Сұраныс пен ұсыныс теориялары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. Сұраныстың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Сұраныс туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Сұраныстың өзгеруі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.3 Сұраныстың икемділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.Ұсыныстың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.1 Ұсыныс туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.2. Ұсыныс көлемінің өзгеруі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.3. Ұсыныс икемділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
3.Нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың тепе.теңдігі ... ... ... ... ... ... ... ... 20
3.1 Сұраныс пен ұсыныс тепе.теңдігінің қалыптасуына негіз болатын
факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
Қосымша А.1
Қосымша А.2
Қосымша Ә
Қосымша Б
Бұл тақырып бір-бірімен бәсекелес көптеген сатушылар мен сатып алушылар болатын нарықтың қызмет істеу механизмін талдауға арналады.Сатылатын тауар стандартты және тауардың әр данасы бірдей бағамен сатылады. Тауардың бағасын жеке адам белгілей алмайды, ол нарықтағы сатушылармен сатып алушылардың өзара бәсекеге түсмуі нәтижесінде тағайындалады. Бәсеке жағдайында бағаның қалыптасу механизмін түсіну үшін сұраныс және ұсынысқа талдау жасау керек. Сұраныс және ұсыныс бүкіл экономикалық жүйенің ырғақты жұмыс жасауын көрсететін басты тұтқа болып табылады. Нарық өндірушілер мен тұтынушыларды өзара байланыстыратын ерекше нысан ретінде өндіріспен тұтыну арасында болатын белгілер тепе-теңдікті қажет етеді. Сұраныспен ұсыныс өндірушілермен тұтынушылар арасындағы қатынасты көрсететін ерекше нарықтық нысан. Тауарға сұраныс мөлшері тұрғындардың ақшалай табыстық деңгейіне тура пропорционал,ал баға кері пропорционалды. Баға неғұрлым жоғары болса, соғұрлым тауарға сатып алушылардың тарапынан болатын сұраным азаяды.
Сұраныс пен ұсынысқа талдау жасау кезінде сатылатын және сатып алынатын тауарлардың көлемі мен бағаларының арасындағы байланысқа көп көңіл бөлу керек, сонымен қатар тауарлардың бағасымен көлеміне басқа да факторлардың қалай әсер ететінін қарастырады. Құн тұрғысында сұраныс қажетті тауарлар бағасының саласы. Тауардың нарықтық бағасы мен сұраныс мөлшерінің арасында барлық уақытты да белгілі бір арақатынас болады.
Сұраныс жағдайына көптеген оның ішінде экономикалық ,аймақтық , психологиялық демографиялық , кәсібилік , ұлттық діни сипаттағы және басқада факторлар әсер етеді.
1.Н.Қ.Мамыров, Қ.С. Есенғалиева, М.Ә.Тілеужанова Микроэкономика /Алматы Экономика 2000/
2. Макконелл К.Р, Брю С.Л. экономикс М: Республика 1992
3. Пиндайк Р, Рубинфельд Д. Микроэкономика М: Экономика Дело 1992 ж.
4. Фишер, Дорнбуш Экономика
5. Курс экономической теории: учебник – 5-е дополненное и переработанное издание – Киров: «АСА», 2004 г. – 832 с.
6. « Жалпы экономикалық теория ». Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н. Сағындықов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин. / Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов – Ақтөбе, «А – Полиграфия», 2004 – 455 бет.
7. Әкімбеков С., Баймұхаметова А., Жанайдаров У. Экономикалық теория. – Алматы: КЕНЖЕ – ПРЕСС. 2001. – 206 б.
8. Крымова В. «Экономикалық теория» - Алматы, 2003ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық Университеті
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Сұраныс пен ұсыныс ... ... ... ... ... доцент Ғабит Ж. Ғ.
Астана 2008
Мазмұны:
Кіріспе...................................................................
...............................................3
1. Сұраныстың теориялық
негіздері..............................................................4
1. Сұраныс туралы
түсінік..............................................................
..............4
2. Сұраныстың
өзгеруі..............................................................
....................6
3. Сұраныстың
икемділігі...........................................................
................12
2.Ұсыныстың теориялық
негіздері..............................................................16
2.1 Ұсыныс туралы
түсінік...................................................................
............16
2.2. Ұсыныс көлемінің
өзгеруі...................................................................
......18
2.3. Ұсыныс
икемділігі................................................................
......................18
3.Нарықтағы ... пен ... ... ... пен ... ... ... негіз болатын
факторлар...................................................................
......................................20
Қорытынды
............................................................................
...........................22
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
.................23
Қосымша А-1
Қосымша А-2
Қосымша Ә
Қосымша Б
Кіріспе.
Бұл тақырып бір-бірімен бәсекелес көптеген сатушылар мен сатып
алушылар болатын ... ... ... механизмін талдауға
арналады.Сатылатын тауар стандартты және тауардың әр ... ... ... ... ... жеке адам белгілей алмайды, ол нарықтағы
сатушылармен сатып ... ... ... ... ... Бәсеке жағдайында бағаның қалыптасу механизмін түсіну үшін
сұраныс және ұсынысқа талдау ... ... ... және ұсыныс бүкіл
экономикалық жүйенің ырғақты жұмыс жасауын көрсететін басты ... ... ... ... мен ... ... ... ерекше
нысан ретінде өндіріспен тұтыну арасында болатын белгілер тепе-теңдікті
қажет етеді. Сұраныспен ұсыныс ... ... ... көрсететін ерекше нарықтық нысан. Тауарға сұраныс ... ... ... ... тура ... баға кері
пропорционалды. Баға неғұрлым жоғары болса, соғұрлым тауарға ... ... ... ... азаяды.
Сұраныс пен ұсынысқа талдау жасау кезінде сатылатын және сатып
алынатын тауарлардың көлемі мен бағаларының ... ... көп ... ... ... қатар тауарлардың бағасымен көлеміне басқа да
факторлардың ... әсер ... ... Құн ... сұраныс
қажетті тауарлар бағасының саласы. Тауардың ... ... мен ... ... ... ... да ... бір арақатынас болады.
Сұраныс жағдайына көптеген оның ішінде ... ... ... демографиялық , кәсібилік , ұлттық діни ... ... ... әсер ... ... ... Сұраныс туралы түсінік
Сұраныс деп – тұтынушылардың белгілі бір өнімді ... және ... ... ... ... бағасы мен көлемінің ... ... ... ... ... ... ... айтып
көрсетуге болады.
Мысалы тағамның бағасы өзгерген кезде оны сатып алу көлемі ... ... ... ... Бұл ... ... ... Онда бағаның өзгеруіне байланысты тұтынушылардың қалауымен ... ... де ... ... тұр. Тұтынушының таңдауы және ... ... деп неге ... ... ... бір ... немесе өнімді
қалап, таңдауына болады, бірақ оны сатып алатын ақшасы ... онда ол ... ... ... ... тауардың бағасы өзгеруіне өзінің сатып алу
қабілетіне қарай бірнеше мүмкіндіктерді қарастырады. Егер баға ... ... ... ... ... көлемі соғұрлым көбейіп отыр.
Картоптың 1-кг-ның бағасы ... ... онда ... ... 4.5 ... ала алады, ал егер 600теңге болса, онда ол айына 7кг картоп ... ... ... ... кестесі(қосымша А-1) осы 9 мүмкіндіктің қайсысы нарықта
нақты бар екенін көрсетпейді, ол сұраныс пен ... ... ...
бұл тұтынушының, сатып алушының бір тауарды сатып алу ... ... ... ... көрсету. Бұндай жағдайда белгілі бір уақытты көрсету
керек, мысалы, күніне, айына,жылына және ... ...... әсер ... ... ... тұрақты деп
ұйғарғандағы, әр түрлі бағамен сатып алынатын тауардың санын көрсетеді.
Егер сұранысты координаттар осіне түсіріп,бейнелеуге де ... ... D ... ... ... деп атаймыз.
баға (теңгемен)
1 2 3 4 5 6 7 8 ... ... ... қисығы зерттеліп отырған тауардың сатып алынатын ... оның ... ... ... тәуелділіктегі көрсетеді.Егер баға
500-ден 600 ... ... ... онда ... ... 5,5 ... 5 кг-
ға дейін төмендейді. Бағаның төмендеуі сұраныс ... ... ... ... мен ... қалап, сатып ала алатын тауарлар
саны арасындағы тәуелділікті ... ... заңы ... ... ... ... ... тұтынушының сатып алатын тауарларының саны
көбейеді немесе керісінше. Бұл заң нақты ақиқаттармен дәлелденген гипотеза
болып ... ... ... ... ... төмен бағамен және көп мөлшерде
алғысы келеді. Бірақ тауарларды сатып алу кезінде тұтынушыға ең ... ... ... Жоғарғы деңгейдегі баға сатып алушыға
үлкен кедергі ... ... ... көп ... ... ал ... баға оның ... алу қабілетін күшейтеді.
2. Әр уақыттада тұтынушы өнімнің алғашқы бірлігінен көп ... ... ... бірінші жеген бауырсағыңыз өте тәтті юолып көрінеді, ал
екіншісі ондай тәтті болмайды, ... ... де аз ... Бұл жағдайда тауардың шекті пайдалылығының азаю ... әсер ... ... ... ... әрбір келесі бірлігін
тек қана баға төмендеген жағдайда ғана алады.
3. Сұраныс заңын табыс әсері және ауыстыру ... ... ... болады.
Табыс қалай әсер етеді? Баға төмен болған жағдайда тұтынушы
өзіне ... ... ... алады. Басқаша айтқанда, тауардың бағасының
төмендеуі ақшалай табыстың сатып алу қабілетін ... ... ... қажетті тауарларын бұрынғыдан да көп сатып алуға шамасы
келеді. Ал ... ... баға ... әсер ... ... ... ... не? Тұтынушы кейбір қымбат
тауарлардың орнына солардың орнын басатын, ... ... ... ... ... ынталанады- бұл жағдайды ауыстыру тиімділігі дейді.
Тұтынушылар көбінесе қымбат тағамдарды олардан ... ... ... жасайды.Мысалы, сиыр етінің бағасы төмендесе,
онда тұтынушының табысының сатып алу қабілеті күшейеді және ... ... ... ... ... да ... ала алады(бұл табыс тиімділігі).
Бағасы төмен ... сиыр етін қой, ... және ... ... ... ... болады (бұл ауыстыру тиімділігі).[7,133б.]
1.2. Сұраныстың өзгеруі.
1.-суреттегі сұраныс қисығы ... ... мен ... ... ... алатын оның саны арасындағы қатынасты көрсетеді (сұранысқа әсер
басқа факторлар ... ... де ... ... кез ... біреуі өзгерсе баға мен
сұраныс көлемі арасындағы тәуелділікте де ... ... ... қайтадан жаңа сұраныс кестесін құрып, жаңа сұраныс қисығын сызу
қажет.
Сұраныс қисығының бойымен қозғалу ... ... ... ... Ол ... өзгеруіне байланысты сатып алынатын тауар ... ... ... ... ... ... 800-ге дейін
өскенде, сұраныс көлемі ... 6 ... ... төмендейді. Қозғалыс сұраныс
қисығының бойымен А нүктесінен В ... ... ... Осы ... бағасы мен сұраныс көлемінің арасындағы байланысты зерттедік,
онда сұранысқа ықпал ететін басқа ... ... деп ... ... ... ... ... деп атаймыз және ... ... ... d ( f (Р)
мұнда, Q d – cұраныс көлемі,
Р- зерттеліп отырған тауардың бағасы.
Нақты өмірде ... ... әсер ... ... көп. ... берілген тауарлардың бағасы – Р, басқа тауарлардың ... (Р а , Р ... ... ... (I) және олардың талғамы (Т). Осы айтылған
факторлар өзгерген ... ... ... де ... ... ... ... жалпы сұраныс функциясы деп атайды және оны ... d (f (Р, Р а , Р в, …., I, ... Q d ... бір уақыттағы берілген тауарларға деген ... ,
Р 1, Р а, Р в ... ... және ... ... ... табысы,
Т-тұтынушының талғамы, бағалауы.
Бұл мысалда қарастырылып отырған тауардың бағасы мен осы ... ... ... арасындағы байланысты зерттедік және сұраныс көлеміне
әсер ететін басқа ... ... енді ... ... ... факторлар да ықпал етеді.1.2-суретте екі
тауарға деген ... ... ... Қой ... 1 кг-ының бағасы 150
теңге болып, белгілі бір уақыттан кейін 200 теңгеге дейін жоғарылады
дейік. ... ... қой ... ... ... көлемі бір айда 30 кг-
нан 20 кг-ға дейін кеміді. а ... ... ... ... ... ... ... көлемі А нүктесінен В нүктесіне
жылжиды және осы тауардың бағасы ... ... ... ... ... ... Қой ... 1 кг-ның бағасы 150 ... 200-ге ... ... ... тұрақты болғанда сұраныс көлемі азаяды (2а-
сурет), қозғалыс сұраныс қисығының бойымен А нүктесінен В нүктесіне ... ... ... ... деп ... тұтынушылар қой етінің
орнын құс етімен толтырады, сұраныс қисығы (2ә-сурет) түгелімен оңға
жылжиды.
Сұраныс ... ... ... ... ... ... Құс ... Қой ... ... ... құс ... ... тигізетін ықпалы.
Ал 1.1ә-суретте осы жоғарыда айтылған жағдайдың салдарынан құс ... ... ... ... ... Қой ... ... , құс етіне деген сұраныс көбейеді де, сұраныс қиысығы
түгелімен D 1 ... D 2 ... оңға ... ... ... нәрсе, құс
етінің бағасы тұрақты деп аламыз. Қой етінің бағасы 150 теңге болғанда,
тұтынушылар айына 10 кг құс етін ... ... 1 ... ... А / ... , ал қой еті 200 теңгеге дейін
қымбаттаған кезде олар ... 20 кг құс етін ... ... (D 2 ... В /
нүктесі).
1.1 а-суреттегі сұраныс қисығының бойымен жылжуды экономистер ... ... деп, ал ... ... ... ... ... өзгеруі деп атайды.
Сұраныс көлемінің өзгеруі қарастырып отырған тауардың бағасының
өзгеруі ... ... ... ... ... көрсетілмеген
бағадан басқа фактор әсер еткенде ғана болады.
Осы мысалда тұтынушылар қой еті қымбаттаған ... құс етін ... ... ... бұл тауарлар бір-бірін ауыстыра алады.
Егер бір тауардың бағасы қымбаттаған уақытта екінші ... ... ... ... онда ... ... ... бірін-бірі
ауыстыратын немесе субститут тауарлар деп атайды. ... сары май ... ... пен ... және ... ... ... тауарлардың бағасы өзгерген жағдайда
басқаша іс-әрекет жасайды. ... ... пен ... ... ... 1 литрінің бағасы 30 теңге болғанда тұтынушы 1 жетіде 40 ... ал баға 40 ... ... ... сұраныс көлемі 30 литрге
дейін кемиді. Өзгеріс ... ... ... ... 1 ... ... 30 теңгеден 40 теңгеге дейін жоғарылағанда,
оған деген сұраныс көлемі 40 л-ден 30 ... ... ... ... ... көлемі өзгереді және өзгеріс сұраныс ... ... Ал, енді осы ... автокөлік нарығында да өзгеріс болады, басқа
факторлар тұрақты деп ұйғарғанда автокөлікке деген сұраныс азайып, ... ... ... жылжиды.
Ал бензиннің бағасының өзгеруінің салдарынан автокөліктің бағасы
өзгермесе де оған деген ... ... ... ... ... түгелімен
солға D 1-ден D 2-ге дейін жылжиды. Ал сұраныс көлемі А / нүктесіндегі 100
бірліктен В / ... 50 ... ... ... егер бір тауардың бағасы жоғарылаған уақытта, екінші тауарға
деген сұраныс азаятын ... онда ... ... ... ... комплементарлы тауарлар деп атаймыз.
Бірін-бірі толықтыратын тауарларға мынадай мысал келтіруге ... пен ... ... ... мен добы және ... ... сұраныс көлеміне тұтынушылардың табысы үлкен әсер ... ... ... тауарларды мынадай екі түрге бөлеміз: 1)
нормалды ... ... 2) ... төмен тауарлар.
Егер тұтынушылардың табысы жоғарылаған кезде, зерттеліп отырған ... ... ... ... онда ... тауарды ( табыстан басқа
факторлар тұрақты болғанда) нормалды немесе кәдімгідей тауар деп атаймыз.
Мысалы, ... ... ... ... қой ... ... ... Себебі қой еті диеталық және жеңіл қорытылатын тағам болғандықтан
тұтынушылардың осы тағамға деген сұранысы жоғарылайды.
Табыс өзгергенде қой етіне деген ... ... ал ... ... D 1 ... D 2-ге ... оңға ... тұр. Табысы аз кезінде сатып
алушы бір айда А нүктесіне сәйкес 20 кг қой етін ... ... ал ... ... В ... сәйкес 40 кг ет алады. Суреттен ... қой ... ... А және В ... ... 200 ... қалады. Ал тұтынушылардың табысы азайған уақытта кәдімгі тауарға
деген сұраныс та азаяды, сұраныс қисығы солға ... ... ... ... өскенде сұранысы азаятын тауарларда
болады. Мысалы, табысы көбейген уақытта тұтынушылар сарымай алады да, ал
маргаринге деген ... ... ... неғұрлым көбейген сайын
тұтынушылардың аяқ киім жөндеу қызметіне деген сұранысы ... ... ... бергенше жаңа аяқ киім сатып алғанды қалайды. Бұндай
тауарларды немесе ... ... ... тауарлар деп атайды. Бұндай
тауарларға деген сұраныс табыс көбейсе де азайып, сұраныс ... ... ... әсер ... басқа да маңызды, бірақ кей уақытта анықталмайтын
фактор тұтынушылардың талғамы мен қалауы ... ... ... ... әрбір тауарда болатын өзіне тартымдылық көрсеткіші және бұл көрсеткіш
моданың өзгеруінен немесе жаңа ... ... ... ... ... бұл ... ... себептердің бірі. Кейде адамдар
талғамы тез уақыт аралығында өзгереді. Ал кейбір уақытта жайлап өзгереді.
Егер ... ... ... оны ... онда шылымға, өте майлы
тағамдарға деген сұраныс азайып, сұраныс қисығы солға жылжыр еді, ал жеңіл
тағамдарға, ... ... ... ... қисығы оңға жылжыр еді.
Бағаның өзгеруін күту- бұл фактор да сұраныс қисығына әсер етеді. ... бір ... ... ... өседі деп күтсе, онда сол ... ... ... ал ... ... оңға қарай жылжиды немесе
керісінше.[5,832б.]
1.3. Сұраныстың икемділігі.
Бұл жердегі бағалық икемділік коэффициенті ( Е р) ... ... 1 ... онда сол затқа деген сұраныстың қандай мөлшерге өзгеретінін
көрсетеді.
Бұл ... ... ... осы тауардың бағасы өзгеруіне
сезімталдығын анықтау үшін қолданылады, бірақ сұранысқа әсер ... ... ... Сұраныстың бағалық икемділігінің шамасы ... ... ... ... ... ... ... деген сұраныс
мынадай бес түрге бөлінеді: 1) ... 2) ... 3) ... ... ... ... 5)өте икемсіз.
Егер сұраныс көлемінің өсу проценті бағаның өсу процентінен көп ... ... ... төмендегенде жалпы түсім көбейетін болса, онда сұраныс
икемді ... ... ... ... арқылы көрейік.
Бұл графикте сұраныс көлемі бағаның өзгеруіне сезімталдықпен жауап беріп
тұр. ... 50 ... 30 ... дейін төмендеуі сұраныс көлемін 30
данадан 60-қа дейін көбейтіп тұр.
Сұраныс көлемінің проценттік өзгеруі бағаның ... ... ... ... ... тауарларды сатудан түскен түсімді көбейтіп
отыр. Түсім дегеніміз-тауардың бағасы мен сатылған ... ... ... ... ... ... ... жағдайда баға төмендегеннен түсім көбейіп отыр.
Сонымен осы суретте көрсетілген сұранысты икемді деп ... ... ... көп ... ... ... ... болады. Мысалы, Сұлтан макаронына сұраныс икемді болады, себебі оны
ауыстыратын басқа ... түрі өте көп. Ал ұзақ ... ... ... ... толқынды пеш сияқты тауарларға сұраныс икемді
болады, себебі жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... ... өте азайып кетеді.
Егер бағаның өсу проценті сұраныс көлемінің өсу ... көп ... баға ... жалпы түсім азаятын болса, онда сұраныс икемсіз
болады деп ... ... ... тауарларға және ауыстыратын
тауарлары аз болатын тауарларға сұраныс икемсіз болады.
Егер бағаның 1 проценттік өзгеруі, сұраныс ... осы ... ... және баға өзгеруіне байланысты жалпы түсім өзгермейтін болса, ... ... ... ... 1-ге тең болады.
Сұраныстың бағалық икемділігін қарастырған уақытта оларды нүктелік және
доғалық икемділік деп ... ... ... ... ... ... ... көлемінің проценттік өзгеруі бастапқы ... ... ... ... коэффициентін ( Е р (D)) анықтағанда мынадай
формулаларды ... р (D) ... ... p (D)( Q 2 -Q 1 /P 2 –P 1 * P 1 +P 2 /Q 1+Q 2 ... ... ... 1 Q 2 -1 және 2 ... сұраныс көлемі
Р 1 , Р 2 –1,2 мерзімді уақыт кезеңіндегі ... ... ... икемділігінің абсолюттік мәні 1 мен (, (1((Е р((()
аралығында болса, онда ... ... ... Ал егер осы ... мәні ( 0((Е р ((1) болса, онда сұраныс икемсіз деп аталады.
Егер (Е р ((1 ... бұл ... ... ... ... тең ... Е р (D) мәні оң ... онда зерттеп отырған тауар Гиффен тауары
болады.
Сұраныстың бағалық икемділігін есептеуді ... ... ... ... ... және ... түсімінің өзгеруін
жорамалдау үшін қолдануға болады.
Сұраныстың бағалық икемділігіне мынадай факторлар әсер етеді:
1. қарастырып отырған тауарды ауыстырушы тауарлар көп ... онда ... ... ... ... ... ... тауарлар аз
болса немесе жоқ болса, онда бұл тауарларға деген сұраныс икемсіз
немесе өте икемсіз ... ... баға ... ... баға ... күтуі.
Сұраныстың табыстық икемділігі (Е і) тұтынушы ... ... 1 ... уақытта қарастырып отырған тауарға деген сұраныс ... ... ... ... ... ... ... і-оң сан, теріс сан және нольге тең болады. Егер табыс өскен ... ... ... та өсетін болса, онда Е 1(0. ... ... ... ... егер ... табыстық икемділігінің мәні Е
і(0 болса, онда бұл тауарлар-сапасыз тауарлар болады, себебі тұтынушының
табысы өскен сайын ... ... ... ... ... ... табыстық икемділігі мынадай формуламен анықталады:
Е j (D) (dQ/dJ*J/Q
E j (D)-1 және 2 сұраныстың табыстық икемділік коэффициенті
dQ/dJ- сұраныс функциясының табыс арқылы ... ... ... ... ... ... пен сұраныс көлемі белгілі бір уақыт аралығында өзгеретін
болса, онда сұраныстың табыстық икемдігі мына формуламен ... j(D)( Q 2-Q 1/J 2-J 1*J 1+J 2/Q 1+Q ... Q 1, Q 2-1 және 2 ... ... ... сұраныс көлемі
J 1, J 2- 1 және 2 кезеңге сәйкес келетін тұтынушы табысы.
Микроэкономикада ... ... ... және ... бір ... ... өзгеруі, екінші тауардың сұраныс
көлемінің өзгеруіне әсер етеді. Бұл байланысты анықтау ... ... ... ... ... ... ... у
тауарының бағасы 1 %-ке өзгерген кезде х ... ... ... ... ... ... және мынадай формалармен анықталады:
Е p y (D x) (dQ x/dP y* P y/Q ... Е р (Dx)- ... ... ... ... ... Ру арқылы алынған алғашқы туындысы
Ру-у тауарының бағасы
Qx-х тауарына деген сұраныс көлемі.
Егер У тауарының бағасы мен Х тауарына сұраныс көлемі белгілі бір ... ... онда Ер у (D ... ... p y (D x)(Q x 2-Q x 1/P y 2-P y 1* P y 1+Py 2/Qx 1+Q x 2
Qx 1,Qx 2- 1 және 2 ... Х ... ... ... ... y 1, Py 2-1 және 2 кезеңдегі У тауарының бағасы.
Е р у(D x)(0, яғни оң сан болса, онда ... ... х және ... ... ... тауарлар болады, ал егер Е р у (Dx)(0,
яғни теріс сан болса, онда зерттеп отырған ... ... ... ... Е р у(Dx)(0, онда х және у тауарлары бір-біріне қатысы
жоқ тауарлар болып табылады.[4,250б.]
2.Ұсыныстың теориялық ... ... ... ... деп-тауардың бағасы мен сатушылардың белгілі бір уақыт аралығында
сатқысы ... ... ... ... ... айтамыз.Ұсыныс заңы
мынадай тұжырымды негіздейді: тауардың бағасы қымбаттаған ... сату ... арта ... бағасы мен сатушылар ұсынатын тауар ... ... ... ... ... болады. Ұсыныс көлемі дегеніміз
ұсыныс кестесіндегі әр бағаға сәйкес келетін тауардың саны.
Мәліметтер ... ... ә) ... шұжықты ұсыну
көлемі оның бағасы өскен ... ... тұр. Енді осы ... ... ... берілген деректер арқылы график түрінде
көрсетуге ... ... ... бір ... баға мен ... ... ... көрсетіп тұр. Шұжықтың 1 кг-ның бағасы 300 теңге болғанда, ... ... 2 ... ... ал баға 600 ... дейін жоғарылағанда ұсыныс
көлемі 5 ... ... ... ... ... ... көлемін
көбейтеді.
Ұсыныс қисығы баға (P) мен тауардың ұсынылатын ... ... ... ... ... Енді осы ... ... функция
түрінде бейнелесек, онда мынадай формуламен жазуға болады:
Q s(f (p)
Q s- ұсыныс көлемі, m ,кг
Р-тауардың бағасы, теңге.
Ұсыныс концепциясы тауардың ... мен ... ... ... ... ... ... қатынасты қарастырады. Әрине, бағадан басқа
ұсыныс көлеміне әсер ететін басқа да ... бар. Оған ... ... тауарды өндіруге қажетті материалдар мен шикізаттардың
бағасы, қолданылатын ... ... тура ... ... ... ... тауарлардың бағасы және нарықтағы сатушылардың саны.
Мысалы, жанармайға бағаның өсуі таксидің ... ... бұл ... ... өз ... ұсынуын төмендетеді.
Тауар өндірісінің технологиясы сатушылардың нарыққа шығуына әсер ... ... ... ... ... бір ... ... үшін
қажетті еңбекті және басқа да ресурстарды төмендетеді. Егер өнімнің белгілі
көлемін өндірудегі ресурстар мөлшері азайса, онда шығындар да ... ... ... ... ... ет ... ... жақсаруы шұжықтың әрбір кг-ын
өндірудегі шығынды төмендетеді.
Бірдей ресурстардың көмегімен өндіруге ... ... ... өзгеруінің
ұсынысы, талданатын тауар өндірісінің балама құнына әсер етеді.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... азайтады.Өйткені, олар жер бөлігінің көбіне ... ... ... ... егуге бейімделеді.
Осы айтылғандарды ескере отырып, ұсыныс функциясының жалпы түрін былай
жазуға ... s(f ( P, P a, P b, …..P n, T, К, ... Q s- ... ... отырған тауардың бағасы,
Р а, Р в-осы ... ... ... ... мен
шикізаттар бағасы,
P n- бірдей ресурстар көмегімен өндіруге болатын тауардың ... ... ... ... осы ... ... саны.[8,104б.]
2.2. Ұсыныс көлемінің өзгеруі.
Ұсыныс қисығы тауарды нарыққа шығуға итермелейтін ... ... ... ... жағдайда қарастырылады. Бұл жағдайда тауардың
бағасы ... ... ... ... ... және бұл ... ... бойында болады.
Ұсыныстың өзгеруі-ұсыныс қисығының тауардың бағасынан басқа факторлар
әсер еткендегі ... ... ... ... ... беретін жемнің бағасының төмендеуі шұжық ұсынысының өсуіне
әкеледі. Бұл жағдайда шұжықты сату бағасы өзгермесе, онда ... ... ... Ұсыныс икемділігі.
Ұсыныс көлеміне әсер ететін ең басты фактор осы ... ... ... болып табылады.Баға өзгерген уақытта ұсыныс көлемі де
өзгеріп отырады. Осы ... табу үшін ... ... ... ... ... p (S)- баға 1 процентке өзгерген уақытта, ұсыныс көлемі неше процентке
өзгеретінін көрсететін шама.
Ұсыныс ... ... ... 3 ... бөлеміз:
1 дәл қазіргі кезең
2 қысқа кезең
3 ұзақ ... ... p (S)(0, ... өте икемсіз болады.
(Р> (Q
1>Ep (S)>0, икемсіз ұсыныс.
(Q> (P
E p (S)>1, ұсыныс ... ... ... формулалармен анықталады:
1 егер ұсыныс функциясы берілген болса,
E p (S)(dQs/dP*P/Qs
DQs/dP- ұсыныс функциясының Р арқылы алынған алғашқы туындысы
Р-қарастырып отырған тауардың бағасы
Q-осы тауарды ... ... ... икемділік
E p (S)((Q/(P*P/Q
3 доғалық икемділік
E p (S)(Q 2-Q 1/P 2-P 1*P 1+P 2/Q 1+Q 2
Сұраныс пен ... ... ... ... жиі
қолданылады.[7,142б.]
3.Нарықтағы ұсыныс пен сұраныстың тепе-теңдігі
Сұраныс пен ұсыныс тепе-теңдігінің қалыптасуына негіз болатын факторлар.
Әрбір экономикалық модельдегі тепе-теңдік сол модельді ... ... ... бір ... жағдайына келген уақытта болады.
Егер біз сұраныстың1.1 және ... 3.1 ... бір ... ... онда ... ... ... Р 0-ге тең болғанда ғана сұраныс көлемі ұсыныс көлеміне тең болады.
( Q d(Qs). 4.1-суреттегі S және D ... ... ... ... деп ... Р 0-теңдестік бағасын, ал Q 0-сұарынс пен ұсыныс бір-
біріне тең болатын теңдестік көлемін көрсетеді.
Егер нарықта тауардың бағасы Р 1 деп ... (P 1>P 2), онда ... ... көлемінен аз болады да (Qd> Qs), нарықта ұсыныс артықшылығы
орын алады.Осы айтылғандар ... ... ... немесе ұсыныс өзгеруі нарықтағы тепе-теңдіктің өзгеруіне әкеліп
соқтырады.
Нарықтағы тепе-теңдік Е ... ... ... ... ... Е 2 нүктесіне дейін жылжиды. Ал сұраныс азаюы ... Е 1-ге ... ... ... ... Е нүктесінде орналасқан.Ұсыныс
жоғарылауына байланысты нарықтағы теңдестік жағдайы Е 1 нүктесіне жылжиды.
Егер сұраныс пен ұсыныс бір мезгілде ... ... ... ... ал ... ... онда ... тепе-теңдік Е 0 нүктесінен Е 1
нүктесіне ауысады.Сұраныс пен ұсыныстың өзгеру қатынастарына байланысты
теңдестік нүктесі де әр түрлі болады: нарықтық баға жоғарылайды, ал ... ... ... ... ... ... де мүмкін.[8,832б.]
Қорытынды
Тақырыпты қорытындылай келе сұраныс пен ұсыныс бүкіл экономикалық жүйенің
ырғақты жұмыс істеуін көрсететін басты ... ... ... атап өту
керек. Нарық өндірушілер мен тұтынушыларды өзара ... ... ... ... ... ... болатын белгілі бір тепе-теңдікті
қажет етеді. Сұраныс пен ұсыныс өндірушілер мен тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... бұл ... болатын
ақшамен қамтамасыз етілетін қажеттіліктердің көріну ... ... ... ... ... бар ... Құн ... сұраныс
қажетті тауарлар бағасының саласы. ... ... ... мен ... арасында барлық уақытта да белгілі бір арақатынас ... ... тек қана ... ... сипаттайды. Сұранысқа әсер ететін
факторлар болады:
1 баға
2 басқа тауарлардың ... ... пен ... өзара әсерінен жаңа ... ... ... Ол баға ... ... және бұл процесс тауарды өндірген кезде
емес, тауарды сатқан кезде пайда болды.
Сұраныс пен ... ... ... байланыста және қайшылықта
болады. Қандай нарық экономикада ... ... пен ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс тең болғанда қалыптасатын
нарықтың жағдайымен бағаның белгілі бір деңгейі деп ... ... ... Қ.С. ... М.Ә.Тілеужанова Микроэкономика
/Алматы Экономика 2000/
2. Макконелл К.Р, Брю С.Л. экономикс М: ... ... ... Р, ... Д. ... М: ... Дело 1992 ... Фишер, Дорнбуш Экономика
5. Курс экономической теории: учебник – 5-е ... ... ...... ... 2004 г. – 832 ... « Жалпы экономикалық теория ». Оқулық. Ө.Қ. ... ... Б.А. ... Ү.С. ... Б.И. Комягин. /
Жалпы редакциясын басқарған
Ө.Қ. Шеденов – ... «А – ... 2004 – 455 ... ... С., ... А., ... У. Экономикалық теория. –
Алматы: КЕНЖЕ – ПРЕСС. 2001. – 206 ... ... В. ... ... - ... 2003ж.
Қосымша А-1
Картопқа сұраныс. ... ... ... ... | Сұраныс көлемі (1 айға, кг) |
| 1100 | 4.5 ... |5 ... |5.5 ... |6 ... |6.5 ... |7 ... |7.5 ... |8 ... |8.5 ... ... ... ... ... ... өзгеруі) |
| ... ... ... ... ... ... ( Е р(1) |Көбейеді ... ... ... ( Е р(1) ... ... ... ... тең сұраныс |Өзгермейді |Өзгермейді ... р(1) | | ... ... ұсыну көлемі.
| 1 кг-ның бағасы (теңгемен) |Ұсыныс көлемі (1 айға, тонна) |
| 900 | 8 |
| 800 | 7 |
| 700 | 6 |
| 600 | 5 |
| 500 | 4 |
| 400 | 3 |
| 300 | 2 |
| 100 | 1 ... ... ... ... ... мен ұсы- ... баға |
| ... ... | |
| ... | |
| |Q d(Qs ... ... | | ... |Qd>Qs ... ... |Qd

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Мемлекет пен құқықтың пайда болуы»20 бет
Даулы мәтіндердің авторизациясы: ХХ ғасырдың I ширегі86 бет
Педагогикалық менеджмент ұғымы негізгі анықтамалары20 бет
Психологиядағы қарым-қатынас пен этникалық өзіндік сананың теориялық мәселелері72 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
"Сұраныс пен ұсыныс теориясының негіздері"4 бет
Ақшаға сұраныс пен ұсыныс22 бет
Еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсыныс,жұмысбастылық және еңбекке ақы төлеу17 бет
Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныс. AD-AS үлгісі4 бет
Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың мәні4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь