Таспа құрттар класы – cestoda

1. Таспа құрттарға сипаттама.
2. Ересек таспа құрттардың құрылысы мен физиологиясы.
3. Жүйке жүйесі.
4. Зәр шығару жүйесі.
5. Жыныс жүйесі.
6. Көбеюі мен дамуы.
7. Жалпақ таспа құрт.
Таспа құрттар паразиттік тіршілікке толық бейімделген:
1) Басы – сколекс пен бекіну мүшелерінің құрылыстары ерекше.
2) Көпшілік таспа құрттардың денесі буындар – проглоттидалардан құралады.
3) Әр буында қайталанып отыратын жыныс аппараты бар.
4) Ac қорыту жүйесі болмайды, редукцияланған.
5) Тіршілік циклы күрделі, көпшілігінде иесін ауыстырып
жүреді.
3000 ға жуық түрі белгілі.

Ересек таспа құрттардың құрылысы мен физиологиясы.

Денесі ұзынынан созылған таспа тәрізді және көптеген буындарға немесе проглоттидаларға бөлінген. Алдыңғы бөлімінде кішкене басы немесе сколексі, онан кейін бунақталмаған мойыны мен проглоттидалары болады.
Басында сорғыштар немесе ілмешектер типтес бекіну мүшелері орналасқан. Сорғыштар тұрақты түрде, ал ілмешектері кейбір түрлерінде ғана кездеседі. Басында төрт сорғыштары, кейбіреулерінде сорғыштың орнына ұзынынан созылып жатқан саңылау тәрізді екі тері қатпарлары немесе ботриялары бар. Ілмешектері бірден баста не болмаса бастағы ерекше тұмсықта бір немесе бірнеше шашақ жасап орналасады. Тұмсығы ішке тартыла алады. Tetrarhynchus-тың көптеген ілмешектері бар ұзын 4 тұмсықтары ерекше қынапқа терең батып тұра алады.
Мойыны – жас проглоттидалар жасайтын орын, көлденең бөліну арқылы жаңа проглоттидалар шығып отырады. Осындай көлденең бүршіктену процесін стробилалану деп атайды (сцифоидты медузаның сцифистомасының стробилалануы сияқты).
Проглоттидалар төрт бұрышты және саны 3-тен бірнеше мыңға дейін болады. Алдыңғы буындары кішкентай, және артқа қарай мөлшері үлкейе береді. Сонымен таспа құрттардың денесін тізбек немесе стробила деп атайды.
1. К.С. Түсіпова «Омыртқасыздар зоологиясы».
2. К.Ә. Дәуітбаева «Омыртқасыздар зоологиясы».
        
        Жоспар:
1. Таспа құрттарға сипаттама.
2. Ересек таспа құрттардың құрылысы мен физиологиясы.
3. Жүйке жүйесі.
4. Зәр шығару ... ... ... ... мен ... ... ... құрт.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. К.С. Түсіпова «Омыртқасыздар зоологиясы».
2. К.Ә. Дәуітбаева «Омыртқасыздар зоологиясы».
3. ... ... ... ...... ... ... тіршілікке толық бейімделген:
1) Басы – сколекс пен бекіну мүшелерінің ... ... ... ... ... ... буындар – проглоттидалардан құралады.
3) Әр буында қайталанып отыратын жыныс аппараты бар.
4) Ac қорыту жүйесі болмайды, редукцияланған.
5) Тіршілік циклы ... ... ... ... ға жуық түрі ... ... құрттардың құрылысы мен физиологиясы.
Денесі ұзынынан созылған таспа тәрізді және ... ... ... ... Алдыңғы бөлімінде кішкене басы немесе сколексі,
онан кейін бунақталмаған мойыны мен проглоттидалары болады.
Басында сорғыштар ... ... ... ... ... ... ... түрде, ал ілмешектері кейбір түрлерінде ғана кездеседі.
Басында төрт сорғыштары, кейбіреулерінде сорғыштың орнына ... ... ... ... екі тері ... ... ... бар.
Ілмешектері бірден баста не болмаса бастағы ерекше тұмсықта бір немесе
бірнеше ... ... ... Тұмсығы ішке тартыла алады. Tetrarhynchus-
тың көптеген ілмешектері бар ұзын 4 тұмсықтары ерекше қынапқа ... ... ... – жас ... ... ... ... бөліну арқылы жаңа
проглоттидалар шығып отырады. ... ... ... процесін
стробилалану деп атайды (сцифоидты медузаның сцифистомасының стробилалануы
сияқты).
Проглоттидалар төрт бұрышты және саны 3-тен ... ... ... Алдыңғы буындары кішкентай, және артқа қарай мөлшері ... ... ... құрттардың денесін тізбек немесе стробила деп атайды.
Ересек таспа құрттардың мөлшері 1 мм-ден 10 метрге дейін. Түсі немесе
реңі бірыңғай ақ ... ... ол ішкі ... тән ... ... ... ... болады. Жабыны трематодтар мен
моногенеяларға ұқсас және турбелляриялардың ішке қарай батқан эпителиі
типтес құрылған. ... ... ... ... ... ... жіпшелер арқылы ядросы бар терең жатқан цитоплазмамен байланысады.
Цестодтардың жабынының ... ...... цитоплазмалық
қабатының үстінде өте көп қыл тәрізді өсінділері ... олар ... ... ... ... ... ... астында сыртқы сақиналы және ішкі ұзын ... ... ... ... Сол ... бұл екі қабатқа тағы
да үшінші ... ... ... ... ... талшықтары мен
паренхиманы тесіп өтетін арқа-құрсақ бұлшықет шоғырлары қосылады. Арқа-
құрсақ бұлшықет ... ұсақ ... ... ... шашырап
жатады. Олардың шығу тегі мен қызметі толық анықталмаған, дегенмен ... ... яғни ... ... ... өте ... кезде
қышқыл ортаның әсерінен буфер ретінде сақтап қалады.
Таспа құрттар паренхимасында жиналған бірталай гликогеннің анаэробты
ыдырауының нәтижесінде ... ... ... ... құрттарға тән белгі – ас қорыту жүйесінің мүлде болмауы. Басқа
жануарлардың ішегінде тіршілік ... ... өз ... жеке ... ... ... жоқ, өйткені иесінің ішегіндегі ... ... ... ... ... ... қорытылған дайын асты бүкіл
денесімен қабылдап алады, оған тегументтің микротрихиялары да ... ... ... ... ... көмірсудың мөлшері таспа құрттардың
жағдайына, өсу және даму шапшаңдығына әсер етеді.
Жүйке жүйесі нашар дамыған. ... ... ... үстінде шашырап
жатқан сезім клеткаларынан ... олар ... ... шоғырланған.
Орталық жүйке жүйесі баста жатқан бір жұп ми ... және одан ... ... ... ... комиссуралармен қосылған (ортогон)
бірнеше жұп жүйке ... ... ... ... ... ... ... басқаларынан күштірек дамыған. Бағаналардан жіңішке тармақтар
кетеді де терінің астында қалың жүйке шоғырын құрады.
Зәр шығару жүйесі протонефридия ... ... ... ... ... ішке ... ... бағаналарынан екі негізгі зәр шығару ... Олар ... ... ... ... ... бағытталып басқа
дейін жетеді де, бұрылып қайтадан артқы бөлімге ... ... зәр ... ... Міне ... құрылыс цестодтардың 4 ұзын өзегі бар
деген ой тудырады, бірақ оларда бар жоғы екі ғана ... ... және ... ... ... ... тәрізді иілген. Дененің артқы бөлімінде бұл
екі өзек бірігіп кішкене жиырылғыш қуық ... ... ... ... ... да және буындардың артқы бөлімінде де бір - ... ... ... зәр ... ... басқыш тәрізді болады. ... ... ... түскенде жаңа қуық жасалмайды, сондықтан әр ... өзі ... ... ... ... ашылады. Өзектердің көпшілік
тармақтары паренхимаға ... ... ... бар жұлдызша тәрізді
клеткалармен аяқталады.
Жыныс жүйесі сорғыштардағы сияқты гермафродитті. Тек ... ... ғана ... ... жеке. Ремнецтерде ұзын қатар
жыныс аппараты болса, ... ... әр ... өз ... ... ... ... сиыр солитерінің (Taeniarhynchus saginatus)
жыныс аппаратын ... ... жас ... ... ... әлі жетілмеген, тек
200-ші буыннан бастап қана жетіле бастайды. Толық жетілген жыныс жүйесінің
аталық бөлімі паренхимада шашырап ... ... ... бездерінен тұрады.
Жіңішке тұқым шығарғыш түтіктер бірге қосылып, ортақ тұқым жолын жасайды.
Ол етті ... ... ... ... ... де ... ... барып
жалғасады.
Аналық жыныс жүйесі тармақталған жұмыртқа безінен, ... ... ... ... ... ... басқа дара сары уыз ... ... Сол ... ... екі өзек ... Біреуі – қынап, аталық тұқым
жолымен қатарласып ... да ... ... ... Екіншісі –
жалпақтау жатыр оотиптің алдыңғы жағындағы буынның орта ... ... ... клеткаларымен қатар қынап арқылы спермиялар да оотипке
түсіп, ... ... ... жұмыртқалар қабықпен
қапталып, жатырға түседі. Онда дамудың алғашқы бөлімі өтеді. ... ... ... ... жатырда көп уақыт жатып қалады
да буынның қабырғасы жарылған кезде ғана ... ... ... ... ... ... ... үлкейіп өсіп, негізгі
бағанасынан көптеген тармақтар екі жаққа таралып, буынның бірталай бөлігін
алып ... Осы ... ... ... қалған бөліктері қызметтерін
тоқтатып, жояды. Көп тармақталған және жұмыртқаларға толып тұрған ... ... ... - жетілген" деп атайды. ... ... ... ... ... да, ... топтасып үзіліп
отырады. Ірі цестодтар өзінің ұзақ ... өте көп ... ... ... ішек ... – сиыр цепені (Taeniarhynchus saginatus)
орташа 18-20 жыл өмір ... бір ... 600 млн. ... ... демек,
цепень өзінің бүкіл өмірінде 11 млрд-қа жуық жұмыртқа салады екен.
Басқа ... ... ... болады. ... ... ... ... ... ... сыртқа ашылып
жұмыртқаға толғаннан кейін иесінің ішегіне барып түседі. Аталық тесігі ... ... ... жалпақ жағына ауысады. Ал асқабақ ... caninum) ... ... әр ... екі ... ... және ... Таспа құрттардың ұрықтануы айқас және өзін өзі
ұрықтандыру арқылы жүреді, бір буынның шағылысу ... ... ... ... шағылысу мүшесі иіліп, өз буынының қынабына да енгізіле
алады.
Адамның ішегінде паразитті тіршілік ... ... ...... тіршілік циклын қарастырайық. Буынның қабырғасының жарылуы арқылы
немесе стробиладан ... ... ... ... ... жұмыртқалар
нәжіспен сыртқа шығады. Әрі ... даму үшін ... ... ... бір ... ... яғни ... бару керек. Шошқалар лас
жерлерде жүретіндіктен жұмыртқаларды жұқтырып алады. Шошқаның ... ... ... ... ішінен онкосфера дернәсілі шығады. Ол
- алты ілмешекті ұрық, яғни алты ... ... бар ... көп
клеткалы көпіршік. Даму барысында онкосфера ... ... ... ... ... ... ... де, лимфа немесе қан
тамырларына барып, қанның ағысымен әртүрлі ішкі ... ... ... ... өкпеге және миға т.б. Осы арада онкосфера
тоқтап, финнаға айналады. Онкосфера өте тез өсіп, ірі ... ... ... ... қуыс ... ішкі ... ... қабырғасының бір жері ойыстанып, түбінде 4 шұңқыр түрінде
сорғыштардың ... ... ... ... және ... ... ... да жасалынады. Бұл ойық - таспа құрттың финнаның ішіне ... ... ... ... ... ... әрі қарай дамымайды, бірақ
өлмей, бірнеше жыл сақталынып қалады. Ересек ... ... үшін ... ... иесі – ... ... ... керек. Әбден қуырылмаған, тұздалмаған
шошқаның етімен бірге финна адамның ішегіне түскенде ас қорыту ... ... ... соң, басы сыртқа шығып ілмешектері мен сорғыштары
қалыпты жағдайға келеді. Финнаның қабысып қалған ... ... ... ... ... ... ... да, түсіп жарылады. Мойыны мен
басы тездеп өсіп ... ... ... өте ... проглоттидалар жасап
шығарады.
Сонымен, Т-solіumның тіршілік циклы ... ... ... ... ... ... - онкосфера финнаға, финна жынысты ... ... ... ... құрт (Diphyllobothrium latum) бір емес екі аралық иеде
дамиды. Жұмыртқалары суға түскеннен кейін, одан ... ... ... ұрық ... ... ол суда жүзіп жүргенде циклоп шаяны
жұтып ішегінде дернәсілдің кірпікшелері түсіп қалады. ... ... ... ... тесіп, циклоптың дене қуысына барады да өте ұсақ (0,5
мм) ерекше құрт ... ... - ... ... ... бар артқы бөлімі кішкене шар сияқты бөлініп тұрады. ... ... ... ... тән ... деп ... Процеркоид
үш жұма дамиды. Циклоптармен шортан, лақа ... ... ... (ерш)
және кейбір албырт (лосось) балықтары қоректенген кезде процеркоидтар
қарынның қабырғасын ... дене ... ... ... ... ... мүшелерге еніп алады. Енді процеркоид церкомерін ... ... ... ... Бұл ... ұзындығы 1-1,5 см. Денесі тығыз,
алдыңғы бөліміндегі (болашақ ... екі ... ... ... ... енгізілген. Бұл - финнаға сөйкес келеді. ... ... ... адамның, иттің немесе мысықтың ішектерінде аяқталады,
себебі олар бұл ... үшін ... иесі ... ... ... ... басы ( ... сыртына қарай айналдырылып, дернәсіл
толығымен жас ... ... ... да ... ... ... ... жасап шығарады.
Сонымен, финнаның плероцеркоидпен шошқа солитеріндегіден басқа да
түрлері кездеседі. Шошқа солитеріне тән ... ... деп ... ... ... ... ... бір басы бар кішкене қуыс көпіршік.
Финнаның ерекше түрі - ... ... бір емес ... ... бір ... көп бастардың негізі салынып, әрқайсысы жынысты
түрде жетілген таспа құрт береді. ... тағы бір түрі – ... ... ... ... өте ... мөлшерге дейін өсіп, өзінің ішінде
және қабырғаларында ... ... көп ... ... - шығарғыш
капсулалар жасайды. Капсулалардың ішкі ... өте көп ... ... эхинококктың әр капсуласы бір ценурға сәйкес келеді, ал
жалғыз алты ... ұрық ... мың ... ... ... қарамай, айтылған финналардың түрлері жалпы бір негізгі
типтің түршелері болып келеді.
Тіршілік ... ... ... ... ... ... қарағанда, моногенеяларға жақындау тұр. ... ... ... ... ... ... ценур немесе эхинококк
жасап дамитын цестодтардың тіршілік циклы ... ... ... ... жыныссыз жолмен көбейіп, ... ... ... (сколекстер) пайда болады, екі ұрпақтың - жынысты және жыныссыз –
алмасуы, яғни ... ... ... мен ... көбеюі сияқты бастардың
көбеюінің маңызы - ұрпақтың санын ұлғайту және негізгі ... ... ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Балықтар арқылы адамға жұғатын аурулар»40 бет
Ахметжанов Оралғазы Нұранбасұлы Қазақстанның шығысындағы көгершіндердің паразитоздары және оларға қарсы шаралар79 бет
Таспа құрттар класы6 бет
Жарғақ қанаттылар отряды - hymenoptera14 бет
Таспа құрттар класының негізгі өкілдері5 бет
Қарақұйрықтылар отрядының морфофизиялық мінездемесі5 бет
Delphi ортасында бағдарламалау ( әдістемелік құрал )112 бет
Java тілі негіздері22 бет
Автоматты жүйелерді жобалау пәнінен электронды оқулық жасау74 бет
Автотұрағы бар 9 қабатты бизнес орталығының ғимаратына арналған дипломдық жұмысының есептеу - конструкциялық бөлімі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь