Құқықты әлеуметтану тұрғысынан түсіну

Жоспары:

Кіріспе

І. Құқықты әлеуметтану тұрғысынан түсіну.
1.1. Құқықты әлеуметтану тұрғысынан түсіну.
1.2. Құқық әлеуметтік иниститут ретінде.
1.3. Құқық әлеуметтануының объектісі,пәні,әдісі,құрылымы,атқаратын қызметі.

ІІ. Құқықтық норманың ұғымы, түрлері, құрылымы
2.1. Құқықтық норманың ұғымы, түрлері, құрылымы

ІІІ. Қорытынды

ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ

Құқық адам мен қоғамның жаратылысымен байланысты тұлғаның бостандығын білдіретін, қоғамдық қатынастарды реттейтін, ресми құжаттарда анықталған, мемлекеттің күшімен қамтамасыз етілетін құқықтық нормалардың жиынтығы.
Заң ғылымының негізі мемлекет және құқық теориясынан басталса, аталған пән өз бастауын құқық терминінің мазмұнын ашудан басталады. Бұл жерде “неге?” деген сұрақ заңды туындайды. Жауап іздер болсақ, мынаны айтуға тура келеді: 1) құқық мемлекетпен пайда болған. Демек, мемлекет атаулы билік құралдарының жүйесімен ішкі, сыртқы көпқырлы функцияларды біріктіре білген жиынтықты зерттеу қажет болса, онда оның бастауы міндетті түрде құқық ұғымына тіреледі деген сөз.
2) Құқық әлеуметтік және философиялық тұрғыдан алғанда, өте ауқымды түсінік. Ол өз бойына тек құқықтық нормаларды ғана емес, сонымен қатар құқықтық сананы, құқықтық қатынастарды да біріктіреді.
3) Құқық – қай қоғамның болмасын мүшелерінің ара-қатынастарының бұлтартпас бөлшегі. Кез-келген қатынас моральдық және заңды тұрғыдан құқыққа сүйенгендіктен, мемлекет және құқық теориясы пәнінің де өз кезегінде алғашқылардың қатарында құқықты зерделейтін осы және өзге де себептерге байланысты.
Енді құқық нормасына келер болсақ, құқықтық норма заңда ресмилендірілген нормативтік нұсқау. Ол жалпыға міндетті, мемлекеттің атынан баянды етілген, қоғамдық қатынастарды реттейтін билік.
Ал құқықтық қатынас бұл – құқыққа байланысты, құқық негізіндегі қатынастар.
Аталған құқық, құқықтық норма және құқықтық қатынас ұғымдары менің курстық жұмысымның арқауы болып отыр. Жұмыс үш тараудан тұрады, әр тарау 2 бөлімді қамтиды. “Құқық туралы түсінік” атты 1-ші тарауда құқық ұғымы жайлы жалпы түсінік пен оның белгілері және нормативтік реттеу жүйесіндегі құқықтың алар орны жайлы сөз етіледі.
Құқық ұғымы жайлы түсінік бергенде, оның жалпы мәнін ашуға тырыстым. Заң ғылымында “құқық” термині бірнеше мағынада қолданылады. Құқықты ресми түрде танылған қоғам мүшелерінің әрекет ету мүмкіндігі деп қарастырса, келесіде “құқық” деп құқық нормаларының жүйеленген жинытығы деседі. Ендігі ретте “құқықты” оқу пәнінің ұғымы ретінде қолданылады делінеді. Осыдан өзге ғалымдар құқыққа субъективті де, объективті де тұрғыда анықтама беруге тырысады.
Міне, осындайлық құқық терминіне анықтама беруден бастап, бұл бөлімде сонымен қатар оның өзіне ғана тән белгілерін аштым.
“Нормативтік реттеу жүйесіндегі құқықтың орны” – бөлімінде нормативтік реттеу жүйесі қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардан тұратындығы, олар әлеутеммік және әлеуметтік-техникалық нормаларға бөлінетіндігі жөнінде сөз қозғалды. Осыларды аша келе І тарау мағынасы ашылды.
Құқықтық норма атты ІІ тарауда Құқықтық қайнар көздер және құқықтық норманың ұғымы, түрлері және оның құрылымы жайлы айтылды. Аталған бөлімдерде құқық пен мораль ара-қатынасы жөнінде, құқықтың құқықтық норма тудыратыны және ол нормалар жазбаша нысанда болатыны жөнінде, құқықтық нормаларға жалпы және айрықша белгілер тән болып келетіндігі жайлы ауқымды дәлелдер келтірілді. Сонымен қатар, құқық, құқықтық норма жөнінде сөз еткенде міндетті түрде олардың қайдан бастау алатынын, яғни қайнар көздер жайлы айтылуы тиіс. Сол әдетінші, мен де осы бөлімде құқық негіздерін 4 түрге бөліп қарастырдым.
Құқықтық қатынас атты ІІІ бөлімде құқықтық қатынас түсінігі мен белгілері және заңды айғаққа қатысты ғалымдардың тұжырымын келтіре отырып, курстық жұмыс тақырыбын ашуға тырыстым.
Бұл курстық жұмысым заң ғылымына қатысты елеулі еңбектерін жазған ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып жазылды.
Бұл еңбек құқықтық норма түсінігін игеруге көмекші құрал ретінді жараса екен деген ойдамын. Және де аталған тақырып менің алдағы да еңбектерімнің арқауы болар деген сенімдемін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

1. А.С. Ибраева, Н.С. Ибраев Теория государства и права: учебное пособие.- Алматы, «Жеті жарғы», 2003, - 65-71стр.
2. А.С. Ибраева Заң терминдерінің қазақша – орысша және орысша – қазақша қысаша түсіндірме сөздігі.- Алматы, «Жеті жарғы» 1996ж.
3. А. Жакупова «Конституция – основа развития государства» // Заң және заман.-2005ж. №9-17б.
4. Ә. Әділхан «Адам құқы – ең жоғары құндылық» // Заң және заман.- 2005ж.-№25-3-5 б.
5. Б. Қонақбаев «Азаматтарды құқықтық қорғау және олардың құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктерін нығайту» // Заң.-2005ж.-№31.-26-28б.
6. Г. Адрасулова «Юридическое значение, функции и эффективность применения норм права» // Фемида.-2006ж.-№10-11-14б.
7. Ғ. Сапарғалиев, А. Ибраева Мемлекет және құқық теориясы: оқу құралы.- Алматы, «Жеті жарға», 1998ж.,-88-89б.
8. «Қазақстан Республикасының Конституциясы»: Түсініктеме.-Алматы, «Жеті жарғы», 1999ж.,-26-32б.
9. «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері» : оқулық.-Алматы, 2003ж.,-112-116б.
10. Қ.А. Мустафаев «Құқықтық тәлім - тәрбие мен жалпы оқытудың іс-шаралары» // Заң.-2005ж.-№5.-31-33б.
11. Қ.Д. Жоламан, А.Қ. Мухтарова, А.Н. Таукелов мемлекет және құқық теориясы: оқулық.-Алматы, ҚазМЗУ-дың баспа- полиграфия орталығы 1999ж.,-124-127б.
12. «Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі» 27.12.1994ж.
13. Әлеуметтану негіздері Авторлары:А.И.Икенов, А.Д.Жүсіпова
        
        Жоспары:
Кіріспе
І. Құқықты әлеуметтану тұрғысынан түсіну.
1.1. Құқықты әлеуметтану тұрғысынан ... ... ... ... ретінде.
1.3. Құқық әлеуметтануының объектісі,пәні,әдісі,құрылымы,атқаратын қызметі.
ІІ. Құқықтық норманың ұғымы, түрлері, құрылымы
2.1. Құқықтық ... ... ... құрылымы
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Құқық адам мен қоғамның жаратылысымен байланысты тұлғаның бостандығын
білдіретін, қоғамдық қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... құқықтық нормалардың жиынтығы.
Заң ғылымының негізі мемлекет және құқық теориясынан басталса, аталған
пән өз ... ... ... ... ... ... Бұл ... деген сұрақ заңды туындайды. Жауап іздер болсақ, ... ... ... 1) ... ... ... ... Демек, мемлекет атаулы ... ... ... ... ... ... біріктіре білген
жиынтықты зерттеу қажет болса, онда оның бастауы міндетті түрде ... ... ... ... Құқық әлеуметтік және философиялық тұрғыдан алғанда, өте ауқымды
түсінік. Ол өз бойына тек ... ... ғана ... ... ... ... ... қатынастарды да біріктіреді.
3) Құқық – қай ... ... ... ... ... ... қатынас моральдық және заңды тұрғыдан
құқыққа сүйенгендіктен, мемлекет және ... ... ... де ... ... ... құқықты зерделейтін осы және өзге де
себептерге байланысты.
Енді құқық нормасына ... ... ... ... ... ... нұсқау. Ол жалпыға міндетті, мемлекеттің
атынан баянды етілген, қоғамдық ... ... ... ... қатынас бұл – құқыққа байланысты, құқық негізіндегі
қатынастар.
Аталған құқық, құқықтық норма және ... ... ... ... ... ... болып отыр. Жұмыс үш тараудан тұрады, әр тарау 2
бөлімді қамтиды. ... ... ... атты 1-ші ... ... ... ... түсінік пен оның белгілері және ... ... ... алар орны ... сөз ... ұғымы жайлы түсінік бергенде, оның жалпы мәнін ашуға тырыстым.
Заң ғылымында “құқық” термині бірнеше мағынада ... ... ... ... ... ... ... ету мүмкіндігі деп қарастырса,
келесіде “құқық” деп құқық ... ... ... ... ... “құқықты” оқу пәнінің ұғымы ретінде қолданылады делінеді. Осыдан өзге
ғалымдар құқыққа субъективті де, ... де ... ... беруге
тырысады.
Міне, осындайлық құқық терминіне анықтама беруден бастап, бұл бөлімде
сонымен қатар оның өзіне ғана тән ... ... ... жүйесіндегі құқықтың орны” – бөлімінде нормативтік
реттеу жүйесі қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардан тұратындығы, олар
әлеутеммік және әлеуметтік-техникалық нормаларға бөлінетіндігі ... ... ... аша келе І ... мағынасы ашылды.
Құқықтық норма атты ІІ тарауда Құқықтық қайнар көздер және ... ... ... және оның ... ... айтылды. Аталған
бөлімдерде құқық пен мораль ара-қатынасы ... ... ... норма
тудыратыны және ол нормалар жазбаша нысанда болатыны жөнінде, ... ... және ... белгілер тән болып келетіндігі жайлы ауқымды
дәлелдер келтірілді. Сонымен қатар, құқық, құқықтық норма ... ... ... ... ... ... бастау алатынын, яғни қайнар ... ... ... Сол ... мен де осы ... ... ... 4
түрге бөліп қарастырдым.
Құқықтық қатынас атты ІІІ бөлімде құқықтық ... ... ... және ... ... ... ғалымдардың тұжырымын келтіре отырып,
курстық жұмыс тақырыбын ашуға ... ... ... заң ... ... елеулі еңбектерін жазған
ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып жазылды.
Бұл еңбек ... ... ... ... көмекші құрал ретінді
жараса екен деген ... Және де ... ... менің алдағы да
еңбектерімнің арқауы болар деген сенімдемін.
І. ҚҰҚЫҚТЫ ӘЛЕУМЕТТАНУ ТҰРҒЫСЫНАН ... ... ... ... ... да бір ғылым болмасын,оның ішінде,әсіресе,қоғамдық ... ... ... жағы ... болды.Ғылым қоғам мен адамның
қандай қажеттілігінен,мұқтаждығынан пайда болғанын,ғылым осы қажеттілік пен
мұқтаждықты қалай іске ... ... ... тиімді жақтары
неде,халықтың материалық,мәдени,рухани дамуына қандай деңгейде және ... етіп ... ... ... құбылы-үдірістерімен,ғылымдар мен
байланыс-қатынастары,болашақ даму бағыттары,қоғамдағы орны мен ... ... бұл ... ... ... ... жақтарын
құрайды.
Бұл тақырыпта жалпы әлеуметтанудың арналуы ... бірі ... ... аспектілері сөз болмақ.Құқтық ... ... ... ... дамуымен, оның жалпы құқық ғылымы мен ... ... ... ... болады.
Құқықтық әлеуметтану теориясы өте күрделі. Сондықтан ол осы ... ... ... ... ... ... ... арасында
бұл мәселе бойынша қалыптасқан ортақ ой – ... әлі ... ... ... әлі күнге дейін қызу жүріп жатыр.
1962-ші жылы Ү ... ... ... ... ресми түрде ғылыми білімнің бір ... ... ... ... оның табиғи мәні, зерттейтін объектісі, ... оның ... және ... ... ... ... осы ... дейін әр түрлі ... ... ... ... ... ... құқықтық әлеуметтануды жалпы
әлеуметтанудың ... ... деп ... ... ... әлеуметтануын жалпы құқық ... бір ... және ... ... деп ... Ал ... ... Э.В.
Тадвосян, С.В. Боботов, т.б. ... ... ... әлеуметтанушылардың пікірінше, құқық әлеуметтануы
жалпы ... ... бір ... ... табылады. Құқық
әлеуметтануы, әлеуметтік ... ... әр ... ... олар әлеуметтанумен құқық ғылымдарында ... ... ... ... ... дамуының әлеуметтік
бағытын белгілеп анақтаса, құқық ... ... ... ... жеке ... ...... анықтайды. Сонымен бұл екі ... ... ... ... ... ... де жалпы әлеуметтанудың қоғамдағы
құқықтың ... ... өз ... ... Біздің пікірімізше, қазіргі құқық ... ... үш ... ... ... бұл ... ... орындалатын әлеуметтік
ережелердің ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігі, бостандығы, егемендігі
болуын қамтамассыз ... ... ... ... ... де
қолданылады. Мысалы, машина жүргізу ... ... ... ... екі категорияны қамтымақ..
Құқық ғылымының жоғарыда көрсетілгендей ... ... ... орай ... ... ... ... құқықты
қондырманың бір түрі ретінде ... ... ... ... әсіресе, экономикалық құрылыммен тығыз ... ... ... әсер етіп ... ... ... жеке ... және гуманитарлық
ғылымдармен ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді, ой – пікірлерді,
істің мәні мен ... ... ... жан – ... зерделеуге, тұжырымдауға тырысады.
Ал, ... ... ... осындай әлеуметтік ... яғни оның ... ... әдістемелік
нұсқау, бағдарламаларын, құқықтық құбылыстар мен ... ... ... ... әр ... ... етіп
отырады, оларды кеңінен қолдануға тырысады.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... тығыз ... ... ... ... ғылымына кең енуіне байланысты
әлеуметтанудың арнаулы ... ...... әлеуметтануы пайда
болады.
Құқық әлеуметтануы құқықты біртұтас, біріңғай ... ... ... құрылым ретінде қарайды.Ал, мұндай құрылым ... ... ... ... ... орай құқық
әлеуметтануы құқықтың ... ... ... ... орны
мен атқаратын қызметін, оның ... мен ... ... ... ... ... ... қоғамдағы
адамдарға, топтарға, жіктерге, т.б. ... ... да ... салаларымен, құбылыстарымен, ... ... ... әр ... қоғамдық қатынастар жүйесінде,
яғни ... пен ... ... әр ... таптық сипатта
болатынын, ақыр ... ... ... ... ... байланыста, дұрысы, оларға ... ... ... ... ... ... ... реттеудің
көмегімен әлеуметтік қорғуды, ... ... ... ... ... ұйымдастыруды зерттейді.
1. Құқық әлеуметтік ... яғни ... ... ... ... ...... жиынтығы.
Бұлар арқылы қоғамдағы адамдардың ... ... ... әр ... ... ... ... салып, реттеп ... ... ... ... ... ... ... реттеп, басқарып
отырады. ... ... ... және мұрагелік
иниституттардың жұмысын ... ... ... ... т ... жүйесінде құқықтық ... ... ... ... ... ... -
талаптарды реттеуші сала ... ... Ол ... ... ... және құқықтық
шығармашылықты қалыптастыру ... ... және ... ... ... ... деңгейінде әлеуметтік
тәртіпке айналдыру үдірісі ... ... » ... ... ... ... ... ұғым, ол
ереже деген ... ... Жай ... айтқанда
«ереже» сөзі ... ... ... ... қолданылады.
Нормалардың объективтік ... ... ... ... ... бір ... ... ережесі
болып саналады.
2. Норма тек жай ... ... ол ... халақтың
белгілі бір тәртіп ... ... ... ... ... бір ... емес, қоғамдағы барлық ... ... ... ... ... жүреді.
Ереженің жалпы маңызы өзінің ... - ... ... – тілектердің дұрыстығына ... ... ... ... әдісіне сүйенеді.
Сонымен, ереже адамдардың табиғатымен ... ... ... ... қолданылады.
1. Адамдардың табиғат қатынастарына ... ... ... ... ... ... бір - біріне ... ... ... ... ... бұл екі ...... айырмашылығы бар. Олардың ... ... Бұл ... кім ... және олар ... ... ... мазмұнынң айырмашылығы қандай?
Б) Оларды ... ... ... әкеп ... ... ... ... тәртіп, өкілдік, т.б.
кіреді. Әлеуметтік ... ... ... бір ... ... ... ... актілер ережелерінің жиынтығы
десек, онда таза ... ... ... да ... ... ... ... құқықтық қатнастардың
бейнесі құқық ... ... және ... ... ... тұжырымдалған. Бірінші ... ... ... ... ... атты ... Е. Эрлих, ал
ондағы алдыңғы ... ой – ... ... кең ... Паунд болды.
Осы нақтылы құқық пен жалпы және ... ... ... М. ... іс - ... бір ... келтіретін «ЭМПИРИКАЛЫҚ» және ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда жалпы құқық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мұқтаждықтың, талап –
тілектің негізінде пайда ... ... ... Сондықтан ол
қоғамға қажетті қызметтерді атқарады. ... ... ... иниституттармен мәдениет, білім, саясат, экономика,
бірлесе, байланыса ... ... ... ... етіп ... ... сипаты оның басқа ... ... ... ... іс - ... ... іс - ... қызметі арқылы қамтамассыз
етіледі. Оның ... ... ... ... ... шаралары қолданылады, ал, ... ... ... ... ... ... ... құқықтық ережелердің алға ... ... ... ... ... артуына ... ... ... ... ... ... ... үдіріс
ретінде қаралуы тиіс. Ал, оны ... ... ... - ол ... ережелердің атқаратын қызметін
түсіну ... ... ... ... ... әлеуметтік құбылыс,
оның ішінде әлеуметтік ... ... ... Бұл
жерде ... ... ... - ...... белгілейді. Мұның өзі оған ... ... ... ... ... ... Бұған
қоса ... ... ... әр түрлі ... ... ... оны ... алуан түрлі
топтарының қалай қабылдайтынын, ... ... ... ... заң шығарушы саласындағы ... ... емес ... ... ... ... ... артуын, т.б. ... ... ... ... ... ... қоғамдағы алуан
түрлі қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... ҚҰҚЫҚТЫҚ ӘЛЕУМЕТТАНУДЫҢ ОБЪЕКТІСІ,
ПӘНІ, ӘДІСІ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ... ... да бір ... пәні ... ... жан - ... ... бейнелейтін ... ... ... ... сәйкес зерттеуші бір ... ... ... ... ... ... объектіден
бастап, ол объекті ... ой - ... ... ... ... объектісі және пәні ... ... ... да ... ... ... әлеуметтік зерттеулердің мақсаты құқық
пен ... ... ... ... әлеуметтік
функцияларын және заң ... ... ... ... әр түрлі ... ... ... ... мен тұлғалар деңгейінде ... ... - ... ... болып табылады.
Құқық әлеуметтануы зерттейтін мәселелер ... ... ... ... және ... ... құқықтың әлеуметтік функциясы және құқық ... ... ... ... ... санасының жай - күйі,
қоғамдық ... мен ... ... білу және ... моральдық және заңдық ... ... ... және ... субмәдинет.
5) құқық ... ... заң ... ... ... тәртібінің жай күйі және ... ... ... ... алу, ... мен ... ... шараларының тиімділігі.
Заң ... ... ... - ... ... шығарылатын заң актілерінің теориялық ... ... ... Құқықтық норманың ұғымы, түрлері, құрылымы.
2.1. Құқықтық норманың ұғымы, түрлері, құрылымы.
Құқық – ... ... ... ... ...... реттеу, тәртіпті сақтау, қорғау. Құқық жалпыға бірдей ... ... ... ... жиынтығы.
Ал құқықтық норма дегеніміз, құқықтың бір ғана ереже ... ... үй деп ... онда құқықтық норма осы үйдің бір кірпіші,
торшасы.
Құқықтық норма - мемлекет таныған, қамтамасыз ... ... ... ... ... мен ... туындататын,
олардың әрекеттерін үлгі, эталон, масштаб, өлшем есебінде реттей алатын
жалпыға бірдей міндетті ереже, норма.
Құқықтық ...... ... келетін мінез, ... ... ... ... ... ... ... айқындылық,
нақтылық мәнге ие болады. Оның өзі заңмен көзделген істің шешімін ... ... ... ... үш элементі (бөлігі) болады: диспозиция
(мінез-құлық ережесі), гипотеза және санкция (жаза, ... ... ... ...... ... ... қолданбау) үшін қажетті өмірдегі мән-жайлардың бар ... ... ... ... ... көмегімен мінез-құлықтың
қиялдағы нұсқасы өмірдегі жағдаймен, белгілі адаммен, мерзіммен және
орынмен ... ... ... ... құқықтық нормаға жан
бітіреді. Мысалы, ... үшін ... ... адам ... ... ... ... Егер осындай іс-әрекет жасаса ғана, заң бұзушы жауапқа
тартылады.
Егер гипотезада бір ғана мән-жай көрсетіліп, сол жағдайда ... ... ... оны жай ... ... Мысалы, егер бала туғанда
ата-анасы қазақстан Республикасының азаматы ... ... Егер ... ... үшін екі, одан да көп мән-жай қажет болса ондай гипотезаны
күрделі гипотеза дейді.
Егер құқықтық ... ... ... ... ... ... оны ... гипотеза дейді.
Құқықтық норманың диспозициясы – құқықтық қатынастарға қатысушылардың
мінез-құлқы қандай болуы керек ... ... ... ...... ... ұйтқысы, мазмұны, өзегі. Бірақ құқықтық
норма тек қана диспозициядан тұрмайды. ... ... ... ... ... ... ... атқара алады. Диспозиция –
мінез-құлықтың үлгісі. Диспозиция үш ... ... а) жай ... егер
мінез-құлықтың мазмұны ашылмаса; б) ... ... ... барлық мәнді белгілері анықталса; в) сілтемелі диспозиция ... ... ... диспозициясы анықталған басқа құқықтық нормаға сілтеп
нұсқаса30.
Құқықтық норманың санкциясы – құқықтық норманың ... ... ... ... ... ... ... норманың бөлшегі.
Санкцияда мемлекет қандай іс-әрекеттерді, мінез-құлықты қолдамайтынын
көрсетеді. ... ... а) ... – анық, б) ... ... ... да ... ... ...... акт болып
саналады. Оның құрылымы ерекше. Заң баптардан тұрады. Бір ... ... ... ... болуы мүмкін. Ал заңның бабы бір немесе бірнеше
құқықтық нормалардан тұруы мүмкін. Егер ... ... бір ... ... ... ... сәйкес келеді. Бапта екі норма да болуы ... ... ... ... ... ... кең ... Мысалы, қазақстан
Республикасының Конституциясының ... екі ... ... тұрады:
1. Әркім Қазақстан Республикасы Конституциясын және заңдарын сақтауға,
басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен ... ... ... Республиканың мемлекеттік рәміздерін құрметтеуге міндетті31.
Кейде бір құқықтық норма бірнеше баптан тұруы мүмкін.
Заңның ... ... ... тек бір ... ғана ... ал ... тағы ... үшінші баптардан немесе басқа нормативтік
актілерден іздеуге тура ... ... ... ... ... ... ... туындайды. Мұның өзі сірә нормативтік актінің бір
бабында кейде екі, үш және одан да көп ... ... ... ... мысалы, құқықтың басқа салаларында қызмет ететін актілер
санкцияларды білдіруге маманданған болыпкеледі.
Егерде ... ... ... құрылымдық элементтердің
қайсыбіреуі болмаса, онда ол ... ... ... ... ... да ... жасағанда заң шығарушы оның әрбір бөлігін ... алуы ... ... оған ... ... ... жөн. Ал ол норманы жүзеге
асырушы өзінің ... заң ... ... құру үшін ... ... байланыстарын ескеруі тиіс.
Құқық нормасы құқықтың басқалай ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Құқық нормасы, оның
ішінде бәрінен бұрын ... ... ... ... ... ... және бір рет қана ... тәмамдалады. Жеке-дара
ұйғарым дәлме-дәл белгілі бір ... ғана ... бір ... ... ... ... белгілі бір адамға ғана орналады. ... ... ... ... ... ... жалпы принциптерінен ерекшеленеді. Құқық
принциптері норматвитік сипатта болса да, ... өзін ... ... ... өзін ... ... қажет етеді, гипотеза мен
санкцияға тікелей шықпайды. ... ... ... айқындылығын көз
алдымызға елестетудің өзі қиын.
Қандай бір норма болмасын оның қайсы түрге жататынын айқындап, анықтап
алуға қызмет ететіндер ... ... ... ... ... не ... ... анықтау, реттеушілік мүмкіншіліктерінің қандай дәрежеде
екендіктерін біліп алу ... ... Заң ... ... ... және қорғаушы (сақтаушы) деп бөлу жіктеудің ең бастысы болып
табылады. Белгілі бір ... ... өзі де ... ... Олай ... ... норма адамдардың еркі мен ықтиярына, санасына ықпал ете ... ... ... ... ... ... ... мінездерін, жүріс-
тұрыстары тікелей реттелетін тәрізді. Қорғау нормалары заң алдындағы
жауаптылықтың және ... ... ... басқалай да мәжбүрлеу
шараларын белгілейді. Оларды қолданудың тәртіптік реттері мен ... ... ... ... ... ... ... түрде жүргізілетін іспетті болады. Сонымен алдын-ала
қарастырылған ... ... мен оның қай ... жататындығына
байланысты құқық қорғау нормалары, азаматтық құқық ... ... ... ... ... деп, қылмыстық құқық қорғау нормалары деп
сараланады. Нақ осы ... ... ... ... ... ... сақтап, қорғауға маманданған болып келеді32.
Құқық нормасы құқықтың басқалай ... ... ... ... ... ... ... нормасы, оның
ішінде бәрінен бұрын жеке-дара ұйғарымнан ерекшеленеді. ... ... ... және бір рет қана ... ... Жеке-дара
ұйғарым дәлме-дәл белгілі бір оқиға ғана жалғыз бір ... ... ... ... ... бір ... ғана ... Басқа жағынан алып
қарағанда құқық нормасы құқықтың жалпы принциптерінен ... ... ... ... ... да, ... өзін құқық нормасы
арқылы көрсетеді, өзін анықтап дәлелдеуді ... ... ... ... ... ... ... құқықтық реттеудің айқындылығын көз
алдымызға елестетудің өзі қиын.
Реттеу нормалары міндеттеу, тыйым салу және ... ... ... ... алғанда осы бөлініп көрсетілген нормалардың
қайсысы ... да осы ... ... жасалып құрылуы мүмкін. Ал
кейбір нормалар табиғи түрде ... ... ... ... ... ... бір жағдайларда, қылмыстық іс қозғау, тергеушінің әрі
құқығы, әрі міндеті ... ... ... ... ... нормаларда
алдындағы қатарға жеке адамның міндеті ғана шығады. Ал ... ... ... ... бір ... ... ... жүріс-тұрыстарға тыйым
салуға ерекше назар аударылады.
Міндеттеу және тыйым салу нормалары әдеттегі қағида ... ... ... Яғни ... ешбір ауытқымайтын, сөзсіз орындалатын сипатта
болады. Белгілеу (құқықты белгілеу) ... жиі ... ... ... ... ... айтқанда норманың күші бағытталған
адамның мінез, жүріс-тұрысы оның серіктесінің ... ... ... ... ... Осы тәрізді негіздерге сүйеніп
факультативтік нормалар да бөлектеп көрсетіледі. Ол белгілі бір ... ... ... ... ... ... жасайды. Сөйтіп
бұл жағдайда негізгі емес, яғни қосалқы нұсқаны таңдап алуға ... ... ... деп ... ... ... ... жүріс-
тұрыс нұсқаларынан біреуін ғана артықтау немесе ... деп ... ... де ... ... ... оның ... етуі мен санкциясын
мейілінше толық түрде жасап, әрі қарайғы қолданыстарға ... ... ... болса, онда ол абсолюттік айқын ... ... ... ... ... ... болмайды және
нақты жағдайларға байланысты басқаша нұсқаулардың қолдануын да ... ... ... өз ... ... және баламалық деп
жіктеледі. Бұлардың алғашқылары норма адресатының ... ... ... ... ... ... ... жағдайға қарап шешуіне
мүмкіндік береді. Ал ...... ... ... ... ... мүмкіншілік жасайды. Нормалардың негізгі
және туынды; тұрақты және уақытша деген ... де ... ... ... нормалары жатады. Бұл нормалар адамдардың мінез, жүріс-тұрыстарын
мадақтау шараларымен (санкцияларымен) дем ... ... ... ... құқықтан да табуға болады.
Реттеу мен қорғау (сақтау) нормаларының арасынан мамандырылғандарын
бөліп арнайы ... ... ... 1) ... яғни ... ... жатады. Мұнда мемлекеттік құқықтық
институттардың белгі-нышандары мен анықтамалары келтіріледі. 2) қағидаттық
(принципті білдіретін) ... ... ... ... ... күшін жоюға бағытталған. Олардың күшін жанама болған
қатынастарға таратуға ... және тағы сол ... ... ... ... ... шешуге мүмкіндік беретін нормалар.
Қазақстан Республикасының Конституциясының 4-бабында былай делінген:
1. Қазақстан Республикасында қолданылатын ... ... ... ... өзге де ... ... ... халықаралық шарттық және өзге де ... ... ... ... және Жоғарғы Соты
нормативтік қаулыларының нормалары болып ... ... ең ... заңдық күші бар және Респубпиканың бүкіл
аумағында ол ... ... ... ... ... ... Республика заңдарынан
басымдығы болады және халықаралық шарт бойынша оны қолдану үшін заң
шығару, талап етілетін ... ... ... ... ... ... Республика қатысушысы болып табылатын халықаралық
шарттар жарияланады. Азаматтардың құқықтарына, бостандықтарымен
міндеттеріне ... ... ... ... ... ... оларды қолданудың міндетті шарты болып табылады33.
4.1. Қазақстан Республикасының Кокституциясында ... ... ... ... ... ... жәй ... емес, тікелей қолданылатынын; ... ... ... ... ... ... актілердің ғана қолданылатын актілер болып танылатынын; үшіншіден,
Қазақстанның үлттық ... тек ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге
халықаралық шарттарынан және ... өзге де ... атап ... үшін қолданылған.
Теорияда "қүқық" сөзі мемлекет белгілеген немесе рүқсат ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Коңституциясында "қолданылатын құқық" Конституция
нормаларының және Конституцияға ... ... ... ... ... ... ... ретінде келтіріледі. "Қолданылатын
кұқық" деп келтірудің мейлінше терең заңдық мәні бар ... ... ... себебі мынада, нормативтік қүқықтық актілер тек қүқық
нормаларына ғана ... ... ... ... да ... ... анықтамалардан, ... ... ... ... және тағы басқаларынан түрады. Қүқықтың тек
нормалары ғана емес, тұтас нормативтік қүқықтық акт ... ... ... ... ... ... құқык, элементінің өз
мақсаты, бағыты бар және тиісті рөл атқарады. Демек, нормативтік ... ... ... ғана ... сонымен бірге тұтас алғанда
нормативтік ... ... де ... ... қайнар көзі болып
табылады.
Осы баптың аталған тармағында нормативтік ... ... ... бар органдардың бәрі бірдей тізілмеген. Конституцияға ... ... ... ... ... ... - халық, Президент,
Парпамент, Үкімет, орталық атқарушы органдар болып табылады. Сонымен бірге
4-баптың ... ... ... Конституцияға сәйкес
республиканың Конституциялық ... мен ... Соты ... ... ... ... емес ... қолданылатын
қүқық актілері болып табылмайды34.
4.2. Қазақстан ... ... ... ... ... 2-бөлігі) оньің үстемдік принципі ... ... ... ... Респубпикасы Конституциясында
мұндай принциптің идеясы бар. Қазақстанның бүкіл аумағында Конститу-цияның
үстемдік принципінің ... қыры бар. Ең ... ол ... қүрылысты орнықтырудан, әлеуметтік және құқықтық, мемлекет
құруға бағыт ұстаудан көрінеді. Конституцияның үстемдігін тану ... ... ... білдіреді. Конституцияның үстемдігі ... ... ... ... лауазымды адамдардың
және азаматтардың, мемлекеттік және қоғамдық өмірдің барлық ... оның ... ... ... ... тиістігін білдіреді.
Қазақстанда аумақтық тұтастық, құрылымның, біртұтастық нысаны, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік институттарға қарсы шығу Конституцияның үстемдік
принципін бұзады.
Қазақстан ... ... ... заң күші ... сияқты жәй заңдардың да, өзге де нормативтік құқықтық актілердің
Конституцияға қайшы келмеуі тиістігін, барлық деңгейдегі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... олардың бірлестіктерінің Конституцияны сақтауға
міндетті екендігін білдіреді. Консти-туцияның ... ... ... ... келетін нормативтік құқықтық актілердің немесе ... ... ... ... ... күші жоқ деп
есептелетінін және олардың күшін жоюға жататындығын білдіреді.
Конституция нормаларын тура ... ... ... ... ... ... тікелей қолдануын білдіреді. Конституцияның
тура қолданылуы оның құқықтық жасампаздық рөлінен де ... ... ... ... ... атап керсетілген. Осы заңдар
не нақты аталады, не атаусыз нұсқалады. Демек, Конституцияда ... ... мен ... ... заңмен реттелетіні айтылған.
Парламенттің заң шығарушыпық қьізметі: меншік ... ... ... ... сот ісін жүргізу және басқалары туралы заңдар шығаратыны ... ... ... ... органдарының норма шығарушылық
өкілеттігі белгіленген. Конституцияда көрсетілген шеңберде олар нормативтік
құқықтық актілер қабылдайды.
Конституцияның ... а) егер ... ... ... ... ... нормалар жоқ болса; ә) егер ... ... ұшін ... нормалар қабылдаудың қажеттігі жоқ болса;
б) егер бар ... ... ... ... келсе тікелей қол-
данылады.
4.З.Дазақстан Республикасы Президентінің, "Қазақстан Рес-публикасының
халықаралық шарттарын жасасу, орындау және ... ... жою ... ... 12 ... заң күші бар Жарлығы Республиканың халықаралық
шарттарына байланысты мәселелерді реттейді.
Қазақстан Респубпикасының халықаралық ... - ол ... шет ... пен ... ... не ... жазбаша түрде жасалған және мұндай келісімнің бір құжатта немесе
өзара байланысты бірнеше қүжатта бар-жоғына қарамастан, ... ... ... ... ... ... ... келісім.
Қазақстан Республикасының халықаралык, шарттары шет
мемлекеттермен:
Қазақстан Республикасының (мемлекетаралық шарттар);
Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... Республика Президентіне тікелей бағынатын
және оның алдында есеп беретін министрліктері, мемлекеттік комитеттері және
өзге де ... ... ... шарттар) атынан жасалады.
Халықаралық шарттардың бәрі бірдей бекітілмейді ... -ол ... ... ... ... ... ... бекіту жолымен
Республиканың міндеттеме алуға келісуін білдіру әдісі.
Қазақстан Республикасынын, Парламентпен бекітілетін халықаралык,
шарттарына:
1) ... ... ... енгізілуін немесе жаңа заңдар
қабылдануын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңдарында көзделгеннен өзге
ережелер белгілеуді талап ететін;
2) ... ... ... ... өтетіні туралы
шарттарды қоса алғанда, Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттермен
аумақтық шекараласуы туралы, ... ... ... ... ... мен ... шельфінің шекараласуы туралы;
3) қарусыздану немесе қарулануларға, халықаралық бейбітшілік пен
қауіпсіздікті қамтамасыз ... ... ... ... ... ... негіздері, сондай-ақ бейбітшілік шарттары мен
үжымдық қауіпсіздік туралы шарттар;
4) егер мұндай шарттар оларға Қазақстан ... ... бір ... ... ... ... ... немесе олардың
органдарының шешімдерінің Қазақстан Республикасы үшін ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекетаралық одақтарға,
халықаралық ұйымдарға және өзге бірпестіктерге ... ... ... ... және Қазақстан Республикасына экономикалық
және өзгедей көмек көрсету туралы халықаралық шарттар ... ... ... ... ... оны кейін бекітуге
келіскен жағдайда ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аса маңызды мемлекеттік маңызы бар
және мемлекеттің егемендік кұқығына дейінгі көкейкесті мүдделерін қозғайтын
халықаралық шарттары бекітуге жатады.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... сәйкестігі қаралады. Конституциялық Кеңес
Президенттің, Сенат Төрағасының, Мәжіліс ... ... ... ... ... бір бөлігінің, Премьер-Министрдің
жүгінуімен Қазақстан ... ... ... ... ... ... дейін қарайды. Қазақстан Республикасының
Конституциясына сәйкес келмейді деп танылған ... ... және ... ... Республикасының Парламент бекіткен халықаралық шарттарының
оның ... ... ... Егер Конституцияда жай заңдар ... ... ... ескерсек, оңда, әрине, Қазақстан
Республикасының Парламент ... ... ... тек жәй ... ғана ... екендігі түсінікті болады. Казақстан Республикасының
Парләамент бекіткен халықаралық ... ... ... Бұл ... бар ... шарттардың тиісті қоғамдық қатынастарды реттейтін,
оларға қатысушылардың құқықтарын, ... мен ... ... ... ... олардағы нормативтік ережелерді қолдану үшін заң
шығарудың қажеттілін керсетілуі мумкін.
Онда халықаралық шарттардың ережелері заң ... ... ... ... ... ... шарттардың Қазақстан
Респубпикасы Конституциясына ... ... ... ... ... ... ... Төрағасының, Парламент
депутаттарының жалпы санының ... бір ... ... ... ... халықаралық шарттарының Кон-ституцияға
сәйкестігін оларды ... ... ... ... Республикасының
Конституциясына сәйкес келмейді деп ... ... ... және ... енгізілмейді.
Мұндай заңның ерекшелігі мынада, біріншіден, оның қайнар көзі
халықаралық шарт болып ... ... ... ... ... өзгеріс, толықтыру енгізілмейді; және үшіншіден, оған ... ... ... ... қолданылады.
4.4. Конституцияға сәйкес, Республика қатысушы болып табылатын ... ... ... ... Казақстан Республикасының
Казақстан Республикасының Парламенті қабылдаған ... ... ... актілері қазақ және орыс тілдерінде шығатын "Парламент Жаршысында",
"Егемен Қ азақстан", "Казахстанская ... ... ... газета"
газеттерінде жарияланады. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Президенті қоп қойғаннан кейін жеті ... ... ... ... ... күннен төрт аптадан ... ... ... Парламенті қабылдаған қаулылар мен басқа актілер аталған
газеттерде олар қабылданған күннен жеті күннен кешіктірмей ... ... ... ... Жаршысында", "Егемен
Қазақстан", "Казахстанская правда" газеттерінде жариялануы ресми жариялану
болып ... ... ... сондай-ақ өзге де баспасөз органдарында
жариялануы, теледидар, радио арқылы ... ... ... ... ... мен ... ... мүмкін.
Қазақстән Республикасының Заңдары, Парламенттің нормативтік сипаттағы
басқа да актілері "Егемен ... және ... ... ... олардьің ресми қосымшаларында жарияланған күннен кейін
он күн өткен соң Республиканың бүкіл аумағында бір ... ... ... күшіне енуінің көрсетілген мерзімі Республика Парламенті актіні
қабылдаған кезде оны қолдануға ... ... ... ... ... ... әңгіме Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының
барлық ... ... ... ... отыр.Казақстан Республикасы
Президентінің "Қазақстан ... ... ... ... және олардың күшін жою тәртібі туралы" заң күші бар ... ... ... ... ... бекіткен, Қазәқстан
Республикасы үшін күшіне ... ... және ... ... ресми басылымдарында жарияланады.
Қазақстан Республикасы үшін ... ... ... ... және үкіметаралық шарттар, ... ... ... Президенттің келтірілген жарлығы белгілеген
тәртіпте жүзеге асырылған үкіметаралық ... ... ... және Қазақстан Республикасы Үкіметінің жинағында"
жарияланады. Ведомствоаралык,, сондай-ақ ... ... ... ... белгіленген тәртіпте жүзеге асырылған шарттарды қоса
алғанда, Казақстан Республи-касы үшін күшіне енгізілген халықаралық ... ... ... шарттарының, келісімдерінің және
жекелеген заң актілерінің Бюллетенінде" ... ... ... тілінде мәтіні бірдей жасалған халықаралық шарттары
осы тілдердің бірінен қазақ және орыс тілдеріне ресми ... ... ... ... мен міндеттеріне қатысты
нормативтік қүқықтық актілер де ресми, яғни ... ... ... ... ресми түрде жариялануы тиіс. Тек осындай реттерде ғана
оларды нақты жағдайларға қолдануға болады.Осы ретте ... ... ... ... ... ... ... Соттың
қаулылары, орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың нормативтік
актілері жөнінде болып отыр.
Қазақстанның ... ... ... ... жан-жақты зерттеп алмайынша,
Қазақстан Республикасындағы апеллияциялық өндіріс жайлы толыққанды әңгіме
айту тіпті де ... ... ... ... ... қылмыстық процесс
жүйесінде соттың үкімдері мен шешімдерін ... ... ... ... ... ғана ... болғандықтан, Қазан төңкерілісіне дейінгі қазақ
құқықнамасынан бұл тақырыпты дөп басып тауып алудың қиын ... де ... ... ... сөз қозғау үшін, біріншіден, оның құрамы жағынан
біркелкі болғанын атап өткеніміз жөн. Ол сипаты ... әр ... ... ... ... біріктірді. Әйтсе де, бұлар өмірде бір-бірінен тым
алшақ емес,қайта іштей өзара астасып, біте ... ... ... сонау тереңде жатқан кейбір нормалар мен институттардың күні кешегі
он тоғызыншы ғасырға дейін ... ... ... куә. Бәлкім,сондықтан
да болар, қазақтың дәстүрлі құқығындағы қайсыбір ... ... ... тап ... айту оңай ... ... ... қазақтардың дәстүрлі құқығында қылмыстық
және азаматтық құқық бұзушылық ... ... ... ... қана болды. Қазақтардың пікірінің дамуы жөнінде он тоғызыншы
ғасырдағы әйгілі қазақ ғалымы, ... ... ... Ш. ... ... ... жөнінде жан дүниесі бөлек тұрмыс-салты басқаша
дамыған қырғыздардан (қазақтардан) орыстармен немесе ... ... ... ... ету дұрыс емес”
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, “Құқықтық норманың ... ... ... атты
курстық жұмысымды қорытындылай келе айтарым:
Қандай да болмасын ғылымның алғашқы ірге тасын сол ғылымға қатысты
негізгі ұғым ... ... заң ... ... ... құқық
түсінігі, оның мән-мағынасын қалыптастыратыны бізге жоғарыдағы тараулардан
белгілі болды.
Неге менің бұл жұмысымда “құқық” түсінігі ... ... ... ... ... туындаса, оған мен былай жауап берейін: ... ... оның ... белгілері өздігінен туындаған жоқ. Құқықтық
норманың туындауына ... да ... де ...... термині. Егер
мемлекет (немесе қоғам) болмаса, сол мемлекеттің қарым-қатынасын реттейтін
құқық болмаса, онда ... ...... жазбаша нысаны – құқықтық
норманың да ... ... ... ... ... ойым ... жоғарыдағы тарауларда белгілі
болғандай құқықтық норма ұғымы құқық ... ... ... ... ... ... ... тудыратыны белгілі болды. Енді құқықтық норма
мен құқықтың қайнар көздері арасындағы байланысты айқындап ... ... қай ... ... ... құқықтық норманың
белгісін айқындауға мүмкіндік тудырады.
Екіншіден, жылдар ... ... ... бұрын, өзге саяси режим
тұсында қабылданған құқықтық нормалардың өзі бұл кездері теориялық ... ... ... бола ... ... ... осындайлық тығыз байланысты аша келе мен оқырман қауымға айтар
ойымды жеткізе алдым деген сенімдемін.
1995 жылы ... ... ... Конституциясының 1
бабында біздің Республика өзін демократиялық, зайырлы, ... ... ... ... орнықтырады деп бекітілген. Осыған орай және
елімізде түбегейлі экономикалық және ... ... ... ... ... ... жеке ... пайда болып, дамуға байланысты,
шаруашылықты жүргізу мен халықтың ... ... ... ... мемлекет экономика мен әлеуметтік-мәдени салаларын тікелей
басқарудан бас ... ... ... ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету мақсатында бақылаумен шектелетін
болғандықтан халықтың қолданылып ... ... білу ... ... ақ , Ел Президентінің «Қазақстан – 2030» атты ... ... Орта ... ... айналуды көздеп отыр. Ол үшін
«әуелі экономика, содан кейін саясат» ... ... ... еліміз нақты
мүмкіндіктерін ескере отырып, демократияландыру бағытында алға жылжып отыр.
Бұл өзін - өзі ... Тек ол үшін ... ... болатын алғы шарт
жасау керек. Мұндай процесс мемлекетте құқықтық базаны құру мен ... ... ... ... процесте менің «Құқықтық норманың
түсінігі, түрлері, құрылымы» атты курстық жұмысымның ... ... ... ... да ... де Ел Президентінің Қазақстан халқына биылғы жылғы долдауында
«Қазақстан ... ... ... – экономикалық жаңару мен саяси
демократияландырудың жаңа кезеңіне қадам басқалы тұрғаны» баян ... ... ... Республикасы әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50
елдің қатарына кіру ... деп, ... ... ... ... негізгі
стратегиялық бағдарды айқындап берді . Бұл жағдайдың өзі де ... ... ... ... қажет етеді. Себебі мемлекеттің алдағы
бағдарламаларын іске асырудың кепіл ретінде мемлекеттің құқықтық ... ... ... А.С. Ибраева, Н.С. Ибраев Теория государства и ... ... ... «Жеті жарғы», 2003, - 65-71стр.
2. А.С. Ибраева Заң терминдерінің қазақша – орысша және ...... ... ... Алматы, «Жеті жарғы» 1996ж.
3. А. Жакупова «Конституция – основа ... ... // Заң ... ... Ә. ... ... құқы – ең жоғары құндылық» // Заң және заман.- 2005ж.-
№25-3-5 б.
5. Б. Қонақбаев «Азаматтарды құқықтық қорғау және олардың құқықтары ... ... ... // Заң.-2005ж.-№31.-26-28б.
6. Г. Адрасулова «Юридическое значение, функции и эффективность применения
норм права» // Фемида.-2006ж.-№10-11-14б.
7. Ғ. ... А. ... ... және ... ... оқу ... «Жеті жарға», 1998ж.,-88-89б.
8. «Қазақстан Республикасының Конституциясы»: Түсініктеме.-Алматы, «Жеті
жарғы», 1999ж.,-26-32б.
9. «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының ... : ... ... Қ.А. ... ... ... - ... мен жалпы оқытудың іс-шаралары»
// Заң.-2005ж.-№5.-31-33б.
11. Қ.Д. Жоламан, А.Қ. Мухтарова, А.Н. Таукелов мемлекет және құқық
теориясы: оқулық.-Алматы, ҚазМЗУ-дың баспа- полиграфия орталығы 1999ж.,-124-
127б.
12. ... ... ... Кодексі» 27.12.1994ж.
13. Әлеуметтану негіздері Авторлары:А.И.Икенов, А.Д.Жүсіпова

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құқық әлеуметтік иниститут ретінде7 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Мекемелер мен кәсіпорындарда іс қағаздарын жүргізуді, мұрағат қызметін заңдық және нормативтік-құқықтық тұрғыдан реттеу35 бет
Тұрғын үй құқығы73 бет
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету134 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
35/10 кВ-тық «Анката» қосалқы станциясын қайта құру53 бет
Excel программасы жайлы16 бет
INDF және FSR регистрінің қосымша адресациясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь