаумен байланысты құқықтардың кімге тиесілі екендігін ... ... ... үшін жауапқа тарту мүмкіндігі аса маңызды рөл атқарады.
Жоғарыда айтылғандар, кірісті пәтерлерді жалдаушылар да, ... ... да, ... мүмкіндіктерге ие деп ойлауға мүмкіндік береді.
Меншік иесінің пәтерінде тұрушылар үшін мүмкіндік одан да ... ... ... үйді ... құқықтары мен міндеттерінің
ерекшеліктері. Жеке тұрғын үй қорындағы тұрғын ... ... ... ... ... ... коммерциялық ниетті туғызған
себептермен салыстырғанда мемлекеттік тұрғын үй қорларындағы ... ... ... ... ... ... ... себептердің айырмашылығы
көп.
Бұл соңғы себептердің ... ... алғы ... ... жұмысы мен қызметі мемлекет пен қоғам үшін өте маңызды, бірақ
қазіргі ... ... өзін жеке ... ... қамтамасыз етуге
ұмтылуы жатыр. Оларға пәтер беріп және ... ... үйге ... ... жалғастырумен байланыстырып, мемлекет оларды ... ... ... оны ... кетуден сақтандырады.
Көпшілік сипаттағы өзге себептер әлеуметтік қорғауды қажет ... аз ... ... ... алған үй-жайына бұрынғы
құқықытық мәртебесін сақтауға құқылы адамдарға ... үй ... ... Меншік иесінің өз тұрғын үйін ... ... ... ... ... ... бұл жерде жоқ. Керісінше, жалға ... ... үйді ... ... ... шығындардың бір бөлігін өзіне алады
(тым болмаса тұрғызу, күрделі жөндеуден ... ... Бұл ... ... ... ... мазмұнында айқын көрініс
табады. Мұндай ерекшеліктерді ... ... ... ... болады,
бірақ жалдаушылардың әр түрлі санаттары үшін олар ... ... ... ... ... үй-жайға билік ету құқығы едәуір
кеңейтілген; пәтерлер жекешелендірілген болуы мүмкін;
жалдаушының өз ... ... ... ... жалға берушінің
араласу мүмкіндігі шектелген;
мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелерге өздеріне бекітіліп берілген
мемлекеттік тұрғын үйлердің күрделі жөндеуін ... ... ... ... ... босатуға тиісті жалдаушыларды тұрғын ... ету ... ... (Тұрғын үй Заңының 91-бабы);
тұрғын үй құқығын мәжбүрлеп тоқтатудың негіздері елеулі қысқарған.
Жалдаушының тұрғын үй мүддесін қорғауға ... осы ... ... ... беру ... шарт ... ... заң анықтаған, ал
жалдаушының құқығының, оның ... ... ету ... ... берушінің
ырқынан нақты тәуелсіз болуын қамтамасыз еткен.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу құқығын тек ғана ... ... ... ... ... пайдаланады. Олардың тізбесі
Тұрғын үй заңының 69-бабында белгіленген. Бұлар – Қазақстан Республикасының
аумағында өздерінің жеке ... ... сол елді ... ... үй кооперативіне меншік құқығында тиесілі үй-жайы жоқ адамдар, және
Тұрғын үй заңының 69-бабында аталған адамдар. ... ... ... ... ... ... ережеге жатпайтын кейбір жағдайлар кейін қарастырылады.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй ... ... ... ... ... ... мен ... бар.
Мұндай топтардың біріншісіне біз пәтерді өздерінің жұмысына немесе
ауыр материалдық жағдайына байланыссыз алған, ... ... ... ... топтың Тұрғын қатынастары ... жаңа ... ... ... ала айта ... ... қатар, Заңның 67-бабы
мемлекеттік тұрғын үй берілуі мүмкін адамдар шеңберін ... ... ... ... ... аз ... (67-баптың 1-тармағы) және
өздерінің жұмысына ... ... ... үй ... ... ... бұл ... топтың бар екендігі өмір шындығы, сондықтан да оның
құқықтық жағдайы анықтауды керек етеді.
Бұрындары, мемлекет тұрғын үй ... ... ... ... ... үй беру ... өз мойнына алып, жария уәде беретін
кездері ... мың ... ... ... ... ... Осыдан біраз бұрын
мұндай азаматтар тұрғын үй қорының негізін құрады.
Одан бері көп ... ... ... ... жалдаушылардың басым
көпшілігі өз пәтерлерінің меншік иесіне айналды. Сондықтан да бірінші ... ... ... санын қамтиды, бірақ олар күн асқан сайын
көбеюде. Өздерінің ... ... әлі ... дейін
жекешелендірілмегендер бар. ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй жағдайын жақсартуға мұқтаж және
соған байланысты есепке ... үй ... ... ... ... тұрған
азаматтар алуы мүмкін (Тұрғын үй заңының 117,118-баптары).
Мемлекеттік пәтер алғанда мұндай жалдаушылар оған заттық ... ... ... тұрғын үй қатынастарында басты тұлға болған
кездегідей көлемде және мазмұнда иеленеді. Пәтер жұмысына ... ... ... ... ... берілген, бірақ кейін бұл ... ... ... ... ... ... ... бойынша жоғарыда
аталған жалдаушыларға жақындайды Тұрғын үй заңының 67-бабының 2-тармағы,
101-бабының ... ... ... ... оған ... ... 5,6,8-тармақтары). Қызметтік тұрғын үйден басқа
тұрғын жай берілмей шығаруға болмайтын ... ... ... ... ... ... тұрғын үй шарттық негіздер бойынша да берілуі ... 115, 116 және ... ... ... күшіндегі заңнама бойынша қарастырылып
отырған бұл тобы жаңа адамдармен толығуы мүмкін.
Әрине, бірінші топқа ... ... ... ... ... үй ... көзделген барлық ортақ құқытарына, оның
ішінде тұрғын жайға билік ету, оны ... және ... ... ... ие. Олар ... ... топтарында жоқ немесе өте
шектелген тағы бір ... ... ... ... ие. Ол – тұрғын үй
құқығының жұмысқа байланысты еместігі.
Сонымен, бірінші ... ... ... ... ... Олар ... ... өкілеттіліктерін бұзушылардың барлығынан,
оның ішінде тұрғын-үйдің меншік иесінен, заттық-құқықтық ... ... топ ... ... мемлекеттік пәтерлерді
жалдаушылардың тұрғын үй ... ... ... ... ... ... кетпеген. Мұның бәрі бірінші топтың
жалдаушылардың құқықтарын заттық тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... кейбір элементтерін сақтайды
деп тұжырым жасауға мүмкіндік береді.
Екінші топқа мемлекеттік ... ... үй ... ... ... ... үй заңының 3-бабының ... ... ... ... ... ... ғана арналған, ал ол мұндай тұрғын үйлерді
беру және ... ... ҚР ... ... деп ... жасай салған.
Бірақ, Үкімет, Заң күшіне енгеннен кейін мемлекеттік кәсіпорындардың тұрғын
үйлерінің ... ... ... ... да бір ... ... ... Ал, мұндай тұрғын үйлер бар болғандықтан және заңнамаға қайшы
келмейтін, ... ... және ... де, ... қаулысымен
бұзылғанша немесе ауыстырылғанша, ... ... ... алу ... үй ... (100-баптың 1-тармағы) мемлекеттік кәсіпорындардың
тұрғын үйлері өздерінің қызметкерлеріне беріледі, бірақ басқа адамдарға да
берілуі ... ... ... беру ... мәселені, бәлкім, кәсіпорынның
басқару органы шешеді. Олар, сонымен қатар, ... ... ... ... және ... үй беру кезектілігін белгілеуге құқылы. ... тек оған ... ... ғана ... ... ... ... алған тұрғын үй-жайды жалдаушылардың
меншік формасы өзгергендігі, ...... ... ... ... мәселе әзірге ашық қалып отыр. Кәсіпорындарды
жекешелендіру оларды ... ... түрі ... ... ... ... – қайта құру) және Жекешелендіру туралы жарлықтың 6-бабының 3-
тармағына ... ... ... ... үйлерінен тұрғын үй-жай ... ... ... ... ... мен міндеттері өзгеріссіз қалуға тиіс
деп ойлаймыз.
Үшінші топ, бұл - ... ... ... аза ... ... ... үй ... 68-бабында анықталған. Бұлар – ... ... ... ... немесе заңда көзделген өзге
әлеуметтік негіздерге байланысты өздеріне өз күшімен үй ... ... ... жай иемдене алмайтын адамдар. Олардың қатарына Ұлы Отан
соғысының мүгедектері мен ... І және ІІ ... ... отбасылар, жасы бойынша зейнеткерлер және сол сияқты азаматтар
жатады. Заң бұл ... ... ... ... ... ғана ... ... табысы аз болуын талап етеді, бірақ табысы аз ... ... ... Ол, бәлкім, тек тұрғын үй заңнамасы үшін ... ... ... және ... көмек мәселелерін шешетін
заңнаманың басқа түрлері үшін де ортақ болуы тиіс шығар.
Әлеуметтік қорғалатын табысы аз ... ... үй ... ... бөлме немесе пәтер түрінде беріледі. Берілетін тұрғын үйдің алаңы
ҚР ... ... ... ... ... тиіс, бірақ республикадағы
санитарлық нормадан ... ... 6 ... мтре ... ... кем ... және кемінде бір бөлме беріледі.
Осы топқа жататын жалдаушылардың құқықтарының мазмұнынан ... ол ... ... үй-жайды иеленудің және ... ... ... ... ... үйге төленетін ақының мөлшері жеке шартпен
емес, нормативтік құқықтық актілермен анықталады.
Құқық мерзімінсіз болып табылады, ол жалдаушының жұмыс орнына ... ... ... ... ... ... түрде тоқтауы заңда
көзделген негіздерде ғана болады. Пәтерден шығару, бұл ... ... ... берілгенде ғана орын алады.
Жалдаушы өзінің тұрғын жайына өзінің ... ... ... меншік иесінің келісімінсіз-ақ, өз бетімен тұрғызуға құқылы.
Кіргізілген ... ... егер ... келіссе, тұрғын үйге тура соның
құқығындай құқық ... ... ... мүшелері уақытша болмаған кезде тұрғын үйге өз
құқытарын сақтайды (Тұрғын үй ... 85, ... Заң ... ... ... ол үшін ... атқару органының келісімі қажет
(98-баптың 2-тармағы).
Тұрғын үйді ... ... ... босатқанда тұрғын үймен
қамтамасыз етуге жалдаушының құқығы, жалдаушыны оның ... ... ... ... ... ... ... байланысты шартты
өзгертуді талап ету құқығы көзделген.
Заң әлеуметтік қорғалатын табысы аз азаматтарға, ... ... ... үйді ... ... ... (98-бап). Жалдаушы
мен оның отбасы мүшелерін, олар осы ... ... ... ... тұрғын үйден шығару көзделмеген. Бұл дегеніміз, егер отбасында
әлеуметтік ... ... ... бір де бір адам ... ... мүліктік қамтамасыз етілуі белгіленген деңгейден ... ... ... ... және осы ... үй ... бар ... да
құқытарды сақтайды.
ҚР аумағында басқа ... үй ... ... ғана ... ... табысы аз адам ретінде өзіне берілген ... ... ... ... бұл топқа жатқызылатын азаматтардың тұрғын үйге
құқығында заттық құқыққа қажетті белгілер бар.
Төртінші топқа ... ... ... ұйымдардың
қызметкерлері, әскери қызметкерлер немесе сайланбалы мемлекеттік лауазымды
адамдар болғандытан тұрғын үй ... ... ... ... берілген
тұрғын үйлерді Заң қызметтікке теңестірілген деп атайды ... ... ... ... ереже бойынша жұмыстан шығару тұрғын жайдан ... ... ... ... санаттардың әрқайсысында, тұру ... ... ... ... ... бар, ол ... ... жайды
тікелей иелену және пайдалану құқығы, басқа ... ... ... кез ... құқық бұзушылық әрекеттерінен қорғану мүмкіндігі.
Мысалы, тұрғын жайды жалдаушы пәтерді иеленуге және ... ... ... ... ... үшін ... ... (отбасы мүшелерін,
қосымша жалдаушыларды, уақытша тұрғындарды), олардың тұру ... ... ... үй заңының 101-бабында көзделген мән-жайлар болса
пәтерді ... ... ... ... жағдайлар болса
әскери қызметкерлер тегін жекешелендіруге құқылы), оны ... үй ... ... ... ... ... Белгілі бір мән-жайларда тұрғын
үйге құқық еңбек ... ... ... ... Мұның барлығы осы санатқа жататын жалдаушылардың өздері тұратын
тұрғын үйге құқығы, ... ... ... екендігін көрсетеді.
Бесінші топ қызметтік тұрғын жайларда тұратын жалдаушыларды қамтиды,
ол жайлар, ... ... ... фукцияларының сипаттарына қарай
жұмыс орнында болуға тиісті қызметкерлерге ұйым (кәсіпорын, мекеме) берген
пәтерлер. Мұндай болу қызметкерлердің ... ... ... оның лауазымдық
міндеті.
Мемлекеттік қызметтік тұрғын жайлардың құқықтық режимі мынадай
айырмашылықтармен ... ... ... мен мекемелердің лауазымдық
(қызметтік) міндеттерінің сипаты бойынша өз жұмыс ... ... ... ғана ... ... жайға толық мөлшерде иелену және пайдалану
мүмкіндігін ала отырып, жалдаушы, іс ... оған ... ету ... ... жайды жекешелендіруге, 1992 жылғы Тұрғын үй кодексі
қарағанда (19-бап), жаңа Тұрғын үй заңы тікелей тыйм ... ... ... үйдің қатаң мақсатты арналымын ... ... ... ... ... ... санатынан шығарылуы тиіс деп
санаймыз. Сот практикасы да осындай;
мұндай үй-жайларға жалдаушының өз ... ... ... ... ... мүшесіне беру мүмкіндігі туралы нормалар қолданылмайды.
Қызметтік тұрғын жайды жалдаушының құқықтық мәртебесінің ең ...... ... ... тек сол ұйымдағы жұмыспен ғана ... бір ... ... ... үй ... 111-
бабы былай деп қатаң белгілеген: “Еңбек қатынастарына ... ... ... ол ... ... қызметкерлер өзімен бірге тұратын барлық
адамдармен қоса басқа тұрғын үй-жай берілместен ... ... ... ... істеп жатқан азаматты жұмыс орнындааааааа тұруды керек
етпейтін қызметке ауыстыру босаған орынға ... ... ... ... ... ... ... Осы бапта көзделген аздаған
ерекше жағдайлар тек жалпы ереженің маңызын көрсетеді.
Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... туралы талап еңбек қатынастарын тоқтатқан күннен бастап үш ... ... ... ... Бұл ... ... кейін тұрғын үй
және еңбек ... ... ... аяқталатынын, және қызметтік
тұрғын үйді жалдаушының құқықтық мәртебесі қарапайым мемлекеттік пәтерді
жалдаушының ... ... ... ... ... нұсқауы
бойынша пәтерден шығару көзделмесе (Тұрғын үй қатынастары туралы Заңның 101-
бабының 5-тармағына сілтеме ... ... ... ... ... ... ... салдар сондай болады.
Қорыта келгенде мынадай тұжырым жасауға болады: қызметтік тұрғын үйдің
жалдаушысының құқығында, шектелген көлемде болса да, бұл ... ... үй ... ... жатқызу үшін жеткілікті элементтер бар.
Тұрғын үй-жайды өмір бойы пайдалануға алған адамның құқығы. Тұрғын үй
қатынастарының ... ... ... азаматтардың өмір бойы тұруы үшін
пайдаланумен байланысты ... ... ... ... бойы тұру ... ... ... бойынша туындауы мүмкін.
Қолданыстағы азаматтық заңнама олардың екеуін атайды: тұрғын үйді өмір бойы
асырау шартымен ... ... ... 535-539-баптары өсиеттік бас тарту
(1057-бап). Өмір бойы тұру құқығы белгілі бір тұрғын үйге және заңға қайшы
келмейтін өзге шарт ... ... ... бойы тұру үшін ... үй ... ... ... құқықтың туындауына
негіз болған құжаттың (шарттың, өсиеттен бас тартудың) мазмұнында толықтай
анықталады. Бұл ... өмір бойы тұру үшін ... ... ... жайды
(пәтерді, үйді, бөлмені) қарастырады, не ол үй-жайды кең ... ... ... ... ... ... құқығына әсер
етпейді.Тұрушының тұрғын үйді иеленуге және пайдалануға толық ... ... ... ... ... емес. Ал, билік ету құқығы, керісінше, өте
шектелген. Дағдылы жағдайларда оның ... ... ... ... ... ... ғана ... мүмкін. Тұрушының өзінің жеке берілмейтін
құқығы бар, ол басқа біреуді, тіптен отбасы мүшесін, өз үй-жайына ... ... ... ... бойы тұру ... қаза ... тоқтайды, ол мұрагерлік массаға
кірмейді. Сонымен қатар, тұрғын жайдан ... ... ... ... ... оның ұзақтығына қарамастан, өмір бойы тұру құқығын ... ... тұру ... ... адамдардың, оның ішінде тұрғын үйдің меншік иесінің
заңсыз әрекеттерінен заттық – құқықтық талаптар арқылы қорғауға болады.
Бұл айтылғандарға қарағанда, өмір бойы тұру ... жеке ... ... ... ... ... үй ... қатынастары. Тұрғын үй заңнамасы.
Тұрғын үй құқықтық қатынастарының ... ... үй ... түрлері. Біздің тұрғын үй құқықтық қатынастарын азаматтық
құқық аясында қарастыратындығымызға ... бұл ... ... нормаларға жатқызуға ... ... ... атап өткен жөн. Сонымен бірге тұрғын үй қатынастарын
кешенді құқықтық реттеудің ... ... да ... ... ... ... ... ол тұрғын үймен қамтамасыз ... ... ... үшін ... ... ... ... көмектеседі.
Екіншіден, ол тұрғын үй иелері өздерінің соған деген құқықтарын жеткілікті
шамада тәжірибе ... ... ... ие ... ... ... ... тұрғын үйді иелену басқа да мүлікті иелену ... ... ... ... және ... ... ... ерекшелігі
ескеріледі. Соның нәтижесінде тұрғын үйлерге қатысты туындайтын мүліктік
қатынастарға барлық ортақ ... ... ... ... [3.7 б.].
Алдымен тұрғын үй құқықтық қатынастарының аясы мен жүйесін анықтап
алайық, содан кейін ... үй ... ... түсінігіне
тоқталамыз.
Заңнама жеке тұрғын үй құқықтық қатынастары ... ... үй ... ... ... ... да ажыратады. Заңнамада
тұрғын үй қорының мынадай анықтамасы берілген: “тұрғын үй қоры – ... ... ... меншік нысандарындағы тұрғын үйлер”. Ол
бірнеше түрге бөлінеді. Ол өз кезегінде тұрғын үйге ... ... ... және ... пайдаланумен байланысты туындайтын жекелеген құқықтық
қатынастардың құрылымы үшін ... ... ... ... ... үй ... ... жеке тұрғын үй қоры
мен мемлекеттік тұрғын үй қоры кіреді. Жеке тұрғын үй қоры мемлекеттік емес
меншік нысанасына негізделген ... мен ... ... ... ... ... ... үйлерді қамтиды. Мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... ... бөлініске) қарасты және
жергілікті ... ... ... ... ... үй ... не ... кәсіпорын қарамағындағы (мемлекеттік
кәсіпорыннның тұрғын үй қоры) тұрғын үйлер кіреді. Тұрғын үй ... ... ... ... үй қоры ... тұру үшін ... тұру үшін де арналған тұрғын үй-жайларды қамтиды. Тұрғын үй қорына
тұрғын үйлердегі ... емес ... ... ... үй қоры – бұл ... ... тұлғалардың) тұрақты
тұруы үшін және уақытша тұруы үшін де арналған барлық үй-жайлардың жиынтығы
деуге болады.
Қазақстан Республикасындағы ... үй қоры ... ... жария
құқықтық сипатқа ие. Олардың мазмұны мынада: мемлекет тұрғын үй қорының
есебін жүргізеді, тұрғын үй қорына ... ... ... ... талаптарды белгілейді, оын мақсатына сай пайдалануды және ... ... ... бақылайды. Мемлекет құзіретіне, сондай-ақ сол
бір немесе өзге үй-жайды тұрғын үй ... ... ... да ... үй құқықтық қатынастарының бұл тобы қалғандарын, тұрғын үйлерді
тікелей иелену мен ... ... ... ... үшін ... ... табылады.
2.1. Тұрғын үй заңнамасы. Тұрғын үйлерді пайдалану бойынша шарттық
қатынастар жалпы түрле ... ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексімен қатар, тұрғын үй
құқықтық қатынастары арнайы заңдармен де реттеледі. ... үй ... ... реттейтін заңды акті болып “Тұрғын үй қатынастары туралы”
Қазақстан ... 16 ... 1997 ... заңы ... ... ... ... жайкүйіне қол жеткізуде аса зор маңызға ... ... 5 ... 1994 ... “Азаматтардың тұрғын үй ге
деген құқығын қамтамасыз ету туралы” № 1 640 Жарлығы ие ... бұл ... ... да ... ... үй ... ... мәселелері заңдармен қатар сәйкес
актілер деңгейінде де реттеледі. Мемлекеттік ... үй ... ... ... қазіргі таңда Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2 қыркүйек 1989 жылғы
“Мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... ... ... алу ... тәртібі туралы” № 1292 беретін заңды немесе жеке тұлға орындаған
жоба ... ... ... асыруға болады. Үй-жайларды ... ... ... жоспарлау басқа меншік иелерінің мүдделерін қозғайтын жағдайда
олардың алдын-ала жазбаша келісімі талап етіледі.
Бір ... үйге ... ... болуы оны бірлесіп пайдалану
міндетіне алып келеді. Үй-жайлардың иелері ... ... ... тұрғын үйді бірлесіп пайдалану үшін заңдарда тыйым салынбаған кез
келген бірлестікке бірігуге ... ... үй ... басқаруды меншік иесі
жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қорын ... ... алу, ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі
белгілейтін тәртіппен мемлекет үшін бірыңғай жүйе ... ... ... үй ... ... ... ... дауларды шешу сот
тәртібінде жүзеге асырылады.
2.2. Меншік иесінің және оның отбасы мүшелерінің ... ... үй ... ... ... Республикасының тұрғын үй
заңнамасы ... үй ... ... ... ... тұрғын үй
құқықтық қатынастарына жатқызған, өйткені олар ... ... ... ... ҚР ... ... ... бірге, бұл құқықтық
қатынастар Азаматтық құқықтың жалпы бөлімінде де толық ... бұл ... тек ... үй ... мен ... отбасы мүшелерінің
тұрғын үй құқықтарын қарастыруға ғана тоқталған жөн.
Тұрғын үй құқығының аясында ең алдымен тұрғын үйге жеке ... ... ... ... қажет. Азамат өзінің тұрғын үйге деген құқығын оны
кез келген заңды ... ... ... ... ... ... [3.12 ... үй құқығы тұрғысынан алып қарағанда, меншік иесінің пайдалану
құқығын өзіне тиесілі үйде жеке өзі (отбасымен ... тұру ... ... маңызды иелері және олардың отбасы мүшелері табылатын ерекше
тұрғын үй құқықтық қатынастары пайда ... ... ... ... ... үйді ... иесінің оны жалға
беру жолымен басқару да тұрғын ... ... ... ... үй
құқықтық қатынастарына алып келеді.
Меншік құқығы негізінде тұрғын үйдің болуы адамды ... ... ету ... деп танылатын азаматтардың категориясына жатқызбайтын
бірқатар фактор ретінде қарастыруға болады. Және соның салдарынан ... үй ... ... қатысушыларының аясы ауысады.
Тұрғын үйдің жеке меншік иелері мен мемлекеттің ... ... ... ... ... Жеке ... ... үйді жеке меншік
құқығы негізінде иелене отырып, екі түрлі мақсатты көздеуі ... ... үйді ... ... ... ... кез келген басқа да
мүліктік объектісі сияқты мүлік ретінде иелену; б) ... үйді ... ... ... ... ... ... қарама-қайшы емес, және
заңнама белгілі бір шамада ... ... ... бағындыраыд, өйткені
басқаша тұрғын үй азаматтық-құқықтық мағынада зат функцияларын атқаруын
тоқтатар еді. Бір ... ... оны ... ... ... ... ... шектеулерді қолданбауға да болмайды. Дәл осы ... ... ... ... ... тұрғын үй-құқықтық элементі
жасырынған.
Тұрғын үйлерді мемлекетпен иелену мақсатты сипатқа ие ... ол ... ... үймен қамтамасыз ету міндетін ... ... ... үйлерді айналымға арналған заттар
ретінде иеленеді.
Меншік иесімен ... үйді ... оның бір ... ... ... ... үшін ... органдардың рұқсаты талап етілмейді.
Бұл оайда меншік иесі құрылыс, тазалық, өртке қарсы және ... да ... мен ... сақтауға тиіс, бұл тұрғын үйлер режимінен талап
етіледі. Егер құзіретті органдар міндетті нормалар мен ... ... не ... ... ... мен ... ... түрде
бұзуды анықтаса үй-жайдың меншік иесі заңдармен көзделген жауапкершілікке
тартылады және оның тұрғын үй-жайды мақсатқа сай емес ... ... ... ... ... ... ... үйді онымен бірдей негізде тұрғын үйге
қоныстанған оның отбасы мүшелері де пайдалана ... ... ... ... үй тек ... тұруы үшін арналғаны және пайдаланудың өзге
құқытары шектелгендігі ескерілуі ... ... иесі ... ... ... ... тұратын ерлі-зайыптылар мен олардың балалары танылады. Ерлі-
зайыптылардың ата-аналары, сондай-ақ өздерінің отбасы бар және ... ... ... ... ... өзара келісім бойынша ғана меншік иесі
отбасы мүшелері деп танылуы мүмкін. Еңбекке жарамсыз асырауындағылар, егер
олар меншік ... ... ... ... ... иесі ... мүшелері деп
таныла алады.
Тұрғын үйдің меншік ... ... ... ... ... мүшелері
өздеріне меншік иесі берген тұрғын үйге ... ... ... тұрғыза алады. Отбасының басқа мүшелерін тұрғызуға меншік иесінің
келісімімен ғана жол беріледі.
Меншік иесімен отбасылық қатынастар тоқтатылған ... ... ... ... үйді ... алу мерзімін көрсетпестен, жалға алушы
құқытарымен пайдалана ... ... иесі ... ... алдын ала
бекітілген жазбаша келісім жолымен отбасының бұрынғы мүшесімен тұрғын үй-
жайды пайдаланужы ... ... ... иесі ... ... мүшелері тұрғын үйді пайдалану құқығы
тиісті түрде қорғалады және олар өздерінің ... үйді ... ... кез ... адамнан, соның ішінде меншік ... де ... ... ... ете ... ... иесі отбасының кәмелетке толған
мүшелері соның ішінде бұрінғі мүшелері, өздерінің ... ... ... міндеттемелері бойынша ортақ мүліктік
жауапкершілікте болады.
Тұрғын үйге жеке ... ... ... ... ... заңнамасымен білгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, азаматтық
заңдармен көзделген жалпы ... ... ... ... Меншіктену
қатынастарын тоқтатудың ерекшелігі мынада: үй ... жер ... ... үшін алып ... (сатып алғанда) жеке меншікке
жаңа тұрғын үйді беру көзделеді. Тұрғын үйге қатысты ... ... ... ... үйді ... мүмкін болады (“Тұрғын үй
қатынастары туралы” ҚР ... ... ... ... ... ... – тұрғын үйді меншік иесінің еркінен тыс алып қойған
кезде, бірақ оған ... ... ... ... ... үйге деген құқықтарды қамтамасыз етудің кепілділіктері әрекет ... ... ... үй ... ... ... олар
меншік иесі отбасының мүшелерінде де және басқа да тұрғындарда тоқтатылады.
Бұл орайда, тұрғын үйді ... жер ... ... мемлекеттік
қажеттіліктер үшін алып қойған (сатып алған) кезде, отбасы мүшелері тұрғын
үйден шығарылады және ... ... ... өтемі ретінде алынған тұрғын
үйде тұру құқығына ие болады. Бұрынғы тұрғын үйде ... ... ... тұрғын үй-жай берілмей шығарылады.
Меншік иесінің еркі бойынша ... ... ... ... ... ... ... жағдайда, егер тұрғын үйді сатып ... шарт ... ... ... меншік иесінің отбасы мүшелері
меншік иесі отбасының ... ... және ... ... ... ... ... шығарылады. Егер тұрғын үйге меншік құқығын ... ... ... ... ... үй ... қатысты болса,
онда тұрғынді иеліктен айыруға қорғаншылық пен қамқоршылық органдарының
келісімі талап етіледі.
2.3. Кондоминиум. Көп ... ... ... ... ... ... ... құқығы әр уақытта барлық меншік иелері мүдделерінің ... ... ... ... отырып тұрғын үй заңнамасымен
меншіктің ерекше нысаны ретінде анықталған ... ... ... ... ... ... үйлер жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... тұрғын
үйлермен, олардың меншік иелерімен тығыз байланысты барлық мүлікті ... ... ... ... ... ... пайда болды [3.15
б.].
Бұрын бұл ... ... ... ... Ол ... сол бір немесе өзге ережелерді сақтауды талап
етуге ... ... бұл ... ол подъездердің, баспалдақтардың,
лифтердің, шатырлардың, төбелердің, подвалдардың және т.б. жай-күйі ... ... ... ... ... бәрін кешенді түрде тұрғын үй
қорын басқарумен, пайдаланумен, оның ... ... ... ... ... белгілеуге болады. Қазіргі уақытта, мемлекет
тұрғын үй ... ... ... функциялардың аз ғана бөлігін өзіне
қалдыра отырып, тұрғын үй ... ... ... оны ... ... қамтамасыз ету жөніндегі тікелей ... ... ... ... ... ... меншік сияқты, меншік қатынастарының
күрделендірілген нысаны ғана сияқты қатыстыруға болмайды. Үлестік ... ... ... ... ... ... иелерінің құқықтарын
бөлу міндеті шығады, ал олардың мүлікті күтіп-ұстау ауыртпалығын жүзеге
асыруға қатысуын қамтамасыз ету тек ... ... ... ғана ... да ... ... барлық меншік иелері үшін ортақ
маңызына ие болатын мүлікті басқару міндеті басымды болып табылады.
Кондоминиумның ... ... ... ... ... біз бұл жерде оған көп тоқтамаймыз.
Үй-жайлардың меншік иелері ортақ мүлікпен үйді ... ... ... ... ... міндетті екенін, олардың бөлек (жеке-дара)
меншігіндегі ортақ мүлікпен үй-жайларды сақтаумен қауіпсіз пайдалану ... ... ғана атап ... оъектісін тіркегеннен кейінгі бір айдан кешіктірмейтін
мерзімде үй-жайлардың меншік иелері кондоминиум объектісін ... ... ... ... ... ... шешімге дейін кондоминиум объектісімен
біртұтас кешен ретінде байланысты міндеттемелер бойынша, ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі
міндеттер бойынша меншік иелері ортақ жауапты болады.
Біртұтас инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету ... бар ... ... үй ... ... ... көп пәтерлі тұрғын ... оның бір ... ... ... ... ... ... ғана қолдану мүмкін.
Кондоминиум объектісін басқару нысаны оған қатысушылардың келісімімен
анықталады. Ондай нысандарға мыналар жатады: 1) егер ... ... саны төрт ... аспаса, олардың тікелей бірлесіп басқаруы; 2)
үй-жай (пәтерлер) иелерінің коперативі; 3) кондоминиум объектісін ... жеке ... үйді ... немесе заңды (тұрғын үй пайдалану және
коммуналдық қызмет ... ... ... 4) ... Республикасының
Заңдарына қайшы келмейтін өзге де нысандар.
Кондоминиум объектісін басқару жөнінде шарт ... ... ... және коммуналдық қызмет көрсету орнына не тұрғын ... ... ... көлемі шартпен анықталады.
Үй-жайлар иелері тұрғын үй пайдалану және коммуналдық ... ... ... ... ... туралы жеке шарттар жасасуға
құқылы.
Үй-жайлар (пәтерлер) иелері ... ... ... ... ... ... көрсетіле алады.
Басқа үйлермен бірге үй-жайлар иелерінің бір кооперативі басқаратын
тұрғын үй-жайдың иелерінің көпшілік болып қабылданған ... ... ... ... ... өзінің жеке кооператиті құруға ие
кондоминиум объектісін басқарудың өзге ... ... ... ... ... ... ... үйді басқару үшін де
қолданылады. Мемлекеттік меншік ... ... ... ... мен ... ... жергілікті атқарушы орган немесе мемлекеттік
кәсіпорын тұрғысынан меншік иелерінің бірі ... ... ... ... ... бірлесіп басқару үшін меншік иелерінен құрылған
біәрлестіктің ... ... ... ... үйді беру ... ... ... Қазақстан
Республикасының әрекет етуші тұрғын үй ... ... ... ерекшеленеді. Олардың бір бөлігі тұрғын үйлерді ... ... ... ал ... бір ... ... ... көздейді.
Тұрғын үйді жеке меншікке беру жөніндегі шарттарға негізінен мыналар
жатады:
- бұзылуға жататын үйді соның орнына сол маңда ... ... ... ... ... тұрғын үйді беру шартымен босату туралы шарт;
- Құрылыс салушыға құрылыс алаңында орналасқан және ... ... ... ... азаматтардың орнына басқа тұрғын үйлер беру шартымен
шығару үшін тұрғын үйлер беру туралы шарт.
Бұл шарттар азаматтарда берілетін ... ... ... (жалға алу)
құқығының пайда болуын көздеуі мүмкін, бірақ бұл жағдайларда олардың меншік
иелері ретіндегі шектелген мүліктік мүдделері тиісті түрінде ... ... ... ... ... (бұзылатын) тұрғын үй азаматқа
меншік құқығы негізінде тиесілі болмайтын жағдайда да жоққа ... оған жаңа ... үйді жеке ... ... пайдалануға беру негізінде
болар еді.
Тұрғын үйлерді жеке меншікке беру туралы шарттарға, сондай-ақ тұрғын
үйдің (үйдің бір бөлігін) ... ... үй ... ... ... етіп
қатысқан адамға не құрылысты қаржыландыруға өз ... ... ... үй беру ... шарт та ... үйді ... беру ... шарттар тұрғын үй-жайды күрделі
жөндеуден өткізу уақытында бекітіледі. Тұрғын үй, ... ... ... келісім-шарттарының шарттары бойынша беріледі, еңбек
келісім-шарттарының шарттарымен тұрғын үйлерді жұмысшының меншігіне олардың
әрекет ету ... өтуі ... ... олардың әрекет етуі
басталғаннан кейінгі белгігі бір кезең өткеннен ... беру ... ... ... басқа тұрғын үй беру жағдайымен бұзылуға тиісті
тұрғын үйді босату туралы шарт ... ... Жер ... қажеттер үшін бөлінуіне байланысты тұрғын үйлерді бұзған
жағдайда ... үйді ... ... ... мен меншік иелерінің
(жалданушылардың) арасында бұзылған ... ... ... ... ... ... нақ сол немесе басқа жер участігіндегі
жаңадан салынған тұрғын үйлерден ... ... ... үй беру туралы
шарт жасалуы мүмкін.
Осындай шартқа сәйкес құрылыс салушы меншік ... ... ... талаптарға сай келетін жаңа тұрғын үй беруге міндетті.
Өз кезінде ... ... ... үй ... ... ... ... шартта көрсетілетін мерзімде босатуға міндетті.
Шартта жаңа тұрғын үй берудің белгілері бір (өзге) мерзімдері, сондай-
ақ басқа да жағдайлар ... ... Атап ... ... ... сомасы, тұрғын үйдің көлемі, ... ... ... ... ... ... ... жаңа тұрғын үй берілгенге дейін осы ... ... әрі ... және ... ... ... ... тұрғын үйлерге, егер олардың ... ... ... ... үй-жайға ақы төлеу жөніндегі шығындар құрылыс салушыға
жүктеледі, бұл өз кезінде оның тұрғын үй беру ... өз ... ... орындауы үшін қосымша ынталандырушы шара болып табылады.
Егер жаңа тұрғын үй шартта көрсетілген мерзімде берілсе, ... ... ... ... өз ... ... ... үйінен айрылған
меншік иесіне (жалға алушыға) ... ... ... талаптарға
сәйкес басқа тұрғын үй сатып алуға міндетті болады. ... ... ... ... ... бұзылуы салдарынан келтірілген зазалды да
өтеуге де міндеттенеді.
2.5. Тұрғын үйді жалдау. ... ... ... ... үйді
иеленбейтін адамдармен үй-жайларды пайдалануды тікелей ... ... ... ... ... үйді ... ... табылады. Тұрғын үйді жалдау
шартына мүлікті жалдаудың бірқатар ортақ белгілері тән, бірақ ол ... үй ... ... [3.19 ... үйді жалдау шарты бойынша тұрғын үйдің иесіне немесе оның
уәкілетті адамы (жалға беруші) ... ... ... және оның ... тұрғын үйді ақы төлеп пайдалануға беруге міндеттенеді.
Сонымен тұрғын үйді жалдау ... ... ... және екі ... ... ... тұрғын үйді жалдау шартының негізгі екі түрі ... а) ... ... үй қорындағы тұрғын үйді жалдау шарты;
б) жеке ... үй ... ... үйді жалдау шарты. Тұрғын үйді жалдаудың
бірінші түрін тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды есепке алу, тұрғын ... және ... ... үй ... ... үйлерді пайдалану бойынша
кешенді құқықтық қатынастар аясында қатыстыру ... ... оған ... ... ... үй ... ... үйді жалдау. Меншік иесі (меншіктің
жеке нысанына негізделген жеке немесе ... ... өзі ... тұрғын
үйдің, не негізгі мақсатты жалға алушыларға ... ... ... ... берілу болып табылатын тұрғын үйді жалға беруге құқылы.
Жеке тұрғын үй қорындағы тұрғын үйді ... ... ... ... мен ... алушы арасындағы шартпен де заңдармен де реттеледі. Меншік
иесі тұрмайтын және меншік иесі тұрақты ... ... үйді ... ... ... ерекшелік жасалған.
Меншік иесі тұрмайтын тұрғын үйді ол ... ... ... ... ... ... ... бере алады.
Шарт тараптары болып жалға беруші - тұрғын ... ... иесі ... ... ... не шартпен оны жалға беруге уәкілеттенген жеке
немесе заңды тұлға және жалға ... – жеке ... ... ... үй
құқықтық қатынастарының қатысушылары ... шарт ... ... жағдайларда басқа да субъектілер – жалға алушы отбасының мүшелері,
уақытша тұрғындар және қосымша жалға алушылар – бола алады.
Тұрғын үй-жайға немесе ... ... ... үй жай ... ... ... құқығы басқа тұлғаға ауысқан жағдайда жалдау шарты жаңа меншік
иесі күшін ... ... ... ... ... ... жалға алушы және
тұрғын үй-жайды ... ... ... иесі ... ... ... пәні ... құрылыс, санитарлық, өртке қарсы және басқа да
міндетті талаптарға сәйкес келетін жеке тұрғын ... не ... ... ... ... ... және қалған тұрғындардың құқықтары мен міндеттері. Жалға
беруші жалға алушының пайдалануына шарт және ... үй ... ... келетін тұрғын үй-жайды беруге ... ... ... ... ... тікелей шартпен анықталады.
Жалға алушы тұрғын үйді өзінің тұруы үшін және өз отбасының мүшелері
тұруы үшін пайдалануға құқылы. Шартпен жалға ... ... үйді тек ... ... үшін ... ... көзделуі мүмкін.
Егер жалға алушы шартында өзгеше көзделмесе, жалға алушы жалға алынған
үй-жайға ... ... және ... ... ... ... ... міндеттері шартпен көзделген ... ... үйді ... ... үшін ақы ... көрініс табады.
Жалға алушы тұрғын үй-жайды мақсатына сай пайдалануға және оның бүлінуіне
жол бермеуге, оны бұзбауға ... ... ... ... ... жалға алушы жалға алынған үй-
жайды алты айға дейінгі мерзімге тастап кетуге құқылы. Бұдан ... ... бойы ... ... ... күші ... беруші келісімімен ғана
сақталады.
Егер отбасы мүшесінің қоныстандырылған кезде сол мүше мен жалға алушы
арасында ... ... ... ... алу шартының шарттарына сәйкес жалға
алушымен бірге тұратын отбасы мүшесі, тұрғын үй-жайды жалға алушының өзі
сияқты дәл ... ... ... ие болады. Отбасы мүшелерінің аясы
жалпы ... ... ... ... тұрғын үй-жайда тұру құқығын ... ... ... жалдау шартына сәйкес иеленеді. Қосымша жалдаушылардың
тұру шарттары, атап айтқанда, тұру ... ... ... ... ... төлеу тәртібі тұрғын үй-жайды жалға алушы мен қосымша жалданушы
арасындағы шарт ... ... ... ... ... ... ... біткенде не шартта
көрсетілген ахуал пайда ... ... ... ... етуі бойынша, ал
мерзім не өзге де ... ... ... шарттар қосымша
жалданушыны кемінде бір ай ... ... ... кез ... ... ... ... мүмкін. Жалдау шарты, сондай-ақ тұрғын үйге
меншік құқығы мәжбүр етіліп ... ... да ... ... ... егер қосымша жалдау шартында өзгеше көзделмеген болса, кез
келген уақытта бұзуға құқылы. Қосымша жалдау ... ... не оны ... ... ... ... ... тұрғын үй-жай берілместен шығаруына
тиіс. Жалға ... ... ... ... ... ... ... тұрғызуға құқылы. Уақытша тұрғындардың тұру ... ... ... ... ... ... алушының талап етілуі бойынша,
басқа тұрғын үй-жай берілместен кез келген уақытта, кемінде жеті күн ... ... ... тиіс.
Жалдау шартының тоқтатылуы мен қосымша жалдау шарты да тоқтатылады.
Қосымша ... мен ... ... ... ... ... жағдайда
басқа тұрғын үй-жай берілместен шығарылуға тиіс.
Тұрғын үй және тұрғын үй құрылыс ... ... ... ... ... ... үй құқықтары. Азаматтар тұрғын үй және
тұрғын үй құрылыс кооперативтерін құра ... және ... кіре ... ... екі ... ... елеулі айрмашылықтар жоқ.
Тұрғын үй кооперативтері дайын тұрғын үй ... алу үшін ... ... үшін ... Одан әрі оның ... одан пәтер-
үйлер немесе өзге де тұрғын үй-жайлар беріледі.
Тұрғын үй құрылыс ... ... үй ... оны ... ... ... ... үй-жайлар ретінде пайдалану үшін
құрылады. Салық салдарынан тұрғын үй құрылыс ... ... ... ... пайда болмай тұрмайды, олардың негізгі
мақсаты – азаматтардың тұрғын үйге деген негізгі ... ... әсер ету ... ... ... ... мердігерлік қатынастарды,
құрылыс материалдарын сатып алу сату ... ... ... ... ... Тұрғын үй құрылысы аяқталғаннан
кейін тұрғын үй құрылыс кооперативі тұрғын үй ... ... ... ... үй ... ... басқару режимі тұрғын үй
иелерінің кооперативін басқару сияқты. Яғни, кооператив ... оның ... ... ... жарналық түрінде
шешуге артықшылық беріледі. Алайда оның ағымдағы ... ... ... ... органымен де шешілуі мүмкін [4.191 б.].
Қазақстан Республикасының “Тұрғын үй қатынастары туралы” Заңның ... ... үй және ... үй ... ... мүше ... көрсетілген. Тұрғын үй және тұрғын үй ... ... саны ... толған үш азаматтан кем болмауы керек. Өз
меншігінде тұрғын үйдің болуы егер ... ... ... ... ... ... үй ... тұрғын үй құрылыс кооперативіне кіруге
кедергі болмайды. Сондай-ақ егер кооператив жарғысында ... ... ... байланысты үй-жайлардың (пәтерлердің) санына және
олардың мүшелеріне шек қойылмайды. Тұрғын үй немесе ... үй ... ... болу және ... пәтерлерге заматтарды
әлеуметтік тұрғын үй алу құқынан айырады, бұған қоса, олар сол елді ... ... ... үй ... құрамына енетін тұрғын үйден
шығарылуы тиіс.
Тұрғын үй немесе тұрғын үй ... ... ... ... ... пай ... пропорционалды түрде тұрғын
үй-жайларды өзара бөлуге құқылы. Тұрғын ... бөлу ... ... қызметінің маңызды мәселелерінің бірі ретінде кооператив
мүшелерінің ... ... ... ... ... ... ... кооперативтік жалпы жиналысының шешімімен пай жарналарын енгізу ... ... ... мен ... көлемі анықталады. Кез келген
жағдайда алғашқы жарна пай ... ... ... кем болмауға тиіс.
Тұрғын үй және тұрғын үй құрылыс кооперативтерінің қызмет ... ... ... ... ... тұрғын үйді салу мен
пайдаланудың арзан үлесіне қол жеткізуі ... ... ... 55-бапта тұрғын
үй және тұрғын үй құрылыс кооперативтерінің қолдауға бағытталған ... ... ... ол оны тәжірибеде жүзеге асырудың жергілікті
механизміне ие ... Бұл ... ... ... ... мемлекеттен ақшалай қарыз бен өзге де материалдық ... ... ... туралы сөз де болып отыр. Кем дегенде тұрғын үй құрылысын
бірлестіру жолымен жеңілдікпен несиелеу ... ... ... үй ... үй құрылыс кооперативтері материалдық көмекті меншіктің мемлекеттік
емес нысанына негізделген заңды тұлғалар мен ... ... ... ... үй ... ... үй ... Мемлекеттік тұрғын үй
қорынан тұрғын үйге мұқтаж, осы елді мекенде тұрақты тұратын және ... ... ... ... аз топтарына жататын Қазақстан
Республикасы азаматтарының пайдалануына беріледі.
Мемлекеттік тұрғын үй ... ... үй ... ... ... ... құқығы бойынша мемлекетке ... және ... ... ... ... ... басқаруындағы тұрғын
үй азаматтарға берілген жағдайларда ... ... ... ... ... үй ... ... үйлерді беру, жалдау және пайдалану
тәртібін ... ... ... ... мен ... ... ... пен аңшылық үйлерде, туристік базаларда, ... ... ... демалыс үйлерінде, санаторийлерде,
пансионаттарда, интернаттарда тұруға ... ... үй ... ... үй, ... тұрғын үйге
мұқтаж мемлекеттік қызметшілерге, бюджеттік ұйымдардың қызметкерлеріне,
әскери қызметшілерге және сайланбалы мемлекеттік ... ... ... ... ... тұрғын үй қызметтік тұрғын үйге теңестіріледі.
Халықтық ... ... ... ... ... ... Ұлы Отан ... мүгедектері мен қатысушылары, сондай-ақ оларға
теңестірілген адамдар;
− І және ІІ топтағы мүгедектер ... ... ... салдарынан
мүгедек болған тұлғаларды қоспағанда);
− Мүгедек балалары бар немесе оларды тәрбиелеп жатқан отбасылар;
− Белгіленген заңдық тәртіпте бекітілген аурулар тізімінде көрсетілген
кейбір ... ... ауыр ... ... ... ... қарай зейнетке шыққан тұлғалар;
− Кәмелетке толғанға шейін ата-аналарынан айрылған жиырма ... ... ... Осы ... ... шақырылғанда бұл жас әскери
қызметті өтеу мерзіміне дейін ұзартылады;
− Репатрианттар;
− Эклологиялық зілзалалар, табиғи және ... ... ... ... ... ... ... адамдар;
− Көп балалы отбасылар;
− Мемлекеттік немесе қоғамдық міндеттерін, әскери ... ... адам ... ... ... ... ... қорғау кезінде қаза
тапқан адамдардың отбасылары;
− Толық емес отбасылар;
Азаматтар мына жағдайларда тұрғын үйге мұқтаж деп танылады, егер:
− олар ... ... ... меншік құқығы бойынша
тұрғын үйге ие болмаса;
− олар ... елді ... ... ... үй ... ... мемлекеттік емес нысанына негізделген заңды тұлғаларға ... ... ... тұрғын үй кооперативтерінің үйлерінде тұрақты ... ... үйге ... ... ... ... ... үй нормативті санитарлық және техникалық
талаптарға сай келмесе;
− аралас, оқшауланбаған тұрғын үй-жайларда екі ... одан да ... ... ... ... ... ... созылмалы аурулардың ауыр түрлеріне
шалдыққан аурулар болса, және сол аурулармен бір тұрғын үйде тұруы ... ... ... ... үй ... ... елді ... бір ғана
тұрғын үйді иеленуге құқылы, оған ерлі-зайыптылардың ... ... үйді ... ... ... иеленген жағдайлары жатпайды. Мемлекеттік
тұрғын үй қорынан тұрғын үй берілуі мүмкін азаматтарды ... ... жері ... ... ... асырпылады. Есепке әлеуметтік
жағынна қорғалмаған ... ... үйге ... ... ... ұйымдардың жұмысшылары, әскери қызметшілер мен ... ... ... ... ... Есепке алу үшін қажетті
құжаттар мен тізбесі мен ... ... ... ... Азаматтардан қандай бір қосымша құжаттарды беруді талап етуге
тыйым салынады. Азаматтардың ... және ... ... мүшелерін
мемлекеттік тұрғын үй қорынынан тұрғын үй беруге ... ... ... қою
туралы арыздары тұрғылықты жері бойынша тиісті жергілікті атқарушы органда
бір ай ішінде қаралады. Есепке алу немесе одан бас ... ... ... ... мерзім өткенге шейін жергілікті атқарушы ... ... ... хабарлауға тиіс. Қабылданған шешім бойынша тұрғын үй
құқықтары бұзылған азаматтар оларды ... ... ... ... ... қолдана алады. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұлғалар
ретінде азаматтарды есепке қоймау туралы шешім қабылдаудың негіздерін нақты
көрсету үшін ... ... ... ... үй ... Заңының 72-бабы) мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру ... ... бас ... негіздері көзделген. Сырт көзге қарағанда аталған
тізім түпкілікті көрінгенмен, Қазақстан ... ... ... ... ... ... нормаларының мағынасы бойынша тұлғаны
тұрғын үй есебінен шығару негіздері ретінде сонда көзделген ... ... м ... ... үй ... ... тұлғалар
ретінде есепке алудан бас тартудың да негіздері ... ... Сол ... ... бас ... негіздері егер бұл негіздер есепке алғаннан кейін
анықталса, тұлғаны мемлекеттік тұрғын үй ... ... үйге ... ... ... ... ... азаматтың соңығ бес жылдың ішінде өз ... үй ... ... ... бірімен қасақана нашарлатудың салдарынан тұрғын
үйге мұқтажға айналғаны анықталса, онда азаматты есепке қоюдан бас тартылуы
мүмкін, ал тұрғын үй ... ... ... азамат одан алынып тасталуға
жатады. Осы салдарға әкелетін ... ... ... ... үй ... айырбастау;
- Қазақстан Республикасының дәл сол немесе өзге елді мекнінде
орналасуына қарамастан, ... ... ... ... тұру үшін ... үйді иелігінен шығаруы;
- тұрғын үйдің оның өзінің кінәсінен бұзылуы немесе бүлінуі;
- тұрған кезінде оның мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... ... болмаған кезде тұрғын үйінен кетуі;
- жұбайынан, кәмелетке толмаған және еңбекке жарамсыз
балаларынан, сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... тұрғын үй қорынан тұрғын үй берілуге мұқтаждар
есебінен шығару мына жағдайларда мүмкін болады:
- егер ол басқа елді мекенге тұру үшін ... егер ... ... ... үй ... тұрғын үй берілуге
мұқтаждығы туралы шындыққа сай келмейтін мәліметтер берсе;
- егер ... жер ... алса және ... ... ... ... немесе тұрғын үйге ие болса.
Есепте тұрған азамат тұрақты тұру мақсатында басқа мекен ... ... ... қайтыс болса, оның тұрғын үй алу ... ... ... ... жанұя мүшелері үшін сақталады. Жанұяның қалған мүшелері үшін
мемлкеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй ... ... деп ... ... ... бойынша жойылуы мүмкін.
Азаматты негізсіз есепке алып ... ... ... ... оны ... қоюға қажетті негіздер (отбасы мүшелерінің көбеюі,
отбасының жиынтық ... ... және т.б.) ... ... ол осындай
негіздер пайда болған күннен бастап тұрғын үйге мұқтаж деп танылады.
Азаматтарға мемлекеттік тұрғын үй ... үй ... ... ... ... ... ... бастап, тізімде белгіленген кезек
ретімен ... ... ... жататын табысы аз азаматтар,
мемлекеттік қызметкерлер, өзге де ... ... ... ... ... үшін жергілікті атқарушы органдар кезектіліктің бөлек
тізімін ... ... ... ... ... ... қарамастан, тұрғын үйлерді бөліп тарату екі түрлі ... ... ... ... жүзеге асырылады. Бұл жағдайда
тұрғын үйлер әрбір кезекте тұрғандардың санына қарай пропорционалды түрде
бөліндеді. ... ... үйді ... өзге де ... ... ... ... үй қорынының үйлерінен тұрғын үй алуға азаматтардың
құқықтары тең екенін жария етіп отырып, жаңа тұрғын үй заңнамасы ... ... тыс және ... ... алу ... түсініктерді сақтап қалған.
Тұрғын үйді кезектен тыс және бірінші кезекте алу ... ... үй ... ... ... ... ... сәтінде тұрғын үйге
мұқтаж ретінде еспке қойылған кейбір категориядағы азаматтардың тұрғын ... ... ... байланысты. Бұған қосы аталған заңды
күшіне енгізгенге дейін есепке ... ... ... үшін ... үй ... ... үй алудың бұрынғы тәртібі сақталған. Тұрғын үйді
кезектен тыс алу мына ... ... ... ... үйі Қазақстан Республикасының аумағында орын алған
табиғат апаттарының салдарынан тұру үшін жарамсыз болып қалса;
- тұлға мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тұрған үйіне қайтып оралғанда, ол
үйді оның бұзылуы немесе тұрғын емес үй-жай етіп жабдықтауына байланысты
қайта беру ... ... ... ... салдарынан тұрғын үйінен айрылған ақталған адамдарға
бұрынғы тұрғын үйін қайтару мүмкін болмаса;
- кәмелетке толғанға ... ... ... ... ... толмаған
жетім балаларға. Әскери қызметке шақырылған кезде мұндай адамдардың жасы
олардың мерзімді әскери қызметтен өту мерзіміне ... ... ... ... ... ... әсерімен тұрғын
үй берілуге тиісті болса немесе ол бұрынғы ... үйін ... ... ... бұрынғы тұрғын үйі өзінде сақталмайтын жағдайда, егер бұл оның басқа
жерге көшуіне әкелсе, ... ... ... қызметке сайлануына
байланысты.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары берілген ... ... ... ... ... ... тәртіппен тұрғын үй алуға құқығы бар.
Азаматтар мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... ... ... құқылы болады, егер олар Қазақстан Республикасының "Тұрғын ... ... Заңы ... ... ... ... тұрған болса және
мына категорияларға жататын болса:
- Ұлы Отан соғысының мүгедектері мен қатысушылары және
белгіленген тәртіппен соларға теңестірілген тұлғаларға;
- Кеңес ... ... ... ... ... ... алқа"
алқасымен марапатталған және бұрын "Ардақты Ана" атағы берілген аналар,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... отанға қызмет
еткені үші" ордендерінің барлық үш дәрежесі марапатталғандарға;
- азамат және Ұлы Отан соғыстары ... және КСРО мен ... ... ... армия құрамында болған адамдар, азамат және
Ұлы Отан соғыстарының ... ... ... мен ... ... ... жөніндегі жауынгерлік операцияларға
қатысқан басқа да адамдарға;
- І және ІІ топтағы мүгедектеріне;
- ... ... ... ... ... ... адам өмірін
құтқару кезінде, құқықтық тәртіпті қорғау кезінде не ... ... ... қаза тапқан адамдардың немесе хабар-ошарсыз кеткен
жаунгерлердің отбасыларына;
- заңдарда белгіленген тәртіппен бекітілген ... ... ... созылмалы аурулардың ауыр түрлеріне шалдыққан тұлғаларға;
- дәрігерлік-әлеуметтік сараптама комиссиясының қорытындысы бойынша
экологиялық зілзалалардың, Чернобыль апатының, Семей полигонындағы ... ... ... және ... ... ... да ядролық
объектілердегі төтенше жағдайлардың салдарынан денсаулық жағдайы нашарлаған
азаматтарға;
- заңсыз ... ... ... тұрғыда сотсыз қуғын-сүргінге ұшырау
немесе саяси қуғын-сүргіннен зардап шеккендер, фактілері сот ... ... отыз ... дейін алғаш рет некеге тұрған және некеге тұрғаннан
кейінгі алғашқы үш жылда ... ... жас ... отбасыларына;
- мүгедек балаларды тәрбиелеуші тұлғаларға;
- көп балалы отбасыларға;
- ІІІ ... ... ... ... ... ... жалғызбаста аналарға, некеге тұрмаған бала тәрбиелеуші
әйелдерге, егіз бала ... ... ... ... ... ... ... және әскери қызметтен жасына,
денсаулық жағдайына немесе штаттың қысқаруына байланысты ... ... ... ... ... ... ... Республикасының аумағындағы әскери қызметке дейінгі тұрған жеріне
қайтып оралған кезде;
- мемлекеттік ... ... ... ... тікелей
медициналық және дәрі-дәрмек көмегін көрсетуші медицина және фармацевтика
қызметкерлеріне;
- судьяларға, ... мен ішкі ... ... кезектегі тәртіп бойынша ьұрын тұрғын үй алған ... ... ... ... ... тұрғын үй алу үшін тізімге тек
жергілікті атқарушы органдардың шешімі бойынша ғана енгізілуі мүмкін.
Мемлекеттік тұрғын үй ... ... үй әр ... ... он бес
шаршы мтре және он ... ... ... ... ... мөлшерінде
беріледі. Тұрғын үйді бір ... ... ... жағдайларда оған, алаң
мөлшеріне қарамастан, жеке бір бөлмелі пәтер берілуге тиіс.
Әлеуметтік ... үй беру ... ... әскери қызмет
атқармайтын, сондай-ақ бюджеттік ұйымдарда жұмыс істемейтін азаматтарға)
нормалары азайтылуы ... Бұл ... ... ... Үкіметінің
шешімімен анықталады, бірақ ол бір адамға қолданылатын санитарлық ... емес ... үй ... және бір ... бөлмеден кем емес болуға тиіс.
Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік ... үй ... ... ... ... және ... ... туралы" Қазақстан ... 2 ... 1999 ... қаулысымен бекітілген нұсқауға сәйкес
әлеуметтік тұрғын үйді ... ... ... туралы мәселені шешу
жергілікті атқарушы органдардың ... ... ... үй ... үй ... ... өтініш білдірушінің тұрғылықты жері
бойынша жергілікті атқарушы органның шешімі шығарылады.
Тұрғын үй ... ... ... үй қорынан берілетін
кезде шешім шығару талап етілмейді. Тұрғын үйлерді ... ... ... ... беру ... ... Оны ... жиырма төқрт ай
ішінде мемлекеттік тұрғын үй ... ... үй алу ... ... ... осы ... ... адамдардан талап етуі бойынша
танысу үшін ... ... ... ... ... ... ... қойылған уақыты, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй
алуға арналған негіздер және оның ... ... үй ... ... ... ... ... енгізілуге тиіс.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, қазіргі таңда тұрғын үй-жайға меншік құқығының
көкейтесті ... ... ... ... қарастырдық.
Азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету қазіргі ... ... ... бірі ... табылады және соған орай белгілі бір саясатты жасап
шығармау мүмкін ... ... үй ... ... ... саясаттың
мазмұнын жалпылама түрде анықтайтын Қазақстан Республикасының Конституциясы
тұрғын үй қатынастарына тиісті түрде ықпал етеді.
Азаматтық заңнаманың басқа ... ... ... ... үйге
меншік құқығы және өзге құқықтар бөлініп алынған, ... ... үй ... ... ...... үй заңы ... үйге заттық құқықтардың барлық түрлерінің ортақ сипаты сол,
олардың объектісі ... да – ... үй, яғни ... үй ... ... көрсетілгендей – тұрғылықты ... ... және ... жеке ... үй ... тұрғын үй, пәтер).
Тұрғын үй құқығының субъектісі тек азамат болады.
Мұндай құқықтардың барлығы оларды ... ... ... ... берілген тұрғын үйді өз мақсатында, және ешкімнің қандай да
бір көмегіне ... ... ... ... ... үй ... ... реттеуді зерделеу азаматтық
құқықтық екінші бөлігін емес, бірінші бөлігін зерделегенде жүргізілуі тиіс.
Бүгіндері, “тұрғын үйге ... ... ... ... ... ... ... олардың бастылары:
тұрғын үйге меншік құқығы;
кондоминиум қатысушыларының тұрғын үй ... ... ... ... ... жалдаушының заттық құқығы;
басқа адамға тиеселі тұрғын жайда тұру құқығы.
1993 жылы 6 қыркүйекте ҚР ... ... ... үй саясаты
туралы” Жарлығы қабылданды. Қазақстан ... ... ... осы сәтте орын алған өзгерістер атап өтілген Мемлекеттік тұрғын
үй ... ... баға ... және ... ... өзге ... ... салдарынан тұрғындардың сатып алушылық
қабілеттілігінің ... ... үй ... ... ... түрде
өзгертті. Жаңа тұрғын үй саясатын жүргізу және оны ... ... ... айналдыру талап етілді.
Қазақстан Республикасы Президентінің 15 ... 1992 ... ... ... ... ... мен дамуының
стратегиясын жүзеге асыру жөніндегі шаралар туралы” № 583 ... ... сол ... ... ... – жаңа ... үй саясатының мемлекеттік
бағдарламасы аса зор маңызға ие ... ... ... қамтамасыз етілу жағдайын жақсартуға
бірқатар шаралар арқылы қол жеткізу көзделген болатын. Олар: 1) ... ... ... ... ... мен ... тұлғалар үшін жеңілдіктер
жүйесін құру; 2) қолда бар тұрғын үй қорының ... ... ... үйді ... ... ... 3) кезекке тұрушылардың тұрғын үйге
деген құқықтарын сақтауға қатысты тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... әрине, көптеген
қатардағы азаматтарға тұрғын үйді өз қаражаттарының есебінен ... ... еді. ... оны алуды қаржыландырудың белгілі бір
жүйесін құру көзделді. Бұл ... ... ... ... ... болып ипотекалық несиелеу жүйесі болып табылады.
Қазіргі уақытта “Құрылыс қорлары туралы” Қазақстан Республикасының
Заңы ... Онда ... ... ... ... ... үй ... бағдарламасымен көзделген несие жинақтаушы жүйені ... Жаңа ... ... мынада: азаматтарға арнайы мамандандырылған
несие жинақтаушы банктермен тұрғын үй ... оны ... алу ... ... ... ... ставкасы бойынша несиелер берілетін
болады. Оның тиімділігін мынадан көруге болады – ... ... ... ... ... ... да болып танылады. Соған орай ... ... өз ... ... ... ... ... Осындай жолмен мемлекет бірте-бірте тұрғын үй ... ... ... ... үй ... ... ... идеясы конситуцияда
бекітілгенін атап өткіміз келіп отыр. ... ... ... ... ... ... бұрын болған көлемде мәлімдеуден бас тартты.
Сонымен бірге Қазақстан Республикасы Конституциясының 25-бабының 2-тармағы
бекіткендей, Қазақстан ... ... ... ... қамтамасыз
ету үшін кез келген тәсілдермен және заңды актілермен көзделген тәртіпте
жағдайлар жасау деп ... ... ... ... ... І том. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. Жауапты
ред: Сүлейменов М.К., Басин Ю.Г. – ... 2003. – ... ... Ю.Г. ... к ... ... ... – Алма-Ата:
Казахстан, 1987.
3. Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Оқулық. Ерекше
бөлім. ІІ том. – Алматы: Заң әдебиеті, 2004. – 278 ... ... О.С. Из ... цивилистической мысли // Гражданское право. –
Алматы: ИПЦ КазГЮУ, 1999. – С.191.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заң алдындағы жауапкершілік14 бет
Беймата жаймаларын өндіру7 бет
Қонақ үй номерлері жайғастыру қызметінің негізгі элементі12 бет
Қонақ үй қызметінің жетілдірілуі, негізгі бағыттары17 бет
12 қабатты тұрғын үй құрылысы54 бет
12-қабатты және екі қабатты авто паркингті тұрғын үй комплексі47 бет
4 қабатты 20 патерлі тұрғын үй19 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
«Семей қаласында орналасқан 5 қабатты тұрғын үйдің жобасы»70 бет
Ірі қараға арналған қорпа-жайға қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь