Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі жайлы

КІРІСПЕ 2

1. АҚШАНЫҢ ПАЙДА БОЛУЫ, МӘНІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ 3
2. АҚШАНЫҢ МЕТАЛДЫҚ ЖӘНЕ НОМИНАЛДЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ 7
3. АҚША АЙНАЛЫМЫНЫҢ ЗАҢЫ. 9
АҚШАНЫҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ 9
КОНВЕРСИЯЛАНУ ПРОБЛЕМАЛАРЫ 9
4. АҚША АЙНАЛЫМЫН ТҰРАҚТАНДЫРУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН НЫШАНДАРЫ 16

ҚОРЫТЫНДЫ 19
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 20
Ақшаның пайда болуы мен мәні жайлы біркелкі шешімін тапкан жок.
Экономикалык мектеп өкілдерінің бірі ерте дүниедегі грек ойшылы Аристотель ұсынған кағидаға сүйене отырып, ақшаны — белгілі шарт, адамдар арасындағы саналы келісім нәтижесі ретінде қарады. Басқа бағыт-тағы мектептің өкілдері ақшаны — мемлекет бекіткен тауарды айырбастауға қажетгі құрал ретінде қарастырған. Үшінші өкілдері ақша өзінін, табиғаты бойынша алтын мен күміске жататындығын айтқан.
Ақшаның пайда болуын түсіндіру үшін, «тауар құны катынасында қорытындылатын, құнын даму көрінісіне көз салып, оның қарапайым терең байқалатын бейнесін, көзді алатын ақшалай түріне дейін карау керек. Сонда ғана оның жұмбақтығы да жойылады».
Тауардың айырбасталу кезеңінде құның көрінісі төмендегідей түрге ие болады: алғашқысы жай немесе кездейсоқ, ол алғашқы қауымдық қоғамда бірінші ең ірі еңбек бөлінісінен соң, жалпы алғашқы қауым тайпасынан малшылар тайпасының бөлінуі арқылы пайда болды. Бір тайпалар малмен айналысса, ал екіншілері - жермен айналысты, сөйтіп өнімді айырбасталар үшін экономикалық негіз пайда бола бастады. Мұндай айырбас алғашқыда кездейсоқ, бірегей сипатқа ие болды:
Т <Н> Т экв.
(1 қойға = 1 қап астық) экв.

Бұл мысалымызда бірінші тауар (қой) езінің құнын басқа тауарда (1 қап астық) айырбасын көрсетсе, онда салыстырмалы құн түрінде болғаны, ал бір қапастық оның эквиваленті болып табылады, яғни эквивалентті түрде болғаны.
Тауар өндірісінің ары қарай дамуы тауар айырбасын реттілікпен жүргізуте алып келді. Айырбаста екі ғана емес, одан да көптеген тауар түрлері қатысады. Құнның — толық немесе кеңейтілген екінші түрі қалыптасты.
Т(1 кое) —> 71 (1 қап астықка) экв.
—> 71 (1 балтаға) экв.
—> 71 (5 құмыраға) экв.
---> 71 (2 гр. алтынға) экв.

Осы катардағы тауарлар эквивалент болып табылалы. қойға кайта істеген коғамдық енбек шығындарын куәландырады.
Құннын кеңейтілген түрінің пайда болуымен қатар, сондай-ақ айырбаста киындықтар туындады.
        
        ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 2
1. АҚШАНЫҢ ПАЙДА БОЛУЫ, МӘНІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ 3
2. АҚШАНЫҢ МЕТАЛДЫҚ ЖӘНЕ НОМИНАЛДЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ 7
3. АҚША ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... 9
4. АҚША ... ТҰРАҚТАНДЫРУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН НЫШАНДАРЫ ... ... ... ... ... ... БОЛУЫ, МӘНІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
Ақшаның пайда болуы мен мәні жайлы біркелкі шешімін тапкан жок.
Экономикалык мектеп өкілдерінің бірі ерте ... грек ... ... ... ... ... ақшаны — белгілі шарт, адамдар
арасындағы саналы келісім нәтижесі ... ... ... ... өкілдері ақшаны — мемлекет бекіткен тауарды айырбастауға қажетгі
құрал ретінде қарастырған. Үшінші өкілдері ақша ... ... ... мен ... ... айтқан.
Ақшаның пайда болуын түсіндіру үшін, «тауар құны ... ... даму ... көз ... оның ... ... ... көзді алатын ақшалай түріне дейін карау ... ... оның ... да ... айырбасталу кезеңінде құның көрінісі төмендегідей ... ... ... жай ... ... ол алғашқы қауымдық қоғамда бірінші
ең ірі ... ... соң, ... ... ... тайпасынан малшылар
тайпасының бөлінуі арқылы пайда болды. Бір тайпалар малмен айналысса, ал
екіншілері - ... ... ... ... ... үшін экономикалық
негіз пайда бола бастады. Мұндай айырбас алғашқыда кездейсоқ, бірегей
сипатқа ие ... Т ... ... = 1 қап ... ... ... бірінші тауар (қой) езінің құнын басқа тауарда (1 ... ... ... онда ... құн ... ... ал бір
қапастық оның эквиваленті болып табылады, яғни эквивалентті түрде болғаны.
Тауар өндірісінің ары ... ... ... айырбасын реттілікпен
жүргізуте алып ... ... екі ғана ... одан да ... ... қатысады. Құнның — толық немесе кеңейтілген екінші түрі қалыптасты.
Т(1 кое) —> 71 (1 қап астықка) ... 71 (1 ... ... 71 (5 ... ... 71 (2 гр. ... экв.
Осы катардағы тауарлар эквивалент болып табылалы. қойға кайта істеген
коғамдық енбек шығындарын куәландырады.
Құннын ... ... ... ... қатар, сондай-ақ айырбаста
киындықтар туындады.
Мысалы. қойдың иесіне астық қажет, бірақ астық иесіне қой ... ... ... қажет, ал балта иесіне қой керек. Неғұрлым ... ... ... сайын, қиындықтар да көбейе түседі. Бұл жағдайда астық иесі койды
алуға келіседі, ... ... ... ... ... оны (қойды)
балта иесі алуға ... Осы ... кой ... яғни ... ... рөль атра ... Сөйтіп құнның үшінші түрі калыптасып. ол
жалпылама деп аталады.
Т1, (1 кап ... = 1 ... ... (1 балтаға)
Т3 (5 кұмыраға)
Т4 (2 гр. алтынға)
Кейініректе жалпылама эквиваленттік ... ... ... (алтын,
куміс) атқара бастады, себебі оның өзіне тән бірқатар ... ... ... ... ... сақталатындығы, ен маңызды
артықшылығы сол, осы ... аз ғана ... ... ... ... ... ... ақшалай түрін былай көрсетуге болады:
Ақшаны қалай түсінуге болады? Құн түрінің дамуы мынаны куәландыруды:
ақша Бұл техникалық айырбастау ... ... ол ... ... рөль ... тауар. Кез-келген тауар өзінің құнын ақшамен
көрсетеді. Ақша ... ... ... ... ... — құн ... ... көмегімен басқа барлық
тауардың құнын көрсетуге болады. Осы ... ойша ... ... ... ... ... ... түрде көрсету үшін, нақты ақшаны талап
ету керек емес. Тауар құнының ақшалай ... баға деп ... ... мен ... ... ... ауытқуы мүмкін. Сондықтан тауар өз
құнына да және ... мен ... да ... құны мен алтын құнының тәуелділігі ерекше ... ... мен ... ... сай келгенде баға екі мөлшердің яғни ... ... ... ... ... ... бағасы тауар құнына қарайлай өссе, онда алтын Құннын тауар
бағасына деген байланысы кері ... ... ... ... көп болса, тауар бағасы төмен болады және ...... ... ... тауар бағасы жоғары болады.
Сөйтіп тауар бағалары негізінен тауардың өз құнына тура пропорционалды
және алтын (ақша) құнына кері пропорционалды өзгереді.
Екінші ...... ... Осы ... ақша ... - қол түрінде
атқарады, себебі олар нақты тауар айырбасында делдалдық жасайды. ... ... ... егер онын ... ... ақша ... Бұл
кызметті айналымдағы алтынды алмастыра отырып, ақша белгілері атқарады.Егер
айналым шығындары өсіп кетсе және есептеулер баяуласа және ... ... ... онда ... ... тиімсіз болар еді. Алтын қоры
мемлекет үшін ... ақша ... ... қор ... ... қызметі — төлем құралы. Бұл қызметті тауарды - ақша несиеге
(төлемді ұзарта отырып) сатқан ... ... ... ... ... ... ... диведендті, пәтер төлемін және т.б. төлегенде атқарады.
Несие қатынастарының дамуымен байланысты жаңа ... ...... ... ... ... банкнот, төлем тапсырысы, чек, пластикалық
карточка, «электрондық ақша». Несие ақшалардың болуы қолма-қол ақшаларды
қатыстырмай - ақ ... ... ... ... ... ... есеп айырысу тауар айналымы тұтынысының қолма-қол ақша
белгілерін кәдімгідей қысқартады, сөйтіп ... ... ... мен күзетшілер саны сейфке ... ... ... және ақша белгілерін басуға шығындар азаяды. Ең бастысы — өзара
есептесу процесі ... ақша ... ... ... ... ... — казына жинау корлану құралы айналысын тоқтатады
және жиналады. Сөйтіп станок, машина, ... ... ұзақ ... (төледидар, тоназыткыш және т.б.) тауарларды сатып алу үшін
қорланады. Акхианың қазына түрінде қорлануы әрбір тауар ... ... ... болу ... ... сөйтіп өзін нарык
кездейсоктығынан сақтандырады. Бұл рөлді ... ... ақша ... ... бұл ... ақша ... ... үшін маңызды.
Бесінші кызметі — ақшаның әлемдік ақша түрінде болуы. ... ... және ... ... елдердегі тұракты валюта болып табылады.
Әлемдік аренада ақшаның айнылым ... ... ... құралының рөлі
бірінші орында болады. Бұл ... ... ... ... Халықаралық аренада ақша өзінен — К. ... ...... ... алып ... және ... ең алғашқы түріне
енеді — игілікті металл каймағы түрінде болады.
Тарих куәландырғандай, ... ... ... Лидия мемлекеті болып
есептелінеді. Онда монета ең алғашқы рет шамамен ... 7-ші ... ... түрінде шықты. Ал «монета» термині Юнон-Монета храмы атымен
байланысты шықкдн, себебі Ертедегі ... ... ... ... ... ... түркілердін - күміс металды «теңге» деп атауынан
шыккан. Ол XV-ші ғасырдын басында Әмір ... (хан) ... ... Ен ... рет ... ... ХІІ-ші ғасырда Кытайда пайда
болған, ал ... ... ... ... кағаз ақша белгілерін алтынға
еркін айырбастаған.
2. АҚШАНЫҢ МЕТАЛДЫҚ ЖӘНЕ НОМИНАЛДЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ
Ақшаның металдық теориясын «меркантилизм» мектебінің өкілі Томас ... жж.) ... Осы ... сай — ... мен ... өзінің
табиғатына қарай және олардын табиғи қасиетінін күш-куаты бойынша — ақша
болып табылады. Ақшанын металдык ... ... ... ... ... ХУІІ-шы ғасырларда болған. Ол Америкадан Еуропа елдеріне ... ... ... ... ... асқан. Тауар өндірісі мен құн нысаны
түрінің даму тарихы көрсеткендей, ақша — Бұл тауар өндірісі және құн ... ... ... мен ... өз ... ... ... олар қай уақытта да
тауар өндірісіндегі адамдардын өндірістік қатынастарын ... ... ақша бола ... ... мен ... ақша болуы олардьщ алтын және
күміс ... ... ...... ... еқбектін, өнімі болуында.
Тауар құны алтынмен өлшенеді, ... ... да және ... да қоғамдық
еңбек жұмсалған. Аздаған уыс алтында қоғамдык еңбектін көптеген ... ... және ... есеп ... ... ... ... болуы акдіаға деген номиналистік көзкдрастың кеңірек тарауына алып
келеді. Ақшаның номиналистік теориясының негізгі ... ... ... ... онімі емес, олар шартты белгі ғана болып табылады, бағальиіығып
мемлекет бекітеді. Сондықтан ақша ... ... ... ... Номиналистік теорияны жактаушыларға ағылшын экономисі Дж.Кейнсті және
американ экономисі Пол Самуэльсонды ... Дж. ... ... ... және ... жалпы теориясы» (1936 ж.) кітабында ... ... ... ... ұсынатынын қарастырған. Алтын бағалылығын жасанды
санаған, «алтын ... ... ... және ... ретгейтін
қағаз ақшаны жактаған.
Американ экономисі Пол Самуэльсонның ойынша: «Ақша — Бұл әлеуметгік
шартгылық». ... ақша ... ... өкілдерінін ойынша, Бұл
зомбылық, бағалылықтағы жасанды төлем құралы, яғни алтынмен байланысы жоқ.
Бұрын айтканымыздай, осындай корытындының негізіне ... ... ... ... ... ... ақшалар арнайы тауар болып табылады және
олар (,айырбас құнына ие болады.
Сондықтан да мемлекет ішіндегі түпкі төлемнің ... ... ... ... ... ... катысты айтар болсак, онда барлык,
төлем есептеулерінің құралы тек алтын ғана болып табылады.
Ең соңында тарихтың ... ... еске ... тура ... ... алғашқы идеясы Ертедегі Римде пайда ... ... ... ... ... өмір сүрген: егер корөль немесе императордың
акліаны ақша деп ... ... ... ... ақшанын тұрі, тіпті
алтын монетаның өзі төлем күшіне енеді. Осы хабарды ... ... Гай ... (37-41 бғ.д.) жүзеге асыруға талпынды. Оған барлық
өкімет бшіігі колында сияқты көрінді. Ол өзінін жылкысын сенат мәжілісіне
алып ... Ол ... шын ... ... оның ... ... талап
етті. Ешкім оған карсылыкжасай алмады.
Ол кезде Индияда, Цейлонда, Африканын кейбір аудандарында ақша ретінде
«каури» деп аталған ерекше қабыршақ қолданылды. Олар өте ... ... ... ... ... ... етті, Сондықтанда олар ете кымбат
бағаланды. Рим ... ... ... ... ... ... жарлык шығарды: «Менің нүскауыммен теңіз жағалауынан жиналған ... ақша ... ... ... алып күш иесі ... ... ... шыкты: ешкім де Бұл үлу қабыршағын алмады, ... ақша емес ... ... ... ... ... ... Кейбір еддерде акліа
белгілері зомбылык курспен шығарылды және олар ешкдндай ... ... ... ... Бұл жаңа ақша белгілерінін
курсы толықканды шетел валютасына ... ... ... ... ... тырысады, сөйтш толыкканды шетел ақша ... ... АҚША ... ... ... ЖӘНЕ ... ... айналымына қызмет жасайтын ақша айналымы, ақша айналымының
экономикалық занымен аныкталады және нақты тауар ... ... ... ақша ... (Аа) ... және мынандай формуламен аныкталады:
Мұндағы EC - тауар бағасының сомасы;
A - бір ... ақша ... ... ... жағдайында айналымдағы ақша саны әрбір кезенде үш ... ... ... - ... ... массасымен, олардағы
бағаның қозғалысымен, ақша айналымының жылдамдығымен — анықталады.
Алайда ақша айналым құралы ... ғана ... ... ... ... ... де ... Сондықтан да жоғарыда қарастырған айналым үшін
қажетті ақша саны формуласы (л„), кәдімгідей өзгеріске үшырап, төмендегідей
түрге ие болады:
мұндағы A — ... ... ақша ... — өткерілуге жататын тауар бағасынын сомасы;
Н — несиеге еткерілетін тауар бағасынын сомасы;
Т — ... ... ...... есеп ... — бір ... ақша бірлігі айналымыньщ
Шапшаңдығы
Тауар массасы мен айналымда бол#тын ақша ... ... ... ... тауарды қамтамасыз ете алмайтын ақша ... ... ... ... ... ... алу қабілетінің төмендеуі,
құнсыздануы. Бұл тауар бағасының жасырын немесе ашык өсуіне алып ... ... ... ... не? ... ... — қампиған деген сөзі) — қағаз ақшанын. құнсыздануымен ... ... ... ... ... ... баға
деңгейінің көтерілуімен байкалады. Бұның өзі, барлық ... ... ... Олардын баға индексімен өлшенетін ... ...... ... ... және ... ең ... басып табылады: мемлекеттік бюджеттін тапшылығы және ... ... ... ... ... мемлекеттің өндірістік емес іЩэіғындар
(әсіресе әскери шығындар) деңгейінің жоғарылығы тұтыну игіліктерін шығаруды
артгырмайтын жене адам ... ... ... ... ... ... сұранымды ұсынымнан алшақтауға алып келуі және ...... ... бірқатар өндірүшілердің монополиялық ... ... ... ... тұтьшу сапасын арттырмай-ак немесе ... ... ... ... ... ... жалақы есуінін еңбек
өнімділігі өсуінен алшактығы және басқада бірқатар себептер. Бұл ... ... ... ... ... және ... ақша
эмисснясының (эмиссия — айналымға ақша мен бағалы кдғазды ... ... ... ... ... түрлері бар. Баға өсуі қарқыны көзқарасы
гүрғысынан инфляцияны ... ... ... ... а) ... ... б) ұшкыр. Баяу инфляция кезінде бағалар баяу (жылына 10%-дан
аздау) өседі. Инфляция 2-3% болған ... ... үшін ... қүбылыс
болып табылады. Мысалы, 1992-ші жылы инфляция: Францияда — 2,7%, ... ... — 3,8% ... ... ... кезінде баға жьілдам, ырғи-ырғи
(жылына 20-дан 200%-ға дейін) еседі. ... ... жол ... ... ол өте ауыр ... ... ұшындырады
(тұрғындардың өмір деңгейі төмендейді, ... ... ... саны мен баға
астрономиялык жылдамдыкпен ... ... ... ... ... инфляцияның ' таңкаларлык. мысалдары баршылык, (инфляция
Боливияда 1985-ші жылы — 3400%, Аргентинада 1990-шы жылы — 2000% ... ... ауыл ... ... Бұл сала ... едде басым болып, уақыттың белгілі кезеңін ... өмір ... ... ... ... ... ... инфляция» экономиканы
«көңілдендіруге» әсерін тигізеді және күрделі қаржының өсуіне ... ... ... жоя ... ... ... А. ... айтуынша,
бағаның қалыпты әрі ұзак көтерілуі шаруашылык жағдайын жаксартады және
тұтыну ... ... ... да ... бірінші кезенде,
кағаз ақша карқынын камтамасыз ету олардың эмиссия ... ... ... ... кезінде, арнайы инфляциялык конъюктура пайда
болып, тауар бағасының өсуі уакытша өндірісті ұлғайтып, ... ... ... ... құнсыздануынын, деңгейіне карай инфляция
өндіріс пен ... ... ... ... ... әсерлері е
(«карқынды» инфляция) тап болады. Сөйтіп. несие-каржы және валюта жүйесініа
(«гиперинфляция») ... ... альш ... ... ... ... түрді кабылдаиуына
байланысты инфляция типтерін ашық және ... деп ... ... ... баға ... ... тән және тауар мен қызмет
кврсетуге үнемі ... ... ... Егер ... ... карай бұзылса және тұрақгы бағаның өсуімен байкалса, онда
бұны ашык инфляция дейміз. Ашық инфляция жекелеген ... ... ... ... ... сай келеді немесе тіпті болмағанда олардың өсуін
баяулатады. Демек, ашык инфляиия нарык механизмін кәдімгідей өзгертіп, ... ... ... оны ... ... ... деп те ... Ол
бағаны реттейтін (жалақыда болуыда мүмкін) экономикаға тән, яғни жалпылама
мемлекеттін бағаны бақылауымен жүзеге ... ... ... ол тауар
тапшылығы, өнім сапасының төмендеуінде, ... ... ... экономика дамуында, бартерлік іс-әрекетте байкалады.
Басылыңқы инфляция мемлекеттің тауарлық бағаны сұраным мен ... ... ... ... ... ... пайда болады. Мұнда ақша ... алу ... және ... мен ... ... ... өлшемі болуды
токтады.
Қазакстан Республикасында 1992-ші жылға дейін жасырын инфлядия басым
болып, ол кейінірек ашық қарқынды инфляциялық сипатқа ие ... ... ... ... ... ... жылы инфляция 2260% құраса, 1994-
те - 1258, ал ... ... ... ... ... ... ... 60,3%-ға қысқарды. Инфляция 1996-шы жылы 28,7%-тын маңында болса, 1997-
ші жылы - 11,2%, 1998-ші жылы - 1,9%, 1999-шы жылы — 17,8%, ... жылы ... ... ал 2003 ... аяғында 5,9%-ғатұрактады.
Шетел экономистері сұраным мен усынымға байланысты ... ... ... а) сұраным инф.іяциясы; ә) өндіріс шығынынын ноімен ... ... ... болатын ұсыным ипфляциясы. ... ... бір сөз мен ... деуге болады: «Тауардың өте аз
мөлшеріне өте көп ақша ... ... ... ... ... ... бұзылуынан және әкімшілдік-әміршілдік басқарудың
ұзақ ... ... ... Олар бұл ... өзінше ерекше түрді
қабылдайды. Мысалы, біздің ... ... ... ұзак жылдар бойы
табиғи емес ең төменгі жұмыссыздықты 'жү зеге асырып келді. Бұған ... емес ... және ... ... орынын сақтау. еңбекті көп
кджет ететін өндірісіі конеервацияла\ арқылы қол ... ол ... ... үсер ... Қай ... де ... бір ... еңбекпен
келмесе, онда ол сұраным инфляциясына айналады және ... ... ... ... мен ... ... өзгеруі иәтижесінде
пайда болуы мүмкін. ... ... ... ... ... жіктейміз: а)
баланстанған инфляция және ә) ... ... ... ... ... мен ... көрсетудін бір-біріие катынасында баға
өзгермейді, ал баланстанбаған кезінде - әртүрлі тауар мен кызмет көрсегудін
бағасы бір-бірімен салыстырғанда ... жоне ... ... ТМД ... ... баланстанбаған инфляция барынша белең алуда,
ол шағьш және орта ... ... ... ... жасауда.
Баланстанған инфляцияны алатын болсақ, кәсіпкерлік к^ізметтің дамуына аса
кауіпті ... ... ... ... оның ... аркасында
экономиканы уакытша қозғалту ... ... ... ... ... ... ... төмендеп, экономикалык есу пропорциясы бұзылады,
ақша-несие, каржы және валюта механизмі бұзыла бастап, ... ... ... күшейеді. Инфляция халықаралык экономикалык.
қатынастарды, жұмыс күшін ... ... ... ұйымдастыруды бұзып,
экономикалык. қылмыс, ... ... және т.б. ... баға ... ... өлшенеді. Ағымдағы кезен үшін
инфляция деңгейі (қарқыны) төмендегідей болып аныкталады. ... баға ... ... ... баға ... ... өткен
кезендегі баға индексіне бөлінеді.
Баға индексі = ағым кезіндегі баға — еткен ... баға х ... ... ... ... бөлінбес бөлігі болып — валюталық нарык болып
табылады. Бұл шетел ... ... ... ... ... (банкнот,
қазыналық билет пен монета тұріндегі ақша белгілері) экономикалық - ... ... ... ... ... ... брокерлік биржа
арқьшы жүзеге асады.
Валюта — бұл ақша бірлігі және оны ... құны ... ... үшін
қолданылады. «Валюта» үғымы үш мағынада қолданылады: а) сол елдің ақша
бірлігі (Қазакстан теңгесі, АҚШ ... ... ... ... ... Ағылшын
фунт стерлингі және т.б.) және оның әртүрлі типтері - алтын, күміс, қағаз;
ә) шетел мемлекетінің ақша белгісі, шетел ақша ... ... ... ... құралдары және халықаралық есептеуде колданылатын — шетел валютасы;
б) халықаралық (аймақтық) ақша ... ... және ... ... (евро).
Валюта қолдану саласы мен тәртібіне қарай былай бөлінеді:
а) еркін конверсияланатын ... және ол ... ... ... ... шексіз айырбасталады;
ә) барлық валюталық операция бойынша ішінара (ішінара қайтарымды)
конверсияланатын; конверсияланбайтын (қайтпайтын, тұйық) — тек бір ... ... ... ... шетел валютасына айырбасталмайды. Еркін конверсияланатын
валютаға: АҚШ доллары, ағылшын фунт стерлингі, швейцария франкісі ... иені ... ... ... ... валютасы тұйықгалған болып келеді.
Біздің ұлттық валютамыз «теңгеге» келетін болсақ, ол ... ... ... валютаға жатады. Қазіргі уақытга Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... Олар экономикалық реформаны терендету жолдарын
іздестіруде. Шетел мамандарының ойынша, ... ... ... ... ... а) ... курстың жоіарылығы; ә)
ішкі бағанын рационалды болмауы; б) ... ... ... ... ... ... баланстандыру жолымен жоюға болады.
Нарыктык экономика жағдайында үлттык. ... ... ... және онда ... ... ... ішкі ... отандык өндірісті әлемдік деңгейге көтеруді камтамасыз етеді.
дәйекті сырткы экономикалык мамандануды ... ... Осы ... халыкаралык ынтымактасуының жаңа түрі пайда болып, елдін,
халықаралык инвесторға ... ... ... ... ... ... Ресгтубликасы — егеменді
мемлекетінің барлық атрибуттарының толык безендірщуінін ... ... ... көп ғасырлык тарихында алғашқы рет өзінін ұлттык ақша
бірлігі — теңгеге ие ... ... ... енгізу туралы шешім ең дұрыс
шешім болып табылады.
Барлык елдерде валютаны конверсиялау жетістік ... ... ... ... жүзеге асырушы және түрғындардын ... ... ... Ашык жономикалы қоғамда валютаны конвфсиялау
ұлтгык экономиканы әлемдік шаруашылыкпен ... ... ... ... тетіктеріне айналады. Өзінің тауарлы ... емес ... және ... ... құрудын басты белгісі
бола адды.
Валютаны конверсияландыру дегеніміз алдыменен -зкономиканын әлемдік
нарықта бәсекелестік қабілетгшігш жасау, ал ... ... ... мен ... ... халыкаралықстандарткасай кайта құру.
Қазаксган Республикасьшда өндірістін гүракты ... ... ... ... аса ... және үздіксіз инфляцияда теңгенің
қажетгі конверсиялау шарты мыналар ... а) ... ... ... ... өндірісінің міндетті дамуын калыптастыру;
ө) ... ... ... ... б) ... ... төмендету.
Мемлекет қандайда бір қатаң ақша саясатын жүргізуге тырысады, ... ... ... ... кол ... ... ... көтеру керек, себебі ол сырткы сауданын ... ... ... ... Бұл үлтгық валютаньщ конверсиялау
мәселесін шешуге ... ... ... ... ... экономикалық жағдайы
тұрақсыздануда және оның тезірек. жөнделуі үшін жылдар керек, себебі оның
ар ... ... ... ... жок. Тіпті кезкелген әлем еддеріндегі алтын
қорының болуы үлттык валютаға абсолютгік кепілдік бере алмайды. Халыкаралык
Валюталык К,ор (ХВҚ), Бүкіләлемдік ... ... ... Еуропалык. даму және
кдйта күру банктері біздің валютаны қолдайды. Алайда шетелден келген көмек
ұлтгық жетістігімізге оң салдар ... ... Жаңа ... ірі
инвестиция Бұл басқа шаруа, себебі ол өндірістін. ... ... ... ... үшін жүмсак валютанын курстық арақатынасын
аныктауды калыптастыру ... емес ... ... ... ... ... ... Кейінірек төлем одағынын дамуымен толык ... құру ... тууы ... ... ... соның негізінде елдер
бірііоіріледі. Нәтижесінде қандайда болмасьш бір килирингтік валюта болуы
мүмкін, сонда біркелкі үлтгық банк ... Бір ...... ... ... ... ... әрі іргелі ақша-несие саясатын
шектен жүргізілген болса, екінші жағынан — барлык шаруашылык ... ... ... кызметіне жауапкершілікті күшейтеді.
Валюта қаржылык және тауарлык конверсиялану жағдайында ... ... - Бұл ... ... ... ... - Бұл ... тауарды «іығу тегіне қарамай-ак алу
мүмкіндігі.
Сондай-ақ валютаны конверсиялануы ... - ... және ішкі ... ... ... — Бұл елдің ішінде үлтгык валютаны
қолдануға ... ... және оның ... ... ... ... ... Бұл жағдайда ішкі нарықгык механизм үлтгық валютанын
(еркін тандауы бойынша) кезкелген валютаға, ... ... ... кағаздарға (мемлекетгік және жеке) конверсиялану кепілдігін береді.
Сыртқы экономикалық байланыстар бойьшша (шетел валютасын сатып алу,
төлем және ... ... ... ... ... ... жағдайда, онда ішкі конверсиялану орын алады. Алайда
практикада, көптеген конверсиялану ... ... ... ... үлттық валютаның $асқа елдің ақша бірлігінде бағасы болады. Бұл
валюталық немесе айырбастау курсы болып табылады.
Баоқаіш айтсақ, валюталык курс — бұл ... ... ... саны ... шетел валютасы бірлігіне айырбасталу мүмкіндігі. Айырбастау курсының
төмендегідей ... ... ... ... — бұл ... ... мен шетел валютасы бірлігі
санының арақатынасы, ол тіркелген ретте және ... ... ... ... ... — бұл екі елдегі баға деңгейінің ... ... ... ... ... ... салыстырмалы елдегі
баға индексі ... ... ... ... ... ... курсы — халықаралык есептесу жүйе£І, онда елдер ішкі
нарыкты салмақтандыру максатында айырбас ... ... ... ие ... ... ... - бұл жүйе, онда ұлттық валютаның шетел
валютасына ... ... ... және ... болып табылады.
Валюта курсы сұраным мен ұсынымның оған деген аракатынасымен аныкталады.
Сұраным мен ... ... ... ... едәуір ауытқуы, оның кұшті
және әлсіз валютасы үшін де тән.
Оны кыскаша ... ... ... ... ... онда ... мен ұсынымньщ өзара іс-әрекетін бейнелейді (сурет 5-1).
Р
Д ... 5-1 ... ... ... валюта-сының саны
Шетел валютасына деген сұранымнын көлемі төмендегідей факторлармен
байланысты: а) тауар мен ... ... ... ... ... ә)
туристтердін шығындары; б) әртүрлі төлем түрлеріне және т.б.
Валютаның ұсыным ... ... ... көлемімен, сыртқы займмен және
т.б. аныкталады. Одан басқада, валюта курсының ... әсер ... ... ... ... ... көлемі және өндіріс шығындарының деңгейі;
— акдіаның нақты сатып алу қабілеттілігі және елдегі инфляция деңгейі;
— валюта ... мен ... әсер ... ... ... ... ... (%) мөлшерінің деңгеиі,
— әлемдік нарықтағы валютаға сенімділік және т.б.
4. АҚША АЙНАЛЫМЫН ТҰРАҚТАНДЫРУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН НЫШАНДАРЫ
Инфляция салдарын нейтрализациялау ... ... ... ... жүргізеді.
Мемлекеттің инфляцияға карсы саясатты — экономиканы сауықтырудьщ жалпы
экономикалық баға мен жалақыны реттеудін әдістерін, ... ... ... баяулату, ақша эмиссиясын жоюды карастырады. Аскынған
жағдайда ақша реформасын ... Ол бір ... ... ... ... ... және салдары бола алады. Оның барлык
шаруашылық механизмін жөндемей жеңу бола қоймас. Осы ... ... ... ... себебі ол инфляциялық вирус инфляцияға қарсы
саясатты жасауды қиындатып жібереді.
Қазақстандағы инфляцияға қарсы саясатты экономикадағы ... ... ... ... емес.
Инфляцияға карсы саясаттың басты элементі — каржыны сауықгыру мен
халық шаруашылығы экономикасын ... ... және ... ... ... ... ... табылады. Бүған халык тұтынатын
тауарлаға бағаны кетеру жолымен емес, интенсификация ... ... ... ... ... қол жеткізіледі. Шетел несиелерін
солай ... ... ... ... ... ... ... аса мол
пайда табу. Шетел ғал^імдарының пайымдауынша,
Казакстаңдағы аса ... ...... металлургия, ауыл
ішруашылығы. мұнай өндеу өнеркәсібі, жеңіл өнеркәсіп және туризм жатады.
Сондықтанда. осы ... ... ... ... Сырткы саудамен
айналысатын кәсіпорындарға толык валюталық езін-өзі өтейтін жолға көшіру
керек. Бір ... ... ... ... өмір ... әсер ететін
инфляцияның келеңсіздігін томендету үшін шаралар жүйесін іске қоскан ... ... і ... а, ақшаны тұрақтандыруға мына тәсілдерді
жаткызамыз: нолдендіру, девалвациялау, револвациялау және деноминаииялау.
Нөлдендірудін экономикалык мәні мынада: мемлекет ... ... ... деп жариялауы керек. Ескі ақша белгілері жаңасына белгілі
бағаммен айырбасталады.
Бұрынғы КСРО-да нолдендіру екі ретжүргізіледі: ... ... ... Үлы Отан ... соң ... жылы. Ескі үлгідегі
құнсызданған ақшалар 1947-ші жылы жаңа курс ... 10:1 ... 1947 жылы ... ақша ... ... ... калпына келтіріліп, ақша айналымы ... ... ... ... ... ... ... үлттык валюта
— «тенгені» 1993-ші жылы 15-ші ... ... ... ... 1 ... 500 ... бойынша жүзеге асты.
Валютаны тұрақтандырудың ең көп ... ... ... ... - бұл ... валюта курсының шетел валютасына катынасы
бойынша немесе халыкаралык ақша ... ... ... — 6\л ... ... ... шетел валютасы қатынасына
карай кө ... егер ... ... ... қарағанда карқынмен дамитын
болса. Және де ... ... ... ... ал ... ... ... қарыз алушы мен экспорттаушы мүдделерінен жоғары
болып кетеді.
Деноминация — ақша белгісі улттык ... ... және ... жаца
ақша бірлігіне айырбастау, сондай аракатынаста баға, тариф, жалақы және
т.б. бірмезгілде есептеуді ... ... ... деноминация 1961-ші, ал
Ресейде 1998-ші жылы жүргізідді.
КАТЕГОРИЯЛАР МЕН ТЕМИНДЕР
кұннын түрлері: жай, толық, ... ... ... ... ... ... банкнот, чек, төлем тапсырысы, несие
төлем карточкасы, электронды ақша, несие ақша, ақша ... ... ... қарқынды, сұлама инфляция, басылыңқы (жасырын) инфляция,
ұшкыр ... ... ... ... ... баланстынған
инфляция, баланстанбаған инфляция, қалкымалы валюта, стагфляция, валюта,
ақшаның конверсиялануы, ішкі конверсиялану, ... ... ... ... ... ... ... РЕТІНДЕП САБАҚ ЖОСПАРЫ
1. Ақшанын мәні және қызметі. Ақша айналымының заңы.
2. Қағаз және электронды ақшалар.
3. Инфляцияның мәні, түрлері және ... ... ... ... ... және оның Қазақстан Республикасында
қолдануының ерекшеліктері.
МӘНЖАЗБА МЕН БАЯНДАМА ТАҚЫРЫПТАРЫ
1. Несие ақшалар және ... ... ... ... ... ... валюта — теңгенің сыртқы конверсиялану мәселелері.
ӘҢГІМЕ ӨТКІЗУГЕ ЖӘНЕ ӨЗШ-ӨЗІ БАКЫЛАУҒА АРНАЛҒАН СҰРАҚТАРЫ
1. Ақша ... не? Олар ... ... ... Ақша ... ... атқарады?
3. Несие ақшаны қалай түсінеміз?
4. ... ... ... ... ... ... алып
келеді?
5. Инфляция дегеніміз не және оның қандай түрлері бар?
6. ... ... ... оның ... ... ... ... дегеніміз не және оны конверсиялануынын
қандай жолдары бар?
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның пайда болуы және мәні9 бет
Ақшаның пайда болуы және мәні туралы9 бет
Ақшаның пайда болуы және мәні. Қазақстан Республикасының ақша жүйесі33 бет
Ақшаның пайда болуы және оның тауарлы табиғаты15 бет
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі14 бет
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері30 бет
Ақшаның қажеттілігі,пайда болуы және мәні16 бет
Шаруашылықты ұйымдастыру түрлері. Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері7 бет
Қазақстандағы ақшаның пайда болуы5 бет
Ақша нарығының және валюталық биржалардың ерекшеліктері 26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь