Инвестициялық жобаның түсінігі және оны бағалау әдістері

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3 . 4

II. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5 . 37

2.1 Инвестициялық жобаның түсінігі
және оны бағалау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5 . 15

2.2 Қазақстан Республикасының инвестициялық
жобалары және «Сарыарқа» фирмасының
инвестициялық жобасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15 . 30

2.3 Инвестициялық жобаны бағалау тиімділігіне
әсер ететін проблемалар мен оларды шешу
жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30 . 37

III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38 . 39

IV. Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40
Қазақстан нарықтық экономикаға өтуі кезінде пайда болған жаңа термин – инвестиция. Орталықтандырылған жоспарлау жүйесінің шеңберінде «жалпы капиталдық салынымдар» деген түсінік қолданылатын, осы түсінік бойынша жаңа құрылыс пен қайта өңдеуге, шаруашылық жүргізіп отырған кәсіпорындарының кеңеюі мен техникалық қайта қамсыздандырылуына (өндірістік капиталдық салымдар), тұрғын үй мен тұрмыстық-мәдени құрылысқа ( өндірістік емес капиталдық салынымдар ) жұмсалатын барлық қаржылық құралдар түсіндіріледі.
Қазақстан экономикасы қазір қиын уақыттарды өткізуде: өндірістің құлдырауы, инфляция мен девальвациямен бірге жалғасуда, теңгенің құнсыздануы, тенгенің айналымы бұзылды. Кризистан шығу үшін Қазақстанға экономикасының қажет деңгейіне ауысы және өндірістің экологиялық таза технологиясына және экономикалық тиімді интенсивті капитал салымдары қажет, әлемдік және ішкі нарықта бәсекеге қабілетті жаңа өнім шығару қажет. Бұл мәселе оңай емес ол кешендік сипатты бар. Оны шешуде территориялық және табиғи-климаттық талаптарын өндірістің ұйымдық формасын жетілдіру де қажеттілігін есептеу керек.
Инвестиция ақша құралдары, мақсатты банкілік салымдар, пайлар, акциялар және де басқа да құнды қағаздар, технологиялар, машиналыр, қондырғылар, лицензиялар, соның ішінде тауар белгісіне, пайда табу мақсатында кәсіпкерлік қызмет объектісіне салынатын интеллектуалды бағалықтар, несиелер, кез келген мүлік немесе мүліктік құқықтар ретінде анықталады және осының бәрі – пайда табу мен әлеуметтік жақсы әсерлерге жету мақсатында.
Ресурстардың бөлінуі әкімшілік жүйесі жағдайында меншіктің бір түрімен жүзеге асатындықтан, инвестицияландырудың қаржылық және басқа түрлерінің бар екендігін отандық экономикалық ғылым қарастырылады. Жоспарлық экономика жағдайында инвестициялар ағымдағы шығындардан тек бір уақыттық сипатымен ғана айрықшаланатын залал түрінде көрінеді. Экономика ғылымы мен тәжірибесі дәлелдеп отырғандай, капиталдық салынымдар инвестицияның синонимі болып табылмайды, берілген термин ұқсас емес. Капиталдық салынымға қарағанда инвестиция түсінігі әлдеқайда кең. Батыс әдебиеттерінде қор нарығын қарастыруға баса назар аудармайды, себебі нарықтық экономикасы дамыған елдерде (АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Жапония ) инвестицияландыру бағалы қағаздар арқылы іске асырылады. Пол Самуэльсон инвестицияландыру туралы былай айтқан: «біз қоғамның нақты капиталының таза өсімін білдіретін нәрселерді «таза инвестицияландыру» немесе капитал қалыптасуы деп атаймыз. Тұрғындар үшін жерді, қолданыста жүрген құнды қағаздарды немесе меншіктіңкез келген түрін сатып алу инвестицияландыру болып табылады. У. Шарп инвестицияны былайша анықтады: «нақты инвестицияларға әдетте қандай да бір материалдық – көрнекті активтер түрінде инвестициялау кіреді, мысалы, жер, қондырғылар, зауыттар сияқты.» В. Бочаров инвестицияны табыстың тұтынуға жұмсала алмайтын бөлігі деп түсіндіріледі.
Жалпы инвестиция атап кеткендей ол қосымша, сыртан келген ақша, ал кәсіпорындар үшін өз мақсаттарын, бәсекеге қабілетті жағдайға жету үшін қажетті ресурстардың бірі. Көбінесе кәсіпорындар инвестицияларды белгілі бір жобада қолданады. Сол себептен кәсіпорындар жобаға инвестиция сала отырып қосымша табыс табады және өз өндірісін кеңейтеді, ал кәсіпорын инвестициялық жобаны өте нақты, ұқыпты бағалауды талап етеді. Осы курстық жұмыста инвестициялық жобаның толық мәні, бағалау әдістері және қазіргі кезде Қазақстан Республикасының кәсіпорындарының инвестициялық жобасын бағалау тиімділігіне әсер ететін проблемалары мен оларды шешу жолдары қарастырылады. Сонымен қатар «Сарыарқа» фирмасының инвестициялық жобасы бағаланады және Қазақстандағы инвестициялық жобаларға көңіл бөлінеді.
1. «Финансовый менеджмент». И.М.Карасева, М.А.Ревкина .М:.2007.

2. «Основы финансового менеджмента». Перевод с англ. 11-е изд.
Ван Хорн Вильямс ИД.- 2004- 992с.

3. Мақыш С.Б. «Банк ісі». Оқулық .- Алматы: ИздатМаркет, 2007.

4. www.google.kz

5. www.kase.kz

6. «Казахстан – Спекрт» журнал № 3 2003 год.

7. «Вестник Казну» журнал серия экономическая № 3 (67). 2008 год.

8. «Вестник Казну» журнал серия экономическая № 1 (59). 2007 год.
        
        Жоспары.
I. ... - ... ... - 37
2.1 Инвестициялық жобаның түсінігі
және оны ... - ... ... ... ... және ... фирмасының
инвестициялық
жобасы...........................................................
.....15 - 30
3. Инвестициялық жобаны бағалау тиімділігіне
әсер ететін проблемалар мен оларды шешу
жолдары..........................................................
...............................30 - 37
III.
Қорытынды............................................................
..............................38 - ... ... ... ... ... өтуі ... пайда болған жаңа термин –
инвестиция. Орталықтандырылған жоспарлау жүйесінің шеңберінде ... ... ... ... ... осы ... бойынша жаңа
құрылыс пен қайта өңдеуге, шаруашылық жүргізіп отырған кәсіпорындарының
кеңеюі мен ... ... ... ... капиталдық
салымдар), тұрғын үй мен тұрмыстық-мәдени құрылысқа ( ... ... ... ) ... ... қаржылық құралдар түсіндіріледі.
Қазақстан экономикасы қазір қиын ... ... ... ... мен ... бірге жалғасуда, ... ... ... ... Кризистан шығу үшін Қазақстанға
экономикасының қажет деңгейіне ауысы және өндірістің экологиялық ... және ... ... интенсивті капитал салымдары
қажет, ... және ішкі ... ... ... жаңа өнім шығару
қажет. Бұл ... оңай емес ол ... ... бар. Оны ... және ... ... ... ұйымдық формасын
жетілдіру де қажеттілігін есептеу керек.
Инвестиция ақша ... ... ... салымдар, пайлар,
акциялар және де басқа да ... ... ... ... ... соның ішінде тауар белгісіне, пайда ... ... ... ... ... интеллектуалды
бағалықтар, несиелер, кез келген мүлік немесе мүліктік ... ... және ... бәрі – ... табу мен ... жақсы әсерлерге
жету мақсатында.
Ресурстардың бөлінуі әкімшілік жүйесі жағдайында меншіктің бір
түрімен ... ... ... қаржылық және басқа
түрлерінің бар екендігін ... ... ... қарастырылады.
Жоспарлық экономика жағдайында инвестициялар ағымдағы шығындардан тек бір
уақыттық сипатымен ғана айрықшаланатын залал түрінде ... ... мен ... дәлелдеп отырғандай, капиталдық салынымдар
инвестицияның синонимі болып табылмайды, ... ... ... ... ... ... инвестиция түсінігі әлдеқайда кең. Батыс
әдебиеттерінде қор нарығын ... баса ... ... ... экономикасы дамыған елдерде (АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Жапония )
инвестицияландыру бағалы қағаздар ... іске ... Пол ... ... ... ... «біз қоғамның нақты капиталының
таза өсімін білдіретін нәрселерді «таза ... ... ... деп ... Тұрғындар үшін жерді, қолданыста жүрген құнды
қағаздарды немесе меншіктіңкез келген түрін ... алу ... ... У. Шарп ... ... анықтады: «нақты
инвестицияларға әдетте қандай да бір материалдық – ... ... ... ... мысалы, жер, қондырғылар, зауыттар сияқты.»
В. Бочаров ... ... ... ... алмайтын бөлігі деп
түсіндіріледі.
Жалпы инвестиция атап ... ол ... ... ... ... ... үшін өз мақсаттарын, бәсекеге қабілетті ... жету ... ... бірі. Көбінесе кәсіпорындар инвестицияларды белгілі
бір жобада қолданады. Сол ... ... ... ... ... ... ... табады және өз өндірісін кеңейтеді, ал ... ... өте ... ... ... талап етеді. Осы курстық
жұмыста ... ... ... ... ... ... және қазіргі
кезде Қазақстан ... ... ... жобасын
бағалау тиімділігіне әсер ... ... мен ... шешу ... ... ... ... фирмасының инвестициялық жобасы
бағаланады және Қазақстандағы инвестициялық жобаларға көңіл бөлінеді.
Инвестициялық жобаның түсінігі және оны ... ... жоба ол ... несиелеуге тән несиелеудің объектісі.
Жобалық ... ... ... ... ... ... мен ... алушылар, банктер, зейнетақы ... және ... ... ... етуші фирмалар ... ... және ... ... Осы жерден келесідей
ерекшелігін атауға болады, яғни инвестициялық ... іске ... ... ... пайдалануы туындайды. Яғни жобалық несиелеу ... көзі ... ... ... нарықтарынан тартқан ақшалар,
экспортты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және ... қайта құру және даму ... ... ... ... ... ... негізінен несие берушілерді кеңірек тарту, яғни
консорциумдардың несиелерін пайдалануды сипаттайды.
Жобалық несиелеу ... ... ... компанияға береді.
Себебі, бұл жерде жобаның құрылтайшылары несиенің қайтарылуына толық ... ... ... ... ... бойынша ақшалай қаражаттың
банктен қарыз алушыға қарай қозғалысы көрсетілген.
Қарапайым несиелеу ... ... ... тағы бір ... ... ірі ... ... жоғары мөлшерде капитал тартуға мүмкіндік туындайды.
Ал ұсақ компаниялар үшін ... ... ... ... ... мүмкіндік
шектеулі.
Жобалық несиелеуде жобаны іске ... ... ... жобаның басқа да қатысушыларына бөлуга мүмкіндік бар. ал ... ... ... ... бір ... ... ... құрылтайшылары мұндай несиелеу ... ... ... ... ... ... көрсетпейді, ол тек қана ... ... ... ... ... ... несие
құрылтайшының қаржылық жағдайының нашарлауына ықпал етпейді.
Жоғарыда атап отырғандай жобалық несиелеудің өзіне тән ... ... ... инвестициялау алдандағы сатыға көңіл бөлуді, яғни
инвестициялық жобаны іске асыруға мүмкіндік беретін іскерлік – ... ... мән ... ... ... Бұл өз ... ... іске асыруға және жобаға қатысуға байланысты шешім қабылдауға
мүмкіндік жасайды.
Инвестициялық ... ... ... ... жоба ... мәніне
тоқталайық.
Жоба – бұл белгілі бір бастапқы мәліметтері бар және нәтиженің болуын
талап ететін, сонымен бірге оны шешу ... ... ... ... түрлері болады: тұрғын үй немесе құрылыс объектісін
салу, инвестициялау ... ... ... жұмыстарының
бағдарламалары, кәсіпорынды қайта құру, жаңа ұйым құру, жаңа техника және
технологиялар жасау, кинофильмдер шығару, аймақты дамыту және т. ... ... іске ... заттай объектілер (ғимарат, ... ... ... табылса, онда жобаның анықтамасы келесідей түрде
анықталады.
Жоба – заттай объектілерді және технологиялық ... іске ... ... қаржылай, еңбек және басқа да ... ... және ... ... сондай – ақ олардың орындалуына
байланысты басқару шешімдерін және шараларын жасайтын ... ... ... ... ... жүйе.
Инвестициялқы жобаға төмендегідей екі жақты түсінік беруге болады:
• Ол белгілі бір мақсатқа жетуді қамтамасыз ететін, қандай да ... - ... ... ... шаралар;
• Ол қандай да бір іс - әрекеттерді жүзеге асыру үшін қажетті
ұйымдастырушылық-құқықтық және есеп ... ... ... ... жоба – алға ... мақсатқа жету үшін қандай да бір
жобаға капитал жұмсаумен ... ... ... жүйесін білдіреді.
Соңғы анықтама жобалық несиелеуге сәйкес келетін анықтама. ... ... ... ... ... ... ... кеңейтілетін немесе қайта құрылатын ғимарат,
кәсіпорын, құрылғылар;
• Жұмыс жасап тұрған кәсіпорындарда жаңа ... ... ... ... ... арттыру немесе қоршаған ортаны қорғау;
• басқа да инвестициялар.
Инвестициялау объектілерді мынадай белгілеріне ... ... ... көлеміне қарай:
• шағын жобалар ( 10-15 млн $ ... ... ... қажет ететін, еңбек шығыны - 40-50 адам – сағаттық
жобалар);
• ірі жобалар (капитал жұмсалымы – 1 млрд $ және одан ... ... – 2 млн адам – ... орта ... яғни ... және ірі жобалардың арасында
болатын жобалар.
2. іске асыру мерзіміне қарай:
• қысқа мерзімді жоба (1 жылға ... орта ... жоба (1 ... 5-7 жылға дейін);
• ұзақ мерзімді жоба (5 жылдан жоғары).
3. тәуелсіздік дәрежесіне ... ... ... ... іске ... және оның ... ... қажет ететін);
• өзара байланысты жоба ... іске ... ... тәуелсіз жоба (бірінің жүзеге асуы екіншісіне қарама-
қайшылық тудыратын және ... ... ... жоба - ... кеңейту және шығарылатын өнім түрлерін арттыру
жоспарын білдіреді.
Ірі жоба – ішкіжәне сыртқы нарықтағы сұранысты қамтамасыз ету ... ... ... жоспары.
Орта жоба - өндірісті қайта құру немесе ... ... ... ... ... ... ... деген сөз қолданылады.
Дүниежүзілік банкте қабылданған тәжірибеде жобалық ... ... ... болады./3/
|I. Инвестициялау алдындағы кезең ... ... ... ... ... (ТЭН –не ... жоспар құру) ... және ... ... бағалау ... ... ... қабылдау |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... Жоба ... ... ... ... алу және іске қосу ... ауыстыру ... ... ... ... жағдайындағы жобалық несиелеудің күрделі сатысына
инвестициялау алдындағы ... ... ... ... несиелеу үшін,
біріншіден, жобаның тұжырымын жасау қажет,екіншіден оның ... ... ... ... ... жасау қажет, төртіншіден, сапалы бизнес жоспарды даярлап, оны
іске асыру мәселесін қарастыру керек. /3/
Инвестициялық жобаларды қаржылық ... ... ... ... ... ... ... рөл атқарады. Себебі, басқа жобаның
талдауларында оң сипаттағы ... ... бәрі оны ... ... ... қабылданбауы мүмкін:
• тауарларды немесе қызметтерді сатудан түскен ... ... ... ... орнын толтырмаса;
• инвестицияның рентабельдігін қамтамасыз ететін пайда алу;
• инвестицияның белгілі-бір мезгілде өзін-өзі өтеуі.
Инвестициялық операциялардыың мұндай нәтижесінің ... ... ... жоба ... ... ... қаражат жұмсаудың қаржылық және
экономикалық параметрлерін бағалаудың басты ... ... ... ... іске ... ... қиын, себебі, оған келесідей факторлар әсер
етеді:
1. инвестициялық шығындар бір-ақ рет ... ... ұзақ ... ... ... рет ... мүмкін;
2. инвестициялық жоба іске асырудан алынатын нәтиже процесінің
ұзақтығы (яғни, бір жылдан жоғары);
3. ұзақ ... ... ... ... ... аспектілерін бағалау барысында белгісіз жағдайларға,
яғни тәуекел қателіктеріне әкелетіні сөзсіз.
Міне осы ... ... ... инвестициялық жобаны бағалаудың
арнайы әдістерін жасау, соның негізіндерінде инвестициялық ... ... ... ... қабылдаудың негізін жасауға мүмкіндік
береді.
Жоғарыда атап кеткен жобалық айналымның бірінші кезеңнің техникалық ... ... ... мен ... бар. толығырақ тоқталсақ.
Белгілі бір техникалық – ... ... ... ... мен ... ... ең ... нұсқасын табу процесі
оңтайландыру деп аталады.
Инвестиицялық жобаларды келесідей топтауға болады:
1. жобалау обектінің деңгейі бойынша;
2. бағалау ... ... ... ... ... ... ... объектінің деңгейі жөнінде 4 деңгейде ажыратуға болады:
• шаруашылық - техникалық кешен (тау –кен ... ... ... ... ... Ол ... ... өндіру,
байыту, балқыту процестерін кірістіреді;
• шаруашылық - техникалық кешеннің құрылымдық ... ... ... фабрикасы, қайта өңдеу цехі);
• тау – кен кәсіпорынның ... ... ( ... ішкі көлігі,
шахтағы, карьерлік көлік).
• Кен қызу жөніндегі технологиялық процестер мен операциялар
(бұрғылау,арттыру, тиеу, ... ... ... ... шығындардың әр түрлі уақытқа қатыстылығы,
анықтаушы ... ... ... ... ... мерзімімен байланысты мыналарға бөлуі ... ... ... Статикалық міндеттер шешімім мына келесі шарттарға сай болуы
қажет: бағалу ... ... әр ... ... және ағымдағы шығындар
өзгеріссіз және азғантай өзгеруі (5-15 пайыз); ... ... мен ... және ... да ... ... ... салыстырмалы түрге
келтірілуі. Статикалық әдәстерге тау-кен жабдықты, кен қазбаларын жүргізу
тәсілін, желдету, құрғату және де ... да ... ... ... ... мен бағалау жатуы мүмкін. Динамикалық есептер келесі
берлілер бойынша сипатталады: ... ... ... және ... ... ... ... жыл бойы бағалардың өзгеруімен; жұмыс
көлемінің, пайдалы кең байлық сапасының, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... және ашу жұмыстарына
шығындардың әр түрлі уақытта жұмсалуымен;күрделі шығындарды тек ... ... ғана ... ... тағы кен ... ... ... жұмсау
керектігімен
Пайымдау негізін таңдау қойылған мәселенің міндет артуымен, яғни
инвестициялық жоба алдына қойылған мақсатпен, бағалау ... ... ... жобалардың бірінші және екінші деңгейдегі
объектілерге экономикалық ... ... ... ... ... және олардың ... ... ... ... Ал үшінші және төртінші ... кри ... ... ... өзіндік құнның ең аз
мөлшерін және өтімділік мерзімін азайту ... ... ... ... ... жұмыстарды құрайды:
• Жоба жасау алдындағы зерттеу;
• Инвестициялық мүмкіндіктердің техникалық-экономикалық зерттеу;
• Инвсетициялық жобалар немесе техникалық-экономикалық негіздеу,
бизнес ... ... ... ... және объекті жаңадан салу мен
пайдалану кезінде түзетулер енгізу.
Техникалық-экономикалық ... ... мен ... бас ... ... ең жақсы нұсқасын негіздеу мен таңдау кезінде керек
немесе әр ... ... ... ... нұсқаларын бағалау,
құрылысты ұйымдастыру үшін несие алу, жабық сатып алу үшін керек.
Жобаны ... ... ... ... ... ... барлау және қндіруге арналған өтінімді негіздеу;
• Жер бөліп беру жобаны негіздеу;
• Болашақ жобаның қоршаған ортаға тигізетін ... ... ... ... ... болса да тез ең аз ... көп ... ... ... ... ... ... 2-3
нұсқасын инвсетициялық жобаның келесі кезеңінде тікелей жете салыстыруға
таңдауға мүмкіндік береді.
Инвестициялық жобалардың техникалық-экономикалық ... ... ... ... ... зерттеуді баға нарығын,
инвестициялық мүмкіндіктерді ... оны өтеу ... ... зерттеуді аладын ала қарастырады.
Экономикалық есептер инвсетициялық жобалардың техникалық-экономикалық
негіздеу сатысында болашақ кәсіпорын қызметінің 3 түрі ... ... әр ... ... мен шығындарды жете анықтауды қарастырады:
• Инвестициялық;
• Операциялық және қаржылық.
Сонан соң осы ... ... әр ... ... ... ... зерттелінеді, яғни ақша ағындары.
Жобаның таңдау түрі болмасын және олардың техникалық, технологиялық,
қаржылық, салалық аумақтық ерекшеліктеріне қарамастан ... ... ... ... мына келесі принциптер жатады:
• Жобаның барлық өміршендік кезеңі бойы қарап талдау;
• Барлық ақша ағындарын үлгілеу;
• әр ... ... ... салыстыру талаптарының
салыстырымдылығы;
• оң нәтижелік пен барынша жоғары тиімділік принципі;
• уақыт факторын есепке алу;
... ... мен ... ... ... ... аса маңызды салдарын есепке алу;
• жобаға әр түрлі қатсушылардың түгелін есепке алу;
• инвсетициялық ... ... ... ... ... есепке алу;
• инфляция әсерін есепке алу;
• сандық нысанда белгісіздік пен ... ... ... ... ... ... есептік кезең бойынша бағаланады, ол
жоба басынан оның аяқталуына дейінгі уақыт аралығын ... ... ... ... ... жұмсаған күннен бастап анықалады.
Инвестициялық жобаны іске ... ... ... табу үшін оның
тиімділігін бағалау өте қажет элемент. Инвсетициялық ... ... ... ... ... ... ... анықтауды
сипаттайды.
Инвестициялардың тартымдылығын бағалау көрсеткіштеріне мыналар жатады:
• таза ... ... ... әдісі;
• инвестицияның рентабельділігін есептеу әдісі;
• ішкі пайда ... ... ... ... өтелу мерзімін есептеу әдісі.
Инвестицияны талдаудың таза ағымдағы құнын анықтауға ... ... ... ... іске ... ... фирманың
құндылығын арттыру мынадай екі бірдей алғышарттардан туындайды:
1. кез келген фирма өзінің бағалылығын жоғарлатуға ұмтылады;
2. әр уақыттағы ... ... ... ... құн (NPV) – бұл инвсетициялық жобаны іске ... ... ... ... мен оларды ағымдағы дисконтталған құны және
жобаны іске асыру үшін қажетті барлық шығындарды ... ... ... ... айырманы білдіреді.
CF1 – (ағылшынша Cash flow) ақшалай ... t – ... ... ...
I0 - ... ... ... қаражаттар жұмсалымы.
CF1 - ақша ағының түсуі мен жұмсалуы. әр қадамда ақша ағынының мәні
сипатталынады:
• түсіммен – осы ... ақша ... ... ... – осы ... ... ... сальдо (актив балансы, нәтиже) - түсім мен жұмсалу ... ... ... ... әр ... қызметтер ақаш қаражатының
қозғалысынан тұрады:
1. инвестициялық қызметтен ақша ағыны Fu (t);
2. ... ... ақша ... ... ... ... ақша ... Fk(t);
Операциялық қызмет – кәсіпорынның, ұйымның табыстабу жөніндегі негізгі
қызметі менинвсетициялық және қаржы қызметіне қатысы жоқ өзге де ... ... – ұзақ ... ... мен ... инвестицияларын
сатып алу және ... ... ... - ... ... мен қарыз
қаражаттарының мөлшері мен құрамындағы өзгеріс нәтижесі болып табылатын
кәсіпорын қызметі.
Әр ... ... ақша ... ... ... есеп ... ... мынадай ақпарат берілуі тиіс:
1. ағымдағы есеп беру кезеңіндегі түсетін және ... ... ... ... есеп беру ... ... ... операциялық, инвсетициялық
және қаржылық қызметтер туралы.
Операциялық қызметке байланысты ақша қаражаттарының қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... – ақша
қаражаттарының негізгі түрлерінің түсуі мен төлеуін анықтайтын әдәс. Бұл
әдіс әрбір ақша ... мен ... ... ... ... негізделген. Тікелей әдіс ... ... ... есептің әрбір бабындағы түзетумен түсіндіреді. Мұндай
жағдайда өнім өткізуден алынған түсіммен бастап одан ... ... ... алу, ... ... мен ... ... төлемдер
және тағы басқа төлемдер шегеріледі. Қорытындысында операциялық ... ақша ... ... ... ... әдістерді қолданған жағдайдағы операциялық қызметтің
нәтижесінде туындайтын ақша қаражатының ағынына ... ... - ... ... ... түсім; тауарлы-
материалдық қорларды жеткізуден және өызмет көретцден түскен
аванстар; түрлі сипатта сыйақы ... ... ... ... басқа да және өткізуден тыс табыстар,
басқа түсімдер;
• жұмсалуына жатады - ... ... ... ... ... ... және көрсетілген
қызметтерге берілген аванстар; материалдар мен тауарлар ... мен ... ... ... ... ... басқа да төлемдер; ... ... ... ... тыс қорлармен есеп айырысу; проценттерді
төлеу; басқа да төлемдер.
Инвестициялық қызмет – ұзақ мерзімді активтерді сатып алу мен ... ... беру мепн алу ... ... Инвсетициялық қызметтің
нәтижесінде пайда болған ақша қаражаттары қозғалысының мысалы:
1. ақша қаражаттардың түсуі:
• негізгі құралдарды, басқа да ұзақ ... ... ... емес активтерді сатудан түскен түсімдер:
• қаржылық инвестицияларды ... ... ... ... ... ... ... басқа түсімдер.
2. ақша қаражаттарын алу (отто):
• күрделі жұмсалымдар;
• негізгі ... ... емес ... және ... ... мерзімді активтерді сатып алу;
• қаржылық инвсетицияларды сатып алу;
• басқа да заңды тұлғаларға несие беру;
• басқа да ... ... ... ... бухгалтерлік баланстың ұзақ мерзімді активтерді
қосатын бөлімінде бейнеленеді. Оған тағы да бухгалтерлік баластың ... ... ... бейнеленетін қаржылық инвестицияларға әсер ететін
операциялар жатады. Инвестициялық қызметтер акцияларды және ... мен ... ... ... ... мен ... ... қызметтердің нәтижелері туралы есепке бейнеленіп табылады.
Қаржылық қызметтен түскен ақша ағынының түсіміне ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарды жұмсаудан;
• акцияларды және басқа да құнды қағаздарды шығарудан;
• банктен ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді несиелерді алу.
Қаржылық ... ақша ... ... ... жатады:
• бакнтік несиелерді өтеу;
• меншікті акцияларды сатып алу;
• дивидендтерді төлеу;
• басқа төлемдер.
Ақша ағынымен қатар инвсетициялық жобаларды ... ... ... ... оны сипаттайды:
• қорланған түсім;
• қорланған жұмсалу және қорланған сальдо
Олар есептік кезеңнің әр ... ... және ... ... ... ақша ... ... болып табылады.
Егер де жобаның таза ағымдағы құны NPV оң көрсеткішті көрсетсе ... ... іске ... ... ... ... ... оның пайдасына жүреді, яғни ол жобаны тиімді жоба деп атайды.
Инвестицияның рентабельділігінің (PI) ... ... бұл ... құнды анықтау ... ... ... - ... ... 1 ... шаққандағы құндылығын
анықтайтын көрсеткіш болып табылады. Рентабельділікті анықтау ... ... ... ... көрсеткішті кейде « табыс-шығын »
коэффициентті деп атайды.
Егер де NPV оң ... ... PI ... ... ... (PI > 1 ), ... NPV < 0 ... онда PI 1 үлкен ... ... ... жоба ... –ға ... ... яғни оны ... абсолюттік тиімділігі
ретінде қару талдаушыға инвестициялық жобаны келесідей екі аспектіде
зерттеуге ... ... оның ... инвестициялық жобаның тұрақтылық шамасын
белгілеуге болады.
Екіншіден, PI инвестицияны талдаушылар үшін әр түрлі инвестицияларды
саралаудың сенімді ... ... ... бағалаудың қарапайым әдістері бұл ақшалай түсімдермен
шығындарды дисконтау тұжырымдамасы сияқты, инвестицияның ... ... ... және ... қолданып келе жатқан инвестицияны бағалау
әдістері қатарына жатады. Бұл қарапайым әдіс қосымша ақпарат алуға ... және ... ... қаражат жұмсау тәуекелділігін төмендетеді.
Инвестицияны бағалаудың ең ... ... бұл ... ... ... ... болып табылады. Бұл әдіс инвестицияның бастапқы
сомаларын жабу үшін мерзімін ... ... ... ... ( PP – payback period ) есептеу формуласы келесідей:
PP (payback period) = -I0 + CF1 + CF2 +CF3 + … + CFt = - I0 + ...... ... - ... ... ( Σ ) – инвестициялық жобаны іске ... ... ... ... сомасы.
Ішкі пайда нормасын есептеу әдісі. Ішкі пайда нормасы немесе
инвестицияны өтеудің ішкі ... ( IRR – internal rate of return ... – мәні ... инвестициялауға бағытталған қаражаттың өтелу деңгейін
және табиғаты жағынан қаржылық менеджменттің ... да ... ... ... әр ... жақын келеді. Экономикалық
табиғаты жағынан, ішкі пайда нормасына ең жақыны.
Банктердің өз жинақ шоттарына қойылатын ... ... ... (яғни күрделі пайыздық есептеу сызбасы бойынша ... ... ... ... ... пайыздық есептеу сызбасы бойынша бір жылға ссуда бойынша нақты
пайыз мөлшері.
IRR – ... ... ... ... ... ... коэффициентін білдіреді. Бұл коэффициент таза
келтірілген құнды нөлге теңестіреді. Бұл ... мәні ... ... ... ... шегін белгілейді.
Егер IRR –дің мәні r арқылы белгілесек, онда r –ді мынадай формуламен
табамыз:
Бұл көрсеткіштерді есептеуде ... ... және ... ... тұрғызу әдістері қолданылады.
IRR бойынша жобаны таңдау келесідей түрде жүзеге асырылады:
а) егер IRR > r – жоба ... егер IRR < r - жоба ... егер IRR = r – ... ... таза ... ... ... шешімді қабылдауға болады.
Жалпы осы аталған әдістер арқылы кез келген инвестициялық жобаны
қаржыландырмас ... оны ... ... Егер де дұрыс емес, қате
бағалаған жағдайда инвестициялық ... ... ақша ... ... көптеген шығындар шегеміз! Қазіргі кезде инвестициялық жобаның дұрыс
бағалануы Қазақстан экономикасына өте көп мөлшерде ... алып ... ... ... ... ... ... көмек болады, ал
бұл халықтың жағдайын дамытады.
Сол себепті Қазақстан Республикасындағы ұсынылған нвестициялық жобалар
мен «Сарыарқа» кәсіпорынның инвестициялық жобасын ... ... ... ... пен ... әсерін, жоғары да аталған ... ... ... ... ... және «Сарыарқа»
фирмасының инвестициялық жобасы.
Жалпы инвестициялық жобаны жүзеге ... ... ... елімізде
егемендік алғалы, экономикамызды жақсарту мақсатында қолданып келе жатыр.
Мысалға қазірге дейін көптеген инвестициялық ... ... 2005 ... ... құны 200 миллион долларға бағаланған 8 инвестициялық жоба
басталады. Бұл туралы Қазақстанның Даму банкісінің ... ... сол ... ... ... ... ... қабылдауында
болғанда хабарлаған. Банк қаржысы жоғары технологиялық, инфрақұрылымдық,
кластерлік жобалар мен ... ... ... ... ... банк ... сыртқы базарға шығару көзделген. Оның ішінде
«Райымбек СУАР» ЖШС-нің жобасы Қытай Халық Республикасында іске асырылуда.
Жобалардың ... құны 53,5 ... ... оның ... ... 11,7 млрд.теңге. қор бюджеттік бағдарламаларды каржыландыруға
қатыспайды. Қордың негізгі мақсаты - ... ... және ... ... ... ... жарғылық капиталдарына қатысу жолымен экономиканың
шикізаттық емес ... ... ... ... ... құру
бойынша жеке меншік сектордағы бастамаларға қаржылық қолдау көрсету болып
табылады.
Қарашығанақ Петролиум ... Б.В. ... ... ... кеніші әлемдегі мұнай-газ конденсаты кеніштерінің бірі. Кеніш
280 шарты километр аумақты алып жатыр, оның ... 1,2 ... ... мен конденсат және 1,35 триллион текше метр газ бар. Бүгінгі таңда
Қарашығанақ Қазақстандағы 5,5 ... ... ... шетелдік капитал
салымымен ірі инвестициялық жоба болып табылады. (қосымша инвестициялық
жобалар. /4/)
| | | |
| ... ... АҚ ... АҚ ... ... бетонын |
|«ҚР ауылшаруашылық машина |Қаржы Министрлігі |өндіру бойынша ... ... ... |«Іс - ... ... ... |
|құру» ... ... | |
| | ... |
|корпоративтік кеңесші, |заңдық кеңесші ... ... ... | | |
| | | ... Шыны ... ... ЖАҚ ... құрылыс |
|ААҚ ... ... ... АҚ ... территориясында сауда |жабдықты және ... ... ... - ... ... ... құрылыс |
| ... ... ... ... жол |
| ... ... ... |
|жобаны ... ... ... | |
| | ... ... |
| ... бойынша | |
| ... | |
| | | ... ЖШС ... Video ... ... ... техникаға |System» жарнамалық |Elevators & ... ... үшін ҚР ... ... Astana» |
|территориясында қызмет | |ЖШС ... ... ... ... | ... ... |жарнамалық | |
| ... іс - ... ... |
| ... ұйымдастыру|жабдықтарды өндіру, |
|қаржылық кеңесші, жоба |және сату» ... және ... | | |
| ... ... ... ... |
| ... координаторы | |
| | | ... Heavy ... ... Astana» ... ... ... | ... АҚ ... ... құрылысы |«Астана қаласында |«Техника паркін ... және ... ... ... және ... ... ... |модернизациялау |
| ... ... ... ... |инвестициялық жоба» | ... | ... ... |
| ... Даму ... бойынша |
| ... АҚ – на ... ... |
| ... ... | |
| ... | |
| | | ... «Booz | ... ... ... ... қ. ... ... |
|өкілдігі | |АҚ ... ... ... | ... іс - ... ... |«Солтүстік Қазақстан|
|әрекетін ... ... 2015 ... ... және ... даму |
| ... ... жасау» |
|салық кеңесшісі | | |
| ... ... ... талдау, |
| ... және ... және ... |
| ... қызмет | |
| ... | |
| ... | |
| | | ... ... | | ... ... | | ... | | ... ... | | ... іс | | |
|- ... ... | | ... ... | |
| | | |
| | | ... ... | | ... ... | ... корпоративтік| | ... | | ... ... ... ... ... кешенді түрде заңмен сүйемелдейтін, сонымен қатар ... ... ... консалтингтік қызметтің кең ауқымын көрсететін
өз іс - әрекетін 2005 жылдан бастап жүзеге асырып ... ... іс ... ... бағыттары: Құқықтық бағыт, ... ... ... сүйемелдеу, Маркетингтік талдаулық зерттеулер және
баға. Компанияда құқықтану, қаржы, жоба басқару, қаржы ... ... ... іс - ... ... ... ... мол жоғары
дәрежелі мамандар қызмет атқарады.
«БизнесЭксперт-М» консалтингтік компаниясы ... ... ... және ... ... және
консалтингтік компаниялармен («Экономикалық зерттеулер институты» АҚ
(Қазақстан), «BKR ... ... АҚ ... ... консалтинг» ЖАҚ
(Ресей) және тағы басқаларымен), ... ... және ... (ҚР ... бойынша комитеті, Астана қаласының әкімшілігі,
BAS Program, USAID Корпорация ПРАГМА) ... ...... ... 2006 жылы ... ... ... үкіметі және Еуропалық
қайта құру және даму банкі тарапынан қолдау көрсетілетін BAS Program ... ... ... ... ... компанияларының тізіміне
енді.
«БизнесЭксперт-М» компаниясы ... ... ... ... ... Мұнайгаз саласындағы заңгерлердің Қазақстандық Ассоциациясы;
• Астана қаласы кәсіпкерлерінің ... ... ... ... ... кәсіпкерлері мен жұмыс берушілерінің Қоғамдық
Одағы;
• Қазақстанның салық төлеушілерінің Ассоциациясы;
• Қазақстан Республикасының Сауда - Өнеркәсіптік Палатасы;
Өкілдіктері және ... ... ... ... ... ;
• Бішкек.
«Эйр Астана» әуекомпаниясы Қазақстанның ... ... ... бөліп отыр. «Эйр Астана» АҚ ... ... ... ... ... ... ... ірі инвестициялық жобаны іске қосты. ... ... 2 ... ... жуық ... ... Бұл ... арнайы техниканы
сатып алу мақсатында ғана емес, сонымен бірге ... ... алу, ... ... мен осы арнайы техниканың
жүргізушілерін оқыту, арнайы ... ... оған ... ... мен ... ... үшін ... болады. Жоба 18 ай
мерзімге есептелген. Қазақстан Республикасының аймақтық әуежайларын жаңарту
қажеттігі жобаны іске ... ... ... ... жаңа заманғы
арнайы техникамен, әртүрлі мұзданудан ... ... ... Бұл қыс мерзіміндегі қиын ... ... ... ... ... ... тиіс. Аэродромдардағы беткі төселімдерді өңдеу мақсатында мұздануға
қарсы қызмет ... ... 6 ... алу ... ... ... іске ... алғашқы қадамын жасады. Олардың 2-і Астана
қаласындағы торапты әуежайға ... ал ... ... ... ... ... және Шымкент қалаларының әуежайларына беріледі. Бұл
қалалардың әуежайларында «Эйр Астана» әуекомпаниясы қыс ... ... ғана ... ... бірге Эйрбас 320/321 және Боинг 757-200 ұшақтарымен
де рейстер орындай бастаған болатын. Жерде қызмет көрсету ... ... «KLM ... ... ... екі аптаның ішінде жеткізетін
болады.  Әуекомпания сонымен қатар мұздануға қарсы қызмет көрсету үшін
пайдаланылатын технологиялар ... ... бар ... ... ... ... үшін арнайы тренинг өткізуді жоспарлап ... ...... ... Әуе Көлігі Ассоциациясы) толық ... ЕАҚА ... ... Қауіпсіздігі Агенттігі) JAR-145
куәландырған ұшақтарға техникалық қызмет көрсететін ... ... ... ... ... ... мен BAE Systems ... біріккен кәсіпорын, оның 51% Үкімет, ал 49% BAE ... ... ... ... ... ... ... қазіргі
заманғы В767-300, В757-200, А321, А320 және F50 ... ... ... жылғы жағдай бойынша Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша
қаржыландыруды талап ететiн инвестициялық жобалар ... т/б ... ... ... |
| | ... |
| | |сы | ... ... | |216 356 |261 356 ... ... құны | |65 000 |65 000 ... ғимараты бойынша |150 000 | |150 000 ... ... | | | ... ... ... | | | ... төлеу – барлығы |796 000 | |796 000 ... ... | | | ... ... |750 110 | |750 110 |
|- ... құны | | | ... | | | |
|- ... ... |39 726 | |39 726 ... | | | |
|- ... ... (9000 еуро) |6 114 | |6 114 ... ... ... ... 500 | |42 500 ... ... 1% |7 500 | |7 500 ... кеден алымдары мен|1 600 | |1 600 ... 800 110 * 0,002 = 1 600 | | | ... ҚҚС – 15% |120 257 | |120 257 ... * 0,15 = 120 257 | | | ... ... ... |100 000 | |100 000 ... көрсетілмегенінен | | | ... | | | ... ... |30 000 | |30 000 ... |1 278 942 |326 356 |1 614 298 ... қоры |260 000 | |260 000 ... ... ақы (2%) |27 659 | |27 659 ... ... ... |69 147 | |69 147 ... | | | ... мерзімі уақытында |172 866 | |172 866 ... ... | | | ... |1 817 614 |326 356 |2 143 970 ... құны біршама жақын жасалған. Мұндағы құрал-жабдықтар құны,
қосу-құру жұмыстары және қызмет көрсететін ... ... ... ж. ... ... фирмасымен жасалған келісім шартта
анықталып, бағасы келісілген.
Аталған жобаны қаржыландыру көздеріне қарай олардың өзара үлесін, оның
ішінде банктің ... үлес ін ... ... бар. ол туралы 2-
кестеден көруге болады.
2-кесте. Жобаны ... ... ... ... ($)
|Көздері ... ... ... |
| | ... ... ... % |
| | ... |бейнеленуі | ... ... |192 659 |192 659 | |10,1 ... ... | | | | ... | | | | ... ... |326 356 | |325 356 |17,2 ... ... | | | | ... | | | | ... |1 382 942 |1 382 942 | |72,7 ... |1 901 957 |13 288 240 |326 356 |100,0 ... ... ... ... ... сома 1 901 957 $
құрайды. Оның ішінде: ... іске ... ... ... – 519 015 $ ... ... ал, ... жұмсалымы – 1 382 942$
немесе 72,7% ... ... ... ... аталған фирманың айналым
капитал шеңберіне қатысу үлесінің өте жоғарылығын ... ... ... ... ... және ... ... толыту үшін 1 382 942 $ сомасында
қажет. Ал, «Сарыарқа» фирмасының жобаланған ... ... ... ... меншікті қаражат есебінен жүргізіледі.
Жобаны қаржылық талдау несиенің басты қайтару көзі болып ... ... ... ... ... талдаудан басталады. Фирманың
балансы мен пайда және зиян ... ... ... ... талдауға фирманың ақшалай қаражаттары қозғалыс
туралы 5 жылға жасалған кестесі 3-кестемен ... ... ... ... ... фирманың ақшалай
қаражаттар тасқынын есептеу үшін 5 ... ... ... ... ... ... ... шегріп тастап, нәтижесінде мынадай
көрсеткіштерге қол жеткіземіз, яғни ... ... ... : 1жылы –
630 287 $, 2жылы – 222 287 $, 3жылы – 428 242 $, 4жылы – 423 053 $ ... ... $ ... кестені талдаудан фирманың банктен алатын ... ... ... яғни ... қаражаттарының жеткіліктілігін байқауға
болады. Дегенмен де, бұл ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып, оның алған несиені қамтамасыз
етеуін талап етеді. ... ... ... етуі бұл екінші реттегі
несиені қайтару көзін құрайды.
3 – кесте. «Сарыарқа фирмасының ақшалай ... ... мың ... ... |1жыл |2жыл |3жыл |4жыл |5жыл ... жылдар | | | | | ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... |1 063 ... 754 |2 515 754 |2 515 ... ... ... ... |1 063 ... 754 |2 515 754 |2 515 754|2 515 754|
|ақшалай қаражат | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... құны |772 162 |1 639 217 |1 639 217 |1 639 ... 217|
|Тауарлы-материалдық |-534 231 |73 795 |0 |0 |0 ... | | | | | ... ... ... |158 132 | 221 385 |0 |0 |0 ... | | | | | ... ... ... 536 |240 150 |0 |0 |0 ... ... ... 132 | 221 385 |0 |0 |0 ... | | | | | ... ... ... 000 |93 800 |0 |0 |0 ... ... |142 245 |142 245 |142 245 |142 245 |142 245 ... | | | | | ... ... қарыз|6 940 |9 005 |0 |0 |0 ... ... |69 833 |167 600 |167 600 |167 600 |167 600 ... ... |52 711 |126 506 |126 506 |126 506 |126 506 ... бажы мен |58 711 |140 427 |140 427 |140 427 |140 427 ... ... | | | | | ... ... |24 195 |150 822 |156 008 |161 194 |166 380 ... | | | | | ... ... |34 574 |0 |0 |0 |0 ... ... | | | | | ... ... |433 111 |2 293 467 |2 087 513 |2 092 699|2097 885 ... қаражаттар | | | | | ... ... |630 287 |222 287 |428 242 |423 056 |417 869 ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... |345 736 |0 |0 |0 ... ... | | | | | ... ұзақ ... |0 |-345 736 |-345 736 |-345 736 |-345 736 ... | | | | | ... ... |69 147 |69 147 |51 860 |34 574 |17 287 ... ... |69 147 |69 147 |367 596 |380 309 |363 022 ... | | | | | ... ... |192 691 |753 799 |906 938 |937 584 |980 331 ... | | | | | ... ... |753 799 |906 938 |937 584 |980 331 |1 035 ... | | | | | ... ... ... ... мынадай кепілмен
қамтамасыз етіледі:
• баланстың құны ... тг ... 536 347 $ ... ... 2008 ... 1-ші тамызға берілген баланс
бойынша негізгі құралдардың ... 3 ... ... ... (2-қабаты кеңсе және 1- қабаты супермаркет);
• баланстық құны 33 113 831тг немесе  522 712 $ үлгілік типтегі
өндіріс ... құны ... тг ... 490625 $ ... ... есік ... ... технологиялық құрал
–жабдықтары.
Осы негізгі құралдардың жалпы құны 98 172 525 тг немесе ... ... Бұл ... ... ... ... берілмеген және оған ешқандай
да іздестіру жоқ. /5/
Сонымен қатар, осы жоба ... ... ... ... құы 750 110 ... ... ... 450 066 $ тең құрал-жабдық кепілге берілуі мүмкін.
Кепіл болатын мүмліктің жалпы құны 1 999 750 $ ... Бұл ... ... да ... ... ... әдістер
қолданылады.
1. Банк несиесінің қтелу мерзімі (РР)
|Жылдар |Ақшалай қаражаттардың қозғалысы, $ ... $ |
|0 |- ... |- ... |
|1 |630 287 |- ... |
|2 |222 287 ... |
|3 |428 242 ... |
|4 |423 056 ... |
|5 |417 869 ... ... ... ... ... = 1 жыл +752 655/ 222 287 = 3жыл 4 ай
Мұндағы 1- ші жыл жеңілдікпен берілгендіктен жобаның ... ... ... табысы пайдаланылып және оның бастапқы инвестициялау
сомасына қатынасы арқылы есептелінеді.
2. Таза ... құн ... ... ... ... құн, $ |
| ... $ |(5%) | |
|0 |- ... |1 |- ... |
|1 |630 287 |0,95 238 ... |
|2 |222 287 |0,90 703 ... |
|3 |428 242 |0,86 384 ... |
|4 |423 056 |0,8 227 ... |
|5 |417 869 |0,78 353 ... |
Таза ағымдағы құн ...... $ тең. Бұл ... оң ... болуы жобаның тиімділігін көрсетеді.
3. Инветиция рентабельдігі (РI)
|Бастапқы инвестициялар, $ |Таза ағымдағы құн, $ ... |
| | ... ... |464 344,63 |0,34 ... ... мәні – 0,34 ... ішкі ... нормасы (IRR)
|Жылдар ... ... ... $ |
|0 |- ... |
|1 |630 287 |
|2 |222 287 |
|3 |428 242 |
|4 |423 056 |
|5 |417 869 ... пайда нормасы 17%-ға тең.
Жобаны несиелеу шарты келесідей:
1. пайыз мөлшерлемесі – 5% жылдық;
2. ... ... ... – 5 жыл;
3. жеңілдік жылы – 1 жыл.
Сондай ақ банк ... және оған ... ... ... ... ... белгілейді. Оны 4 – кестеден көруге болады.
4 – кесте. «Сарыарқы» фирмасының несиені және ... ... ... ... ... |Пайызды |Негізгі ... |
| ... ... ... ... төлеу |тиісті негізгі|
| |қарыздың сомасы | ... ... ... |
|1 |1 382 942 |69 147 |0 |1 382 942 |
|2 |1 382 942 |69 147 |345 736 |1 037 207 |
|3 |1 037 207 |51 860 |345 736 |691 471 |
|4 |691 471 |34 574 |345 736 |345 736 |
|5 |345 736 |17 287 |345 736 |0 ... ... бағалау тиімділігіне әсер ететін проблемалар
мен оларды шешу жолдары
Кез келген фирмалар үшін ... ... ... әрі ... олар үшін өте жақсы және олар сондай деңгейге жету үшін ... ... ... ... ... формулалар арқылы қол
жеткізуге тырысады. Ал осы атаған ... әсер ... ... ... ... ... ... көлемі. Ішкі табыстылық нормасының көрсеткіші (IRR)
салыстырмалы мөлшер болып табылады, ... ... ... ... салу ... қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді.
Жобалар инвестициялар көлемі бойынша ерекшеленсе, бұл ерекше ... ... ... өнімдерін жүктеу үшін жеке базаны - ... ... ... жоспралайды. Орналасуының екі нұсқасы бар.
базаның орналасуына байланысты жобаның табысы мен шығыны ауысады.
Әр жерде ... ... ... ... ... көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... 1 ... 2 ... мың АҚШ ... |370 283 |17 497 ... ... жыл |10 |10 ... ставкасы, % |15 |15 ... % |22 |22 ... мың АҚШ ... |119 195 |4 658 ... ... таңдау ішкі табыстылық нормасы критериі негізінде
орындалса, онда жобалар тең мәнді ... ... ... таза ... ... 1–ші ... және 2-ші ... салыстырғанда үлкен табыс
көлемін береді. Осылайша, егер компанияда 1-ші ... ... ... ... ... онда ақша салудың дәл осы нұсқасын
таңдаған дұрыс.
2. ... ... Ішкі ... ... ... (IRR)
капитал бағасы IRR – ден төмен болатын жоба ұтымды деген қорытынды
жасауға мүмкіндік ... ... егер ... бағасы және
сәйкесінше салыстыру ставкасы әр жағдайда әртүрлі болады. ... ... ... ... ... ... тиімді жобаны
ұстауға мүмкіндік бермейді.
Мысалы: Холдингте нарықта сұраныс бар: балықты қайта өңдеу бойынша
зауыт құрылысы (3 ... және кен ... ... құрылысы (4 жоба). 3
–ші жобаны іске асыру ... ... ... ... тарту мүмкіндігі
бар. 4-ші үшін жабдықты лизингке алу мүмкін емес. Екі жобаға да қаржылық
ресурстар жеткіліксіз және ... ... үшін ... ... ... ... ... біреуін екі тәсілмен: жаңа инвестор-
меншік иесі немесе несие есебінен ... ... ... ... ... ... ... бағасы 15%, ал жаңа меншік иесінің
қатсымен қаржыландырғанда 35% дейін артады.
IRR көрсеткішіне ... IRR ... ... 4-ші ... ... шешім қабылданады. Алайда, егер 3 және 4 ... ... ... таза ... ... ... өзге
бейнені аламыз.
Капитал бағасы әртүрлі 3 және 4 жобалардың ... ... 3 ... 4 ... мың АҚШ долл. |36 965 |36 731 ... ... жыл |10 |10 ... % |41 |51 ... ... NPV, мың АҚШ ... |102 935 |66 278 ... ... ... АҚШ ... |14 783 |15 693 ... салыстыру ставкасында IRR айтатын 4-ші жоба ... ... ... ... үлес қосатын 3-ші жоба едәуір ... ... ... егер капитал бағасы 35% дейін артса 4-ші жоба ... ... таза баға ... таңдауға мүмкіндік береді. Капитал
бағасы 34% дейін болса 3-ші жоба едәуір ... ... ... 35 – ... 4-ші жоба тиімдірек.
3.Тәуекел деңгейі. Тәуекел деңгейлері әртүрлі жобаларды салыстырғанда
тиімділік көрсеткіштері анағұрлым ... ... ... ... ... кеткендей жобаларды салыстырудан бұрын қатысушыларға
тиімді тәуекел шекарасын анықтау қажет. ... ... ... ... деңгейі бірдей жобалар болмайды, сондықтан әртүрлі ... ... ... әлі де ... ... екі ... ... олар өндірісті екінші
кірпіш зауытын салу жолымен кеңейту (5 жоба) және жаңа ... ... ... (6 ... Бұл жобалар әдетте тәуекел деңгейі бойынша ерекшеленеді: ... ... ... ... ... жаңа ... шығуымен және
өндірістің, өткізудің және ... жаңа ... ... ... жобалар болжамдық ақпараттың сенімділік деңгейі
бойынша ерекшеледі: кірпіш өндірісінің болжамды көрсеткіштері мұнай өңдеуші
зауыттың ... ... ... ... ... – компания
жұмысының тікелей сферасы болып табылады. Сондықтан 5 жобаға қатысты оның
табыстары мен ... ... деп ... ... және 6 жобалардың көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |5 жоба |6 жоба ... мың АҚШ ... |27 716 |17 470 ... мерзімі, жыл |7 |7 ... ... жыл |4,7 |3,8 ... % |19 |37 ... ... NPV, мың АҚШ долл. |2 983 |9 699 ... ... ... 6-шы жоба ... ... 5-ші ... анағұрлым тәуекел деңгейі есептеуде ескеруге болады:
... ... ... тәуекел деңгейі үлкен жоба
табыстылыққа үлкен талаптар қоюы ... ... ... ... ... ... Ішкі ... нормасы мен салыстыру ... ... ... ... ... ... ... үлкен болған
сайын мықтылық қоры үлкен болады).
6-шы жобасы үшін 15% салыстыру ставкасы ... ... ... ... үлкен ставканы қолданған жөн. Мысалы, ... ... жаңа ... алға жылжыту жобалары үшін базалық ставканы 15% ... ... ... ... үшін 15% ... 5-ші жобаның
NPV есептеу қажет (2 983мың $) және 30% ставкадағы 6-шы ... ... $). Бұл есеп ... ... ... салыстыру ставкасында 5-
ші жоба едәуір тиімді екенін білдіреді.
4. Инвестиция масштабы. Таза ... ... мәні ... ... ... ... ... қажет ететін
жобаларды, әдетте таза ағымдағы баға көрсеткіші жоғары ... ... NPV ... ... ... ... ... тартымды.
1 және 2 жобаларға қайта оралайық. Инвестиция масштабы үлкен 1 жобада
таза ағымдағы баға көрсеткіші де ... ... ... 2 жобаға
NPV төмен мөлшері сай келеді.
Егер кәсіпорында 1 ... ... ... ... ... ... сол жобаны таңдаған жөн.
Ресурстардың шектеулігінде және табыстардың үлкен көлемін алу ... ... алу ... болған жағдайда, басқарушылық шешімді ішкі
табыстылық нормасы негізінде ... жөн. ... ... ... IRRөлшері шамамен тең болатын жағдай болуы мүмкін. ... ... ... ... қабылдау мүмкін емес.
Қойылған проблеманы шешу үшін инвестиция табыстылығының көрсеткішін
жобаның таза ... ... ... ... ... ... ... болады.
|Көрсеткіштер ... 1 ... 2 ... мың АҚШ долл. |370 283 |17 497 ... мың АҚШ ... |119 195 |4 658 ... табыстылығы, % |32 |27 |
1 және 2 ... ... ... ... көрсеткіші салынған ақшаға едәуір
үлкен қайтарымы бар ... ... ... береді. Ол 1-ші жоба
табыстың үлкен көлемін ғана ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
5. Жобаның өмір сүру мерзімі. Тиімділік ... ... ... тәуелді. Мысалы, неғұрлым жоспарлау көкжиегі үлкен ... таза ... баға ... ... ... Бұл қарастырылатын
кезеңдер санының өсуімен жинақталған ... ... ... және 4 ... ... әртүрлі қарастыру мерзімдерінде
салыстырып көрейік. Балық зауыт құрылысының ... 4 жыл, ал ... ... 10 жыл деп ... және 4 ... әртүрлі мерзімдегі негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... 3 ... 4 ... мың АҚШ ... |36 965 |36 731 ... мерзімі, жыл |4 |10 ... ... % |15 |15 ... % |29 |51 ... мың АҚШ ... |29 476 |66 278 ... ... ... ... қорытынды жасаса, 4-ші жоба таза
ағымдағы баға көрсеткіші бойынша да, ішкі табыстылық ... ... да ... ... ... ... шын ... есептеудің әртүрлі
мерзімдері анағұрлым тиімді нұсқауларды таңдауға мүмкіндік бермейді. Бұл
жобаның есеп ... ... ... ... оның NPV және IRR мәндері үлкен
болуымен байланысты. ... ... үшін ... ... ... мен ... ... болады. Егер 3-ші жобаны тағы алты жылға
болжау қиындық туғызса, 4-ші жоба мерзімін 4 ... ... ... ... жоба ... төмендегі кесте мәндеріне тең болады.
3 және 4 жобалардың 4жылдық орындалу мерзімдегі негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... 3 ... 4 ... мың АҚШ ... |36 965 |36 731 ... ... жыл |4 |4 ... ... % |15 |15 ... % |29 |32 ... мың АҚШ долл. |29 476 |11 949 ... 3-ші жоба ... ... ... ... 4 жобаға қарағанда
сол мерзім ішінде компания капиталын ... ... ... ... ... ... ... жобаларды салыстыру бойынша келесідей
ұсыныстар беруге болады:
• Қысқа мерзімге берілген жоба шын ... ... де ... ... кірісі мен шығынын баламалы жоба мерзіміне ... ... ... Егер ... ... жоба таңдалған болжамдық ... өз ... ... онда ... ... ... жөн және олады таға ағымдағы бағаның мөлшері
негізінде саралау қажет, ... бұл ... ұзақ ... ... ету ... ... ... көлемін
алмауға алып келеді./7/
Соңғы талдаудың критерийлері. Бұл жобаларды салыстырмалы таңдауда
туындауы мүмкін прблемалардың аз ғана ... Кез ... ... ... ... негізіндегі қорытындылардың сәйкес
болмауында басқарушылық шешім қабылдау үшін ... ... ... жобалрды қабылдау критерийлерін анықтау;
2. инвестордың басынқы критериін ... ... ... ... ... ... үшін тиімді инвестициялық жобаларды қабылдау
критерийлері келесідей болуы мүмкін:
• жобаны іске ... ... ... ... ... салынған ақшаға табыстың үлкен нормасы;
• салынған ақшаға жоғары өтімділігі;
• инвестициялау тәуекелдерін минималдау.
Жоба қатысушылардың ... ... ... ... ... ... көрсеткішіне әсер ететін проблемасын
шешу үшін келесі тәсілдерді қолдануға болады:
1. егер қатысушыға приоритет ... ... ... ... онда тиімділіктің
негізгі критериі өтелу мерзімі болып табылады.
2. егер ... ... ... кез
келгенін жүзеге асыруға ... ... ... болса, онда таза ағымдағы
баға көрсеткішіне сүйену қажет. Бұл ... NPV мәні ... ... ... үшін
табыс алудың экстенсивті ... ... ... үлкен көлемінен
шығуымен түсіндіріледі.
3. инвестордың ресурстары шектеулі ... ... ... ішкі ... Бұл жоба ... анағұрлым жоғары
рентабельдік нормасы қолданылаған ресурстардың
үлкен ұтымдылығынан шығуымен түсіндіріледі,
бұл өз кезегінде инвесторлар үшін ... ... ... ... ... ... ... болғанда ішкі
табыстылық нормасын таңдаған жөн (неғұрлым
тәуекел жоғары ... ... ... ... болуы керек).
5. жаңа технологиялар мен тауарлардың моральді
тозуының жоғары тәуекелі ... ... ... тиімді болады (3 сурет).
3 сурет жобаларды таңдау және оларға сәйкес тиімділік көрсеткіштерінің
критерийлері
Нұсқалар олардың жүзеге асырылуының ... ... ... ... емес мүмкіндіктері тұрғысынан тең болуы қажет. Бұл жобаның
жүзеге асырудың мүмкін болатын барлық нұсқаларын ұйымдастыруға ... пен күш ... ... ... болуы қажет дегенді білдіреді.
Сондай-ақ жоғарыда айтылып кеткендей ... ... ... ... сәйкес
болуы тиіс. Жобалардың салыстырмалы ұтымдылығын анағұрлым нақты ... ... таза ... баға (NPV) алуға болады. NPV жобаны іске
асыру нәтижесінде ... ... ... таза өсуіне сипаттама
береді. Кәсіпорын тұрғысынан бұл сома оның экономикалық потенциал ... ... үшін бұл сома ... ... ... ... кепілдік болып саналады. Акционерлер үшін бұл ... оған ... ... ... мүмкіндігін көрсетеді. Сонымен бірге,
NPV аддитивтілік қасиетіне ие, бұл осы көрсеткішті әртүрлі жобаларға салуға
және инвестициялық қоржынды ... үшін ... ... мүмкіндік береді.
NPV негізгі кемшілігі жоба тәуекедерін анықтау мүмкінсіздігі болып
табылады. Бұл проблеманы шешу үшін келесіге ... ... ... ... ... бағалау үшін IRR қолдану (IRR мен
салыстыру ставкасы бойынша);
• салыстыру ставкасына ... үшін ... ... жоба ... ... тәсілдердің көмегімен талдау.
Осылайша, баламалы инвестициялық жобалардың салыстырмалы тиімділігінің
негізгі критерийлері келесідей бейнеде көрінеді: ... А ... В ... ... егер таза ... баға ... емес
және В жобасы бойынша көрсеткішке ... ... ... ... бірдей болуы керек (әрине, егер жоба таңдалған мерзім бойыына
қызмте ете ... ... – ақ ... ... бірдей болуы шарты
сақталуы қажет. ... ... ... ... ғана ... әр ... ... тиіс. Бұл салыстыру ставкасы жобаға
қатысушылардың табыстылыққа деген талаптарын ... ... ... үшін ... талаптар әртүрлі болады, себебі тәуекел
деңгейлері, ... ... ... ... ... ... ... табыс төлеу әртүрлі. Сондай-ақ NPV аддитивтілік қасиетіне
ие, бұл осы ... ... ... ... және ... оптимизациялау үшін жинақталған көлемді пайдалануға мүмкіндік
береді. /8/
Қорытынды
Инветициялық жобаның тартымдылығы туралы сұраққа жауп ... ... егер өзге ... болмаса. Ал егер ұсыныстар бірнеше және
жақсысын таңдау керек ... ... ... ... ... атап ... кең ... NPV және IRR анағұрлым табысты
нұсқаны анықтауға әрқашанда мүмкіндік бере ... ... ... ... жаңа ... ... ескіні қалпына келтіру; лизинг немесе несие
безендіру; өзінде өндіру немесе сырттан сатып алу; сүт ... ... ... ... алу; ... ... беру немесе өзі пайдалану?
Оптималды баламалы жобаны таңдау келесі себептерге негізделеді:
• әртүрлі сызбаны қолдану ықтиалдығы: ... ... ... алу, ... ... өз ... өндіру немесе шеттен
сатып алу, импорттық немес отандық жабдық, және сауда желісі
немесе делдалдар;
• әртүрлі ... ... ... мүмкіндігі: толығымен жеке
қаржы, жеке және заемдық ресурстардың үйлесуі;
• барлық жобаларды жүзеге ... үшін ... ... ... ... келесі ретте орындау жөн:
1. қаржы салынуы мүмкін ... ... ... ... сала).
2. жоба қатысушысына жіберілетін тәуекел шекарасын ... ... ... ... қызмет аясы мен тәуекел ... ... ... таңдалған жобадан едәуір тиімдісін таңдау.
Берілген рет ... ... ... ... ... ... баламалы жобалардың сыйымдылығын қамтамасыз етілуі үшін
сақталуы қажет.
Ең алдымен жобаларды сандық сипаттамалары ... ... ... ... ... ... ... қатысты. әртүрлі тәуекел деңгейлі ... ... ... ... ... ... жоба ... технологияны өңдеу мен енгізу жобасы, салыстыруға болмайды! Содан соң
жоба қатысушысына жіберілетін тәуекел шекарасын анықтау ... және ... ... ... ... ... таңдау қажет.
Сапалық көрсеткіштері бойынша сыйымды ... ... ... ... ... ... бойынша салыстыруға болады. ... ... ... бірнеше көрсеткіш негізінде қабылданса, ... ... ... жөн, өйткені қолданылатын көрсеткіштер қандай
жоба едәуір ұтымды деген сұраққа тура жауап бермейді.
Сол себептен, ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларды қаржыландыру көздерін жылдам және тиімді
бөлетін мемлекеттік инвестициялық саясат ... ... ... ... ... ... ... тиіс:
• тартылған инвестициялардың нақты мақсатын;
• инвестиция формасындағы қандай ... ... ... және
қандай мәселелерді шешу үшін;
• оларды пайдалана отырып жоғары тиімділігін қамтамасыз ... ... ... ... керек салаға бағыттауын./6/
Қазақстан экономикасының құрылымдық және нарықтың жаңаруына қазіргі
уақытта шетел инвестициялары ең маңызды. Осыған ... ... ... және ... ... ... ... дұрыс бағалу
және зерттеу сол елдің өмір сүру ... ... және ... та ... қаржылық дағдарыс кезінде шетел инвестициялары ... ... ... деп қол ... отыру қажет емес, дағдарыстан
шығу үшін ішкі инвестицияларды ... ... Егер де өз ... ... ... ... дағдарыстан шығуымыз мүмкін.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
1. «Финансовый менеджмент». И.М.Карасева, М.А.Ревкина ... ... ... ... ... с англ. 11-е изд.
Ван Хорн Вильямс ИД.- 2004- 992с.
3. Мақыш С.Б. «Банк ісі». ... .- ... ... 2007.
4. www.google.kz
5. www.kase.kz
6. «Казахстан – Спекрт» журнал № 3 2003 год.
7. «Вестник Казну» ... ... ... № 3 (67). 2008 ... ... ... журнал серия экономическая № 1 (59). 2007 год.
-----------------------
Банк
Жобаны ұйымдастырушы фирма
жоба
Несие бойынша жауапкершілік
Банк
Жобаны ұйымдастырушы фирма
Арнайы компания
жоба
Несие бойынша жауапкершілік
Инвестордың приоритеттері
Табыс мөлшері
Қаржыны ... ... ... ... ... ... табыстылығы
Өтелу мерзімі

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алымдар29 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Оқушыларға білім беретін дерек көздеріне сәйкес топтастырылған әдістер: сөздік әдістері, көрнекілік әдістері, тәжірибелік әдістер13 бет
Оқыту әдістері22 бет
Оқыту әдістері, тәсілдері және құралдары туралы ұғым21 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Педагогикалық әдіснама бойынша теориялық және практикалық материалдармен жұмыс.Библиографиялық көрсеткіш7 бет
Салықтық тексеру нәтижелерін рәсімдеу әдістері21 бет
Сүтқышқыл бактериялары51 бет
Тері мех өнімдерін өндіру технологиясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь