Материалдық құндылықтар

1. Материалдық құндылықтар, оларды жіктеу және бағалау.
2. Материалдық құндылықтардың бухгалтериядағы есебі.
Өндіріс процесінде еңбек құралдарымен қатар өндірістік болсалқы қорлар, еңбек заттары ретінде қатысады. Еңбек құралдарынан айырмашылығы, еңбек заттары өндіріс процесіне бір-ақ рет қатысады және олардың құны өндірілетін материалдық негізін құрай отырып, оның өзіндік құнына кіреді.
Тауарлы-материалдық босалқылар келесі активтер түрінде болады: өндірісте пайдаланылуға немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға арналған шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай шикізаттар және құрастырушы бұйымдар (детальдар), отын, ыдыс және ыдыстық материалдар, қосалқы бөлшектер және басқа материалдар; аяқталмаған өндіріс; субъект қызметі барысында сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар.
Материалдық құндылықтарды есепке алу үшін мына төмендегі негізгі міндеттемелердің орындалуы шарт: босалқылардың кіріске уақытында және толық енгізуін, сақталу орындарындағы жағдайын қадағалау; босалқылардың қозғалысы бойынша барлық операцияларды талық және уақытында құжаттау; көліктік-дайындау шығындары (КДШ) мен дайындалған құндылықтардың өзіндік құнын уақытында және анықтау; КДШ-ны өндірістің шығындарына жазудың біркелкі және дұрыс болуын бақылау; ішкі ресуостарды жұмылдыру мақсатында субъектіге қажет емес материалдық босалқы қорларды тауып сату; сақталатын орындардағы құндылықтардың қалдықтары мен қозғалысы туралы дәл мәлеметтерді алу. Өндіріс барысындағы функциональдық (қызметтік) ролі мен мақсаты бойынша барлық материалдық босалқылар негізгі және көмекші болып бөлінеді.
Негізгілер – дайындалатын өнімнің заттай матермалдық негізін (нан пісіргенде ұн) құрайтын материалдар болса, көмекші материалдар өндірілетін өнімнің құрамына кіргенмен негізгі материалдар сияқты оның заттай негізін құрай алмайды. Өнімге қажетті қасиеттерді беру үшін (сырлар, лак, желім) көмекші материалдар негізгі материалдарға қосымша пайдаланылады.
Материалдық босалқы қорлардың барлық түрін, есепке алу 20 «Материалдар» бөлімінің негізгі, активті мүліктік шоттарында жүзеге асады. Бұл бөлімше құрамына төмендегі синтетикалық шоттар кіреді:
201 «Шикізат және материалдар;
202 «Сатып алынған шала фабрикаттар және құрастырушы бұйымдар, конструкциялар мен бөлшектер, детальдар»;
        
        Жоспар:
1. Материалдық құндылықтар, оларды жіктеу және бағалау.
2. Материалдық құндылықтардың бухгалтериядағы есебі.
Материалдық құндылықтар, оларды жіктеу және бағалау.
Өндіріс процесінде еңбек құралдарымен қатар өндірістік ... ... ... ... ... Еңбек құралдарынан айырмашылығы,
еңбек заттары өндіріс процесіне бір-ақ рет қатысады және олардың құны
өндірілетін материалдық негізін құрай отырып, оның ... ... ... ... ... активтер түрінде болады:
өндірісте пайдаланылуға немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға арналған
шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай ... және ... ... ... ыдыс және ... ... ... және басқа материалдар; аяқталмаған өндіріс; субъект қызметі
барысында сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар.
Материалдық құндылықтарды ... алу үшін мына ... ... ... ... ... ... уақытында және толық
енгізуін, сақталу орындарындағы жағдайын қадағалау; босалқылардың қозғалысы
бойынша барлық операцияларды талық және уақытында құжаттау; көліктік-
дайындау шығындары (КДШ) мен ... ... ... ... және ... ... өндірістің шығындарына жазудың біркелкі
және дұрыс болуын бақылау; ішкі ресуостарды жұмылдыру мақсатында субъектіге
қажет емес материалдық босалқы ... ... ... ... ... ... мен ... туралы дәл мәлеметтерді алу.
Өндіріс барысындағы функциональдық (қызметтік) ролі мен мақсаты бойынша
барлық материалдық босалқылар ... және ... ... ...... өнімнің заттай матермалдық негізін (нан
пісіргенде ұн) құрайтын материалдар болса, көмекші материалдар өндірілетін
өнімнің құрамына кіргенмен негізгі материалдар ... оның ... ... ... ... ... қасиеттерді беру үшін (сырлар, лак, желім)
көмекші ... ... ... ... пайдаланылады.
Материалдық босалқы қорлардың барлық түрін, есепке алу 20
«Материалдар» бөлімінің негізгі, активті ... ... ... ... бөлімше құрамына төмендегі синтетикалық шоттар кіреді:
201 «Шикізат және материалдар;
202 «Сатып алынған шала фабрикаттар және құрастырушы бұйымдар,
конструкциялар мен бөлшектер, ... ... ... және ... ... ... бөлшектер»;
206 «Басқа материалдар»;
207 «Қайта өңдеуге берілген материалдар»;
208 «Құрылыс материалдары».
Шаруашылық жүргізуші субъектілер әрбір шот бойынша материалдарды
есепке алатын қажетті аралық шоттар мен ... ... аша ... материалдар, сатып алынған жартылай шикізаттар, отын, қосалқы
бөлшектер және басқа материалдар баланста ... ... ... ... Осы баға ... ... синтетикалық есепте көрсетіледі;
талдамалы есепте-тұрақты есеп бағасымен (келсімді немесе жоспарланған есеп
бағасы) ... ... ... ... келісімді бағамен есепке алса,
онда олардың нақты құны материалдардың осы бағалар бойынша құнына және ... ... тең ... КДШ ... теміржол тарифі, автомобиль,
ұшақтар және басқа да көлік ... ... ... ... ... түрі кіреді; жабдықтаушылардың теміржол және басқа
көлік мекемелерінің қоймаларынан материалдары жеткізу; қорларды алу ... ... ... ... ... тұрақты қойма
жұмыскерлерінің еңдек ақысынан ... ... ... және ... ... ... ... комиссиялық сыйлықтар, және босалқыларды
алумен тікелей байланысты басқа шығындар жатады.
Артық төленген тарифтік ... ... мен ... ... ... шығарылады.
Егер құндылықтардың талдамалы (аналитикалық) есебін жоспарлы-
есептелген бағалармен ... онда ... ... ... ... осы бағалар бойынша құнынан және осы есептегі ... ... ... ... ... Бұл ... субъектілердің
өзі КДШ жоспардағы көлемін ескере отырып, келісімді ... ... ... ... КДШ немесе ауытқуларды (+, - ) ... ... есеп ... ... ... ... көрсететін шоттарға енгізеді. КАД немесе ауытқулардың (+, - )
процентін ай басында, олардың ай ... ... мен ай ... ... ай ... ... қалдығы мен ай ... ... ... ... сомасына бөліп, алынған нәтижені 100-ге
көбейту арқылы ... ... ... (+, - ) ... ... ... ... енгізіледі. Материалдардың түрлері немесе топтарының аз ғана
көлемінен КДШ ... ... (+, - ) ... ... ... ... ... тұрақты қатынастар орнағанда өткен айдың ... ... ... ... ... мүмкін.
Анықталған бағаларды номенклатура-баға көрсеткіші ретінде қолданады.
Материалдық қорлардың қалдығы мен қозғалысын ... ... ... ... регистерлерде және ағымдағы есеп ... осы ... ... нөмірлері қойылады.
Бухгалтерлік есеп стандарттарында материалдық құндылықтарды бағалаудың
келесі әдістері ұсынылған: ... ... ... ... ... ... алғашқы сатып алынған босалқылардың ... ... ... әдісә, соңғы сатып алынған босалқылардың бағалары бойынша бағалау
әдісі («ЛИФО»). Төменде ... ... ... осы ... әдістерінің
мәнін қарастырайық.
Материалдық құндылықтардың қалдығы және қозғалысы туралы мамыр
айындағы мәліметтер.
|Көрсеткіштер ... дана ... (тг) ... (тг) |
|1 ... қалдық |1000 |20-00 |20000 ... ... ... | | | |
|1 ... |200 |21-00 |4200 |
|2 ... |300 |23-00 |6900 |
|3 ... |600 |20-00 |12000 |
|4 ... |200 |22-00 |4400 ... ... ... |1300 |х |27500 ... ... |2300 ... баға |47500 |
| | |20-65 | ... ... ... |900 |х |х ... ... ... ... Бұл әдіс ... ... дәл ... мүмкіндігі болған жағдайда қолданылады. Қоймадағы
қалдық, мысалы 1 мамырдағы саны 300 ... ... ... ... 20
теңгеден болғанда 6000 теңге, бірінші партиядан 100 данасы 21 ... ... ... партиядан 300 данасы 20 теңгеден 6000 ... және ... ... ... 22 ... 4400 ... ... делік. Сонда
қалдықтың жалпы құны 18500 ... ... ... ... ... ... ... теңге (47500-18500) болады.
Орташа құн әдісі. Бұл әдіс материалдық құндылықтардың құны ай (кезең)
басындағы қорлардың қалдығы мен осы ай (кезең) ... ... ... құнының орташа қосындысы деп түсіндіріледі. Біздің ... ... ... құны 20 ... 65 тиын (47500:2300) болады:
материалдардың ай бойындағы ... – 28913 ... ... ... 18587 ... ... құндылықтардың есебінде соңғы ... ... ... осы әдіс ... ... ...... алғашқы сатып алу бағалары бойынша бағалау
әдісі. Бірінші кезекте ... ... ... ... өзіндік құны
жұмсалған материалдарға жатқызылады деп есептеледі.
Ай соңындағы қорлардың ... құны ... ... ол ... ... ... ... жатқызылады.
Біздің мысалымызда, ай соңындағы босалқы қорлардың 900 дана қалдығы мына
төмендегі мәліметтер бойынша ... ... 200 дана ... 4400 ... үшінші партиядан 600 дана 20 теңгеден 12000 теңге,
екінші партиядан 100 дана 23 теңгеден 2300, ... 18700 ... ... дана ... ... ... болып 28800 теңгеге ... ...... ... сатып алынғандардың бағасы бойынша
бағалау әдісі. Соңғы алынған қорлардың өзіндік құны, ... ... ... ... үшін қолданылады, ал ай (кезең) ... ... ... бірінші сатып алынған қорлардың өзіндік құнымен
есептеледі деген тұжырымға негізделген әдіс. ... ... ... ... 900 ... ай басындағы қалдық бағасымен (20 теңге) 18000
теңгеге бағаланды. Бір айдағы жұмсалған шығын-29500 теңге (47500-18000).
Қорларды бағалауға ... ... ... ... алынған мәліметтерді
салыстырып көрейік.
|Көрсеткіштер ... ... құн ... әдісі|«ЛИФО» әдісі|
| ... ... | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... жұмсалуы: ... ... |1400 |1400 |1400 |1400 ... теңге |29000 |28910 |28800 |29500 ... ... ... |900 |900 |900 |900 ... | | | | ... ... |18500 |18585 |18700 |18000 ... ... мен КДШ ... бағалау тікелей сатылған өнімнің
өзіндік құны арқылы жалпы табыс мөлшеріне әсер етеді, олай болса, ... ... ... ... көлеміне де әсерін тигізеді. Сондықтан
материалдық қорларды бағалаудың дұрыстықын ... ... ... ... ... ... (201-208 шоттары)
құндылықтардың төмендегідей түрлері есепке алынады:
201 «Шикізат және материалдар» - өндірілетін өнімнің негізін ... оны ... ... болып табылатын шикізат пен материалдар.
Сондай-ақ, осы шотта мұндай өнімді ... ... ... және ... ... көмекші материалдар да есепке алынады.
202 «Сатып алынған шала ... және ... ... мен ... - ... кооперация тәртібі мен
өндірілуші өнімді ... үшін ... және ... ... ... ... сатып алынған жартылай шикізаттар мен ... ... ... - ... ... ... және ... отын түрлерінің
бәрін есепке алады. Мұнай өнімдеріне ... ... ... ... ... ... қуат және жылу алу үшін
пайдаланылатын жанар-жағар майдың барлық түрлері кіреді. Қатты ... ... ... түрлері, яғни көмір, шымтезек, ағаш, сексеуіл жатады.
Отынның ... ... газ ... жанатын тақта тас құрайды.
204 «Ыдыс және ыдыстық материалдарға» - жабдық-ыдыс және ... ... ... ... ... ... басқа
ыдыстардың бәрі, соның ішінде ыдысты дайындау мен ... ... ... ... ... ... дөңгелек темір)
материалдар мен бөлшектер де кіреді.
205 «Қосалқы бөлшектер» - ... ... ... мен ... ... ... ... агрегаттар,
аккумляторлар, автомообиль шиналары) тозған бөліктерін ауыстыру, жөндеу
үшін ... ... ... ... - ... ... ... жөнделмейтін
ақау, негізгі құралдарды жоюдан алынған құндылықтар, тозған шиналар, ескі
резиналарды;
207 «Қайта өңдеуге берілген материалдар» - ... ... ... ... және ... ... кейін алынған бұйымдардың өзіндік құнына
енгізілетін матреиалдарды;
208 «Құрылыс материалдары» (құрылыс салушы кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... және монтаждау жұмыстарын
тікелей жүргізу кезінде пайдаланылатын құрылыс материалдары. Бұл ... ... ... басқа да құндылықтар есепке алынады. ... ... ... ... бөлімшесі шоттарының дебиті бойынша айдың басы мен
соңындағы қалдықты, ... ... ... кредиті бойынша-
олардың жұмсалуын көрсетеді. Материалдық ... ... және ... ... ... бухгалтериядағы есебі.
Қоймалардан түскен құжаттар жік-жігімен жинақталып, жөнелту
қағаздарымен ... ... ... ... ... ... Қжаттардың бірінші даналары кейінгі есептік
өңдеуге пайдаланылады, ал ... ... ... ... олар ... ... және номенклатуралық нөмірлер бойынша
орналасады. Олар анықтамалық мақсаттарда және ... мен ... ... ... ... үшін ... кейін құжаттардың деректері кәсіпорында белгіленген есеп
топтары бойынша /материалдар, метиздер, ағаш материалдары және т.с.с./
материалдаоды ... ... ... ... ... ол тауарлық-материалдық құндылықтарының кірісі мен ... ... 20-шы және ... 22-ші бөлімдердің жинақтаушы
шоттары материалдар топтары бойынша ... Бұл ... ... тобы ... ... айдағы тізімдемеден келесі айдың
басындағы ... ... ... ... ... топ ... кірісі мен шығысы сомалық сипатта көрсетіледі және айдың
аяғындағы әрбір жинақтау шоты мен материалдар тобы бойынша ... ... ... ... алудың жинақтаушы тізімдемесі ... ... ... есепке алу нәтижесінде және материал
қалдықтарының кітабында жүргізілетін бухгалтерлік және ... ... ... үшін ... қалдықтарының кітабы бір ай бойы бухгалтерияда сақталады
және онда материалдардың ... ... ... алу ... Айдың аяғында кітап бухгалтериядан қоймаға беріледі, онда
қойма ... ... ... ... ... ... ... оған түсіріп, өз қолын қойып оны растайды.
Материал қалдықтарының кітабы ... ... ... ... 1-3 ... ... және топтар мен тауарлы-материалдық құндылықтарды
есепке алу жөніндегі шоттар бойынша /»Материалдар» және «Тауарлар» ішкі
бөлімдердің ... ... ... ... ... қалдықтарының
кітабы төменде көрсетілген.
Айдың аяғында материалдарды жинақтап ... ... ... ... ... әрбір есептік топ бойынша ... ... ... ... кітабындағы топтар бойынша
жиынымен салыстырылады. Бұл деректер сәйкес келуге тиіс, өйткені ... ... соң ... ... кітабындағы/ және
бухгалтериядағы /материалдарды ... ... ... жинақтаушы
тізімдемесіндегі/ жазбалар бір ... ... ... ... қоса,
тексеру кезінде бірыңғай берік есеп бағалары қолданылады. Нәтижесінде
есепті айдан ... ... ... ... ... ... қойма
деректерімен салыстырылған, материалдық құндылықтардың барлық шоттары мен
топтары бойынша материалдық қалдықтар болады.
Бухгалтерия материалдың жинақтама есебінің ... ... ... ... ... немесе материалдық жағынан жауапты
адамдардың материалдық құндылықтардың қалдықтары мен қозғалысы ... ... ... ... әдісі қолданылмаса/ «Материалдардың ақша түріндегі
қозғалысы» деген тізімдеме ... Бұл ... ... ... немесе материалдық жауапты адамдар арасындағы
қозғалысы көрсетіліп, ... ... құны мен ... бағалары бойынша бір
айдағы материалдық құндылықтардың қалдықтары мен кірісі туралы деректерге
орай КДШ-ың орташа процентін ... ... ... есептік бағадан
ауытқуын -, + / есептеп шығарады. ... ... ... ... құндылықтардың құны нақты құн деңгейіне дейін жеткізіледі.
Тізімдеме екі бөлімнен тұрады.
Бірінші ... ... ... ... құны мен есептік құны
бойынша материалдардың ... ... ... ... КДШ немесе
ауытқулардың /+, -/ сомасы мен проценті айқындалады, есептен шығарылуға
тиіс материал ... КДШ ... ... ... Тізімдеменің бірінші
бөлімі төменде келтірілген.
Тізімдеменің екінші бөлімінде «Материалдарды жинақтама есепке алудың
жинақтаушы тізімдемесі» ... ... ... жауапты адамдар жасаған
материалдық құндылықтардың қалдықтарды мен қозғалысы туралы есеп берулер
деректерінің негізнде, құндылықтардың есептік ... мен ... ... ... ... мен ... ... деректердің жиынтығы
жасалады. Бұл бөлімінің деректері «Материалдар» 20-шы немесе ... ... ішкі ... ... ... Бас ... салыстырылады.
Тізімдеменің екінші бөлігі төменде келтірілген.
Көліктік-дайындау шығыстары ... ... ... 901, 921, 931, 951 ... ... жатқызылған есептік
бағалар бойынша құнынан ауытқу /+, --/ ... 901-ші ... ... Бұл ... ... ... осы ... тобына есептеп
шығаруға жатадын КДШ немесе ... /+, --/ ең ... 90-шы ... ... есептен шығарылуымен байланысты. Осылайша 92, 93 және
95-ші бөлім шоттарының дебетіне КДШ ... ... /+, --/ ... ал ... ... ... бағалар бойынша
бейнеленеді.
Бухгалтерияда материалдың шығысына арналған құжаттардың ... ... ... ... бөлу» деген әзірлеме кесте
жасалады, онда цехтар мен шоттар тұтынушылар, тапсырыстар, ... ... ... алу мен ... басқа да объектілері мен есептік
бағасы бойынша материаллдардың жұмсалуы көрсетіледі. ... ... ... тізімдемеге /90, 92, 93, 95 ішкі ... ... ... 20-шы ішкі бөлімінің кредитіне 201, ... 204, 205, ... ... жазылады.
Құндылықтардың сақталуына жүйелі бақылауды ... ... ... ... жекеленген түрлерінің қалдықтарына заттық
қалпында іріктеме-бақылау жүргізуге ... ... ... ... ұйымдастыру да бухгалтерияның маңызды міндеті
болып табылады.
Цехтарда айдың аяғында пайдаланылмай /қиып-пішілмей, өңделмей/ қалған
материалдар өңдіріс ... ... ... ... олардың
түгелдеу және бағалау деректері бойынша /20-шы ... ... ... ... ... ... ... есептен шығарылуға тиіс. Жаңа
айдың бірінші күні бұл материалдардың қалдықтары бухгалтерлік жазба ... ... /901, ... ... 20-шы ... ... есептен шығарылады.
Өдірісте материалдардың пайдаланылуына бақылау жасау үшін мынандай
әдістер қолданылады: ... ... ... рәсімдеу,
партиялар бойынша ашып-санап-өлшеп көру есебі, түгелдеу /түгелдеу әдісі/.
Бір материалдарды ... ... ... ... ... кезінде, сондай-ақ материалдар нормадан тыс босатылғанда
«Материалды ауыстыруға /қосымша босатуға/ арналған ... /ү.№ ... ... ... әрбір партиясы бойынша ауытқушылықты
анықтау үшін партиялар ... ... көру ... ... ... өндірістегі бөлуші-шеберлер, жоспарлау-диспетчерлік бюросы, яғни
ашып-санап көруге құқысы бар ... ... ... ... ... ... ... көру/ карталарында жүргізіледі.
Есептік партияларда ашып-санап-өлшеу ... ... ... ... осы партияны ашып-санап-өшеп көру ... ... және ... ... ... ... саны ... анықтап, қаншасы алынуға тиіс екені, сондай-ақ ... ... ... ... ... орына берілген материалдардың
саны, осы партиядан нақты жасалған, дайындалған /бөлшектер/ саны, ... ... саны да ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауарлы-материалдық құндылықтардың ішкі аудиті және талдау67 бет
Қоймадағы тауарлы материалдык құндылықтарды есепке алу негізі49 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«КАЗОЙЛСЕРВИС» жшс-дегі іс-тәжірибе бойынша есеп беру43 бет
«ОЙЛСТРОЙСЕРВИС» ЖШС-ДЕГІ іс-тәжірибе бойынша есеп беру92 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет
Аудит түрлері16 бет
Бағалы қағаздар нарығының объектілері21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь