Шығыс мәселесi

Кiрiспе
Шығыс мәселесi жайлы түсiнiк.
Негiзгi бөлiм
1.Шығыс мәселесiнiң алғышарттары, туу себептерi.
2. Ресей және Шығыс мәселесi
3.Ункяр.Искелиси келiсiмшарты, 1833ж.
Қорытынды
Шығыс мәселесiнiң дүниежүзiлiк тарихта алатын орны
Дипломатияда және тарихи әдебиеттердiрде XVIII аяғы мен XX басындағы халықаралық қайшылықтарды белгiлеу шарты Балкан хандықтарының түрiк басымдығымен күресi, Осман Империясының құлдырауы мен ұлы державалардың түрiк иелiктерiн бөлу мақсатында күрестерiн айқындады:( Австрия (1867-Австро-Венгриямен)Ұлыбритания, Пруссия, (1871-Германиямен) Ресеймен, Италиямен, Франциямен, соңынан АҚШ-пен).
XVIII ғасырдығ аяғына таман Осман Империясының iшкi ыдырауының нәтижесiнде оның Еуропадағы иелiктерiн бөлу үшiн батыстың iрi-iрi державаларының арасындағы бiтiспес күресi басталды . Әр iрi держава өзiнiң талаптарын орындау үшiн барлық мүмкiндiктердi пайдаланды . Олардың әрқайсысы бiр-бiрiнiң Осман Империясында саяси және экономикалық ықпалын көбiрек болуына жол бермеуге тырысты . Ең өткiр қарама қайшылықтарды Түркия мемлекетiнiң Еуропалық иелiктерi туғызды .
Патшалық Ресей Империясы Константинополь қаласын иемденiп, Қара теңiзде және оған шығу үшiн бұғаздарда еркiн жүзу құқығын қамтамасыз ету үшiн қатыгез күрес жүргiздi . Оған қарсы бiрiншi кезекте Англия мен Франция мемлекеттерi қарсы шықты . Себебi бұл мемлекеттердiң бұғаздарға қатысты өздерiнiң жеке мақсаттары болды . Ресей Империясы мен батыс державаларының арасындағы қарама – қайшылықтарды Балкан халықтары да туғызды . Ресей Империясы Балкан халықтарындағы Түркия мемлекетiндегi үстемдiгiне қарсы ұлт-азаттық күресiн әрқашанда қолдап отырды. Ал Англия мен Франция мемлекеттерi керсiнше сұлтан үкiметiн ұлт-азаттық қозғалыстарға қарсы күресте қолдады. Себебi , Түркия мемлекеттерiнiң Балкан түбегi елдерiндегi үстемдiгi батыс державалар үшiн жергiлiктi халықты шексiз сауда қанауының келiсiм-шартта бекiтiлген капитуляциялық режим мен төменгi төменгi кедендiк төлемдердiң кепiлi болды. Сонымен бiрге Еуропалық капиталдың айналымында ең тиiмдi жағдайларды жасады. Ал егер Балкан халықтары Түркия мемлекттерiнiң үстемдiгiнен босап, дербес мемлекеттердi құратын болса, онда батыстың ұлы державаларының мұндай артықшылықтары жойылатын едi.
1) История международных отношений и внешней политики.
Под.ред. Ж.У. Ибрашева
2) История стран Азии и Африки в новое время, часть I.
Под.ред. Ф.У. Ацамба и др.
3) История дипломатии, II том.
4) Дипломатический словарь. Алматы-2000.
        
        Кiрiспе
Дипломатияда және тарихи әдебиеттердiрде XVIII аяғы мен XX ... ... ... ... ... ... түрiк
басымдығымен күресi, Осман Империясының құлдырауы мен ұлы державалардың
түрiк иелiктерiн бөлу ... ... ... ... ... Пруссия, (1871-Германиямен) Ресеймен,
Италиямен, Франциямен, соңынан АҚШ-пен).
XVIII ғасырдығ аяғына ... ... ... iшкi ... оның Еуропадағы иелiктерiн бөлу үшiн ... ... ... ... күресi басталды . Әр iрi держава өзiнiң
талаптарын орындау үшiн ... ... ... . ... бiр-бiрiнiң Осман Империясында саяси және экономикалық ықпалын
көбiрек болуына жол бермеуге тырысты . Ең өткiр ... ... ... Еуропалық иелiктерi туғызды .
Патшалық Ресей Империясы Константинополь қаласын иемденiп, Қара теңiзде
және оған шығу үшiн бұғаздарда еркiн жүзу ... ... ету ... күрес жүргiздi . Оған қарсы бiрiншi кезекте Англия мен ... ... ... . ... бұл ... бұғаздарға қатысты
өздерiнiң жеке мақсаттары болды . Ресей Империясы мен батыс державаларының
арасындағы қарама – ... ... ... да ... . ... Балкан халықтарындағы Түркия мемлекетiндегi үстемдiгiне қарсы ұлт-
азаттық күресiн әрқашанда қолдап отырды. Ал Англия мен Франция мемлекеттерi
керсiнше сұлтан үкiметiн ұлт-азаттық ... ... ... ... , Түркия мемлекеттерiнiң Балкан түбегi елдерiндегi үстемдiгi батыс
державалар үшiн жергiлiктi халықты шексiз сауда ... ... ... режим мен төменгi төменгi кедендiк төлемдердiң
кепiлi болды. Сонымен бiрге Еуропалық капиталдың айналымында ең ... ... Ал егер ... ... Түркия мемлекттерiнiң
үстемдiгiнен босап, дербес мемлекеттердi құратын болса, онда батыстың ... ... ... ... едi. ... да ... ... мемлекеттерi «Осман Империясының мызғымастығы мен ... ... ... ... шын мәнiнде батыс державалары Түркияны
Еуропалық капиталға экономикалық және ... ... ету, ... ... ... балкан халықтарының босатылуына кедергi жасау,
сонымен қатар, Ресей Империясының Константинопольге қарай қозғалуын тоқтату
үшiн барлық күшiн ... ... ... жасады. Себебi егер жоғарыда
айтылып кеткен жағдайлар пайда болатын ... ... ... ... ... ... ... зиян келтiредi деп қауiптендi.
Ресей Империясы мен түркия елiнiң арасындағы қорғаныстық одақ ... ... ... Бұл келiсiм-шартқа Константинопольде орыс
императорының өкiлеттi елшiсi граф ... және ... орыс ... ... ... ұлы ... ... Мехмед-паша, сұлтан
гвардиясының бас қолбасшысы маршал Фезви Ахмед-паша және ... ... ... ... ... қол қойды. Бұл келiсiм-шарт Ункяр-Искелеси
келiсiмшарты деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... Николай I белсендi түрде сұлтан Махмұд II египет
патшасы Мұхаммед-Әлиге ... ... едi. ... ... Империясы
патшасы Египет басшысының жеңiске қолын жеткiзсе, Франция мемлекетiнiң Таяу
Шығыста өз үстемдiгiн ... деп ... ... Империясы үкiметi
қолдаушылық жасау арқылы, Түркиядағы позициясын ... деп ... ... ... мемлекетiнiң билеушi топтары Мұхаммед-Алидi ... тек ... ... ғана ... ... деп ... 1833 жылдың
сәуiрiнде орыс десанттық әскерлерi Босфордың азиялық жерiндегi Ункияр
Искелеси аймағында ... ... ... ... ... кеседi. Ол
әскерлер Констанинопольге қарай бағытталған болатын. ... ... ... ұлы ... басқарды. Бiр уақытта осы ... ... ... ... А. ... та ... Ресей армиясының бұл
әрекеттерi Англия мен Франция мемлекеттерiнiң үлкен наразылығын туғызды.
Ресей ... ... ... ... ... мақсатымен Англия
мен Франция мемлекеттерi Махмұд ... ... ... ... Ол ... ... ... нәтижесiнде Түркия мемлекетi өз
вассалына бiрқатар жеңiлдiктер жасайды.
Кютахия ... ... ... ... ... ... ... мамыр айында Мұхаммед-Әли өз басқаруына Египеттi ғана емес Сирия мен
Палестинаны, Адан Ауданын алады. Бұл үшiн ол ... ... ... өз әскерiн ... ... ... ... ... Түркия жерлерiнде жүруiнiң ешқандай пайдасы болмай қалды.
Содан кейiн Ибрагим-паша өз әскерлерiн Таврдан әрi ... ... ... ... қайтып келедi. Бiрақ олардың кетуiне дейiн А. ... 1833 жылы 8 ... ... Искелеси келiсiмiн жасасып кетедi. Ол
негiзiнен бiрнеше баптан тұратын болған.
Бiрiншi бапқа сәйкес екi ... ... ... ... бiрлiк
орнайды және Ресей мен ... ... ... ... ... ... ... мәселелердi бiрге қарастрып, бiр-бiрiне көмек
көрсетуге мiндеттенедi.
Екiншi бабында Андрианаполь трактатының бекiтiлгенi жөнiнде айтылады.
Үшiншi бабында ... орыс ... ... мен келiсiмдерi
бекiтiледi болды. ... ... ... ... ... ... ... болды.
Қаоған баптарында әскерлердi асырау үшiн шығындар, 8 жылдық келiсiм-шарт
мерзiмi және ратификация тәртiбi бекiтiледi.
Ункияр Искелеси ... жеке және ... ... өте ... Ол ... ... ... Империясына көмек беруден босатты. Бiрақ
оның орнына Ресей Империясы талабымен ... ... ... ... ... үшiн ... ... Искелеси келiсiм-шарты Англия мен Франция мемлекеттерiнiң ... ... ... түрiндегi наразылығын тудырды.
Бұл келiсiм-шартқа қол қойылғаннан кейiн, Ресей ... ... I ... Мюхенгрец конвенциясын жасайды. 1839-1841 жылдары
Сұлтан мен ... ... ... тағы да ... ... ... I Ункияр Искелеси келiсiм-шартынан мүлдем бас тартады. Николай I
бұл жүргiзген саясаты нәтижесiнде ... ... ... мен патша
арасындағы конфликтке араласа бастады.
Оған сәйкес 1840 жылы Англия астанасы ... ... ... ... 1841 жылы ол жаңартылып, жаңа «Лондон конвенциясы»
дүниеге келедi.
Лондон ковенциясының нәтижесiнде түрiк порттарына ... ... ... ... ... ... мешеулiк Түрiк үкiметi Портаны өзiнiң сыртқы ... ... ... ... ... ... Осының салдарынан
XVIII-XIX ғасырлардың тоғысында Шығыс мәселесi пайда бола быстады. Бұл
мәселенiң негiзiнде ... мен ... ... ... ... ... ... тиiмдiиелiктерiн басып алып,
ағылшындық отарлаушыларға үлкен кедергi келтiру мақсатымен Францияның iрi
қолбасшысы ... ... 1789 жылы ... ... ... Шығыс мәселесiнiң негiзi осыдан әрi ... ... ... ... деп ... ... ... салдарынан Кучук-Кайнарджи бейбiт келiсiм-шартынан
бастап, 1799 ... 3 ... ... ... ... одақтық
келiсiм-шарты, 1805 жылы 23(11) қыркүйекте орыс-түрiк одақтық ... 1791 жылы 4 ... ... ... 1791 жылы 29 желтоқсанда
Ясс бейбiт келiсiм-шарты, 1812 жылы 28 мамырда Бухарест келiсiм шарты, 1827
жылы 6 шiлдеде ... ... 1829 жылы 14 ... ... ... 1826 жылы Аккерман конвенциясы дүниеге келген
болатын.
Яғни көрiп ... ... ... ... ... алатын
орны ерекше. Бұл мәселенiң бейбiт түрде шешiлуi ... ... ... ... мен халқының өмiрiнде үлкен де маңызды орын алатыны
сөзсiз. Қаншама соғыс, ... ... ... ... ... әдiлеттi iс-әрекеттерiнiң нәтижесiнде
бұл қиыннан қиыстырылған түбi ... ... ... ... ... ... тағы бiр рет көрсететiнi айдан анық деуге толық
хақымыз бар.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1) История международных отношений и внешней политики.
Под.ред. Ж.У. ... ... ... Азии и ... в ... ... часть I.
Под.ред. Ф.У. Ацамба и др.
3) История дипломатии, II том.
4) Дипломатический словарь. Алматы-2000.
Жоспар
Кiрiспе
1. ... ... ... ... ... мәселесiнiң алғышарттары, туу себептерi.
1.
2. Ресей және Шығыс мәселесi
3.Ункяр-Искелиси келiсiмшарты, 1833ж.
Қорытынды
1.Шығыс мәселесiнiң дүниежүзiлiк ... ... ... ... атындағы Қазақ ұлттық университетi |
| ... ... ... |
| |
| ... е ф е р а т ... мәселесi |
| |
| |
| |
| |
| ... ... Д.А. ... Боқашева Ф.С. |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... 2004 |

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«шығыс мәселесі»18 бет
Шығыс мәселесіндегі англия тарапы4 бет
Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі және Қытайдың позициясы61 бет
АҚШ-тың Оңтүстік Шығыс Азиядағы саясаты47 бет
Жапонияның ҚХР-мен қарым-қатынастары46 бет
Семей каласынын диагностикалык орталығынын АЖО жасау61 бет
Шығыс Азиядағы халықаралық қатынастар27 бет
Таяу Шығыс мәселелерін реттеудегі Египеттің ұстанымы50 бет
Өндіріс шығындарының мәселесіне кіріспе, шығындардың түрлері, К. Маркс бойынша шығындар құрылымы. қазіргі таңдағы экономикалық теориялар25 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь