Құнды қағаздар нарығының даму ерекшеліктері

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.Құнды қағаздар және құнды қағаздар нарығының түсінігі ... ... ... 5
1.1.Құнды қағаздардың түрлері және олардың жіктелуі ... ... ... ... ...10
2. Құнды қағаздар нарығының даму ерекшеліктері ... ... ... ... ..16
2.1 Құнды қағаздар нарығының қалыптасуы және дамуы ... ... ... ...16
2.2. Құнды қағаздар нарығының қалыптасу проблемалары мен даму тенденциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Кіріспе
Бүгінгі жаһандану кезінде қазіргі экономиканың тұрақты әрі қарқынды жетілуі үшін құнды қағаздардың әлеуметтік-экономикалық басымдылығын мемлекеттік реттеудің маңыздылығы өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Құнды қағаздарды экономиканы дамыту, қаржы ресурстарын жинақтау және қайта бөлу құралы ретінде көреміз. Құнды қағаздар нарығы қаржы активтерінің қозғалысын қамтамасыз ете отырып, экономикалық субъектілерінің (фирмалар, ұйымдар), уақытша бос қаржы ресурстарының пайдалану мүмкіндіктерін кеңейтеді және капиталды ыңғайлы түрде нақты сектордың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жағдай туғызады.
Құнды қағаздар нарығы қаржы нарығының құрамдас бөлігі болып табылады. Олардың өзіне тән инфрақұрылымы бар күрделі экономикалық қатынастар саласы. Егер нарықтық механизм өндіріс құралдарының нарығы, тұтынушы тауарлары, жұмыс күші, шикізат, қызмет, ақпарат және қаржы нарықторының бірігуі негізінде қызмет етсе, қоғамдық ұдайы өндіріс процесінің тиімді реттеушісі болады. Нарықтар жүйесінде жетекші рөлді қаржы нарығы атқарады.
Қаржы нарығы – қаржы қызметін көрсету мен тұтынуға және қаржы құралдарының айналасына байланысты қатынастардың жиынтығы. Мемлекеттің қаржы нарығы, оның өндірісті және бәсекелестікті ұйымдастырудағы жетілген формалары ұлттық экономиканы қажетті ресурстармен қамтамасыз ете отырып, әлеуметтік-экономикалық қатынастарда қоғамның әл-ауқаттылығын арттырады.
Қаржыны иеленушілер мен оларды пайдаланушылар арасында құнды қағаздар нарығы делдал қызметін атқарады. Қаржы нарығы ақша қорларын ішкі және шет ел инвесторлары арқылы жұмылдырып, осы қорларды экономиканың өндірістік және әлеуметтік сфераларына бағыттай отырып, оларды тиімді орналастыруға жағдай туғызады.
Құнды қағаздар нарығы қызметінің негізін жалған капиталдың қозғалысы құрайды. Жалпы алғанда капитал қоғамдық қатынастарды көрсетеді, оның мәні осы қаржының кейбір бөлігін ұстауда несиелік капиталдың жекеленуінен және несиелік жүйені құрайтын арнайы институттарының құрылуынан пайда болған.
Жалған капитал – жинақтау процесі мен капиталды орталықтандыру, пайданы бөлу мен қайта бөлу, ұлттық кірісті мемлекеттік қаржы жүйесі арқылы қайта бөлу процестерін қамтиды.
Курстық жұмыстың мақсаты: құнды қағаздардың не екенін, мәнін, түрлері мен олардың жіктелуін, құнды қағаздар нарығының құрылымын, мемлекет тарапынан реттеуін, және оның бағыттары мен мақсаттарын қарастыру.
Жұмыстың міндеті: Құнды қағаздардың тұрақты дамуы экономикалық өсуді қаржыландырудың ең қолайлы тетіктерінің бірі екенін көрсету.
Тақырыптың өзектілігі: Құнды қағаздардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігі және олардың Қазақстан Республикасының экономикасының дамуындағы маңыздылығы.
Курстық жұмыс 28 беттен 4 бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде жалпы құнды қағаздарға анықтама беріп құнды қағаздар нарығын толық
ашып көрсету. Екінші бөлімде құнды қағаздар түрлері мен олардың жіктелуін көрсету. Үшінші бөлімде Қазақстандағы құнды қағаздар нарығының қалыптасу мен дамуын анықтау. Төртінші бөлімде Қазақстандағы құнды қағаздар нарығының қалыптасу мәселелері мен қалай дамып келе жатқанын көрсету
Әдебиеттер тізімі:

1 Қазақстан Республикасының Заңы “Бағалы қағаздар рыногы
туралы”, 2003 ж. 2 шілде.

2 Қазақстанда құнды қағаздар рыногы қашан пайда
болды// Қарағұсова Г.Құнды қағаздар туралы не білеміз.-
Алматы,1996.-Б.6-9

3 Мұханалиева И. Бағалы қағаздардың әлеуметтік-
экономикалық басымдылығы және оларды рыноктық
қатынатарда мемлекеттік реттеудің
маңыздылығы:Автореферат. – Алматы, 2006. – 25 б.

4 Ресми - іскери қазақ тілі: Оқулық кешені: Бірінші
деңгей. Екінші деңгей. Үшінші деңгей / Ақанова Д.Х;
Алдашева А.М; Ахметжанова З.Қ.- Алматы: Арман, 2002.- 403
б. - Т.1. - 2002.- 1000.00тен.

5 Сахариев С., Сахариева А. Әлем экономикасы. 2-
бөлім.- Алматы: Дәнекер, 2003.- 279 б.

6 Хамитов Н. Н. Банк ісі [Мәтін]: лекциялар курсы.-
Алматы: Экономика, 2006.- 216 б.

7 Экономикалық саясат: Лекциялар.- Алматы: Экономика,
2002.- 170 б.



8 Бисембаев А., Жәнібеков Қ. Отандық акциялар рыногының
қалыптасу ерекшеліктері: [Құнды қағаздар рыногы туралы]//
Егемен Қазақстан.- 1995.-2 қараша

9 Быков В . Пайда өздігінен келмейді:Құнды қағаздар
туралы// Егемен Қазақстан.- 1996.-2 наурыз

10 Ғинаятұлы М. Құқықтық негіздер қалыптасуда: [Құнды
қағаздар рыногы туралы]// Егемен Қазақстан.- 1996.-19
қыркүйек

11 Қарағұсова Г.Ж. Құнды қағаздар туралы не білесіз?:
Сұрақтар мен жауаптар.- Алматы: Қаржы-каражат, 1996.-
32б.

12 Қосымбай М. Құнды қағаздың қозғаушы күші: [Маңғыстау
облысы әкімінің орынбасарымен сұхбат]// Егемен
Қазақстан.- 2000.-1қазан.-Б.3

13 Марченко Г. Міндет-теңгенің сыртқы және ішкі
тұрақтылығын сақтау / Сұхбаттасқан М.Мұқаштегі// Алматы
ақшамы.- 2001.-25 қаңтар.-Б.2

14 Сағындықова М. Ипотека игіліктері// Егемен
Қазақстан.- 2004. - 23 қаңтар. - Б. 4

15 Шалғынбаев Т. Құнды қағаз дегеніміз не//
Қаржы-қаражат.- 1995.-N5.-Б.48-49
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
.................................3
1.Құнды қағаздар және құнды қағаздар нарығының түсінігі….........5
1.1.Құнды қағаздардың түрлері және олардың ... ... ... нарығының даму ерекшеліктері ………………16
2.1 Құнды қағаздар нарығының ... және ... ... қағаздар нарығының қалыптасу проблемалары мен ... ... ... ... ... ... әрі қарқынды
жетілуі үшін құнды ... ... ... ... ... ... мәселелердің бірі болып табылады.
Құнды қағаздарды экономиканы дамыту, қаржы ресурстарын жинақтау және қайта
бөлу құралы ретінде ... ... ... ... қаржы активтерінің
қозғалысын қамтамасыз ете отырып, ... ... ... ... бос ... ... ... мүмкіндіктерін
кеңейтеді және капиталды ... ... ... ... ... үшін ... туғызады.
Құнды қағаздар нарығы қаржы нарығының құрамдас бөлігі болып табылады.
Олардың өзіне тән ... бар ... ... ... ... нарықтық механизм өндіріс құралдарының нарығы, ... ... ... шикізат, қызмет, ақпарат және қаржы ... ... ... ... ... ... ... процесінің тиімді реттеушісі
болады. Нарықтар жүйесінде жетекші ... ... ... ... ...... қызметін көрсету мен тұтынуға және ... ... ... ... ... ... ... оның өндірісті және бәсекелестікті ұйымдастырудағы ... ... ... қажетті ресурстармен қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... мен ... пайдаланушылар арасында құнды қағаздар
нарығы делдал қызметін атқарады. Қаржы нарығы ақша қорларын ішкі және ... ... ... ... осы қорларды экономиканың өндірістік
және әлеуметтік сфераларына бағыттай ... ... ... ... ... ... нарығы қызметінің негізін жалған капиталдың қозғалысы
құрайды. Жалпы алғанда капитал қоғамдық қатынастарды көрсетеді, оның ... ... ... ... ұстауда несиелік капиталдың жекеленуінен және
несиелік жүйені құрайтын арнайы институттарының құрылуынан ... ... ...... ... мен ... ... бөлу мен қайта бөлу, ұлттық кірісті мемлекеттік қаржы жүйесі арқылы
қайта бөлу ... ... ... ... ... ... не ... мәнін,
түрлері мен олардың жіктелуін, құнды қағаздар нарығының құрылымын, мемлекет
тарапынан реттеуін, және оның бағыттары мен мақсаттарын қарастыру.
Жұмыстың ... ... ... ... ... ... өсуді
қаржыландырудың ең қолайлы тетіктерінің бірі екенін көрсету.
Тақырыптың өзектілігі: Құнды қағаздардың әлеуметтік-экономикалық
тиімділігі және ... ... ... ... ... ... 28 ... 4 бөлімнен тұрады. Бірінші ... ... ... ... ... құнды қағаздар нарығын толық
ашып көрсету. Екінші бөлімде құнды қағаздар түрлері мен олардың жіктелуін
көрсету. Үшінші бөлімде Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... Төртінші бөлімде Қазақстандағы құнды қағаздар нарығының
қалыптасу мәселелері мен қалай дамып келе жатқанын көрсету.
1. Құнды қағаздар және құнды қағаздар ... ... ... ... және ... ... мәні
Құнды қағаздарға акция, облигация, мемлекеттік ... ... ... Бұл ... ... ... “бағалы
қағаздар” деп аталған. Бірақ “бағалы” деген ... гөрі ... ... ... неге ... ... ... қағаздар оның иесіне тек
пайда, табыс әкеледі.
“Құнды” деген сөздің өзі мейлі қай ...... ... ... та, мағынасы жағынан біз айтып жүрген акция, ... аша ... ... үш ... ... ... бар, ... оны сатып ала
отырып:
- біріншіден, акция иемденушісі;
- екіншіден, оны шығарушы кәсіпорынның белгілі бір бөлігіне ие боламыз;
- үшіншіден, ... екі ...... және рыноктық бағасының
айырымы арқылы пайда көреміз. Бұл соңғы қасиеттерін таратып айтар
болсақ, біз бастапқыда акцияны ... ... ... ... ... аукционда нарықтық өсіңкі бағамен сата аламыз, сөйтіп біз де, ... ... да ... ... ... екі түрі ... ... түріндегі құнды қағаз және
корпоративтік құнды қағаз. Егер құнды қағазды мемлекет шығарған ... ... ... ... ... ... ... қағаз – қатерсіз (риск)
құнды қағаз болып табылады.
Біз мемлекеттік құнды қағаз сатып алсақ пайда ... ... одан ... ... ... де, біздің қаржымызға ешқандай қатер төнбейді, яғни бастапқы
акцияны жоғалтпаймыз, керісінше шамалы пайда ... ... ... қағазда қатер бар, әйтсе де оның ... ... Әр ... жағы да, ... жағы да бар ... ... ... кезінде құнды
қағазды таңдай білу керек. Таңдау – үлкен жұмыс.
Құнды қағаздар ... ... ... бірнеше себептері бар.
Біріншіден, ғылыми-техникалық прогреске көп ақша ... ... ... ... қағаздардан қазіргі кездегі құнды қағаздың
айырмашылығына келетін ... ... ... “25 ... “50
сомдық” облигациялар болды. Осы облигацияларды, егер ақша ... ... ... кассасына барып ауыстырып алуға болатын, бірақ ... Одақ ... осы ... ... ұтыс жариялайтын, ол ұтысқа
жүздің бірі, не мыңның бірі ие болатын. Яғни, бұл облигациялар ... ... ... ... егер біз қазір жақсы дамыған акционерлік қоғамның акциясын алсақ,
біз сол акционерлік ... ... ... ... жеке капиталдың шамасы келмейді. Сондықтан бірнеше жеке ... ... ... ... Ал, осы ... ... прогресті одан әрі дамыта алады.
Екіншіден, әр уақытта үнемдеудің арқасында адамдарда басы артық ... ақша ... ... ... ... мына ... ... қалайша
көбейтсем екен деп ойлайды. Олар осы ... ... ... ... ... ... қағаз сатып ала отырып, оны иеленуші өз жағдайын да
көтереді, өндіріске де көмектесе алатын болады. Біздің ... соны ... ... басы ... зат ала ... гөрі ... ... болса да,
құнды қағаз алар еді. Бұл оның өз ... ... ... табылады.
Қазіргі уақытта мемлекеттік құнды қағазды қарапайым ... ... Оны тек ... алып ... қағаздардың экономикалық мәнін ашуда құжаттың құнды қағаздар
мәртебесіне ие ... үшін ... ... ... ... ... қағаздар өз кезегінде меншік титулы нысанында
мүліктік құқты ... ... ... және т.б.) немесе құжат
иесі мен оны шығарушы тұлға арасындағы қарыздық қатынасты ... ... ... ... қорларды инвестициялау туралы ... мен ... ... ... үшін өте маңызды. Бұл ... ... ... ... ретінде басты рөльде ойнайды.
Үшіншіден, құнды қағаздар – бұл ... ... ... ... ... құнды қағаздардың өтімділік, айналымдылық, ... ... ... ... ... ... азаматтық
айналымда қатысуын атамай өтуге болмайды.
Өтімділіктің астарында құнды қағаздардың сатылуы нәтижесінде ... ... ... ... Ол үшін ... қағаз нарықта
айналыста болуы қажет. Құнды қағаздардың айналымдылық қасиеті сатып ... ... ... облигация және т.б.) немесе басқа тауарлар нарығымен
(чектер, вексельдер, жекешелендіру құжаттары) айналымы ... ... ... іске ... ... ... ерекше тауар ретінде, ... ... ... және онда ... ... ... бар нарығы болуы
керек. Алайда ... ... ... ... ... ... тауарлар
болып табылады. Себебі құнды қағаздар – бұл тек меншік ... ... ... беретін, бірақ нақты капитал алуға құқығы жоқ құжат. Құнды қағаздар
нарығының ... ... осы ... ... қағаздар нарығы басқа нарықтар сияқты күрделі ұйымдылық және
техникалық циклдардың ... мен ... ... ... Онда ... қағаздар баға кешенін қолдану арқылы сатып ... ... ... бұл жай ... ... қағаздардың айналымға түсу уақыты мен әдісіне байланысты олардың
нарығы ... және ... ... ... Алғашқы нарықта жаңадан
шығарылған бағалы қағаздарды олардың алғашқы иемденушілеріне сатады; екінші
нарықта құнды қағаздардың айналысы, яғни ... ... ... ... ... ... және ... бағасы болады.
Атаулы баға дивиденттерді, пайыздарды есептеу базасы ретінде ... мәні бар және одан ... есеп ... ... баға – ... ... алғашқы орналастыру кезіндегі сатылу
бағасы. Ол табыстық және орналастыру кезіндегі сатылу бағасы. Ол ... ... ... ... ... ... баға – құнды
қағаздардың ... ... ... бағасы. Оның көлеміне сұраныс пен
ұсыныстың арақатынасы әсер ... ... ... шаруашылық қызметте қолданатын әр түрлі
құжаттардың жиыны[2]. Сонымен бірге олар өздеріне ... ... ... онда ... ... ... өткізу үшін ұсыну қажеттілігімен
біріктіріледі. Құнды ... ... ... табыстылық, өтімділік
және қаржыландыру кезінде қажеттіліктерді қанағаттандыру болып табылады.
«Қазақстан Республикасындаға ... ... ... туралы»
Заңында[3] туынды құнды қағаздар – басқа құнды қағаздар арқылы өзінің құнын
айырады деп айтылған. Туынды ... ... – бұл әр ... ... бейнеленген, мүліктік жағдайға негізделген ерекше ... ... ... ... фьючерстер, опциондар, форварттар,
варанттар, своптар, диспозитариилік куәліктер және тағы басқалар ... ... ... ... ... ... бір ... тіркелетін
меншік құқын тұрақтандыруға қарағанда, туынды құнды қағаздарды пайдалана
отырып, болашақ ... ... ... ... алуға құқықты
тіркейді. Олардан пайданы бағамдар айырмашылығынан немесе әр түрлі ... ... бір ... ... алу-сатудан алады.
Құнды қағаздардың қайталама нарығы толық қызмет атқаратын болса, ... ... та ... ... ... Қайталама нарық механизмі, немесе
құнды қағаздарды кез ... ... ... ... ... оларға деген сенімін арттырады. Ал, бұл қоғам ресурстарын
өндірістің дамуына толықғырақ жұмылдыруда өз ... ... ... ... ... ... ... айналымы және биржадан тыс айналымы
бөлініп қалыптасады.
«Биржалық айналым» ұғымы ... ... ... ... ... Құнды қағаздардың биржадан тыс тікелей келіміс ... ... алу ... ... ... ... тыс айналымы» деп анықталады.
Биржаға кез-келген компания еркін түрде жіберіле бермейді. Ол үшін
биржада тіркелу ... ... ... тіркелу үшін фирма оның заңмен
анықталған тәртіптерін орындауы ... ... ... сақтау және нығайту мақсатында акцияларын өтімді
етуге, ал өздері белгілі де ірі ... ... ... ... ... Егер фирма биржада тіркелген ... онда бұл ... ... ... ... немесе акциясы тұрақты сұранымға ие
болғанын білдіреді. Фирманың биржада тіркелуі осы ... ... өз ... ... білдіреді.
Әрбір биржа құнды қағаздарды тіркеуге алғанда өзінің талап-тәртібін
белгілейді. Сондықтан, ... ... ... бір ... бір ... ... басқа бір биржада өзгеше бағамдалуы мүмкін.
Биржадан тыс айналымға ... ... ... ... түседі.
Кейбір фирмалардың қағаздары биржада да, биржадан тыс айналымда да болады,
Биржадан тыс нарық телефон, телекс, ... ... ... фирмаларды біртұтас жүйесге біріктіреді. Биржалық нарық тек
ірі компанияларға қолайлы болса, биржадан тыс нарыққа кез ... ... ... Ол үшін тек ... ... ... табылса болғаны.
1.2. Құнды қағаздардың түрлері және олардың жіктелуі
Құнда ... түрі ... ... қағаздарға тиісті жалпы
бірдей белгілердің жиынтығы. Құнды қағаздар жіктелуін және ... ... ... ... білу ... ... ... – бұл құнды қағаздардың өздеріне тиісті
белгілері бойынша ... ... ... ... – бұл бір ... құнды қағаздарды
топтастыру; құнды қағаздарды басқа да түрлерге ... Өз ... ... әрі ... ... ... төменгі жіктеу жоғары тұрған жіктеудің
құрамына кіреді. Мысалы, акция – ... ... бір ... ... бір ... ... көп ... номиналмен немесе номиналсыз болуы
мүмкін.
Құнды қағаздар жоғарыда айтылғандай ... бір ... ... ... ... қызмет ету мерзімі: айналысқа қай уақытта шығындарды, қай ... ... ... ... ... бас өзінің бірінші негізінен келе ме ... ... ... ... ... ету ... ... немесе заңды түрде айтқанда құжатты нысан
немесе қағазсыз, құжатсыз нысан;
- ұлттық ... ... ... ... ... яғни шетелдік;
- аймақтық белгісі: елдің қай аумағында шығарылған.
Нарықтық сипаттамасы:
- құнды қағаздар негізінде жатқан ... түрі ... оның шығу ... ақша, фирманың жиынтық активі және т.б.);
- иемдену тәртібі: ұсынушыға, атаулы, ордерлі. Атаулы құнды ...... ... құқығын куәландыратынын көрсетеді. Ұсынушы құнда
қағаздары – ... оны ... ... ... ... құнды қағаздар –
құқық онда аталған адамға тиесілі.
- шығару нысаны: эмиссионды, яғни ішінде барлық ... ... ... ... ... ... келетін бөлек сериялар бойынша шығарылады
немесе эмиссиялық емес;
- меншік нысаны және ... ... ... ... ... түрі:
мемлекет, корпорациялар, жеке тұлғалар;
- тәуекел деңгейі: жоғары, төмен және тағы басқа;
- қаражат ... ... ақша ... ... ... ... ... ма.
Құнды қағаздар сонымен қатар мерзімді және мерзімсіз болып бөлінеді.
Мерзімді – оларды ... ... ... ... құнды
қағаздар. Әдетте мерзімді құнды қағаздар үш ... ... ... ... айналымда бір жылға дейін жүретін;
- ұзақ мерзімді, айналымда бір жылдан жоғары мерзімде жүреді.
Мерзімсіз – ... ... ... ... ... яғни ... қызмет етеді және құнды қағаздар шығару кезінде өтеу ... ... ... ... ... ...... яғни
құнды қағаз құжат түрінде қолданыдалы. Құнды қағаздар нарығының дамуы құнды
қағаздардың көп түрінің ең ... ... ... ... нысанға
ауысуын талап етеді.
Инвестициялық (капиталдық) – ... ... үшін ... ... ... қағаздар (акциялар, облигациялар, фьючерлік келісімдер және
т.б.).
Инвестицциялық емес – тауар немесе басқа нарықта ... ... ... ... құнды қағаздар (вексельдер, ... ... ... ... және несиелік тәуекел
деңгейін, ... ... мен ... ... ... құнды қағазы үш топқа бөлінеді:
- мемлекеттік;
- муниципальдық;
- мемлекеттік емес.
Мемлекеттік құнды ...... ішкі ... ... ... ... табылатын қарыздық құнды қағаздар. Мемлекеттік
құнды қағаздар ішінде қазынашылық ... мен ... ... ... ... облигациялары кең тараған.
Муниципалдық құнды қағаздар корпорациялық және жеке ... ... ... ... ұйымдардың,
банктердің қарыздық міндеттемелері мен акциялары жатады. Жеке ... жеке ... ... ... чектер жатуы мүмкін.
Нарықтағы айналым ерекшеліне байланысты құнды қағаздарды нарықтық
(айналымды) және нарықтық емес ... деп ... ... ... ... ... биржалық және биржадан ... ... ... ... ... және сатылуы мүмкін. Ол шығарылғаннан
кейін эминетке кезектен тыс ... емес ... ... бір қолдан екінші қолға еркін ауыспайды,
яғни оларда екінші ... ... Бұл ... ... ... ... эмитент құнды қағаздарды шығару кезінде тек эмитенттен басқа адамға
сатылмауы тиіс деген шарт қояды.
Сонымен қатар, айналысы шектелген құнды қағаздар ... ... ... ... алу – сату мәселесі бойынша шектеулер ... ... ... ... ... ... және иемденуші үлесіне бөлінуі өз
кезегінде ақша ... ... екі ... ... көрсетеді:
-әр түрлі активті меншікке алуға;
- уақытша пайдалануға.
Егер құнды қағаздар салынған ақша ... ... беру ... мерзімге шығарылса, онда олар борышқорлық болып ... ... ... сертификаттар, вексельдер және т.б. Иеленуші ... ... ... ... ... береді. Бұл акциялар, варанттар,
коносаменттер және т.б.
Эмиссиялық құнды қағаздар ірі серияда және көп ... және ... ... ... ... Бұл – акция және облигация.
Эмиссиялық емес құнды қағаздар аз ... ... ... ... ... тәжірибеде қолданылатын құнды қағаздар екі үлкен
сыныпқа бөлінеді.
1- сынып – негізгі;
2- сынып - туынды.
Негізгі ... ...... да ... бір актив (тауар, ақша,
капитал, мүлік, әр ... ... және т.б.) ... ... ... ... қағаздар. Негізгі құнды қағаздарға акциялар мен облигациялар
жатады.
Бұл мақсат нарықты биржа ... ... ... ... ... белгілі бір тауар түрі бойынша барлық сұраным мен ... ... ... ... ... мынадай:
1) тұрақты және ұйымдастырылған түрде қызмет атқарады;
2) сауда келісімдері тауарсыз жүргізіледі;
3) іскерлік келісімдер ... ... ... да ... ие ... ... жасалады.
Биржа негізінен келесі қызмет түрлерін атқарады:
1. Құнды қағаздарды алушылар мен сатушыларды бір-бірімен ... ... сату және ... алу орны ... ... ... ... тіркейді, ұсынылған акциялар мен
облигациялар түрлеріне ... ... ... және оның ... ... бір ... ... екіншісіне ауыстыратын механизм
қызметін атқарады.
Жалпы елдегі және жеке ... ... ... ... ... болады.
Биржа акционерлік қоғам ретінде, яғни жеке ... ... ... ... ... ... ретінде қызмет атқарады.
Биржаның көрсеткіш индекстері құнды қағаздар нарығын жалпы жағдайда өлшеп
сипаттайды. Олар ... ең ірі ... ... ... ... ... ... индекстері нарық жағдайының жалпы суреттемесін береді, сонымен
бірге олар экономикалық болжамдар жасау үшін де ... ... ... ... даму ... ... ... нарығының қалыптасуы және дамуы
Құнды қағаздар нарығын қалыптастыру үшін бірінші кезекте нарықтың
дамуына ... ұзақ ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылықсыз заңдар шығарудың жүйесін реттеу қажет. Нарықта
қалыптасқан ойын ... ... ... ... ... ... Бір жағынан, сонымен бірге ашық және еркін бәсекелестік нарық, екінші
жағынан, нарықта қаржы жағдайын және ... ... істі ... ... қадағалайтын мемлекеттік күшті бақылау керек. ... үшін аса ... ... ... ... ... ... қажет. Мұндай ақпарат жариялылығын тек мемлекет қана
қамтамасыз ете ... ... аса ... ... ... атап ... ... кезде қор нарығында тек мемлекет қана шешім қабылдап, аса ... ... ... ... ... құнды қағаздар нарығын реттеуді
бірнеше мемлекеттік басқару органдары ... ... ... нәтижесінде
құнды қағаздар нарығы бөлшектенуге ұшырады, ал осы салада бірыңғай
мемлекеттік ... ... аса ... соғып отыр.
Қор нарығына тек Қазақстан Президентіне ғана ... ... ... қажет. Бұл орган, бір жағынан, жан-жақты ойластырылған,
ұзақ мерзімдік саясаты, аумақтық агенттіктері бар ... ... ... жағынан, алуан пікірлерді, нарықтағы әртүрлі тараптардың ... ... жүйе ... ... Бұл орган мемлекеттің және
құнды қағаз нарығына ... ... ... сондай-ақ
мемлекеттік құнды қағаздар нарығына барлық тарапты да қанағаттандырарлықтай
шешім табуға тиіс.
Құнды қағаз нарығы 150 жылдан бері ... бар. ... ... ... соң, оны реттейтін, бақылайтын пайда болуы ... ... да бұл ... Ұлттық комиссия деп атайды. Оларда ... ... ... ... ... де, ... эмитентке де кірмейді.
Әр түрлі мемлекеттік органдардың жасаған нормативтік базасы қарама-
қайшылығы мол ... ... ... қалыптастыруға әкеліп соқты.
Сондықтан да бүгінгі күндері нарықтық концепцияны басқаша ... ... ... Бұл ... ... ... ... рыногын одан әрі
дамытудың үлгісін таңдау туралы болып отыр. Қор ... ... ... ... ... қабылдаған құнды қағаздар
нарығының үш үлгісі белгілі. Олар мыналар:
1. Банктік үлгі - бұл ... ... ... ... механизмі арқылы
қаржы ресурстарын қайта бөлу жөніндегі негізгі оператор банктер болып
табылады. (Мысалы, Германиядағы ... ... ... ... Таратып
айтар болсақ, бұл үлгі бойынша құнды қағазды алушы тек қана банктер болады,
яғни олар өндіріске өз ақшасын сала ... ... ... ... ... Шет ... осы үлгі ... кетіп жатыр. Бұл үлгі
Жапонияда, Германияда ғана бар. ... үлгі өмір сүру ... ... ... керек. Шетелдерде де банктер айтарлықтай өте күшті емес.
2 . ... емес үлгі – бұл үлгі ... ... ... ... ... ресурстарын қайта бөлу жөніндегі негізгі оператор банктік ... ... ... ... ... ... ... Құнды қағаздар
нарығының үлгісі). Бұл үлгінің мақсаты – арзан ақшаны жинастырып, өндірісті
көтеру. Арзан ақша деп ...... ... ... ... да ... 80% -і ... ақшасы. Бұл халыққа да жақсы.
Себебі халықта үнемделген ақша болса, қандай құнды ... ... ... сол қағазға салады. Өндірісті көтеруге де қатысады. Өндіріс пайда
әкелсе, халық та ... ... Бұл - ... қоғамға қарапайым халық
та мүше бола алады, олардың да ... ... ... ... Аралас үлгі – бұл үлгі бойынша құнды ... ... ... ... ... ... бөлу ... операторлар -
әрі банктер, әрі ... емес ... ... ... ... ... айтуға болады).
Бұл үлгіге Жапония да, Ресей де көшіп ... ... де ... ... Ал, ... ... банктерінде ақша жоқ. Банктер ұзақ
уақыт қарызын күтпейді, сондықтан өндіріске ақша ... Ал ... ... ... ... ... ... ондай шама жоқ. Қазақстан
Республикасы үшін құнды қағаздар нарығында ... емес үлгі ... банк өз ... ... ... ... қағаздар нарығының үлгісін таңдап алу – құнды ... ... ... ... ... және ақша қозғалысын қайта
бөлуді ұйымдастырудың, олардың ... ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Қазақстан Республикасындағы Құнды қағаздар нарығының спецификасы
меншік ... ... ... алу мен ... ... ... қайта құруларды жүзеге асыратын үлгі жекешелендіру
және акционерлендіру процесіне шағын және ... ... ... жеке ... мен ... азаматтарды кеңінен тартуға
негізделген болатын. Мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... ... банктердің қатысуы белгілі себептерге
байланысты шектеулі болатын. Құнды қағаздар нарығындағы банктердің ... ... ... ... ... тек қана ... қаржы
компанияларының қызмет саласына және әсіресе, банктердің қызмет саласына
айналдыруға әкеліп ... Ал, ... ... нарығының банктік емес
үлгісін таңдау ... ... ... ... асырудың бірыңғай бағытын
қамтамасыз етуге мүмкіндік береді және ... ... ... қағаз
нарығына әлеуметтік бейімделу сипатын береді.
Құнды қағаздардың отандық нарығы республика азаматтарына ... ... ... аз және ... ... еркін қаржы
ресурстарын инвестициялаудың балама нұсқасы ретінде ... ... Тап ... ... ... қағаздар нарығын дамытудың банктік
емес үлгісін жүзеге асыруға жағдай жасайды.
Құнды қағаздар нарығының барлық ... ... ... ... ... құру мен ... ... мемлекеттік саясаттың
біртұтастығын қамтамасыз етуі қажет[5].
2.2. ... ... ... ... проблемалары мен даму
тенденциялары
Қазақстандағы құнды қағаздар нарығы он бес жыл ... ... цикл ... ... ... танытудан белсенділіктің күрт
төмендеуіне әкеліп соққан заң бойынша дамыды.
Осы процесті мемлекеттік қолдаумен бірге, белгілі бір ... ... ... ... дамытудың объективтілік қажеттілігі
1991-1993 жылдар арасында бірнеше аңдаған тауар, тауар-шикізат және ... ... ... ... Бұл кезең ішінде өткізілген сауда-
саттық, жасалған ... ... ... ... ... тұрақты
түрде өсу динамикасымен ерекшеленеді. Алайда, 1993 жылдың өзінде-ақ бұл
процесс кері сипатқа ие бола бастады. ... мен ... ... ... бастады, келісімдер саны азайып, биржаның сауда айналысы қүрт
төмендет кетті. Осы ... ... ... құбылыстары, басы артық
және тиімсіз жұмыс істейтін биржалардың қысқаруына әкеліп соқты.
Қазіргі кезде Қазақстан ... ... ... ... екі
биржа: Қазақстан Банкаралық Валюта – қор биржасы (ҚБВҚБ) және Орталық ... ... ... ... ... ... ... биржасын Қазақстан Республикасының
Қаржы министрлігі 1995 жылғы 30 маусымда Жарғылық қоры 40 млн. 920 ... ... ... саны 16 ... ... жабық үлгідегі
акционерлік қоғам ретінде тіркеген ... ... ... ... ... 32 процентіне ие Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі де бар.
Қазақстан Республикасының Құнды қағаздар ... ... ... ... ... ... нарығында биржалық қызмет жүргізу құқығы,
сондай-ақ Ұлттық комиссия ... ... ... Мемлекеттік Қазына
вексельдерімен (МҚВ) биржалық сауда жасау құқығы берілді.
Құнды қағаздар бойынша негізгі операциялар ... 1995 жылы ... ... Бұл ... ... ... ... үшін тиісті жағдайды
қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының ... ... 1994 ... ... ... ... ... ішінде Құнды қағаздар нарығының қызметіне қатысты ... ... ... ... Үкіметі Қор биржасы арқылы кәсіпорындар
мен банктердің акцияларын мемлекеттік пакетін сату туралы бірнеше қаулы
қабылдады. Бұл ... ... ... ... мен ... ... туғызды:
- сауда өткізу мерзімдері ұзартылды;
- лоттарды ұлғайтуға мұмкіндік жасалды;
- келісім шарттарды аяқтау процедурасына ... мен ... ... ... ... ... құнды қағаздар листингі туралы ережелер өзгертілді.
ОАҚБ жақын және алыс шетелдердің қор ... ... ... ... ... барлық қазіргі заманғы және халықаралық стандарттарды сақтау
жөніндегі ... ... ... сауда жүргізу ережелері, клирингтік
операциялар және келіміс шарттарды аяқтау талаптары) жүргізілді.
Қор рыногын бұдан гөрі терең және бүге-шігесіне дейін зерттеу үшін ... ... ... талдау жасалынады.
Қазақстан Республикасының қатаң түрде орталықтандырылған жоспарлы
экономикадан принципті түрдегі жаңа, мемлекет тарапынан реттелініп ... ... ...... оған қызмет көрсететін барлық
институттармен бірге қаржы рыногының құрылуын ... ... ... ... ... ... өзара байланысты және бірін-бірі ... ... де ... ... ететін үш рыноктан тұрады.
1. Қолма-қол ақша айналысын жүргізетін және осындай қысқа
мерзімдік төлем қаржыларының ... ... ... ... ... былайша айтқанда қысқа мерзімдік және ұзақ
мерзімдік банктік несиелер рыногы.
3. Құнды қағаздар нарығы.
Қазақстанда Құнды қағаздар нарығы мүлдем ... жоқ. Оны ... ... ... ... ... ол меншікке қатынасты қайта құрумен және
мемлекеттік қаржы саясатының күллі сипатын ... ... ... ... шаралар қабылдауға тура келеді. Қазіргі ... ... ... ... үшін ... ақша эмиссиясына
емес, мемлекеттік құнды қағаздар: соның ішінде ... ... ... ... ... қағаздар нарығы экономикалық барлық субъектілерінің өздеріне
қажетті ақша ресурстарын алуына кең ... ... және ... ... ... аталған ресурстарды мерзімсіз кезеңге, атап
айтқанда кәсіпорынның толық жойылғанына дейін жұмыс істеп тұрған ... ... ... ... ... ... банктер қойған
талаптардан басқа тиімді талаптар бойынша алуды қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... нарығының дамуына жағдай жасап отыр.
Құнды қағаздар ... ... ... ... стихиялы түрде өтіп
жатқан процестердің реттеушісі болып табылады. Бұл әсіресе, күрделі қаржыны
инвестициялау – оның ... ... ... ... ретінде және
капиталдың басы артық өндірілген саласынан басқа салаға ... ... ... ... ... ... ... егер әлдебір
тауарға сұраныс көбейсе, тиісінше оны өндірудің пайдасы да өсе ... да тап осы ... ... сұраныс кеміген және экономикалық
жағынан тиімсіз болып табылатын салаларға қаржы бөлуді тоқтатып, ... ... ... жұмсау арта түседі. Ал құнды қағаздар осы аталған
механизмнің дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін құрал болып табылады.
Биржа – қор ... ... ... ... ... ... ... – бұл құнды қағаздарды сатып алу және сату істерінің ... ... ... ... ... ... қор
биржалары объективті түрде пайда болған. Бұл құрылымның қалыптасу қажеттігі
шикізат, ауыл шаруашылығы өнімдері, ал ... ... ... ... ... ... ... болған. Биржада негізінен
тұтынушылардың жаппай тұтынатын және өз ... ... ... ... ... ауытқымалы тауар түрлері сатылады. Сатушы,
сатып алушылар өз ісінен ... ... ... ... ... ұмтылады.
Сондықтан да баға сұраным мен ұсыным ... ... ... ... ... ... Нарық қысқа мерзімде тауарға қалыптасқан сұраным
мен ұсыным туралы мәліметтерді ... ... ... ... ... ... қызметті тек қана өте жоғары деңгейде орталықтанған нарық атқара ... ... келе ... бағыттағы нарықты экономикадыға
құнды қағаздар капиталды инвестициялау процесіне қатысты ... ... ... оның ... ... өндіріс және қызмет
салаларына құйылуы, яғни олар уақытша бос ... ... алу ... ... және ... ... ... Қазіргі экономикада құнды
қағаздар ең алдымен қоғамға шын мәнінде қажетті өндіріске орналасуы керек.
Нәтижесінде қоғамдық ... ең ... ... ... ... экономика қалыптастырады, қоғамдық өндіріс пен ... ... ... сай ... жұмыстың өзектілігі біздің еліміздегі ... ... ... ... ... және ... ... Құнды
қағаздардың дамуы қоғамымызға экономикалық пайда кіргізіп, ... ... ... ... Осыған орай, құнды қағаздарды талдауда
оның тиімділігіне экономикалық шаралармен бірдей әсер ... ... ... ... сауаттылығы, оның кеңейтілген ұдайы өндіріске мүмкіншілігі,
тұрғындардың білім, ... ... ... ... тікелей
байланыстылығында. Сондықтан да Қазақстан Республикасы ... ...... ... жеке ... ... барлық әлеуметтік салалар қатынастарының жетілуімен ұштасатын
әлеуметтік ... ... ... ... тұрақты жетілдіреді.
Сондықтан құнды қағаздардың әлеуметтік-экономикалық басымдалығы және оларды
рыноктық ... ... ... ... жүзеге асыру
негізгі мәселелердің бірі болып, ғылыми тұрғыдан зерттеулерді ... ... ... ... ... ... ... мен тұтынушы арасындағы) және қаржы ... ... ... арасында) айналыста болатын, табыс әкелу ... ... ... ... ... ... ... жалған
өзгеше тауар болып табылады.
Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... және ... ... жаңару жолында” атты Қазақстан
халқына жолдауында ... ... одан әрі ... үшін ... ... ... дамыту мен 2005-2007 жылдары жинақтау зейнетақы жүйесін ... ... ... ... жүзеге асыру туралы айтқан
болатын.
Әдебиеттер тізімі:
1 ... ... Заңы ... ... ... 2003 ж. 2 ... ... ... ... ... ... ... ... Г.Құнды қағаздар туралы не
білеміз.-
Алматы,1996.-Б.6-9
3 ... И. ... ... ... ... және ... рыноктық
қатынатарда мемлекеттік реттеудің
маңыздылығы:Автореферат. – Алматы, 2006. – 25 б.
4 ... - ... ... ... ... ... Бірінші
деңгей. Екінші деңгей. Үшінші деңгей / Ақанова Д.Х;
Алдашева А.М; Ахметжанова З.Қ.- Алматы: Арман, 2002.-
403
б. - Т.1. - 2002.- 1000.00тен.
5 ... С., ... А. Әлем ... ... ... Дәнекер, 2003.- 279 б.
6 ... Н. Н. Банк ісі ... ... курсы.-
Алматы: Экономика, 2006.- 216 б.
7 ... ... ... Алматы: Экономика,
2002.- 170 б.
8 ... А., ... Қ. ... ... ерекшеліктері: [Құнды қағаздар рыногы
туралы]//
Егемен Қазақстан.- 1995.-2 қараша
9 ... В . ... ... ... ... ... 1996.-2 ... ... М. ... ... ... ... рыногы туралы]// Егемен Қазақстан.- 1996.-19
қыркүйек
11 ... Г.Ж. ... ... ... ... мен ... Алматы: Қаржы-каражат, 1996.-
32б.
12 ... М. ... ... ... ... әкімінің орынбасарымен сұхбат]// Егемен
Қазақстан.- 2000.-1қазан.-Б.3
13 ... Г. ... ... және ішкі
тұрақтылығын сақтау / Сұхбаттасқан М.Мұқаштегі//
Алматы
ақшамы.- 2001.-25 қаңтар.-Б.2
14 ... М. ... ... ... 2004. - 23 ... - Б. 4
15 ... Т. ... ... ... ... ... Г.Ж. ... қағаздар туралы не білесіз?: Сұрақтар мен
жауаптар.- Алматы: Қаржы-каражат, 1996.- 32б.
[2] Шалғынбаев Т. Құнды қағаз дегеніміз не// Қаржы-қаражат.- 1995.-N5.-
Б.48-49
[3] ... ... Заңы ... ... ... туралы”, 2003
ж. 2 шілде.
[4] Қазақстанда құнды қағаздар рыногы қашан пайда болды// Қарағұсова
Г.Құнды қағаздар туралы не ... ... ... И. ... ... ... экономикалық
басымдылығы және оларды рыноктық
қатынатарда мемлекеттік реттеудің маңыздылығы:Автореферат. – Алматы,
2006. – 25 б.
[6] Шалғынбаев Т. ... ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы құнды қағаздар нарығының ерекшеліктерін талдау28 бет
Қазақстандық құнды қағаздар нарығының қалыптасуы.23 бет
Бағалы қағаздар нарығы және оның құрылымы76 бет
Бағалы қағаздар ұғымы және қызметі36 бет
Валюта нарықтарының ерекшеліктері10 бет
Физика сабақтарының нарықтық нақыштары85 бет
Қазақстан Республикасы қаржы нарығын талдау28 бет
Қазақстан Республикасында құнды қағаздар нарығы22 бет
Қазақстан Республикасының құнды қағаздар нарығын талдау82 бет
Құнды қағаздардың мәні26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь