Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ШАҒЫН БИЗНЕС . КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ЕРЕКШЕ ФОРМАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Кәсіпкерліктің теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерліктің дамуын мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШАҒЫН БИЗНЕСТІҢ ДАМУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.1 Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуын бағалау ... ... ..13
2.2 Шағын кәсіпкерліктің дамуына кедергі келтіретін факторлар ... ... ... ... ... ..18

3 ШАҒЫН БИЗНЕСТІ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІ ЖЕТІЛДІРУДІҢ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
3.1 Қазақстанда шағын кәсіпкерліктің дамуында рейтингін жақсартудағы шетелдік тәжірибені пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
3.2 Шағын бизнестің әлеуметтік.экономикалық дамуындағы қолдауды арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
Кәсіпкерлік қызмет – еліміздің экономикасы үшін халықтың әлеуметтік тұрмыс жағдайының жақсаруына әрекет ететін қажетті буын. Соның ішінде, шағын бизнес дегеніміз – жеке кәсіпкерлердің, шағын фирмалардың, шағын кәсіпорындардың кәсіпкерлік қызметтеріне сүйене отырып, шағын формада жүзеге асырылатын бизнестің түрі. Экономика секторын көтеруде шағын бизнестің маңызы туралы «Қазақстан - 2030» ұзақ мерзімді дамыту стратегиясында айқын көрсетілген, яғни шағын бизнесті қолдау Қазақстан Республикасының экономикасын дамытудың приоритетті бағыттарының бірі болып табылады. Бірақ мемлекет тарапынан бөлінген қаржылық қолдаудың жетіспеушілігі, өнеркәсіп пен шағын кәсіпорын өнімдеріне қойылған бағаның теңсіздігі және нарық инфрақұрылымының нашарлауы, өзара төлемдердің орындалмауы, бағаның өсуі, шетелден сапасыз өнімдердің ағылып келуі, жергілікті кәсіпкерлердің бәсекеге қабілеттілігінің төмендігі, әкімшілік кедергілердің болуы және тағы басқа себептер өз кезегінде әрбір саладағы кәсіпкерлік қызметке теріс ықпалын тигізіп отыр.
Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаев: «...Еңбек етуші халықтың 60%-ы шағын және орта бизнесте жұмыс істеген кезде Қазақстан тұрақтылыққа қол жеткізетін болады...» деген болатын [1].
2010 жылы Қазақстан бүкіл әлемдік банктің баяндамасында бизнестің мүддесін көздеген реформа жүргізу бойынша көшбасшы болып танылды. Бизнестік ахуалы едәуір қолайлы елдердің әлемдік рейтингісінде Қазақстан әлемнің 183 елінің арасында 59-орынға ие болған.
Еліміздің экономикасының әрбір саласында шағын кәсіпкерлікті дамыту, олардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін арттыру негізінде халықты жұмыспен қамтамасыз ету, олардың тұрмыстық жағдайын жақсарту, қаржы тапшылығы, материалдық-техникалық ресурстардың жетіспеушілігі, өнеркәсіптегі дағдарыстың бетін қайтару, экономика саласын тұрақтандыру мүмкіндіктері әлі де болса жойылмауы себепті қазіргі кезде күрделі мәселелердің бірі болып отыр. Осы курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі де осында деп білеміз.
Зерттеудің маңыздылығы соңғы уақытта кәсіпкерлік белсенділіктің төмендеп кетуінен туындап отыр. Қайта құрылған кәсіпорындардың көбісі барлық мүмкін болатын нұсқауларға, салықтарға, шектеулерге шыдай алмай жабылып қалды. Кәсіпкерлік әзірге экономиканың белсенді қоректендірушісі бола қойған жоқ, дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде өріс алғандай, жаңа жұмыс орындарын аша алмауда. Мұндай жағдайлардың себептерінің бірі фирманы тікелей басқару деңгейі мен аймақтық басқару деңгейінің және мемлекеттік деңгейде қамтылған кәсіпкерлікті басқарудың тұтас жүйесінің жоқтығы, сондай-ақ жеке салаларда кәсіпкерлікті дамытуды қамтамасыз ететін тиімді механизмдердің жоқтығы болып табылады.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні- Қазақстандағы шағын бизнесті мемлекеттік қолдау.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі- Қазақстан Республикасындағы шағын бизнес.
        
        ӘЛ – ФАРАБИ   АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ  ҰЛТТЫҚ  УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ЖОҒАРЫ МЕКТЕБІ
Экономика кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: ШАҒЫН КӘСІПКЕРЛІКТІ МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ... ... ... ... ... 2012
ЖОСПАР
КІРІСПЕ…………………………………………………………………………………....3
1 ШАҒЫН БИЗНЕС – КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ЕРЕКШЕ ФОРМАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында шағын ... ... ... ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ... ... ДАМУ ... Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуын бағалау……….13
2.2 Шағын ... ... ... ... ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІ ... ... ... ... ... рейтингін жақсартудағы
шетелдік ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР .............………………………………………....33
КІРІСПЕ
Кәсіпкерлік қызмет – еліміздің экономикасы үшін ... ... ... ... ... ететін қажетті буын. Соның ішінде,
шағын бизнес дегеніміз – жеке ... ... ... ... ... ... сүйене отырып, шағын ... ... ... түрі. Экономика секторын көтеруде шағын
бизнестің маңызы ... ... - 2030» ұзақ ... ... ... ... яғни ... бизнесті қолдау Қазақстан
Республикасының экономикасын дамытудың приоритетті бағыттарының бірі болып
табылады. Бірақ мемлекет ... ... ... қолдаудың
жетіспеушілігі, өнеркәсіп пен шағын кәсіпорын өнімдеріне ... ... және ... ... ... ... ... бағаның өсуі, шетелден сапасыз өнімдердің ағылып келуі,
жергілікті кәсіпкерлердің бәсекеге қабілеттілігінің ... ... ... және тағы ... себептер өз кезегінде әрбір саладағы
кәсіпкерлік қызметке ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаев: «...Еңбек етуші
халықтың 60%-ы шағын және орта бизнесте ... ... ... ... қол ... ... ... болатын [1].
2010 жылы Қазақстан бүкіл әлемдік ... ... ... ... ... жүргізу бойынша көшбасшы болып танылды. Бизнестік
ахуалы едәуір қолайлы елдердің әлемдік рейтингісінде Қазақстан әлемнің ... ... ... ие ... экономикасының әрбір саласында шағын кәсіпкерлікті дамыту,
олардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін арттыру негізінде халықты
жұмыспен ... ету, ... ... ... ... ... ... ресурстардың ... ... ... ... экономика саласын тұрақтандыру
мүмкіндіктері әлі де ... ... ... ... ... ... бірі ... отыр. Осы курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі
де осында деп білеміз.
Зерттеудің ... ... ... ... ... ... ... отыр. Қайта құрылған кәсіпорындардың көбісі
барлық мүмкін ... ... ... ... ... ... қалды. Кәсіпкерлік әзірге экономиканың белсенді қоректендірушісі
бола қойған жоқ, дамыған нарықтық экономикасы бар ... өріс ... ... ... аша алмауда. Мұндай жағдайлардың себептерінің ... ... ... деңгейі мен аймақтық басқару деңгейінің және
мемлекеттік деңгейде қамтылған ... ... ... ... ... жеке ... ... дамытуды қамтамасыз ететін
тиімді механизмдердің жоқтығы болып табылады.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні- Қазақстандағы шағын ... ... ... ... ... ... Республикасындағы шағын
бизнес.
Курстық жұмыстың басты мақсаты- ... ... ... ... ... ... мен басқарудың Қазақстан жағдайына лайықты ғылыми-
әдістемелік тұжырымдамасын жасау. Аталған мақсатқа қол ... ... ... міндеттерді шешу алға қойылды. Атап айтқанда:
а) «Шағын бизнес» түсінігінің мәнін анықтау;
ә) Қазақстанның экономикалық ... ... ... рөлі мен ... ... ... ... бизнестің дамуына кедергі жасайтын
факторларды анықтау;
в) республикадығы ШК пен бизнесті басқарудың бүгінгі ... ... оның ... ... ... белгілеу;
г) шағын кәсіпкерліктің дамуы мен қалыптасуын басқаруда отандық және
шетел тәжірибесін ... ... оның даму ... мен
артықшылықтарын айқындау;
д) шағын кәсіпкерлікті жүйелі дамыту үшін оны кешенді қолдау ... ... ... ... бірінші бөлімінде шағын ... ... ... мен ... ... дамуының теориялық
негіздері ашылған. Мемлекет тарапынан шағын бизнестің дамуын ... ... де ... осы ... бөлімінде қарастырылады.
Екінші бөлімде Қазақстан Республикасындағы шағын бизнестің қазіргі даму
барысына статистикалық мәліметтер негізінде ... ... ... ... жоғарылауына кедергі келтіретін факторларды талдау
көрсетілген.
Жұмыстың үшінші бөлімінде шағын бизнесті мемлекеттік реттеуді жетілдіру
жөніндегі шаралар кешені, оның ... ... ... ... ... пайдалану мүмкіндіктері қарастырылды.
Ал жұмыстың қорытынды бөлімінде жұмысты жазу барысында жасалынған
тұжырымдар мен ұсыныстар келтірілген.
1. ШАҒЫН ...... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... НЕГІЗДЕРІ
1.1 Кәсіпкерліктің теориялық негіздері
Шағын кәсіпкерлік пен бизнесті қолдау мен дамыту мәселесі Қазақстанның
экономикалық саясатының ... ... ... ... ... ... ... жөнінде қабылданған заңдар мен
бағдарламалардың шоғыры орталық ... ... бұл ... шынайы
назар аударғанын айғақтайды. Мемлекет басшысының «Қазақстан-2030» ұзақ
мерзімді стратегиялық еңбегінде ... ... ... бірі ... ... қолдау атап өтілгені жайдан жай
емес. Кәсіпкерлік пен бизнесті тиімді қолдау мен жеделдете дамыту ... ... ... ... немесе шаруашылық саласының ғана
емес, ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік басым бағыттағы нарық экономикасын дамытуға
талпынған біздің ... үшін ... ... пен ... мәні ... ... үрдістерін зерттеп-зерделеп алу қай жағынан да ... ... еді. ... да ... ... әлемдік тарихына ғылыми
шолу жасау аса қажет.
Адамзат дамуының қай кезеңдерінде де ... ... ... тыс ... Тек ... ... ғана ... адамзатты
қанау ұғымымен біржақты түсіндіріп, көптеген социалистік ... ... бойы бұл ... ... ... ... да шығып
қалды.
Жалпы, француз тілінен тараған «кәсіпкерлік» (entterepreneur) ұғымын
экономика теориясына XVIII ғасырда ... рет ... ... әрі ... ... ... «кәсіпкер» деп бағаның тұрақсыздығы мен
болашағын болжауға болмайтын ... ... сату мен ... ... ... ... кірістерінің жалпы сомасын біле бермейтін
адамдарды ... ... ... т.б.) ... ... ... басты ерекшелігі ретінде тәуекелшілдік қарастырылады
[2].
Американдық кәсіпкер және публицист П.Хоукен ... ... ... ... ... элемент, қоршаған ортаға
бейімделудің, тәуекел жағдайды өткерудің амалы» - деп ... ... ... кәсіпкерлік- бұл ірі фирманың қарапайым көрінісі ғана
емес, өз ерекшеліктері, артықшылықтары мен кемшіліктері бар ... жеке және ... ... деді ... ... ... жазылған үлкен экономикалық сөздікте шағын
кәсіпкерліктің келесі ... ... «бұл ... ... ... экономикада монополияға қатысты тәуелді рөл
атқаратын орта және шағын жеке кәсіпорындардың жиынтығын ... ... ... алғашқы ден қойғандар «саяси экономиканың»
ғылым ретінде қалыптасуының іргесін қалаған физиократия мектебінің өкілдері
болды. ... ... ... ... ... ... өнім ... әрқашан жоғары баға ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы өнімдерін ... - ... ... ... ... рөл ... Бұл ... француздың мемлекеттік қайраткері әрі экономисі А.Тюрго (1721-1781)
жалғастырған. Ол кәсіпкерлерді үш топқа бөлді: өнім өндіруші (жерді жалға
алушылар), ... ... ... ... ... және өнім өндірмейтіндер
(осы жұмысқа қатысушы қалған адамдардың барлығы). ... ... ... ... ... бөлді: а) кәсіпкер- мануфактурашылар, фабрика басшылары және
қарапайым қолөнершілер; ә) еңбек ақы алатын ... ... ... ... ... яғни ... өнім өндірушілер. Ақырында, ол
кәсіпкер белгілі бір дәрежеде тәуекел етіп қана ... ... ... ... бір дәрежеде басқарушылық қабілеті де болуға тиіс деген түйін
жасаған [3].
Кесте 1.
Кәсіпкер ұғымының эволюциясы*
|Жыл |Автор ... ... |Р. ... ... нарық жағдайында тәуекел етуімен |
| | ... ... ... ... |
| | ... адам ... |А Смит |бизнес - кәсіпорынның меншік иесі ... |К. Бодо ... – ол ... бір ... ... |
| | ... жауапкершілігі бар адам ... |Ж.Б. Сэй ... ... факторлары еңбек пен |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... |Ф. Уокер |кәсіпкер – ол ... ... |
| | ... ... ... адам ... |И. ... ... көзі және ... |
| | ... ... новаторлар ... ... ... бір ... ... | |көп ... ... адам ... |А. ... ... ... ... |
| | ... ... |
* ... ... Н. ... Ж. ... Р. Дәулетова, Г. Молдабекова
Бизнесті ұйымдастыру: оқулық - Астана : Фолиант, 2008. - 328 ... ... аса ... үлес ... бірі - австро-
американдық экономист-социолог И.Шумпетер (1883-1950) екені белгілі.
М.Вебер мен ... ... ... ... зерттеу дәстүрлерін
жалғастыра отырып, ол кәсіпкерлерді теориясының діңгегі етіп қарастырды да,
оларды ... ... ... олар ... ... ... отырып», экономикалық процестерге қатысушылар деп
тұжырымдады. Кәсіпкерлер тұлғасына ... мән ... ... ... ... ... қозғаушы күші. ХХ-ғасырдағы экономикалық
өсіп-өркенлеу мен ғылым-техникалық прогрестің көш бастаушысы деп ... ... ... ... ... аталуы тегін
болмаса керек .
ХХ-ғасырдың орта шеніне дейін жаңа ... ... тек ірі ... ұсынады деген түсінік темірдей бекіген болатын. Дегенмен, ірі американ
экономисі Ф.Дракердің «кәсіпкерлер қоғамы» тұжырымдамасы, ескі түсініктің
іргесін ... қана ... ... ... жаңа ... ... ... Ол ірі өндіріс орындарының нарықтың өзгермелі ... ... ... дәлелдеп, бұл кемшіліктің орнын дер кезінде
толтыратын шағын кәсіпкерлік пен бизнес екендігіне көз жеткізді және ... ... ... ... ... ... ... берді.
Сонымен, кәсіпкерліктің үш түрін бөліп көрсетуге болады: ірі, орта және
шағын. Олардың кешені ... ... ... ... ... құрайды.
Ірі кәсіпкерлік–нарыққа негізгі өнім шығарушылар боп ... ... ... ... ... ... [4].
Шағын және орта кәсіпорындар үнемі жаңарып тұратын номенклатурасымен
және ассортиментімен аз ғана партияда өнім ... ... ... ... ... мен шикізатты қолдану қажет болған жағдайда
пайда болады. Сонымен, шағын кәсіпорындар нарықтың салыстырмалы толған
кезінде ... ... ... алып ... ... яғни ұсақ ... өнімдер өндіріледі. Сонымен қатар, шағын кәсіпорындар қызметтің
барлық саласында нөлдік ... ... ... ... ... ие ... Бұл әрі инновациялық қызмет, әрі жаңа технологияны игеру, өнімнің
жаңа түрін өндіру. Шағын кәсіпорындар іріге қарағанда қоғамға аз шығындар
алып келеді, ... ... ... ... құру және ... ... ... тәртібін тағайындаған.
Қазақстанда 2006 жылдың қаңтарында ... ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік
субъектілеріне жұмысшыларының орташа саны 50 адамнан аспайтын, заңды тұлға
ретінде ... жеке ... және жеке ... ... жұмысшыларың орташа жылдық саны 50 адамнан аспайтын активтерінің
орташа жылдық саны қаржылық жылға сәйкес республикалық бюджет туралы заңмен
бекітілген 60 мың ... ... ... аспайтын заңды тұлғалар жатады
[5].
1.2 Қазақстан Республикасында шағын ... ... ... ... ... ... ... қалыптасты және әлі де
де қызмет етуде. Бұл мәселемен Индустрия және жаңа ... ... даму және ... ... ... ... ... реттеу агенттігі, Статистика жөніндегі агенттігі және
атқарушы биліктің басқа да органдары мемлекеттік деңгейде айналысады.
Шағын кәсіпкерлікті қолдаудың ... және ... ... ... Қазақстанда шағын кәсіпкерлік қызметін қолдау бойынша
қызмет ету саласы біркелкі дамып жатқан жоқ. ... ... ... ... дамуы мемлекеттік қолдауға, осы ... ... ... жеке кәсіпкерлікті дамытуды көздеген тұлғалар тең дәрежеде
тәуелді.
«Шағын кәсіпкерлік» туралы ҚРЗ-на ... жеке ... ... - жеке ... ... ... кәсіпкерлік бастаманы жүзеге асыру үшін құқықтық,
әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ал жеке кәсіпкерлік инфрақұрылымы - шағын кәсіпкерлік қызмет етудің
және дамуының жалпы жағдайларын қамтамасыз ететін ұйымдар ... ... ... ... негізгі бағыттары:
а) шағын кәсіпкерлікті реттеу жөніндегі заңдарды жетілдіру;
ә) жеке ... құру мен ... ... ... ... ... индустриалдық аймақтар және шағын
кәсіпкерлік инфрақұрылымының басқа да ... ... ... ... ... ... ... субъектілерін оқу-
әдістемелік, ғылыми-әдістемелік және ақпараттық қамтамасыз ету;
в) шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... ... мәселелерді зерттеу және
шағын ұсыныстарды әзірлеу бойынша ғылыми-зерттеу ... ... ... анықтайды;
г) шағын кәсіпкерлікті қолдаудың және дамытудың қаржылық институттарын
құру;
д) кәсіпкерлік- инкубатор және индустриалдық аймақтардың ... ... ... ... ... жер ... сату [6].
Бүгінгі күнде шағын кәсіпкерлікті қолдау саласында түрлі институттар
бар. ... ... ... ... ... шағын
кәсіпкерлікті қолдаудың сараланып дамыған инфрақұрылымы арқылы жүргізіледі.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін тұрақтануын және қатыптастыруын ынталандыру
үшін мемлекеттік даму институттары құрылған.
Шағын ... ... және ... механизмдері келесі жолдармен
жүзеге асырылады:
- қаржылық көмек көрсету;
- шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ШКС бір ... астам уақытта қолданбаған мемлекеттік меншік объектілерін
сенімді басқаруға немесе жалға беру;
- ШКС ҚР Үкіметі бекіткен тәртіппен ... ... ... бір ... ... соң ... өндірісті ұйымдастыруға сенімді
басқаруға немесе жалға берілген объектілерді қайтарымсыз негізде беру
[7].
Шағын кәсіпкерлік ... ... ... мына ... ... ... қажеттіліктер үшін тауарлардың (жұмыс, қызмет) көлемін
кепілді сатып алу. Шағын кәсіпкерлік субъектілерін ... ... ... қызмет) номенклатурасы, олардың көлемін жыл сайын
Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді;
ә) екінші деңгейлі банктер арқылы несиелендіруді ... ... ... ... ... ұйымдастыру және
жүзеге асыру үшін мемлекеттік гранттар беру;
б) арнайы инвестициялық ... ... ... ... ... есебінен займдар беру.
Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына ықпал ететін негізгі ... ... ... және ... кепілі ретінде жеке меншікті қорғау.
Кәсіпкерліктің ... үшін жеке ... ... ... ... ... ... алдағы уақытта өндірістің дамуы туралы ойлайды.
Кәсіпкерлікке толықтай қолдау ... ... ... Бұл ... мемлекеттік даму бағдарламасы етіп жариялауды, кәсіпорын
ашудың еркіндігін беруді, өндірістік қызметтің еркіндігін, ... ... шек ... мәлімдейді.
Импорттық тауарларға эмбарго жариялау. Отандық тауар өндірушіні қорғау
үшін, импорттық тауарларға эмбарго жарияланып ... Елге ... ... ... мен ... ... барлық тауарларды әкелген кезде
американдық кәсіпкерлерді қорғау үшін осындай ... ... ... ... Егер салықтар деңгейі теңгерімдік
табыстан артық болса (45-50%), бюджетке түсім ... өсуі ... ... ... ... ... ... салық төлеуді доғарады,
бұл салықтық базаның қысқаруына әкеледі.
Банктік жүйедегі ... ... ... қиын ... ... ... қамтамасыз ету. Бастапқы кезеңде, кәсіпкерлердің
қолында қаражат жоқ кезінде банктік несиелер қаржыландырудың жалғыз шешімі
болып табылады.
Шетелдік инвестицияларды тарту - ... ... ... ... ... ғана ... ... түрінде көмек алуға мүмкіндік
береді.
Кәсіпорынды тіркеу тәртіптемесін жеңілдету, анықтамалар, талаптар санын
қысқарту уақытты үнемдеп қана ... ... ... ... қол ... ... етеді [8].
Мемлекеттік бағдарламаларда шағын кәсіпкерлікті қолдаудың екі түрі
бөліп көрсетіледі- негізгі және қамтамасыз ететін. ... ... ... қызметті жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау.
Қамтамасыз етуші бағдарламалар шағын кәсіпорындарға сәйкес кәсіпкерлік
инфрақұрылымын құруға, ресурстардың қажетті түрлерімен (материалдық, еңбек,
қаржылық, ақпарттық) ... ... ... ... ... жүйесі Шағын кәсіпкерлікті қолдау бойынша
орталық Уәкілетті мемлекеттік орган- ҚР Индустрия және ... ... ... ... ... АҚ, қала және облыс әкімдіктері жанындағы
департаменттерден тұрады .
Елдегі шағын кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік құрылымының ...... ... және ... ... ... аппараттары.
Кәсіпкерлікті қолдау және дамыту жөніндегі мемлекеттік саясатты жүзеге
асыру үшін әкімдіктердің жанынан Кәсіпкерлік және ... ... ... ... құрамына кәсіпкерлік бөлімдер кіреді.
Облыстық, Астана және Алматы қалаларының Кәсіпкерлік және ... ... ... шегінде шағын кәсіпкерлікті қолдауды
жүзеге асыруға уәкілетті. Шағын кәсіпкерлік саласында мемлекеттік саясатты
жүзеге асыру ... ... ... ... қала және ... аппараттары болып табылатын аумақтық атқарушы органдар, олардың
құрамындағы экономика ... және ... және ... бөлімдері
кәсіпкерлік мәселелерімен айналысуға міндетті.
Қазіргі уақытта Қазақстанда мемлекеттік басқару жүйесін ғана қамтып
қоймай, ... ... ... ... мен нәтижелілігін арттыруды
көздейтін әкімшілік тосқауылдарына кедергі болу ... ... ... ... ... «Қазақстан-2030» стратегиясында, кейіннен
әкімшілік тосқауылдарға жалпы, сонымен қатар нақты бағдар беретін, сондай-
ақ оларды жеңудің мүмкін ... ... ... ... ... жыл сайынғы жолдауларында көрініс тапты [9].
Сонымен, қазіргі жағдайда кәсіпкерлік қызметте әкімшілік жүктемені
төмендетуді ... үш ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкерлік субъектісін тіркеу, лицензиялау, аккредитациялау. Екіншісі –
кәсіпорынның өнім нарығына қол жетімділікті ... ... ... ... жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қызметіне
және нарықтағы өнім айналымын бақылау жасау.
Кәсіпкерлік қызметтің белгілі бір ... ... ... ... тұру, алып қою) және лицензия беретін ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде тиісті
лицензиялық талаптарды және жағдайларды сақтауын бақылауға ... ... ... ... ... ... ... және бюджеттік жоспарлау министрлігімен бірлесе отырып,
мемлекеттік ведомстволар, кәсіпкерлік өкілдері ... ... ... және қосарлана «Қазақстан Респуликасының лицензиялау мәселелері
жөніндегі кейбір заңнамалық актілеріне өзгертулер мен ... ... заң ... ... шығарды.
Қазақстан Респуликасының 2007жылғы 11 қаңтардағы № 214 «Лицензиялау
туралы» заңы қолайлы ... ... ... ... ... ... шаруа қызметтерінің барлық қатысушылары
үшін экономикалық бостандық деңгейін жоғарылатуға ... ... ... тек қана ... ... ... басқа, «Лицензиядан туралы» жаңа ҚРЗ-на сәйкес кәсіпкер үшін лицензия
алу кезеңдері төрттен аспайды: кәсіпкерлер талап ететін ... ... ... ... ... олар ... ... және
пайдаланушы мамандарға байланысты, лицензия беру немесе бас тарту, кәсіпкер
қабылдаған шешімге шағымдану.
Шағын бизнесті қаржылық – несиелік, инвестициялық, техникалық ... ... және ... ... ... Халықты жұмыспен
қамту, тұрмыс жағдайын көтеру, ... ... ... қамтамасыз
ететін шағын бизнес секторын дамыту мемлекеттік ... ... ... ... Осы айтылып өткен мәселелер жүйелендіріліп шағын
бизнесті ... ... ... ... ... ... ... 1. Шағын бизнесті дамытуды мемлекеттік қолдау жүйесі
Дерек ... ... М.Б., ... А.Ш., ... ... ... 2001ж.
Жалпы алғанда, бүгінгі күнге дейін Қазақстанда шағын ... ... ... ... преференциялар ұсыну, мемлекеттік
қаржыландыру есебінен жеңілдетілген қаржы бөлу ... ... және ... өз ... де ... бір деңгейде беріп келді. Осы мақсатта ... 13 ... ... жол ... - 2020» бағдарламасы қабылданды.
Бұл бағдарлама әртараптандыру арқылы экономика өсімінің тұрақтылығы мен
теңгерімділігін ... ету және оның ... ... арттыру
бойынша Қазақстанның алдында тұрған жүйелі міндеттерді шешуге бағытталған
[10].
«Бизнестің жол картасы-2020» ... ... ... және орта
бизнестің жалпы ішкі өнімдегі үлесін арттыру мақсатында әзірленген. Жақын
аралықта қаржыландырылуы басталатын ... ... ... ... ... ... дамыту, оның ішінде ... ... емес ... аяқтан тұруына қолдау білдіру болып табылады. Бұл
ретте бағдарламаның тиімді ... ... ... ... көп
салмақ артылмақ.
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШАҒЫН БИЗНЕСТІҢ ДАМУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясат
кәсіпкерлікті дамыту үшін оңтайлы ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық саясатының негізгі бағыттарының
бірі болып келеді.
Сондай-ақ, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... заңдылық актілер әзірленіп қабылданған, салық
салу, лицензияландыру, әкімшілік құқық бұзу сұрақтары бойынша ... ... ... ... ... ... субъектілері өнімдерін нарыққа жылжытуға және басқа
да көмек көрсетуге арналған жеті әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар ... ... ... ... маңызды бағыты болып микронесиелендіру
табылады. Еліміздің ... ... ... ... емес ... ... ... берілу мүмкіндіктерін арттыру, тиісті
қаржыландыру бойынша ұсыныстар жасау тапсырды. Осыған орай, Қазақстанның
микронесие ... ... ... жұмыс жүргізілуде. Қаржылық
институттарының үлестік қатысуымен 70 МНҰ ... ... ... қоры ... 199 ... ... ... [11].
Дамыған индустриялы мемлекеттерде шағын кәсіпкерліктің өзі ... ішкі ... ... астамын алады. Яғни, дамыған елдердің
бәсекеге лайық және экономика ... ... ... ... осы ... барысында шешуші элементтердің бipi болып
табылатындығының нақты ... ... сөз жоқ. ... хал-ахуалы мен
даму деңгейі елдің тұрақты түрдегі экономикалық өрлеуін қамтамасыз етуде
маңызды рөл атқара отырып, жұмыссыздық, кедейшілік, дамымаған бәсеке, ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешуге
септігін тигізеді. Осының нәтижесінде шағын кәсіпкерліктің даму жағдайы көп
елдерде аса маңызды категория болып есептелінеді де, ... ... ... ... ... ... ... елдермен салыстырмалы анализі
көптеген елдердегідей Қазақстандағы шағын кәсіпкерлік субъектілері бүкіл
шаруашылық жүргізуші субъектілердің 90% ... ... да, ... ІЖӨ-ге
салым салу мен халықтың жұмыспен қамтылуы сияқты көрсеткіштер бойынша артта
қалатыны көрсетті. Осылайша, шағын кәсіпкерлік ... жыл ... өнім ... ... ... Азия және ... Американың
бірқатар елдерінде ІЖӨ 47% бастап 59% дейін құрайды. Қазақстанда бұл үлес 2
есеге дерлік төмен көрсеткішке ие ... 2011 жылы 29% ... ... секторында жұмыс істейтін халық үлесі ... ... ... санынан алғанда да біздің елдің көрсеткіштері дамыған
елдермен салыстырғанда ... ... тұр: ... 5 ... Қазақстанда бұл
көрсеткіш 26% деңгейінде тұр, ал АҚШ-та болса, 54 %, ... 81 % ... ... ... мен ... ... кәсіпкерліктегі
макрокөрсеткіштерін салыстыру
| Мемлекеттер|ІЖӨ үлесі, % |Жұмыспен ... ... |
| | ... ... ... % |
| | ... % | ... |52 |54 |98 ... |99 |47 |43 ... |53 |78 |99 ... |52 |56 |99 ... |50 |57 |97 ... |57 |69 |99 ... |55 |73 |99 ... |29 |26 |93 ... көзі: «Даму» ДҚ» мәліметтерінің негізінде құрастырылған
Кестеден байқағанымыздай, Қазақстанның ШОК секторы сапалық құрылыс
бойынша өзінің ... ... ... ... ... өзгеше.
Қазақстанның 40%-ға жуық ШКС көтерме және жеке сауда ... ... ... ... астамы ауыл шаруашылығына тән.
АҚШ-та шағын бизнестің құрылымы басқаша, ... ... ... 58%, шағын кәсіпкерлік субъектілерінің 20%-дан астамы құрылыс ... ... ... ... асырады .
Ел аймақтарындағы шағын бизнестің даму жағдайы туралы сипаттама жасау
үшін Қазақстандағы шағын ... даму ... ... ... ... ... түрде әрекет ететін субъектілердің жалпы
санын 2012 жылдың қараша айында 754706 ... ... ... ... ... ... ең көбі ... Қазақстанда істейтін болып шықты –
114462 бірлік (17,3%), Алматы облысында – 104305 ... (13,7 %) ... ... – 84112 ... (10,4%). Ең ... ... ... (26245 бірлік) (3,3%), Солтүстік Қазақстан (22200 бірлік) (2,9%)
және Қызылорда – (19882 бірлік) (2,5%) ... ... . Ал, ... ... ... ... ... бүгінгі
жағдайында пирамида түрінде сипаттауға болады, оның негізінде заңды тұлға
құрмай-ақ – 516209 жеке ... және 168400 ... ... ... ... ... 3.
2012 жылғы 1 қарашаға шағын бизнестегі тіркелген субъектілер саны
бірлік
... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
|Қазақстан |754 706 |70 097 |516 209 |168 400 ... | | | | ... |29 169 |2 597 |23 152 |3 420 ... |32 537 |3 980 |24 331 |4 226 ... |104 305 |3 868 |50 462 |49 975 ... |28 810 |2 578 |24 518 |1 714 ... ... |25 491 |2 069 |19 802 |3 620 ... |36 054 |1 715 |18 985 |15 354 ... |51 329 |5 170 |40 354 |5 625 ... |38 146 |3 369 |29 591 |5 186 ... |19 882 |2 268 |16 308 |1 306 ... |26 245 |3 320 |22 044 |881 ... |114 462 |6 356 |51 107 |56 999 ... |28 321 |3 077 |22 386 |2 858 ... ... 200 |2 269 |17 098 |2 833 ... Қазақстан |68 301 |5 387 |48 525 |14 389 ... қ. |45 342 |6 601 |38 735 |6 ... қ. |84 112 |15 293 |68 811 |8 ... көзі: www.stat.kz. Қазақстан цифрларда. Шағын және ... ... ... ... 1 ... жуық ... ... тіркеуде тұр. Осы тұрғыдан қарасақ, Қазақстан шағын бизнес
субъектілерінің саны бойынша дамыған елдердің ... тұр. ... ... алып ... барлығы да жақсы. Бірақ, тіркелген шағын бизнес
субъектілерінің ішінде нақты жұмыс ... ... ... аз.
Төмендегі 4-кестеде тіркелген кәсіпорындардың ішіндегі нақты жұмыс істеп
тұрғандарының саны көрсетілген.
Шағын кәсіпкерліктің ең негізгі сапалық ... - ... ... ... шағын кәсіпкерлік субъектілерінің көп бөлігі өзінің
қызметін сауда (37%) және ауыл ... ... (23%). ... ... ... ... ... секторында (3%) және
құрылыста (4%) істейді. Көлік және байланыс саласында шағын ... ... ... (8%). Өнім ... ... ... ... субъектілерінің, өнеркәсіп саласында істейтіндердің дұрыс рөл
атқарып келе жатқандығын айғақтайды, ... ... ... ... ... 3%-ы сол ... ... субъектілерінің
барлық салалары бойынша шығарылатын өнімнің 15% үлесін береді. Көлік пен
байланыс саласындағы ... ... ... ішкі ... ... өсуін қамтамасыз етудің экономикалық мәселелерін шешеді.
Кесте 4.
Белсенді шағын бизнес субъектілерінің саны
бірлік
| ... ... ... |
| | | ... | | |
| | ... ... |шаруа (фермерлік) |
| | ... ... ... ... |640 900 |55 865 |415 709 |169 326 ... |703 802 |58 480 |475 841 |169 481 ... |659214 |60601 |428420 |170193 ... |652886 |66 492 |416 085 |170 309 ... ... |64 457 |589 640 |182 986 ... ... Қазақстан цифрларда. Шағын және орта
кәсіпкерлік
2011 жылғы қаңтар-желтоқсан ... ... ... ... ... ... отырғанымыздай, ҚР бойынша белсенді шағын
бизнес субъектілерінің саны өсу үстінде. 2007 жылы бұл ... ... 900 ... 2011 жылы 837083 ... ... 2011 ... қаңтар –
желтоқсанда жедел деректер бойынша ... ... ... – желтоқсанмен
салыстырғанда өнім шығарылымы 0,86 %-ға азайды. Бұл ретте, ШОК-та ... саны және ... ... саны 0,73 %-ға ... және сапалық көрсеткіштерге қанша мән берсек те шағын ... ... ... ішкі өнімдегі үлесі 2007 жылғы 18,6 пайыздан 2008
жылғы 15,7 пайызға құлдыраған, ал 2009 жылы ... ... - 32 ... ... 2010 жылы ... ... орын алып 23,8 ... құраған.
2011 жылғы жедел деректерге сүйенсек, бұл көрсеткіш 30,9 ... ... ... 2. ... ... субъектілері өндірген өнімдердің ішкі жалпы
өнімдегі үлесі
Дерек көзі: www.stat.kz. Қазақстан цифрларда . Шағын және орта кәсіпкерлік
мәліметтері бойынша ... ... ... ... қарасақ, кәсіпкерліктің осы
категориясы бойынша 1 ... ... өнім ... 2010 ... ... екенін көрсетіп отыр. Одан басқа, 10 жыл бойы 1 шағын кәсіпкерлік
субъектісіне шаққанда ... ... ... ... саны 5,9 ... адамға дейін азайып келеді [13].
5-кесте мәліметтері көрсетіп отырғандай, шағын бизнесте жұмыспен
қамтылғандар саны 2011 жылы 173770 ... ... Бұл ... ... ... 21 ... тең. ... мәліметтерді келтіре отырып,
сан мен сапаның алшақтай бастағанын байқаймыз.
Кесте 5.
Шағын бизнесте жұмыспен қамтылғандар саны
мың ... ... ... ішінде |
| | ... ... ... |
| | ... ... |(фермерлік) |
| | ... | ... ... |1862,2 |585,9 |733,5 |542,8 ... |1755,3 |464,6 |828,9 |461,8 ... |1891,5 |513,0 |874,3 |465,8 ... |1882,3 |746,2 |710,6 |425,5 ... |1737,7 |539,3 |771,9 |426,5 ... көзі:www.stat.kz. Қазақстан цифрларда. Шағын және ... ... ... ... ... ... деректер
Экономикалық зерттеулер институтының жүргізген мониторингінің нәтижесі
негізінде ҚР-да шағын және орта бизнес ... ... ... нысанда болды:
- шағын кәсіпкерліктің заңды тұлғалары - 9,4 %;
- орта кәсіпкерліктің заңды тұлғалары - 0,4 %;
- жеке ... -64,6 %;
- ... ... ... – 25,6 %.
Зерттеу мәліметтері бойынша Қазақстанда шағын бизнес ... ... ... дамыған:
- жеке меншік нысанда - 92,2%;
- мемлекеттік меншіктік түрінде - 4,1%;
- аралас - 3,7%.
Тәжірибеден байқағанымыздай, шағын ... ... ... өнімнің пайда болуында, ғылымның, жоғары технологиялық өндірудің
дамуында лидер болады.
Сонымен, Қазақстандағы ... ... ... ... жасалған шолуға байланысты төмендегідей
қорытындылар шығаруға болады:
– секторда қайта ... ... ... ... ... аса ауқымды көрсеткіштерінің өcyi орын
алады;
– өзінің ресурстары мен табыс көздерінен ... ... ... көлемі айтарлықтай қысқарды.
Жоғарыда жасалынған шолуға сәйкес шағын кәсіпкерлікті ретке келтіріп
және сол ... ... ... ... ... ... емес ... арқылы жақсартып отыру үшін мемлекеттің ... онан әpi ... ... ... ... ... дамуына кедергі келтіретін факторлар
Бүгінгі таңда кәсіпкерлік ел экономикасын дамытуда шешуші орынға ие,
өйткені экономикалық, ... және ... ... ... ... жол ... ... қарамастан, еліміздің экономикасындағы шағын
кәсіпкерлік ... ... ... Бұл ... елбасымен қойылған
стратегиялық маңызды мәселелер мәлімдейді: шағын және орта кәсіпкерлік ЖІӨ-
нің 50%-ын ... ... ... оның ... ... оның
әлеуметтік жауапкершілігін жетілдіру және ... ... ... және ... ... жаңа ... көшуді талап ететін
басқа да бірқатар мәселелерді шешу .
Оның ... 2011 жылы ... ішкі ... ... ... үлесі 29%-ға тең болды, ал дамыған елдерде шағын
кәсіпкерлік ... ел ... ... ... ... 3. ... ... ШКС макроэкономикалық көрсеткіштерін
дамыған елдер мәліметтерімен салыстыру
Дерек көзі: «Даму» ДҚ» мәліметтерінің негізінде құрастырылған
Үш сапалық көрсеткішті (ШОК-тің ЖІӨ-гі, жалпы ... ... ... ... ... ... қатардағы елдердің сәйкес
көрсеткіштерімен салыстыра отырып, жоғарыда айтылған ... жету ... ... ... ... ... сапалық тұрғыда
жылжу қажет. Себебі, шағын ... саны көп ... ... көп болған
жағдайда экономиканың даму деңгейіндегі олардың үлесі төмендейді, өйткені
микрокәсіпкерліктің шағынға, әрі қарай ортаға өсу ... жоқ, ... ... ... ... ... ... болмайды.
Жоғарыда айтылған түйіннің дәлелі - шағын кәсіпкерлік субъектілерінен
түскен салықтық түсімдердің аз үлесі, 2011 жылы ол 20 % ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерліктің жағдайын талдай
отырып, оның ... әсер ... ... екі ірі ... анықтауға
болады: отандық экономиканың шикізатқа бағыттылығымен ... ... және ... ... ... институционалдық-құқықтық
негізі.
Бірінші фактор отандық экономиканың шикізатқа бағыттылығымен және
өндіріс салаларының басымдылығымен ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің өндіріс
салаларынан өңдеу өндірісіне, соның ішінде ... және ... ... ... мұндағы шағын кәсіпорындар бәсекеқабілетті өнім
өндіру бойынша потенциалы бар.
Екінші фактор- шағын кәсіпкерлік қызметінің институционалдық-құқықтық
негізі. Институционалдық-құқықтық ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерліктің мемлекеттік органдармен қарым-
қатынасы саласындағы жалпы мәлім мәселелер пайда болуының ең басты себебі.
Елдегі шағын ... ... ... ... ... шағын
кәсіпкерлік секторындағы экономикалық белсенділіктің төмендігі туралы
мәлімдейді, бұл белсенді кәсіпорындар саны ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларының 1/3 бөлігіне
жуығы (қызмет ететіндердің ішінен 40,21%) қызмет ... ... ... ... осы қатардағылардың 98,26 % жайлы мәлімет жоқ, бұларды
«сағым кәсіпjрындар» деп атайды. Осы ... ... ... қалса, шағын кәсіпкерлік осы кезге шейін атқарған ... ... ... алмайды, сонымен қатар, ... ... ... шешімі де табылмайды.
Бүгінгі күн сатысында шағын кәсіпкерлік мәселелері кешенділігімен және
көріну нысандарының көптүрлілігімен ерекшеленеді, осыған орай ... ... ... (6-кесте).
Кәсіпкерлік дамуы мәселелерін жіктеу нәтижесінде мәселелердің ішкі және
сыртқы тобы ... ... ... ... ... өсімі мүмкіндіктерін
тежейтін сыртқы мәселелер ... ... ... ... ... ... ... қатар әкімшілік
кедергілер, рұқсат алу ... ... ... ... ... ... ішкі ... қатарына кәсіпкерлік процестер,
басқару және өндірістік персоналдың кәсіби қабілеттері өнімділігінің
және тиімділігінің қажетті деңгейде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... салаларында, оның ішінде агрошикізатты |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... өңірлері мен облыстарын дамытудағы маңызды |
| ... ... ... көбінде өздерінің инвестициялық және |
| ... ... ... ету үшін ... ... ... жоқ |
| ... жоғары пайыздық мөлшерлемесі, қайтарым |
| ... ... |
| ... кәсіпкерлік субъектілерінің кредит беруге |
| ... ... ... ... тарапынан тексерістің |
| ... |
| ... ... ... мәселелерінде мемлекет |
| ... ... ... ... ... |
| ... деңгейде реттеу ... ... емес ... ... ... |
| ... ... пен ... ... қымбат әрі |
| ... ... |
| ... ... ... кеңдігінен кәсіпкерлікті |
| ... ... ... ... ... орталықтарының жетіспеушілігі және кәсіпкерлерді |
| ... ... ... |
| ... ... ... жеткіліксіз |
| ... ... оның ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... қол ... ... ... ... ... оқытуды қолдаудың әлсіз |
| ... ... |
| ... ... ... ... мамандарды |
| ... ... ... жеткіліксіз |
| ... ... ... және ... |
| ... ... жетіспейді ... ... ... ... сияқты кәсіпкерлік ортаға да
сыртқы салыстырмалы бағалау жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы Үкіметі қызметтерінің ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту үшін қолайлы ... ... ... ... халықаралық рейтингтерге қатысу ағымдағы жағдайды
бағалауға, отандық экономиканы басқа елдердің ... ... ... ... ... ... ... зерттелуі керек, қалай
дегенмен олар көп пайдалы ақпаратты беруі мүмкін, ... ... ... ... ... ... ДЭФ рейтінгісі бойынша 2010 жылы
кәсіпкерлікті жүргізу шарты бойынша ... ... тұр. ... ... ... ... ... ұстап тұрған себептерінің
негізгілері: сыбайлас жемқорлық- 17%, жұмысшылардың біліктілікке сай
келмеуі- 13%, ... ... 12% [14] ... ... ... мәліметтері бойынша кәсіпкерлікті ұйымдастыруға арналған
неғұрлым проблемалы факторлар, 2011ж.(жауаптар, %)*
|Сыбайлас жемқорлық |16,2 ... ... ... |13,0 ... ... |12,9 ... мөлшерлемесі |12,0 ... ... ... ... |9,0 ... ... қол ... |8,5 ... |7,2 ... ... ұйымдық аппараты |5,9 ... ... ... ... ең ... ... |4,3 ... пен ... |4,0 ... ... ... ... |3,3 ... реттеу |1,4 ... ... ... |1,4 ... ... |0,9 ... көзі: ДЭФ мәліметтері негізінде құрастырылған
Бұдан басқа, кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... қол ... инфрақұрылымның әлсіз қамсыздандырылуы,
бюрократиялық бастамалардың дамығандығы ... ... ... ... үшін ең ... ... рейтингісінде Қазақстан 2011
жылы 59-орында тұр. Қазақстан осы жылы сауда еркіндігі көрсеткіші бойынша
позициясын жақсарта алды (11). ... үш ... ... ... ... сыбайлас жемқорлық (110), инновация (68) және
корпоративтік салық (75). ... ... ... ең ... Қазақстан жеке бас бостандығы көрсеткіші бойынша (102 орын),
монетарлы еркіндік (94) және ... ... (74 ... ... Ең ... ... еркіндігінен (11) басқа, Қазақстан инвесторларды ... 37- ... тұр. Осы ... ... ... 2010 жылы ... 2009 жылы – ... ие болған. Қазақстан бойынша түсініктемелерде
еліміз 2002-2010 жылдарды өсімнің ... ... ... ... ... қатар өткізілетін экономикалық реформалар мен
жақсы өнім алудың арқасында ... отыр деп ... 178 ... ... ... ... 10 ... Қазақстанның рейтингісі берілген. Көрініп тұрғандай, Қазақстанның
позициясы үш көрсеткіш ... ... ... ... 8.
«Doing Business» рейтингісіне сәйкес кәсіпкерлікті жүргізудің
көрсеткіштері*
|Кәсіпкерлік жүргізудің қарапайымдылығы |Рейтинг ... |
| | ... |
| |2009 |2010 | ... |71 |63 |-8 ... ашу |57 |48 |-9 ... |173 |173 |0 ... мен ... ... |22 |23 |+1 ... ... |72 |71 |-1 ... алу |48 |45 |-3 ... ... ... |51 |49 |-2 ... ... |44 |44 |0 ... ... ... |178 |177 |-1 ... орындалуын келтіру |28 |28 |0 ... ... |100 |103 |+3 ... ... ... Банк ... негізінде құрастырылған
8-кестеде талдау нәтижесінде алынған әкімшілік тосқауылдар қалыптасу,
қызмет ету және даму, жойылу сатылары бойынша топтастырылған.
GEM зерттеулерін талдау нәтижелері ... елде ... ... ... тұратын негізгі себептерді бөлуге болады:
-мемлекеттік саясат бастап келе жатқан инновациялық кәсіпкерліктің
«нүктелі» қолдауын қамсыздандырмайды, ал ... ... ... ... ... тежеуіші болып табылады, әйткенмен іске ... ... ... дейін көтергенде, ҚҚС бойынша есепке қою қажеттілігі
туындайды;
-орта мектепте оқытылған жалпы білім беру пәндерінің көпшілік бөлігін
оқу ... алып ... ... мен ... оқу ... ... қажет. Бұл арнайы пәндердің ... ... және ... ... ... ... мүмкіндік берді.;
-Қазақстандық кәсіпкерлік-білім жүйесі көбінесе кәсіпкерлік жүргізу
мен басқару қызметінде практикалық тәжірибесі бар ... ... ... ... батыс мектеп түлектерімен жұмыс істеп ... Бұл ... ... ... құру ... ... ... тәжірибе
көрсеткендей негізінде жоғары білімді жас адамдар құрады;
-біздің еліміздегі кәсіпкерліктің дамуын рынокта ... ... ... ... ... негізінде Қытай мен Кореядан
әкелінетін тауарлардың сапасы ... асып ... ... ... ... ... емес, керісінше шетелде дайындалатын
шикізатты сатып алуды жөн көреді. Сондықтан да төмен ... ... ... ... және контрфактілі тауарларды әкелуге бөгет жасауды ұсынады
.
3 ШАҒЫН БИЗНЕСТІ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІ ЖЕТІЛДІРУДІҢ ЖОЛДАРЫ
3.1 Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудағы ... ... ... ... ... дамып жатқан әрі күшті
экономикалардың бірі деп саналады. Бүгінде Оңтүстік Корея ... - ... ... ... ... ... мұхиты аймағы елдерінің арасында 4-
орында. Ел экономикасы өнімдері экспортқа табысты сатылып ... ... ... дами ... ... кейін осы салада жинақталған
кәсіпкерлік тәжірибе 1970 жылдары ауыр ... ... ... - ... мен ... ... жоғары технологиялық
салаларында қолданылды.
Оңтүстік Кореядағы кәсіпкерліктің ... екі ... ... ... ... қалыптасуының бірінші кезеңінде (XXғ. 60 ж бастап)
үкімет басты назарды ірі корпорацияларға - ... ... ... ... ... ... ... болуы үшін ірі
корпорациялардың шағын кәсіпорындарға толы ортада дамығанына қол ... ... ... ... ... (XX ғ. 80 ж) ... Кореяның
жаңа үкіметінің инновациялық ШОК-тің бірден бірнеше стратегиялық бағыттар
бойынша ... ... ... ... ... сипатталады.
Корея Республикасындағы ШОК-ке жан-жақты қолдауды 1996 жылы құрылған
және 11 аймақтық бөлімшелері бар ... және орта ... ... - Сауда,
өнеркәсіп және энергетика ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнес ... ... ... ... және орта ... ... мен өсіміне
ықпалдасу, шетелдік серіктестермен арадағы ... ... ... мен ... ... Шағын және орта бизнес корпорациясы арасында
жасалған Меморандумның шеңберінде төмендегі бағыттар бойынша ынтымақтасатын
болады:
-шағын және орта ... ... ... ... ... құралдарын, соның ішінде кепілдіктер мен несиелер әзірлеу және
енгізу;
-экспортқа қолдау көрсету;
-сауда мен аймақтық ... ... ... жаңа ... мен ... ... жұмыс орындары мен жұмыссыздықпен күресу шараларын құру.
АҚШ - кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... сәтті
болған елдердің бірі. Шағын бизнес әкімшілігі - АҚШ-тағы шағын бизнесті
дамыту мәселелері ... ... ... ведомство. Аталмыш
ведомство Шағын бизнесті ... ... ... ... қоса
алғанда, бизнесті қолдауға бағытталған бірқатар бағдарламаларды жүзеге
асырады. ШБДО бағдарламасы бизнес ... ... ... ... қызметтер, тренингтер мен техникалық қолдау көрсету үшін
әзірленген.
Бүгінде ШБДО - бұл Шағын бизнес әкімшілігінің (ШБӘ), университеттердің,
сауда-өнеркәсіптік ... ... мен ... ... ... емес ұйымдардың (ҮЕҰ), сондай-ақ өз қызметімен бүкіл АҚШ аумағын
қамтып отырған жеке меншік сектордың күшін біріктіретін ... ... ... ... ... қағидасы бойынша қаржыландырылады,
яғни, ШБӘ мен базасында ШБДО әрекеттенетін университет орталықты теңдей
қаржыландырады. Қаржыландырылуды ... ету үшін ... ... ... ... ... құқылы. Қаржыландыру үшін есепке ақшалай
да, ақшалай емес те активтер алынады. Жыл сайын ШБӘ әр ... ... үшін ... бюджет қаражатынан кемінде $500 мың бөледі
[10].
«Даму» Қоры ... ... мен ... және орта ... мәселелері бойынша №1 Жұмыс тобы болып табылады. «Даму» Қоры АҚШ-мен
USAID Қазақстандағы ... ... ... - KSBD ... ... ... ... мемлекеттік-жекеменшік экономикалық серіктестік
(МЖЭС) шеңберінде ынтымақтасуда [1].
БҰҰ-нің Өнеркәсіптік даму ұйымының ... 1966 жылы ... Ұйым ... ... ... ... ... арнаулы мекемесі болып табылады.
UNIDO орталық мекемесі Вена қ. орналасқан. Құрамына 173 ел ... ұйым ... ... ... жүргізеді. Қазақстан Республикасы UNIDO ... ... ... ... ... UNIDO ... ... мен экономикасы өтпелі
елдерде тұрақты өнеркәсіптік дамуға жәрдемдесуге уәкілетті ... ... ... ... UNIDO ... ... жиынтықты жаһандық
ресурстары мен тәжірибесін өзара ... ... үш ... ... 40 ... ... ... әлем халықтары өмірінің сапасын ... ... ... ... ... ... UNIDO кедейшілік
проблемасын жеңу мақсатында жаңа жұмыс орындарының құрылуына және кірістің
артуына септігін ... ... ... ... ... Бұл қызметтер
- өнеркәсіптік саясат мәселелері бойынша берілетін консультациялардан ШОК-
ті дамытуға дейінгі қызметтер;
- сауда әлеуетін құру. UNIDO ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, жаңғырту және өнеркәсіпті қайта
жасақтау, халықаралық сауда стандарттарын сақтау, ... ... ... сияқты салаларда кешенді және техникалық ынтымақтастықты
ұсынады;
- ... және ... ... UNIDO ... энергияның
тиімділігін арттыру және қалпына келтірілетін ... ... ... ... ... жетекші жеткізуші болып
табылады. Мұнымен қоса, ол дамушы елдерге ... та, ... ... ... қол жеткізу арқылы табиғатты қорғауға арналған көпжақты
келісімдер жасауға жәрдемдеседі;
«Даму» Қоры қызметінің бір бағыты - ... ... ... ... Бұл орталықтар заңды тұлға құрылмай сараптық және
әдістемелік базасы, ... ... ... ... ... ... қатысуымен Қор базасында құрылады.
Осы мақсатпен ... Қоры БҰҰ ... UNIDO ... ... орталықтарын құруда кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... жыл бойы ... қоры ЮНИДО-мен Қазақстанда өнеркәсіптік
кәсіпкерлікті ... ... ... ... іске ... ... келешегі туралы хат-хабар алмасты.
2010 жылдың шілдесінде Астана қ. UNIDO Бас хатшысы К. ... ... ... ... барысында бірлескен жобаны іске асыру
мүмкіншіліктері туралы мәселе талқыланды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... орталығын құру
мәселесі бойынша келіссөздер өткізу мақсатында 2010 жылдың тамыз айында
UNIDO штаб-пәтеріне ... ... ... ... Орталық көрсететін
қызметтерге өнеркәсіптік кәсіпорындарды диагностикалау және ... ... ... үшін экспорттық консорциумдар құру, жоғары
технологиялық шетелдік жабдықтарды сатып алуға ... ... және т.б. ... ... ... нәтижесінде UNIDO өкілдері аталмыш жобаны ... ... ... ... айтты.
Азия Даму Банкі (ADB) Азия мен Алыс Шығыс ... осы ... ... беру және ... ... ... арқылы экономикасының өсімін
ынталандыру мақсатында 1966 жылы құрылған. Салымдар салу үшін келешегі бар
салалар - өнеркәсіп, көлік және ... ... ауыл ... ... ... - ... ... кедейшілікті жоюға және
азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартуға жәрдемдесу.
ADB 67 қатысушы-елге тиесілі, олардың 48-і ... ... ... ... ... қоса ... 19-ы - ... Еуропа елдері, АҚШ,
және Канада. ADB басты серіктестері - үкімет ... ... ... емес ... даму ... ... агенттіктер,
қоғамдастыққа негізделген ұйымдар мен қорлар.
Банктің штаб-пәтері Манила ... ... ... ... бері ADB Президенті - жапондық Харухико Курода.
ШОБ-ті қолдау мақсатында «Даму» Қоры 2010-2017жж. Азия Даму ... ... ... ... банктерге келісіп орналастыру жолымен ШОБ-
ті ... ... ... ... отыр.
Бағдарлама Қазақстанның ШОБ-нің сапалы дамуына ықпалдасу, соның ішінде:
-ШОБ-тің даму әлеуеті бар барлық субъектілерінің қаржыландырылуға қол
жетімділігін қамтамасыз ету,
-экономиканың ... ... ... ... ... ... ... міндеттері:
-ЕДБ-дің ұйымдастыру-техникалық мүмкіншіліктерін тарту арқылы ШОБ-тің
субъектілеріне берілетін несие ресурстарының қол жетімділігін арттыру ... ... үшін ... ... ... ... тарту.
«Даму» Қоры тартатын заем сомасы $500М (теңгелей заем сомасы 73 млрд
теңгені құрайды) құрайды [1].
Шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... отырып, шағын кәсіпкерлікті қолдаудың және дамытудың ... ... ... ... ... мен ... ... үкіметтік орган арқылы жүзеге асырылатынын анықталды (9-кесте).
Кесте ... ... ... ... дамуын қолдайтын мемлекеттік
органдар
|МЕМЛЕКЕТ |МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУДЫ ЖҮЗЕГЕ ... ... ... |
| ... ... |АҚШ ... ... Шағын Кәсіпкерлік |
| ... (SBA) ... ... және ... министрлігінің» (DTI) «Шағын |
| ... ... ... ... ... ... ... (SBS) ... ... ... және ... ... |
| |(BMWA) ... «Шағын және орта кәсіпкерлік, қызмет |
| ... және ... ... Бас директораты» (DG |
| |VIII) ... ... ... ... ... және ... |
| ... оның құрамындағы жаңадан құрылған |
| ... және орта ... ... (SMEA) ... ... ... бойынша Ұлттық Кеңес» және |
| ... ... ... ... және ... ... Ұлттық комиссия |
| ... ... and Reform ... NDRC) |
3.2 Шағын бизнестің әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік проблемаларды шешуде
маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ел
экономикасының ғана емес, оның әлеуметтік сферасының дамуына да зор ықпалын
тигізеді. Елдің жалпы ішкі өнімін арттыруға, сол арқылы халықтың ... және ... ... жаңа ... орындарының ашылуына мүмкіндік
беретін болғандықтан да шағын бизнестің экономикалық та, ... ... ... және орта ... ... қызметін реттеу әдістерінің бірі
– инвестициялау. Шағын және орта ... ... ... ... ... өте қиын. Шағын және орта бизнес өнеркәсіптері,
егер олар өздерінің капиталдарын тиімді сала алса, өнім сапасын ... ... ... ... ... күшейтіп, өзінің өнімінің
бәсекеге қабілеттілігін көтеріп және нарықтағы өзінің ... ... ... ... ... ... активті түрде жүргізеді .
Қазіргі уақытта Қазақстан инвестициялық қоры ... Оның ... ... ... ... ... тауарларды өндіретін
қазақстандық компанияларды құруға бағытталған.
Шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... әсер береді, экономикалық өсу мен экономиканың
тұрақтануына көмектеседі.
Республикада шағын және орта бизнесті қолдау Қоры ... ... ... осы саланың инвестициясын қаржылық қолдау арқылы ... ... ... бизнесті қолдау, кеңес беру және басқа ... ... Қор ... ... ... несиелеуді республикалық
бюджеттен жүзеге асырады [49].
Отандық банктердің тәжірибесіндегі перспективті ... өнім ... ... ... ... және орта бизнес субъектілерімен фьючерстік
және форвардтық келісімдерге отыруы бойынша сол банктердің тауар биржасымен
біріккен қызметі. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ өнімге сұраныс пен ұсынысты зерттеу
және анализ жасау бойынша ... ... ... ... бойынша қызмет көрсете алады.
Бизнесті және төмен жағдайлы тұрғындарды қорғау ... ... ... жүзеге асыруды, отандық өндірісті дамыту процесін
біріктірудің маңызды звеносы болып ... ... ... қызметтің
түрі саналады. Микронесиелеу бағдарламалары ТМД ... ... және ... жеке ... ... қолдау табады. Қазақстан
да сол сияқты микронесиелеуді дамытуға өз ... ... ... ... микронесиелеу. Мысалға, төмен табысты адамдардың да өз ісін аша
алатындар көп ... да, ақша ... ... ... ... ... сатып алуға, шеберхана ашуға.
«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ тарапынан 1 401 142 мың ... ... ... желілерін ұсыну туралы келісімдерге сәйкес
2011 жылы белгіленген мерзімде ... ... ... 25 жобаны жалпы
сомасы 16 880 миллион ... ... оның ... ... ... ... 9 582 ... теңге көлемінде «Даму» қоры» АҚ өз
қаражаты есебінен қаржыландыру жоспарланып отыр. Қазіргі ... ... ... ... осы ... ... ... жатыр, 5 жоба
бойынша банктерден алдын ала кепілдік хат алынды ... ... және орта ... субъектілеріне және ауыл шаруашылығы
өнімдерін өңдеу, тамақ өнімдерін өндіру ұйымдарына ... ... ... беретін «Даму - Қолдау» бағдарламасын дайындаған. Бұл несие
қайтарымдылығы, ақылылығы, мерзімі мен ... ... шарт ... ... пайдаланылуға берілмек.
«Екінші деңгейдегі банктер кәсіпкерлер қарызға алатын барлық сомаға
және барлық мерзіміне сөзсіз және қайтарып ... ... ... ... ... 2016 ... ... дейін, 78 айға дейін
инвестициялық мақсатқа және 36 айға ... ... ... толықтыруға
беріледі. Бір қарыз алушыға берілетін лимит 750 000 000 ... ... ... ... қайтару және есептелген сыйақыны кейінге қалдыру
бойынша жеңілдік мерзімі 12 айға дейін беріледі. Қарыз алушы үшін ... ... ... ... Еуропалық даму банкі берген
кепілдігі бойынша сыйақыны есепке ала отырып, жылдығы 12,5% ... ... және орта ... ... тән ... ... ... ролі осы
бизнеске жас, жылдам адамдардың келуімен көрсетіледі. Олар тәуелсіз болуға,
өзін-өзі көрсетуге, отбасының әл-ауқатын тез көтеруге, тәжірибеде қандай да
бір ... ... ... ... ... Көбі ... бел ... интенсивті жұмыс істеуге дайын келеді. Дағдарыс ... ... ірі ... ... ... қысқартып немесе барлық жұмысшыларды
жұмыстан босату арқылы жандану емес, енбек ақыны уақытша қысқарту мен ... ... ... ... ... ... болатындығы көпшілік үшін
маңызды болады [17].
Шағын және орта бизнестің әлеуметтік маңыздылығы осы секторда жұмыс
орындардың көп ... ... ... ... және ... ... өзі жаңа кәсіпорындардың көбісін халықтың әлеуметтік
әлсіз тобы – әйелдер, арнайы біліктілігі жоқ жастар, иммигранттар ... ... ... ... елдерінде 13 млн-ға жуық әйелдер өзінің
жеке бизнес қызметімен айналысады және өз жұбайларының ... ... ... ... ... ... еңбегі көбінесе қажетті,
уақтылы немесе «бөлшектік» (толық емес ... ... ... қолданылады
[13].
Шағын бизнес саласында 1 жұмыспен қамтылған адамға шаққандағы еңбек
өнімділігінің өсуі ірі ... ...... ал еңбек ақының өсу
қарқыны – төмен. Бұл жағдайда шағын бизнеске тән ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақыны беруді ұзаққа созу байқалады. Ал
ірі бизнесте кәсіподақтардың белсенді қызметі есебінен ... ... ... Бұл конъюнктура төмендеу кезінде шағын бизнестің ... ... ... саналады.
Жұмыспен қамтуды кеңейтуде шағын және орта бизнестің мүмкіндіктерін
ескере отырып, батыстың жетекші ... ... оны ... ... және ... саясатының артықшылықтарының бірі деп
есептейді. Арнайы құрылған бюджеттік бағдарлама мен ... ... ... ... ... ... кәсіптік оқыту мен қайта
даярлаудың әртүрлі жүйелерін ұйымдастыруға ... ... ... жағдайындағы аймақтың экономикасын жандандыру
үшін кеңінен қолданылады. Мұндай аймақтарда ... және ... ... ... ... көп санының қатысуы кезінде ғана мүмкін
болады. Аймақтық саясат ... ... ... да, ... ... негізгі шарты жергілікті «төменгі» бизнесті жаңарту ... ... ... ... және орта ... қолдау
шаралар жүйесі бір-бірінен негізінде ... ... ... ... ... таңдауымен,
тартылған бюджеттік ресурстардың көлемімен ерекшеленеді. Біртіндеп
бірлескен экономикалық ... ... ... келе ... ... Одақта
мұндай ерекшеліктер бәсекелік нарықтық тәртіпті көрсететін ... ... ... бұл жерде соңғы жылдары шағын және орта
бизнеске қатынасында біріңғай мемлекет аралық ... ... ... көп ... ... ... халықты жұмыспен қамту саясаты ... ... ... Соның ішіндегі аса маңызды бағыты қоғамдық өндірісте мемлекеттік
бюджет есебінен қосымша жұмыс орындарын ашу, жұмыссыз ... ... және ... ... ... болып табылады. Сонымен қатар,
мемлекет адамдарға өзін-өзі жұмыспен қамтуға жағдай жасайды. Осы ... ... ... бірі ... және орта ... дамытуды
ынталандыру. Сондай-ақ, кооперативтерді, акционерлік кәсіпорындарды, жеке
бизнесті, шаруа қожалықтарының дамуына жағдай жасау. Осы ... ... ... негізгі міндеті тиісті құықтық база ... ... ... жеңілдік жасауды, несие жағынан да жеңілдіктер
беруді көздейді.
Аталған іс-шаралар кешенін жүзеге асыру ... ... ... бағдарламасы қабылданғаны белгілі [10]. Оны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... бағдарланған өндірістерге қолдау көрсету.
Бағдарламаны жүзеге асыру нәтижесінде қандай жетістіктерге қол
жеткізілмек ... ... ... ... ... ... бағытталған жаңа
инвестициялық жобаларды жүзеге асыру барысында жеке сектордағы кәсіпорындар
үшін қаржы ресурстарының ... ... жеке ... ... ... банктердің қаржыларын
экономиканың шикізаттық емес ... ... ... жүзеге
асыруға тарту.
Үшінші, жеке сектордың, бірінші кезекте, ... және орта ... ... ... ... ... ... кезеңдері.
І саты—2010 жылдан 2014 жылға дейін, бұл орайда 2010 жыл қанатқақты жыл
ретінде болады;
ІІ саты—2015 жылдан 2020 жылға дейін.
Қажетті қаржылар және ... ... ... бағдарламаны жүзеге
асыру үшін республикалық бюджеттен 2010 жылы 30 ... ... ... Оның ... ... қолдауға—11,2 миллиард теңге;
кәсіпкерлік секторды сауықтыруға—16 миллиард теңге;
экспортқа бағдарланған өндірістерге қолдау көрсету үшін 2,8 ... ... ... қалайша қолдау көрсетіледі деген ... ... бұл ... мына ... ... міндеттердің шешім
табатынын атап көрсету қажет. Олар:
1.Жобаларды жүзеге асыру үшін банктер берген ... ... ... ... ... үшін банктер берген несиелерді ішінара
кепілдендіру.
3.Өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымдарды дамыту.
4.Бизнес ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі және әлеуметтік жұмыс орындарын
ұйымдастыру.
Келесі бағыт немесе кәсіпкерлік секторды ... ... ... қолдаулар көрсетіледі:
-Борышкерге банктер несиелері бойынша бұрыннан бар және жоба қолдау
тапқаннан кейін пайда ... бір ... ... жаңа ... бойынша
пайыздық ставкаларды субсидиялау;
-Борышкердің салықтар мен бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... ... яғни өсімақы
есептеместен 3 жыл мерзімге қалдыра тұруды заңдық деңгейде қарау;
-кәсіпорынды қаржылық-экономикалық сауықтыру жоспары шеңберіндегі ... ... ... оның ішінде Қазақстанның қор ... ... ... ішкі ... ... ... бұл ... экономиканың басымдықты секторларындағы
кәсіпкерлер ғана қатыса алады.
Үшінші бағыт—экспортқа бағдарланған өндірістерге қолдау ... ... ... ... бұрыннан бар банк несиелерінің пайыздық
ставкаларын субсидиялау арқылы жүзеге ... бұл ... ... және ... ... тыс, экономиканың былайғы барлық секторларында өндірген
өнімдерінің 10 ... ... ... шығаратын кәсіпкерлер қатыса
алады.
Бұл жағдайда пайыздық ставкалары субсидияланатын несиелердің сомасы бір
заем алушыға ... 3 ... ... аспауы тиіс.
Субсидиялаудың ең ұзақ мерзімі одан әрі 10 ... ... ... қарастыра отырып, 1 жылдан 3 жылға дейінгі ... ... жылы ... ... ... ... ставкалары 12
пайыздан аспайтын болуы керек. Бұндайда экспорттаушы 4 пайызын төлейді де,
мемлекет 8 ... ... ... 2011 ... бастап субсидиялау мөлшері
банк сыйақысы ставкасының 70 пайызын құрайтын болады.
Пайыздық ставкаларды субсидиялау және ... ... ... беру ... ... барлық бағыттары бойынша да Қазақстан
Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... қолдау мәселелері бойынша
жүргізілген зерттеулер келесідей тұжырымдар мен ұсыныстар жасауға мүмкіндік
берді:
1. Бизнестің қызмет етуі мен ... ... ... ... ... ... бірнеше республикалық және басқа да нормативті-
құқықтық актілер қабылданды: ... ... ... ... ... және ... дамыту туралы», «Жеке кәсіпкерлік
туралы», «Шағын кәсіпкерлікті мемлекетік қолдау туралы» және т.б. заңдар.
2. ... ... ... қамтамасыз ету және қолдау жүйесінің
қалыптасуы. Бұл үшін ... ... ... және ... сақтандыру
жүйелері мен амортизация саясаты жетілдірілуде. Ең ... ... ... ... ынталандыру үшін салық салуды өзгерту қажет. Салық
жүйесі бизнес пен мемлекет мүддесін ынталандырушы қызмет ... ... ... орта ... ... берумен қамтамасыз ету үшін мемлекеттік
ресурстарды қалыптастыру арқылы несиелеуді жетілдіру шараларын ... және ... ... ... ... ... ... құру ұсынылады. Бұл қордың қаржы көздері мемлекеттік бюджет
қаражаттары және бизнес құрылымдардың ... ... ... ... бизнесті қолдау үшін бөлетін ресурстары болады.
Мемлекеттің шағын бизнесті дамытуға көп көңіл ... оның ... ... және әлеуметтік нәтижелер беруіне байланысты. Шағын
бизнестің кейбір өзіне тән ерекшеліктері оның экономиканың ... ... ... ... оған аса мән ... ... ... ... және ... ... ... түсіндіріледі.
Шағын бизнестің экономикалық нәтижесі келесілерде көрсетіледі:
1) бәсекелестік ортаны қалыптастырады;
2)нарықты тауар мен және әр ... ... ... ірі ... үшін ... мен ... ... көзі болатын «қоректену
ортасы» болып табылады.
Әлеуметтік – тұрғындарды еңбекпен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қарамастан, оның ойдағыдай дамуына
кедергі келтіретін мәселелер жылдар бойы өзгерген жоқ. Қазақстан рыногында
шағын кәсіпорындардың тиімді қызмет етуіне кедергі ... ... ... саясаты, несие саясаты, өткізу, шикізатпен қамтамасыз ету,
бизнесті ... ... ... ... ... ара қатынас
мәселесі т.б. тұр.
Мұның барлығы шағын бизнестің дамуын мемлекеттік реттеу қажет ... ... ... ... ... ... бизнес
қызметті белсенді етудің шарттарын қысқаша атап өтуге болады:
1. Бизнес қызметке мемлекеттің орынсыз араласпауы;
2. Мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... мүліктерінің қорғалуына кепілдік беру;
4. Экономикалық еркіндік және рыноктық қатынас субьектілерінің барлығына
теңдей құқық беру;
5. ... ... ... ... жүргізудің бәсекелік жүйесін құру, мемлекеттің монополияға
қарсы қызметін қайта құру.
Әлемдік тәжірибеде шағын кәсіпкерлік пен бизнесті ... ... ... мен ... ... Қазақстан жағдайына мұның бәрі
бірдей қолайлы келе ... ... ... ... ... ... ... растайды. Республика шағын кәсіпкерлік пен
бизнесті қолдау мен ... әрі ... әрі ... ... ... ... ... кәсіпкерлікке жағдай жасау шараларының бірі
және маңызды бөлігі ... ... беру ... ... ... қалыптастыру және дамыту барысында тиімді тәсілдерді
пайдалану, осы орайда шетелдік тәжірибе маңызды роль атқарады.
Сонымен, мұның ... да ... ... бизнеске жасалған үлкен қолдау
болмақ.
Сонымен, қорыта айтқанда, шағын бизнес- ел ... ... ... ... болады. Бүгінгі таңда шағын бизнесті дамыту мен ... ... ... ... ... ... бірі болып саналады. Сондықтан, бұл жұмыста еліміздегі шағын
бизнестің даму барысын, оның қалыптасудағы ... ... ... ... ... ... және ... саясатының маңызды ... ... ... ... бизнесті дамытуды мемлекеттік қолдаудың жүйесі
құқықтық-нормативтік базаны жетілдіру
құқықтық қызмет көрсету
ақпараттық қамтамасыз ету
нарықтық экономиканың тиімді институттарын дамыту
қаржылық қолдау механизмін құру
Мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... мамандар дайындау
-материалдық-техникалық қамтамасыз ету
-кәсіпкерлік құрылымдарға жеңілдікті несиелер беру
Инвестициялық ... ... ... шет ел ... ... тиімді жолдар
ашу
сыртқы экономикалық қызметті қолдау механизмін құру
Жеке меншік кәсіпорындар табысына ... ... ... ... ... және орта бизнес кәсіпорындарын біріктіретін ұйымдар құруды
ынталандыру, олардың тиісті мемлекеттік саясат әзірлеуіне қатысу
Бюрократияға, көлеңкелі айналымға және жемқорлыққа қарсы ... ... ... ... қызметіне (озық технологияны
меңгеру, ноу-хау, лицензия, патент) ықпал ету
шет ел инвестицияларын тарту
іскерлік байланыстар ұйымдастыру

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау мен дамыту."9 бет
Жеке және шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау мен дамыту жайлы9 бет
Шағын және жеке кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау мен дамыту6 бет
Шағын және жеке кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау мен дамыту туралы12 бет
Шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау67 бет
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының теориялық негіздері32 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк дамыту және қолдау5 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау6 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және дамыту13 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және дамыту жайлы мәлімет8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь