Құқық, мемлекет, саясат туралы идеялары

Жоспар:

Кіріспе

1.Құқық ұғымы және оның негіздері
2.Құқық, мемлекет, саясат туралы идеялары
3.Билікті бөлу. Мемлекет нысандары
4.Мемлекеттердің табиғи күйден ұйымдасқан және құқықтық күйге өтуі.
Әлем азаматының құқығы
5. Мәңгілік бейбітшілік және бүкіләлемдік федерация жобасы

Қорытынды:

Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
Кіріспе
Иммануил Кант (1724-1804) – ұлы неміс ойшылы, немістің классикалық философиясының негізін қалаушы, осы заманғы либерализмнің, құқықтық мемлекет, әлемдік федереция теориялары ізашарлараның бірі. Кант Кëнигсберкте (қазірігі Ресей Федерециясындағы Калининградта) қолөнер-шінің отбасында әулие Иммануил күнінде дүниеге келген, сондықтан есімі осылай аталған. Ол Кëнигсберк университетінде оқыған, оқытушы болған, екі рет (1786 және 1788 ж.ж) оның ректоры болып сайланған. Университетте Канттың 268 дәрістер курсын оқығаны есептеліп шығарылған, оның ішінде 12 рет құқық бойынша, 28 рет – этика бойынша, 49 рет – метафизика бойынша, 1 рет – теология бойынша және т.с.с. дәрістер курсын оқыған [1].
Кëнигсберк университетінің пофессоры Канттың ілімі XVIII ғасырдың 70-жылдары осыған дейінгі философияны саяси тұрғыда қайта пайымда-ғаннан кейін қалыптасты. Өзінің саяси-құқықтық көзқарастарын ол бастапқыда құрамады “Бүкіләлемдік-азаматтық тұрғыдағы жалпы тарих идеясы”, “Мәнгілік әлемге қатысты” сияқты жұмыстары енген мақалалар жинағында баяндады, ал кейнірек “Адамгершілік метофизикасы” (1797ж.) трактатында қорытындылады.
Ресей әскері Шығыс Пруссияның астанасына кіргеннен кейін жеті жылдық соғыс кезеңінде 1858 ж. Кант басқа да қалалықтар секілді Ресейдің император ханымы Елизаветаға және тақ мұрагеріне ант береді (Кант 1762 ж. дейін Ресейдің қол астындағы азаматы болған). Кант орыс офицерлеріне, кейініректе неміс офицерлеріне әскери өнер бойынша дәрістер оқыған. Мұндай дәрістерге болашақ атақты қолбасшы, сол кездегі потполковник А.В.Суворов қатысқан болуы керек деген мәліметтер бар, ол осы тұста Кëнигсбергке, кезінде қаланың губернаторы болған Игенерал - әкесіне барған.
“Машықтық парасат сыны ” (1788), “Бүкіл әлемдік-азаматтық тұрғыда-ғы жалпылама тарих идеясы”(1784),“Салт-ғұрыптар метофизикасы”(1797) және т.б. ойшылдың саясат және құқық мәселелері жөніндегі негізгі шығармаларына жатқызуға болады. Өзінің бірқалыпты, қатаң тәртіпке бағынған әрі шығармашылықпен шыңдалған бүкіл ұзақ өмірінде Кант Шығыс Пруссия шегінен сыртқа шықпаған. Алайда, бұл ой-пікірлері автордың кеңістіктің бір нүктесінде болуының орнын толтыра отырып, бүкіл әлемді шарлаған, кеңістік пен уақыттың адамның қолы жетпейтін көкжиектеріне бойлаған, бүкіл ғаламшарды, ғарышты, адамзат тарихын, адамзаттың болашағын көре білген шығармалар тудыруына кедергі бола алмады. Ерікті Кëнигсберг сопысы Петарбург Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (1724 ж. шілде), сондай – ақ Берлин мен Сиенедегі (Ита-лия) академияның мүшесі болып сайланады
Пайдаланылатын әдебиеттер:
[1] Гулыка А. Кант М., 1977, 247-бет
[2] Кант И. Метафизика нравов в двух частях ⁄⁄ 6.т4-т,2-б М., 1965, 139-бет
[3] Кант И.К Вечному миру ⁄⁄ 6т-қ.шығ., 6-т.М., 1996, 270-бет
[4] Кант И. Метафизика народов в двух частях.1965, 133-бет
[5] Баскин Ю.Я.Кант⁄⁄ Из истори политической и правовой мысли.М..1984.
31-б.; Ударцев С.Ф. Правовое госудаство: смысловые грани доктрины
(философия құқық тарихынан) ⁄⁄ Ғылыми еңбек “Әділет”, 2001,№1(9)16-17-бб
т.б.
[6] Кант И. Трактаты и письма.М..1980, 296-б
[7] Козлихин И.Ю. Итория полетических и правовых учений. Новое время: от Ма-
киавнлли до Канта.Дәрістер курсы, 2-бас., толықт.СПб., 2002,357-б
[8] Ященко А.С.Международный федерализм.М., 1908,76-б
[9] Комаровский Л.А.Международное право. М.,1905. Левин Д.А. Наука междуно-
родного права в Росии в конце XIX и начале ХХ в. Опщие вопросы теории во
всемирно междунородного права.М.,1982.
[10] Диоген Лаэртский. О жизни, учениях и иречениях знаменитых философов ⁄⁄
Жалпы ред.басқ.және кіріспе мақ. А.Ф.Лосев, М.,1979, 254-б
[11]Анталогия кинизма. Антисфен.Диоген.Кратет.Керкит.Дион.Фрагменты сочи-
нени кинических мыслителей ⁄⁄ И.М.Нахов М., 1984 114-б
[12]Таукелев А.Н.,Сапаргалиев Г.С. Государственно-правовые взгляды аль-Фара-
би. Алматы, 1975,54-55,84-б
[13] Рзаев А.К.,Грепетин Б.Л. Вопросы войны и мира в воззрениях азербайджанс-
ких мыслителей прошлого ⁄⁄ История полетической мысли и современность.
М., 1988,154-б
[14] Кант идеясының алғы тарихы: Андреев И.С.Вековая мечта человечества ⁄⁄
Трактаты о вечном мире. М.,1963,13-38-б
[15] Илюхина Р.М. Пацифизм и ненасильственная альтернатива в истори ⁄⁄ Принци-
пы не насилия. Классическое наследие /В.М.Иванов М., 1991,172-б
[16] Гулыка А.В.Гердер и его “Идеи к философии истори человечество”⁄⁄ Гердер
И.Г. Идеи к философии истори человечество. М.,1977,644-б
[17] Баскин Ю.Я.Кант ⁄ Из истори полетической и правовой мысли.М., 1984.61-б
[18] Рассел Б.История заподной философии. 2-т.М., 1993, 227-б
[19] Ж.Ж.Руссо. Мәнгілік бейбітшілік туралы пайымдау ⁄⁄ Трактаты о вечном мире ⁄
М.,1963.149-б
        
        Жоспар:
Кіріспе
1.Құқық ұғымы және оның негіздері
2.Құқық, мемлекет, саясат туралы идеялары
3.Билікті ... ... ... ... күйден ұйымдасқан және құқықтық күйге өтуі.
Әлем азаматының ... ... ... және ... ... жобасы
Қорытынды:
Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
Кіріспе
Иммануил Кант (1724-1804) – ұлы неміс ойшылы, ... ... ... ... осы заманғы либерализмнің, құқықтық
мемлекет, әлемдік ... ... ... ... Кант
Кëнигсберкте (қазірігі Ресей Федерециясындағы Калининградта) ... ... ... ... дүниеге келген, сондықтан есімі осылай
аталған. Ол Кëнигсберк ... ... ... ... екі ... және 1788 ж.ж) оның ректоры болып сайланған. Университетте ... ... ... ... ... ... оның ... 12 рет құқық
бойынша, 28 рет – этика бойынша, 49 рет – метафизика бойынша, 1 рет ... ... және ... ... ... ... [1].
Кëнигсберк университетінің пофессоры Канттың ілімі XVIII ғасырдың 70-
жылдары осыған ... ... ... ... қайта пайымда-ғаннан кейін
қалыптасты. Өзінің саяси-құқықтық көзқарастарын ол бастапқыда құрамады
“Бүкіләлемдік-азаматтық тұрғыдағы жалпы ... ... ... ... ... ... енген мақалалар жинағында баяндады, ал кейнірек
“Адамгершілік метофизикасы” (1797ж.) трактатында қорытындылады.
Ресей әскері ... ... ... ... ... жеті жылдық
соғыс кезеңінде 1858 ж. Кант басқа да қалалықтар секілді ... ... ... және тақ мұрагеріне ант береді (Кант 1762 ж. ... қол ... ... ... Кант орыс ... ... офицерлеріне әскери өнер бойынша дәрістер оқыған. ... ... ... қолбасшы, сол кездегі потполковник А.В.Суворов ... ... ... ... бар, ол осы ... ... ... ... ... ... - ... барған.
“Машықтық парасат сыны ” (1788), “Бүкіл әлемдік-азаматтық тұрғыда-ғы
жалпылама тарих идеясы”(1784),“Салт-ғұрыптар ... және ... ... және құқық мәселелері жөніндегі негізгі шығармаларына
жатқызуға болады. Өзінің бірқалыпты, ... ... ... ... ... бүкіл ұзақ өмірінде Кант Шығыс Пруссия ... ... ... бұл ой-пікірлері автордың ... ... ... ... ... отырып, бүкіл әлемді шарлаған, кеңістік
пен уақыттың адамның қолы ... ... ... ... ... адамзат тарихын, адамзаттың болашағын көре білген
шығармалар ... ... бола ... ... Кëнигсберг сопысы
Петарбург Ғылым академиясының шетелдік ... (1724 ж. ... ...... мен ... ... академияның мүшесі болып сайланады.
1 Құқық ұғымы және оның негіздері
И.Кант өзінің құқық туралы ілімінде, ... ... ... философы
Конфуций секілді құқық пен ... ... ... ... ... және мінез – құлықтың күллі реттеуіштерінің негізін
құрайды деген ... ... ... ... ... және атқаратын
қызметі тұрғысынан алғанда, құқық пен ... ... ... ... ... және ... ... табиғатындағы олардың түп-тамыры да ... Ол ... ... ... заң ... ... пен ... шешетін әлеуметтік реттеудің мәжбүр-леу элементі ... ... ... ... ... жеткіліксіз болатын
жағдайлар мен салаларда адамның мінез-құлқын реттеудің мәжбүрлік сипаты бар
қосымша ... ... ете ... ... ... мамандары үшін “Ақиқат дегеніміз не?” деген сұрақ
қандай маңызға ие болса, “Құқық дегеніміз не?” ... ... ... де ... ... ие ... деп есептеді. Канттың ойын-ша, бұл
сұраққа тәжірибелік ... ... ... ... ... ... ... арқылы жауап таба алмаймыз, өйткені бұл ... ... ... ... емес екені көмескі болып қала береді. Оның
пікірінше, бұл ... ... ... табиғатын анықтау үшін және
құқық құбылысының жалпы мәселелерін шешу үшін ... ... ... ... абстрактілік теори-ялық, философиялық тәсілдер
қолдануды ... ... ... ... ... ... өмір ... адамдардың қатар өмір сүруінің, азат-ерік жігері мен зорлық-зомбылық
көрсетуін өзара ... және ... ... саласына жатады деп
ойлады. Канттың ... ... ... ... ... ... қоғам
мүшелері бостан-дықтарының өлшемі және шекарасы болып табылады, оның
үстіне, бос-тандық өлшеміне жалпылама ... сай ... ... ... ... Құқық, - деп жазды Кант, құқық ... ... ... ... ... - бұл ... ... заңы тұрғысынан
қарағанда, біреудің [адамның] көрсеткен зорлық-зомбылығы келесі ... ... ... болатын жағдайлардың жиынтығы”[2].
Сонымен қатар, оның негіздерінде құқық адамға қатысты алғанда ... ... ... ... құбылыс ретінде қарастырылады, оның мағынасы адамзат
тарихынан тысқа шығып, адам баласының өмірі мен ... ... ... ... адам баласының ең жоғары мақсатына ортақ, ... ... деп ... ... бейбітшілік жөнінде” атты ғақлиясында ол
“адамдардың құқығы” “құдайдың жердегі жаратқандары-ның ең қасиеттісі” деп
жазады [3]. ... ... ... ... ... мәнгілікпен, ғарыш
заңдарымен, жоғары ... ... және ... ... ... ... ... сыртқы заңдары Кант табиғи және ұнамды заңдарға
бөлді. Табиғи ... ... – бұл ... а priori ... ... сыртқы заңдар, ұнамды заңдар дегеніміз – бұлар “нағыз сыртқы
заңдар, болмайынша, міндеттемейтін, демек оларсыз заңдар бола ... ... ... Кант ... ... ... ... деген тіркесті пайдаланған.
Ол күрделі қоғамдық өмірде ненің заңды екенін ұдайы ... ... ... ... аударады. Оның үстіне, нақты ... ... ... ... екі ұшты ... да тууы ... ... ол“кең мағынадағы құқық” ... ... ... әділеттілікке, осынау “мылқау құдыретке” шақыратын, ... өзге ... ... ... ... – бір ... құрал бола
алатын) және аса қажеттілік(“құқықсыз ... ... ... ... ... осы ... ұғымы “мұқтаждық заңды
мойындамайды (necessitas non habet lege m)” ... ... да, ... ... ... заңға сәйкес ететін мұқтаждық болуы мүмкін емес.
Кант адамның бостандығы дегеніміз – бұл оның туа ... ... ... ... ... ... деп ... “Бостандық (басқаның
мәжбүрлеушісі озбырлығынан тәуелсіздік) – деп көрсетті Кант, - әрбір басқа
адамның ... ... ... ... ... бұл ... әрбір адамға тән бірден –бір бастапқы құқық болады ” ... ... жағы – ... ... және ... ... ... құқықтық ілімінің негізгі ұғымы - “тегеурінді талап”. Бұл –
құқықтың бастапқы, ... ... оған адам ... – құлқының негізгі
бастаулары жөнінде толғана келе, бұған ... де ... ... ... ... ... аударған. Адамның иманды мінез – құлқының іргелі
негіздерін ... ... ... ... ... ... асқан әмбебап
бастапқы формула жоқ деп әділ ... ... ... ... ... ... рет оралды.
Кант “тегеурінді талапты” адам мінез – құлқының күллі өмірлік жағдай-
ларына ... ... ... ... ретінде түсінеді Бұл ақыл – пара-сат
талабы, қоғам мүшелері арасында қарым-қатынастарды ұйымдастырудың парасатты
негізі. Бұл - ... ... ... құлқының негізгі бағыты, мойынсұнатын
норма осымен бірге жалпылама заңның принципі болатындай, осындай ... ие ... ... ... ... ... деп ... Кант. Ол
былай деп жазды: егер адамның қылығы және жалпы алғанда оның күйі ... ... ... ... болса, онда мұндай мінез–құлық
пен күйге кедергі жасайтын адамның әрекеті дұрыс емес, ... ... ... ... ... жалпылама заңға сәйкес бостандықпен үйлес-
пейді”.“Сонымен, - деп Салт-ғұрыптар метафизикасында”, - жалпылама құқықтық
заң мынаны білдіреді: сырттай қарағанда өзінің озбырлығының ... ... ... ... ... үйлесетіндей әрекет етеді” .
Басқаша сөзбен айтқанда, басқалардың бәрінің жалғыз өзіне ғана ... ... ... ... ... ... ... әдетте мәжбүрлеу өкілеттілігімен байланысты болады. Ал мәжбүрлеу
құқықтық және құқықтық емес мәжбүрлеуге бөлінеді. Егер ол бостандық ... ... ... ... ... ... ... шектейтін
болса, құқықтық мәжбүрлеу болып табылады. Мәжбүрлеу бостандықты заңсыз
шектеуге және жалпы ... ... ... ... ... ... ... әрекет етуші болғанда да заңды болып шығады. “Демек, -
деп Кант, - бостандықтың белгілі бір ... өзі ... ... ... ... ... теріс) болып шыққанда, оған қарсы
бағытталған мәжбүрлеу жалпылама заңдарға сәйкес ... ... яғни ... ... ... бұл ... нұқсан келтіретін адамға
мәжбүрлеуді қолдану өкілеттігі де қайшылықтар заңы бойынша құқықпен
байланыс-ты”.
2 ... ... ... ... мемлекеттің негізін құрайды. Көп ретте Кант-тың
құқықтық мемлекет және ... ... ... [5] ... бірі ... ... ... емес. Кант адамзаттың
тарихи даму міндеттерінің бірі “жалпыға бірдей ... ... ... деп ... Оның ... ... ... қоғамда ғана адамның ең жоғары
бостандығына, қоғамның бүкіл мүшелерінің қарым-қатынасы мен бостандығының
үйлесімділігіне, сондай-ақ “табиғаттың ең ... ... ... ... ... дамытуға” қол жеткізуге болады. Мұндай қоғамда
ішкі бостандықтардың көптігі мен қоғамдық ... ... қол ... сатыларындағы тәуелсіз сыртқы мәжбүрлеу өзара ұштасып
жатады.
Мысалы, Кант азаматтық қоғамды, халықты құрайтын, өзара қарым-қатынаста
болатын, құқықтық күйде болуға мүдделі ... ... ... деп
атады. “Салт-ғұрыптар метафизикасының” тағы бір ... ... ... – бұл ... ... бағынған көптеген
адамдардың бірлестігі”. Мемлекет – бұл ... ... ... ... құлық
ережелерін қамтамасыз етудің ұйымдық, материялдық көрінісі және ... ... ... ... құқықтық реттеуді қамтамасыз ететін
құралдардың, ... ... ... ... ... ... жоқ. Егер тағы пайда болса қалса, онда бұл – ... ... ...... ... Мемлекеттің мақсаты -
әділеттілік пен ... ... ... пікірінше, мемлекет пен құқық – адам жаратылысының табиғи
туындылары, адамның бойындағы жеке және ... ... ... ... адамның өзімшілдік құмарлығы мен бейімділікте-рін
өзінің игілігі үшін, бүкіл адам баласының игілігі мен дамуы пайдалану-дың
табиғи ... ... ... ... ... ... ... бәсекені және бастама жасаушылықты дамыта отырып, ... ... ... ... ... үйлестіру
құралдарын дамытудың, ынтымақтастық пен өзара көмек көрсетудің ... ... да ... Бұл ... ... ... және
оған сай келетін мемлекет адам ... ... ... және оның ... ... ... пікірі бойынша, құқық саясат жөнінде де бастапқы болады. Сайып
келгенде, құқық саясатқа емес, саясат – құқыққа сай болуы тиіс [6]. ... атап ... ... Кант ... ... ... қарама -қарсы
ұстанымда болатын құқық пен саясаттың іс жүзіндегі күнделікті ... ... ... ... тарихи үрдістерге назар аударғысы келген
болар.
Саясат пен имандылықтың арақатынасы проблемасы жөнінде толғана отырып,
олардың іс ... ... әрі ... ... ... ... әсері
туралы ойлана келе, Кант саясатты имандылықпен ... ... пен ... ... адам ... мақсаттарына және
оның Жер бетіндегі мәртебелі міндетіне сай ... ... ... Кант
жалпы адамзаттық ақыл-ойды “моральдық заң шығарушы”деп, ал моральды -
“теориялық ... деп ... .Ол ... деп ... ... ақылды
болыңдар”, мораль оны: “Көгершіндей таза ... деп ... шарт ... Егер ... екеуі бір өсиетке сыйыспайтын болса,
онда шындығында да саясат пен ... ... ... бар ... ... ... да өзгере қосылуға тиіс болса, онда қарама – ... ... ... шығады да, бұл дауды шешу жөніндегі ... ... ... “Ең жақсы саясат – адалдық” деген ... да ... ... көп ... ... ұрындыратын теория бар болғанымен,
“Адалдық кез келген саясаттан жақсы” ... ... ... да кез ... ... жоғары тұрады және тіпті саясаттың міндетті шарты
болып табылады. Моральды сақтаушы ... ... ... сақтаушы
тәңірге) көнбейді”. Философтың ... ... ... ... пен ... қалыпты қарым-қатынасы орнауы үшін барынша қолайлы
жағдайлар қалыптасады.
Құқықтың, саясаттың және ... ... ... келетін
болсақ, ол да ... ... ... ... құқықтың басымдылығына
негізделген, мұны адам баласының ақыл-ойы тудырып отыр. “Сонымен,- ... ол, - ... деп ... болады: табиғат, сайып келгенде ... ... ... ... Енді бір ... Кант құқық саясатпен
үйлесімді болғандықтан, оның шектеушісі болуға тиіс ... ... ... шарттық тегі оның құқықтық табиғаты мен байланысты.
Егем мемлекет құқық пен бостандықты қамтамасыз етуге, тиісті ... ... ... етуге тиіс болса, онда мемлекеттің ... өзі ... ... тиіс ... түсінікті. Тарихи даму барысында адамда
бірлесе өмір сүру және құқықтар мен бостандықтарды қайта бөлу ... ... ... ... және ... даму – ... дамуды
жақтаушы.
Ұлы Француз және Американ революциялары кезеңінде ол осы оқиға-ларға
ынта қойды, франсуз ағарту ... ... ... ... бас июші
болды, бірақ Германиядағы революциялық идеяларды қорғап немесе насихаттап
сөз айтпады. Солай бола ... да, ... ... ... және ... ... идеялары ол толық жарамды әрі өз заманының өзінен өзі ... ... ... деп ... Мысалы, ХIX ғ.үшін қосшы билер сотын ол
әбден қажет әрі тарихи тұрғыдан жеткен ұнамды институт ретінде қарастырған.
Ал революциялық ... ... ... ... былайша ойлады: революция
қоғамның алдында тұрған, басқа құралда шеше ... ... ... ... ... құлықты азамат тіпті эволюция мен реформаларға
көбірек тілектес болса да, оны ... алуы ... ... ... ... ... билікті бөлу теориясын жақтаушы болды. Ол мемлекеттік биліктің
бірлігін жақсы түсінсе де, мұндай билік үш ... ... ... ... бір
мамандануға және іштей жіктелуге ие ... деп атап ... ... - деп ... ... - үш билік болады, яғни жалпылама нагізде
үш жақтың біріккен ерік-жігері болады (trias ... заң ... ... ... ... ... (заңға сәйкес билейтін)
ретіндегі атқарушы билік және судьялар түріндегі сот ... ... ... лайықты жазасын беретін)”.Мемлекеттегі үш биліктің бәрі де “өзара
үйлестірілген деп есептеді ол, ... ... ... және ... ... ... ... мемлекеттегі бүкіл
билікті сондай-ақ басқа биліктердің қызметін жаулап ала-алмайды.
Кант мемлекеттегі “әр түрлі үш ... ... ... ... арқасында
мемлекет қоғамнан өзінің алдында ... ... шеше ... ... ... ... өзін-өзі жанғырта алатын дербес бірлікке
айналады. Канттың ойынша, бұл үш билік бір ...... ... Ішкі ... бір мезгілде өтетін олардың бірігуі мемлекет игілі
болады. Кант мемлекет игілігі дегенде “мемлекеттік ... ... ... ең ... ... ... ақыл-ой әлде бір
тегеурінді талап арқылы бізді соған ұмтылуға ... ... ... айта ... Кант ... бірнеше белгілеріне
қарай жіктеді. Бір жағынан, бұл ... ... ... ... (заң
шығарушы) адамдардың санына қарай дәстүрлі болу. Ол автократия (бір ... ... және ... ... ... ... ... жағынан,
билікті бөлу принципін жүзеге асыру сипатына қарай ол барлық мемлекеттерді
айтқанда, деспотияға, өйткені ... ... ... ... ... ...... да монархия, ол билікті бөлуге
жол бермейді, құқықты сақтау ... ... ... ... ... – мемлекеттің өзі бер-ген ... өзі ... ... ... зираты” . Канттың өзі де ... ... ... ... болады. Ол билікті бөлу, ... ... ... қоғамдық шартты сақтауы, құқықтық сипаты
жөнінен деспотиядан ... ... ... ... басқару нысаны
көп түрлі болуы мүмкін деп ойлады. Канттың ... ... ... ... ғана ... ... азшылықтың және көпшіліктің
билігі болуы мүмкін.Кейбір жағдайларда Кант ... ... ... да мүмкін деген ескерту жасады. Ойшыл “жұрттың бәрі билік
жасағысы келетін” демократиямен салыстырғанда, автократия мен аристократия
көп ретте ... ... ... ... деп ... Кант өкілді
жүйесі жоқ демократияға қарсы ... деп ... оны ... ... ... Ол ... монархияны аристократияға қарағанда
дамуға және реформалар жасауға неғұрлым қабілетті, жетілген ... ... сай ... және ... ... демократиямен
салыстырғанда, оның ойынша революцияға неғұрлым ... деп ... ... Кант ... ... ... “басқару әдістерінің”
салыстырмалы құндылығы мен өзгергіштігін, олардың өздеріне ... ... ... ... сезінді [7].
4 Мемлекеттердің табиғи күйден ұйымдасқан және құқықтық күйге өтуі.
Әлем азаматының құқығы.
Канттың халықаралық құқыққа көзқарастары зор ынта ... ... ... құқық деген атау соншама сәтті алынбаған. Халы-
қаралық құқық ретінде пайдаланылатын түсінікті “мемлекетаралық ... ... әлде ... дұрыс болар еді.
Құқықтың деңгейі (немесе оның өзі айтқандай, - ... ... ... Кант ... даму ... ... мемлекетаралық (халықа-ралық)
құқықпен шектелмейді деп білді. Оның пікірінше, ... ... ... ... болғандықтан, мемлекеттің және халықаралық құқық сөзсіз халықтар
мемлекетінің құқығы (jus gentium) ... әлем ... ... ... идеясына алып келеді; сондықтан құқықтық күйдің осынау
мүмкіндік болатын үш нысанының арасында ең ... ... ... ... ... ... ... ғимараты сөзсіз әлсіріп, ақыр
соңында опырылып ... ... ... идеясы оның адамзаттың
саяси-құқықтық даму келешегі туралы түсініктерімен ажырамастай байланысты.
Канттың идеяларын, оның ішінде ... ... ... ... ... XX ғ. басында Ресейдің көрнекті заңгер ... ... ... ... ... ... кейін
эмигрант, әлемдік федерализм проблемалары бойынша ... ... ... ... XX ғ. ... федерализм туралы аса
көрнекті ілімінің, әсілі, ... ... ... идеясымен белгілі
байланысы бар. Ященко да халықаралық ... ... ... айналуы
туралы жазды [8]. мәскеу университетінің профессоры Л.А.Комаровскийдің
(1846-1912) халықаралық құқық – адамзатың құқығы, халықаралық ... ... ... бейбітшілікті жүзеге асыру мүмкіндіктері туралы біраз
ертеректегі идеялары Канттың іліміне жақын болды [9].
Кант “Бүкіл ... ... ... ... тарих идеясына”
мемлекеттің ішкі ... ... ... ... ... ... көрсетті. Мемлекет басқа мемлекеттерден оқшау өмір сүре ... ... оны ... дүниеге қарама – қарсы бір нәрсе ... ... ... да, бұл тым ... ... болмақ. Оның ішінде,
бір мезгілде ... ... ... жүйесін
жетілдірмейінше, жетілген мемлекет ... ... ... ... орнату проблемасы, - деп жазады ол, - мемлекеттер арасында ... ... ... ... ... ... және ... проблемада шешіл-мейді”. Осы секілді, жетілмеген қоғамда жеке
адамдардың жетілген өмі-рін құруға болмайтынындай, ... ... ... ... ... ... ... жеке
мемлекеттерге де қа-тысты мұндай ұмтылысты істеу мүмкін емес деп ... ... ... ... ... ... қиындықтардың нәтижесінде адамзатты іс жүзінде оның
басынан өткен тәжірбиесі арқылы халықаралық қатынастарды ... ... ... ... ... құру ... ... қорытындыға
келтіреді. Ақыл-ой мұны осыншама қайғылы тәжірбиесіз-ақ еске салған болар
еді, бірақ адам ... ... ... – ол үшін ... ... ... ... ұзақ жолы болмай қоймай-тын секілді.
Халықтың біртұтас одағы идеясы қаншама қиял-ғажайып ... ... ... бұл – ... жеке ... ... бір ... оның
тыныштығы мен қауіпсіздігі үшін “өзінің хайуандық бостандығын” құрбан еткен
жеке адамдардың ... ... ... ... істеуге мәжбүр болатын бірден-
бір парасатты жол. Осы тұрғыдан қараған-да, - деп атап ... ... ... соғыстар мемлекеттер арасында жаңа қарым-қатанастар ... ... ... ең ... ... ... арқылы жаңа
бірліктер түзу жолындағы толып жатқан ұмтылыстар(әлбетте, ... ... ... ... мақсаты ретінде) болып табылады. Алайда бұлар тағы
да ішкі алауыздықтарға немесе сыртқы араздықтарға байланысты сақтала алмай-
тындықтан, ... ... да ... құбылыстың ең жақсы ішкі жүй-есінің
арқасында, кейде мемлекеттер мен ... ... ... ... ... ... қоғамдағыдай автомат секілді дербес өмір
сүре алатын күйге жеткенше жаңа, осыған ұқсас революцияларды бастан өткізуі
тиіс”.
Кант ... ... және осы ... ... ... бір-бірімен
соғысып жатқан табиғи күйде болады деп ... ... ... “соғыс кезіндегі құқық”, “соғыстан кейінгі ... ... ... жау жөніндегі құқық” ұғымдары халықа-ралық құқықта
айтарлықтай орын алады. Жеке ... ... ... ... табиғи күй бір ... жеке ... ... жеке ... қатынасын және олардың тұтас алған-да басқа
мемлекетке қатынасын ... өте ... және ... ... ... барысында мемлекеттер арасындағы табиғи күй келмеске кетеді,
ол мемлекеттерге бірігіп, олардың азаматтарына ... ... үшін ... ... Адамзат халықаралық қатынастың жаңа денгейіне шақты – жаңа
шарт - әр ... ... мен ... арасын-дағы толып жатқан шарттардан
біртіндеп туындайтын мемлекеттен тыс шарт жасаудың қажеттігі мен ... ... ... “Ақыл-парасатқа сәйкес, - деп ... ... ... ... ... кейбір адамдар секілді өзінің тағы
(заңға негізделмеген) бостандығынан бас тартып, мәжбүрлі ... ... ... ... ... ... ұдайы ұлғайып отыратын) ең
ақырында ... ... ... ... ... ... (civitas
gentium) құрудан басқа ұдайы соғыста болудың заңнан ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Канттың ойынша, ... ... ... ... ... жер бетін иемдену құқығы болып табылады. Ол былай деп көрсетті:
“шар бетінде адамдар шексіз тарала ... ... ... көрші
тұруға төзімді болуы тиіс; алғашында жердің осы бөлі-нінде ... ... ... де құқығы артық болмай-ды”. “Бастапқыда
барлық адамдар өздеріне осы жерде пайдалануға (lex justi) ... ... ... ... ... жер шарының жерін бірлесе иемденеді
(communio fundi ... ... оның жер ... ... барлық халықтардың
қауымдастығы жөніндегі құқықтарының теңдігі идеясы, Канттың ... ... ... ... да, әлем ... ... негізін құрайды.
5 Мәнгілік бейбітшілік және бүкіләлемдік федерация жобасы
Адамзат өзінің ... ... ... ... жаңа ... ... ... мемлекет секілді ірі құрылымдардың ... ... ... ... ... ұйымына өтуді білдіретін болады. Адам баласы бірте-
біте мемлекеттердің, халықтардың, индивиттердің бостандығын ұйымдастыру
және өлшеу үшін “тепе-тіңдік ... ... ... ... ... күш беру үшін ... ... құ-рады. Кант бұл идеяларды ... ... ... ... ... және болашақты
көрегендікпен, кейде сәуегейлікпен болжайтын тәжірбиесін, үміті мен сенімін
жеткізетін “Мәнгілік ... ... ... одан әрі ... Осы
ғақлиядан екі жыл кейін жазылған “Салт-ғұрыптар метафизикасында” ... ... ... және ... даму ... ... ... Бұл жұмыстың 62-парагрофы ... ... ... ... ... ұлы идеялардың тамыры тереңде жатыр. ... ... ... ... ... ... ... сұрағанда: “Мен - әлем
азаматымын” деп жауап бергені, ал ... ... ... деп ... ... ... ... ғарыштық жаратылысы және адам
қоғамына тән құбылыстарды онымен ... көру ... ... ... кейбір филосовтардың, киникилердің және стоиктердің қолдауына ие
болған.
Саяси және ... ... ... адам ... ... ... күйі ... дүние идеялары Ежелгі дүниеден бастап белгілі. Күш
қолданбау, соғысты жазғыру идеялары Ежелгі ... ерте ... ... ... ... ... тән, ... Римдегі ерте
християндыққа жат емес. Мысалы, кинизмнің ... ... ... ... [11]. ... Қытай ақылгөйі Лао-цзы соғыста мерт болғандарды еске
алу үшін жеңісті жерлеу әдетімен атап өтуге шақырды.
Ауыртпалық пен ... ... ... ... ...... бейбіт мемлекет туралы идеялар орта ғасырдағы прогресшіл ойшылдарда
кедеседі. Бұл идеяларды “екінші ұстаз”, Шығыстың көрнекті ойшылы әл-Фараби
[12] , ... ... ... ... ... ... ... қорғаушысының” (1324) авторы Марсилий Падуанский дамытты.
Қайта өрлеу дәуірінен бастап және әсіресе Жаңа заманда ... ... ... назары соғыс пен бейбітшілік ... ... ... ой елегіне өткізуіне бағытталады. Ой-пікірлер тари-
хындағы бұл бағыт Эразм Роттердамскийдің (1469-1536) “Дүние ... ... ... әрі ... ... ... (1590-1648 жж.
шамасы) “Жаңа Киней немесе ... ... ... ... ... ... ... орнату үшін мүмкіндіктер мен құралдар беретін күй туралы
пікір” (Париж, 1623) атты кітабында, чех ... Ян Амос ... ... ... ... ... ... кейін Пенсильвания деп
аталған отарының негізін қалаушы Вильям Пеннің (1644-1718) “Еуропадағы
қазіргі және болашақ дүние ... ... (1693) атты ... ... ... ... ... Шарль Ирине де Сен-Пьердің (1658-1743) “Еуропады ... ... ... ... (1712) және “Еуропадағы мәнгілік
бейбітшілік жобасы” (үш том, ... жж.) атты ... ... әрі ... Жан Жак Руссоның (1712-1778) “Мәнгілік бейбітшілік
туралы пайымдау” (автор қайтыс болғаннан ... 1782 ж. ... ... және т.б. ... ... мен Ш.И. ... ... тұрақты бейбітшілік орнату
үшін халықаралық шарт жасау тұжырымдамасын ұсынды. Сен-Пьер ... мен ... ... ... соты ту-ралы ... ... ... ... мен ... өкілді сот туралы
армандады. В.Пенн халықаралық өкілді орган (халықаралық парламент) ... ... ... құру қажеттігі туралы жазды.
Ресми түрде теріске шығарылған зорлық-зомбылық көрсетпеу және ... ... ... ... ... меннонит-тер мен
квакерлердің (Вильям Пенн квакерлердің жетекшілерінің бірі ... ... ... ... ... II Карлге 1661 ж қаңтарда
жолдаған ... ... ... ... ... қандай себеппен
жүргізілсе де, сыртқы қарудың көмегін пайдаланатын барлық соғыстардан, ұрыс-
керістер мен шайқастардан” бас тартатындары жөнінде ... ... ... ... ... ғақлиясы кейін бүкіл Еуропа-ны
дүр сілкіндірген және белгілі дәрежеде XIX ғ. ... ... ... ... ... жаңа ... ... қарсаң-ында
өмірге келді. Тарихи оқиғалардың осындай бағыт алатынын ... ала ... ... ... ... адам қоғамы дамуының заңдылық-тарын ұғынуға
тырысқан Кант осынау тамаша ... ... ... ... ... да ... ... сондықтан да бұл ғақлия оның басқа
жұмыстарындағы, әсіресе “Бүкіләлем-дік – ... ... ... ... ... өсіп шықты.
“Мәңгілік бейбітшілік жөнінде” ғақлиясының бірінші бөлімі мәнгілік
бейбітшілік ... ... ... ала ... арналған, ол Канттың
ойынша, адам ... ... ... ... ... ... мемлекеттер одағы бейбітшілікті сақтау үшін мемлекеттердің
тұрақты конгресі нысанын иеленетініне ... ... Ол ... әдістің
Еуропада XVIII ғ. алғашқы жартысында-ақ ... ... ... Сол ... ... бас штаттардың жиналысында көптеген Еуро-па
монархиялары мен ұсақ республикалардың ... ... ... тарапынан болған дұшпандық әрекеттерге шағымданды. Олар ... ... ... сол ... ... біртұтас федеративтік
мемлекет ретінде елестетті.
Ғылымның адамзаттың ықпалдасу нысандары туралы ... ... ... ... қалыптасқан халықаралық институттар мен ұйым-дарға алғы шарт
болды. Бұл – XIX ғ. ... ... ... пен ... лигасы,
ол прогресшіл азамзаттың бейбітшілікті, бостандық пен демократияны
орнықтыру ... ... ... ... рөліне ұмтылатын
өзгеше халықаралық съезд, конференция болып та-былады.Бұл ұйым - XX ғ.
басандағы ... ... ... ... ал өз ... ... ...
қазіргі БҰҰ-ның негізін қалады, әрине, мұны-мен адамзаттың бұдан ... ... ... және ... ... ықпалдасу үрдісі аяқталады
деуге болады. Ғақлия дүниежүзілік саяси және құқықтық даму ... ... осы ... ... ... болуымен дамуынан байқалатын
даму үрдісін болжап біледі.
Канттың ойынша, мемлекеттер арасында мәнгілік бейбітшілік орнату үшін
адамзат ... ... ... салу ... ... ... деп ... тиіс:
1. “Егер шартты жасау кезінде келешек соғыстың ... ... ... ... ... шарт ... деп ... тиіс”. Бейбіт шарт таяу
кезіндегі ғана ... ... алыс ... бейбітшілікті көздеуі, со-
ғыстың себептерін жоюды, кейін туу қауіпі бар ... ... көре ... ... ... мақсат етуі тиіс. Адамзат өзінің ілгері ... ... ... “су аты ... жою ... Шарттар шынайы түрде
бейбітшілікке бағдарланып, мемлекеттердің мұрағаттарынан табы-луы мүмкін
“су асты тастарынан” жою ... ... ... ... ... мемлекеттердің мұрағаттарынан табылуы мүмкін мәліметтер ... қоса ... ... болған ақпараттарды ескеруі тиіс. Басқаша
айтқанда, бұл шарт ... оны ... ... әлде бір келеңсіз салдар туғызбай
үшін тиянақты әрі жан-жақты дайындалуы тиіс.
2. Мемлекеттердің теңдігі мен ... ... ... ... ... бе, ... ба – ... жоқ) басқа мемлекеттердің мұра
етіп алуына, айырбастап алуына, сатып алуына, ... ... ... ... тиіс”. Мемлекеттер бірін-бірі өзара құрметтеуі тиіс. ... ... ... ... ... да мемлекетке билік жүргізу
құқығы жоқ, өйткені бұл ... ... ... ... Мемлекетті монарх
иеленбейді, қайта басқару міндеттерін жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... ... тиіс. “Уақыт өте келе тұ-
рақты армиялар (miles perpetuus) толығымен ... ... ... ... жинақтаған қару-жарақтары әр түрлі соғыс ... ... ... уақыттағы әскери шығындары шамадан тыс
ауыртпалықтар келтіруде. Сонымен қатар, Канттың ойынша, мемлекет әскери ... ... ... ... бірін-бірі өлтіруіне жол ашады,
сөйтіп олар ... ... ... машинаға немесе қаруға
айналады, ал бұл “бізді қоса алғанда, адамзаттың ... ... ... әскери дайындық, оған ерікті түрде қатысу, халықтың
өзін қорғауға даярлығы – бұл ... ... ... өзінің жауынгерлік
қабілеті мен өзін-өзі қорғауға дайндығын сақтау үшін ... ... ... ... ... іс-жүзінде барлық елдер тұрақты армияларды
тарту жөнінде уағдаласуы тиіс.
4. “Мемлекеттің борыштары сыртқы саяси ... үшін ... ... ... мемлекеттілік заемдар экономиканы дамыту және мемлекеттік
азық-түлік қорларын жасау үшін алынуы мүмкін деп атап көрсетті. Бұл ... ... XVIII ғ. ... ... ... ... ... байланысы
пайда болды. Сыртқы және ішкі берешек “соғыс қорына” ... ... ... ... кедергі болды. Сонымен қатар, мемлекеттің қаржы-несие
жүйесінің банкроттыққа ұшырауы ... ... ... ... ойын дамыта келе, тарихи даму барысында мемлекеттер арақатынасының
шырмалып ... ... ... ... ... ... ... қанша берекеш
екенін анықтау іс жүзінде мүмкін емес. Сондықтан жаңа тарихи кезеңде мем-
екеттер мемлекетаралық ... ... мәні мен ... ... өткізуі тиіс. Егер осындай ғаламдық тарихи ауқымдағы өзара бе-
решектерді пайымдап ... ... ... ... ... ... пайдаланудың әділетсіздігі айқын бола түседі.
5. “Бірде-бір мемлекет басқа мемлекеттердің саяси құрылысы мен ... ... ... ... Барлық мемлекеттер дербес әрі ... ... өзге ... ... кезде араласпау принципі
адамзаттың мәнгілік бейбітшілікке келу нысаны болып ... Кант ... ... мысалы, бір мемлекет бірнеше мемлекетке ыдырайтын тұста әр
түрлі күрделі жағдайлар тууы мүмкін деп ... Бұл ... ... атап айтқанда, өкілеттіліктерді қайта бөлуге ... ... ... ... ... ... ... қауымдастық
немесе басқа елдер әлде бір мемлекеттерге көрсететін ... ішкі ... ... ... ... ... ... ең алдымен тәртіпсіздіктерді
және басқа елдер үшін дағдарысты ... өзге де ... ... ... бағытталған.
6. Келесі бап бірде-бір мемлекет басқа мемлекетпен соғыс кезінде бола-
шақ бейбітшілік ... ... ... ... ... шыраратын да дұшпандық
әрекеттерге бармауға тиіс деп тұжырымдайды. Каттың ойын -
ша, тіпті ... ... де ... ... ... мина ... бол-
майды. Адамзат дамуының белгілі бір сатысына дейін соғыстардан толық ... ... ... ... ... ... үшін ... белгілеген ережелері қолына отырып жүргізілуі тиіс. “Соғыс, ... ... ... тараптардың бірде-біреуі дұрыс емес деп жари-
ялана алмайтын кезде (өйткені мұның өзі ... ... ... ... әділдік қай тараптың жағында екенін соғыстың ... ғана ... ... ... ... ... табиғи күйдегі (шығарылған
үкім заң күшіне ие болатын ешқандай сот сатысы жоқ кезде) мәжбүрлі құрал”.
Адамзаттың ... ... және ... ... ... туралы
ұмытуға болмайды, келешекке халық-тардың араздығын қалауға болмайды. Тіпті
осындай тарихи жағдайларда да болашақ бейбітшілік үшін ... ... ... ... ... мен мемлекеттер шектен шыққан қатыгездік пен
зұлымдыққа жол ... тиіс деп ... ... Тіпті соғыс жағдайларының
өзінде де қиянатшылық әскери құлықтардың жолы кесілуі тиіс. Оның үстіне,
мемле-кеттің, ... ... ... ... жоюды мақсат ететін қырып-жоя-
тын жазалау соғысына жол бермеуі тиіс. ... ... деп ... Кант,
жауласушы тараптарды, “олармен бірге түрлі құқықтарды жоюға әкеп ... еді, ... алып ... ғана ... ... ... ... Адамзатты қырып-жоятын соғыстарға сөзсіз тыйым салынуы тиіс деп
ойлады ... ... ... ... екінші бөлімінде шарттың
мемлекеттік құрылысына және адамзаттың болашағына қатысты үш “түпкілікті
баптар” тұжырымдалады.
Екінші ... ... бабы осы ... жаңа тәртіпке сай келетін
билік жүргізу нысанын айқындайды. Канттың ойынша, мәнгілік бейбітшілікке
жету міндетін алдына ... ... ... ... тиіс. Оның
пікірінше, республика – тікелей қоғамдық шарттан туындайтын және сондықтан,
“құқықтың пәк көзінен” ... ... шығу тегі ... ... ... ... соғыс пен бейбітшілік мәселелерін шешуде, ойлаушы
есептегендей, “мемлекет мүшесі емес, оның меншік иесі” болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... түпкілікті бабы мемлекеттік құбылысқа қатысты
республикалық мемлекеттердің ... ... ... ... ... Бұл ... одағы болуы тиіс. Ол бейбітшілік шарты
секілді, белгілі бір ... ... қана ... жалпы алғанда, оны
болдырмауды мақсат етеді. “...Моральдық заң шығару билігі ... ... - деп ... Кант, - сөз жоқ, соғысты ... ... ... ... ... ... ... міндет етіп жүктейді,
алайда мұндай күйді халықтардың арасындағы шартсыз анықтауға да, ... де ... ... бір ... ... ... дербес және өзара тең ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер-дің –
федерациялар субъектілерінің жиыны ретінде танылуы ... ... ... ... жаңа ... ... бірігуі ту-ралы
өзара шарт жасасады. Одақтың мақсаты - өзін құрайтын ... ... және ... сақтау.
Кант бүкіл дүниежүзілік федерация құру ұзаққа ... ... ... ... бөліктерінде шағын аралдар түрінде қалыптасуы мүмкін деп
ойлады. Бұл мағынада алғанда, Кант Еуропаны біріктіру идеясының да ... ... ... ... ... бұл шағын аралда-ры ұлғайып,
бірте-бірте барлық мемлекеттерді қамтуы ... Кант әлде бір ... ... бір федеративтік республика осы ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін, айналасын-дағылар осыған
біріге бастауы мүмкін деп ойлайды. Ол теориялық ... жер ... ... ... ...... ... барынша
тығыз бірігуі мүмкін деп жорамалдайды, бірақ ... ... ... ... ... ... деп ... ақырында, шарттың түпкілікті үшінші бабы, Канттың ойынша, бүкіл
дүниежүзілік азаматтық құқыққа қытысты болуы тиіс. ... ... ... ... ... Бұл жеке мемлекеттердің азаматтығы жойылады деген
сөз ... ... ... ... ғаламшардың күллі тұрғындары үшін
әлемдік қонақжайлылық принципі ретінде ұғынылды. Әрбір адам өз ... бола ... ... дүниежүзілік федерацияның да азаматы болып
көрінеді. Өзінше қоса ... ... ... адам үлкен және шағын саяси
жүйенің азаматы болып шығады. Осының нәтижесінде барлық адамдар ғаламшарда
кедергісіз саяхатқа шығып, оның кез ... ... тұра ... ... ... ... әрі жылы шырайлы ортада, адамзаттың үлкен
шаңырағында болғандай сезінеді. Адамзаттың Жер ғаламшарының ... ... ... ... ... ... ... азаматтың жер бетін иелену
құқығы, Канттың ойынша, осы құқықтың негізі болып табылады. Әлбетте, ... ... ... ... ... ... дамудың нәтижесі болып табылатынын түсінді, адамзаттың осы бағытта
едәуір жолда жүріп өткенін атап ... ... ... ... ... жасаған қосымшаларына ойшыл-
философ адамдар қарым-қатынасының жаратылысы мен қоғам ... ... ... ... ... ... үміт артуға
мүмкіндік береді деп атап көрсеткен. Ол сонымен бірге, осынау ... ... ... мен ... ... ақылға
қонымды құрылысын ұйымдастыруға жәрдемдесе ... ... ... ... ... береді. Әсіресе билік басында тұрған адамдар
мұны естен шығармауы тиіс, өйткені, Кант атап ... ... ... ... ... ... ... Кёнигсберг университетінің дін оқуы факуьтетінде оқыған барлық
курстарын тыңдаған шәкірті И.Г.Гердер халықтардың ... мен ... ... көңіл бөлу керек деп ойлады. Оның пікі-рінше, мәнгілік
бейбітшілік, ең алдымен ізгілік ... ... ... ... әрбір халықтың сана-сезімі мен ... ... ... ... қайнар көзі мемлекеттер емес, әділдік пен адамгер-шілік
рухында имандылыққа тәрбиелеген халықтар. Гердердің ... ... атап ... ... ... ... ... өзін өзі
қорғауды есептемегенде, “соғысты жек көрушілікті” тәр-биелеу; ... бас ... ... патриотизмді, әділеттілікті және
басқа халықтармен ынтымақтастықты тәрбиелеу; халықтарды бөлу үшін емес,
біріктіру үшін ... ... ... ету және ... ... [16]. Тек ... ғана, Гердердің ойынша, мәңгілік бейбітшілікке
болмаса да, біртіндеп соғыстрды азайтуға алып келеді.
Адамзаттың мәнгілік бейбітшілікке ... ... ... ... ұлы ... Кант та түсінге болар. Алайда ұлы реалис ... ... ... ... ... өмір ... ... және оның
планетада бейбіт ... ... ... ... тұрғыдан болжау
қажеттігіне назар аудармай тұра алмады.“Мәнгілік бейбітшілік жөнінде”
ғақлиясында Кант ең ... ... ... ... адамзаттың бірігуінің
саяси-құқықтық қырлары мен нысандары туралы жазады. Кант ... ... ... ... ... ... ... және
адамзат өзінің планеталық дамуының осынау жаңа кезеңіне қадам басатынын дәл
болжаудың ... ... атап ... бірақ жалпы адамзаттық ақыл-ой
адам баласынан нақ осы ... ... ... және дамудың осы нақты
әрі заңды сатысы біртіндеп жақындай беретініне сенімді болады. Ол ... ... ... ... ... ... ... эволюциялық
дамуына үздіксіз ... ... ... ... ... ретінде
қалыптастырады. Кант жалпыға бірдей және тұрақты бейбітшілік ... ... ... ... ... ілімнің жаңа ғана бөлігі емес,
түпкі мақсаты деп ... ... егер бұл ... толығымен жүзеге
асыру қашан да ізгі тілек күйінде қалатын ... да, - деп ... ... ... жету туралы, - біз негізгі қағиданы осы бағытта
үздіксіз әрекет ... деп ... ... ... шүбәсіз, өйткені
бұл негізгі қағида – біздің парызымыз...”.
XIX ғ. басында ... ... ... ... елдерге таралды,
бейбітшілікті жақтаушылардың ұлттық және халықаралық қоғамдары ... ... ... 1815 ж. ... бейбітшілік қоғамы”, 1816 ж. –
Лондон қоғамы пайда болды. 1870 – 1880 жж. ... ... ... ... ... ... он елінде құрылған еді.
Қорытынды:
Мемлекет және құқық туралы Канттың ... ... ... ... пайда болған алғашқы ірі саяси доктрина болды. Кант либерализмнің
саяси бағдарламасын сол замандағы ... және ... ... ... оны ... ... ... жүйеге айналды.
1933 ж. кейін Германияда билік ... ... ... ... пен Жер шары халықтары келісімінің ұлы теоретигі Кант ... ... ... [18] Оның ... және ... ... мен зорлық-зомбылық теориясы мен практикасына көпе-көрінуі
сай келмеді [19].
И.Кант ... адам ... ... ... ... ... ... нысандары мен прнциптері туралы идеяларында көп ретте ХХ ғ.
екінші жартысының, бәлкім, ... ... ... ... ... ... соғыс қауіпі төнетін, жаппай зақымдана-тын қару-жарақтардың
жаңа түрлері шығарылатын, толып жатқан ... ... мен ... ... жаңы ... мен жүйелері ... ... ... іс жүзінде жалпыға бірдей бейбітшілікті
іздестіріп, сақтау мен нығайтудан ... жол ... ... ... ... ... өзін-өзі ... ... ... ... А. Кант М., 1977, ... Кант И. ... ... в двух частях ⁄⁄ 6.т4-т,2-б М., 1965, 139-
бет
[3] Кант И.К Вечному миру ⁄⁄ 6т-қ.шығ., ... 1996, ... Кант И. ... ... в двух частях.1965, 133-бет
[5] Баскин Ю.Я.Кант⁄⁄ Из ... ... и ... ... ... С.Ф. Правовое госудаство: смысловые грани доктрины
(философия құқық ... ⁄⁄ ... ... ... 2001,№1(9)16-17-
бб
т.б.
[6] Кант И. Трактаты и письма.М..1980, 296-б
[7] Козлихин И.Ю. Итория ... и ... ... ... ... ... до Канта.Дәрістер курсы, 2-бас., толықт.СПб., 2002,357-б
[8] Ященко А.С.Международный федерализм.М., 1908,76-б
[9] Комаровский Л.А.Международное право. М.,1905. Левин Д.А. Наука
междуно-
родного ... в ... в ... XIX и начале ХХ в. Опщие вопросы теории
во
всемирно междунородного права.М.,1982.
[10] Диоген Лаэртский. О жизни, учениях и ... ... ... ... ... ... мақ. ... М.,1979, 254-б
[11]Анталогия кинизма. Антисфен.Диоген.Кратет.Керкит.Дион.Фрагменты сочи-
нени кинических мыслителей ⁄⁄ И.М.Нахов М., 1984 114-б
[12]Таукелев А.Н.,Сапаргалиев Г.С. Государственно-правовые взгляды аль-Фара-
би. Алматы, 1975,54-55,84-б
[13] ... ... Б.Л. ... ... и мира в ... мыслителей прошлого ⁄⁄ История ... ... ... ... Кант ... алғы ... Андреев И.С.Вековая мечта человечества ⁄⁄
Трактаты о вечном мире. М.,1963,13-38-б
[15] Илюхина Р.М. Пацифизм и ... ... в ... ... не ... ... ... /В.М.Иванов М., 1991,172-б
[16] Гулыка А.В.Гердер и его “Идеи к ... ... ... Идеи к философии истори человечество. М.,1977,644-б
[17] Баскин Ю.Я.Кант ⁄ Из истори полетической и ... ... ... ... Б.История заподной философии. 2-т.М., 1993, 227-б
[19] Ж.Ж.Руссо. Мәнгілік бейбітшілік туралы пайымдау ⁄⁄ Трактаты о ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет
Абай Құнанбаевтың қоғам және билік туралы идеялары19 бет
Абай Құнанбайұлының ағартушылық идеялары10 бет
Адам құқығының дамуы жайлы қазақ ойшылдарының идеялары10 бет
Бұқар жырау мен Дулат Бабатайұлының тәлім тәрбиелік идеялары7 бет
Сабақтастық. Алаш идеялары және Қазақстан мұраттары7 бет
Томмазо Кампанелла және оның идеялары62 бет
Тәуелсіз Қазақстан мұраттарының алаш идеяларымен сабақтастығы8 бет
Халықтық педагогикасындағы балаларды еңбекке баулудың ұлттық идеялары23 бет
Шоқан Уалихановтың ағартушылық идеялары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь