Пайдақорлық қылмыстары

КІРІСПЕ
1 Пайдақорлық қылмыстарының криминологиялық сипаттамасы
2 Пайдақорлық қылмыстарының детермина¬циялар жүйесі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазақстан Республикасы өз тарихының күрделі кезеңін бастан кешіруде. Соңғы оншақты жылда орын алған қайта құру процесі әлеуметтендірудің барлық институттарының функционалдық мүмкіндіктерін күрт төмендетті. Әлеуметтік-экономикалық ауыр жағдайға, ресми идеологияның ауысуына, дәстүрлі құндылықтардың құнсыздануына байланысты отбасы, білім беретін мекемелер, жастар мен балалар бірлестіктері, еңбек ұжымдары жеткіншек жастарды тәрбиелеудегі өздерінің бұрынғы рөлін жоғалтып алды.
Бұл, әрине, кәмелетке толмағандар қылмыскерлігінің жайы мен динамикасына әсерін тигізді [2, 56 б.].
пайдақорлық қылмыстарының нысаны өзгеруде, олар қазір, негізінен, бандитизммен, бопсалаушылықпен, криминалдық бизнеспен, жезөкшелікпен айналысуда.
Сондықтан да, мұндай қылмыстарының алдын алуда қандай да бір оң нәтижеге жету үшін бұл қылмыстарға итермелеп отырған факторларды білу керек. Елдегі демографиялық жағдайдың нашар екендігі даусыз, бірақ оны жақсарту мақсатында қарастырылып жатқан шаралар ойдағыдай емес, ауылдық жерлерде мүлде назардан тыс қалған. Белгілі бір кезеңде қоғамдық қатынастарға теріс ықпал ететін кейбір криминогендік факторларға ұзақ уақыт көңіл бөлінбейді.
1 Конституция Республики Казахстан. – Алматы: Данекер, 2008. – 96 c.
2 Алауханов Е.О., Зарипов З.С. Профилактика преступлений: Учебник.
– Алматы: Юридическая литература, 2008. – 376 с.
3 Ескендиров А.А. Проблемы исполнения уголовных наказаний в отношении несовершеннолетних осужденных: Дисс. … канд.юрид.наук: 12.00.08. – Астана: КазГЮУ, 2005. – 139 с.
4 Карпец И.М. Пределы криминологических исследований // Социалистическая законность. - 1968. - № 3. - С. 9-14.
5 Курс советской криминологии. - М.: Юридическая литература, 1985. - Т. 1. – 410 с.
6 Номоконов В.А. Преступное поведение: детерминизм и ответствен-ность. - Владивосток, 1989. – 300 с.
7 Алауханов Е.О. Пайдақорлық-зорлық қылмыстардың алдын алу: Монография. – Алматы: Ғылым, 2005. – 310 б.
8 Алауханов Е.О. Криминология: Учебник. – Алматы: Жеті жарғы, 2008. – 665 с.
9 Карпец И.И. Современные проблемы уголовного права и криминологии. – М.: Юриздат, 1974. – 280 с.
10 Ковалев М.М. Основы криминологии. – М.: Юриздат, 1970. – 310 с.
11 Карпец И.И. Проблема преступности: Учебник. – М., 1969. – 290 с.
12 Ожегов С.И. Словарь русского языка. – М., 1953. – 1020 с.
13 Яковлев А.М. Преступность и социальная психология. – М., 1971.
– 288 с.
14 Ильин И.Л. Путь духовного обновления // Собр. соч.: В 3-х томах. – М., 1999. - Т. 2. – 356 с.
15 Игошев К.Е. Типология личности преступника и мотивация преступного поведения. – Горький: ГВШ МВД СССР, 1974. – 303 с.
16 Гильский Я.И. Криминология: Учебник. – СПб., 2002. – 380 с.
17 Маркс К., Энгельс Ф. Сочинения. 2-е изд. В 26-х томах. – М.: АН СССР, 1955. - Т. 3. – 320 с.
18 Блувштейн Ю.Д., Зырин М.И., Романов В.В. Профилактика преступлений. – Минск: МинГУ, 1986. – 335 с.
19 Кудрявцев В.Н. Причинность в криминологии. – М.: Юриздат, 1968.
– 300 с.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Пайдақорлық қылмыстарының криминологиялық сипаттамасы
2 Пайдақорлық қылмыстарының детерминациялар жүйесі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы өз ... ... ... ... ... ... жылда орын алған қайта құру процесі әлеуметтендірудің барлық
институттарының функционалдық мүмкіндіктерін күрт төмендетті. Әлеуметтік-
экономикалық ауыр ... ... ... ауысуына, дәстүрлі
құндылықтардың құнсыздануына байланысты ... ... ... ... мен ... ... еңбек ұжымдары жеткіншек жастарды
тәрбиелеудегі ... ... ... ... ... ... ... толмағандар қылмыскерлігінің жайы ... ... ... [2, 56 ... қылмыстарының нысаны өзгеруде, олар қазір, негізінен,
бандитизммен, бопсалаушылықпен, криминалдық ... ... да, ... ... ... алуда қандай да бір оң
нәтижеге жету үшін бұл ... ... ... ... білу
керек. Елдегі демографиялық жағдайдың нашар екендігі даусыз, бірақ оны
жақсарту мақсатында қарастырылып ... ... ... ... ... ... назардан тыс қалған. Белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... факторларға ұзақ уақыт
көңіл бөлінбейді.
1 ПАЙДАҚОРЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАРЫНЫҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
Тәуелсіз мемлекетіміздің ... даму ... ... ... ... нақты криминогендік ... мен ... ... ... ... іс ... және пенитенциарлық мәселелерді шешудің мүмкін еместігі
көпке аян.
Сонымен қатар, бірқатар ғалымдардың санасы ... ... ... дейін арыла алмағанын атап өткен жөн. Мысалы, криминология курсының
бірінші томында былай делінген: “социалистік ... ... ... тән аса ... ... гангстеризм мен рэкет; қылмыстық
әлемнің мемлекеттік аппаратпен сыбайластығы; халықтың бүтіндей тобының
қылмыстылықпен ... ... ... ... ... ... билік басына
келуге тырысатын саясаткерлер ... [5, 144-145 бб.]. ... ... болмысына жат құбылыс деп жазу дағдыға айналған еді
[6, 81 б.].
Криминологияның ерекше бөлімі қылмыстылықтың ... ... әр ... орай ... жеке ... ... анық. Соның бір саласы
– пайдақорлық-зорлық қылмыстылық. Мұның өзі екі ... ... ... Олар – пайдақорлық қылмыстылық пен зорлық
қылмыстылық.
Пайдақорлық – ол ... ... ... құштарлық. Пайдақорлық Қылмыстық
заңның жиырма бір бабында келтірілген. Жалпы ... жаза ... ... ... айтылып өтсе, тоғыз қылмыстың субъективтік
жағының қажетті белгісі ретінде қарастырылған (135,139,198, 225, 271, ... 315, ... ал ... ... ... ... ... (96-баптың 2-бөлігі “з” тармағы, 125-баптың 2-
бөлігі “з” тармағы, 126-баптың ... “з” ... ... ... ... ... 2-бөлігі, 200-баптың 2-бөлігі, 234-баптың 2-бөлігі
“и” тармағы, 238-баптың 2-бөлігі “д” тармағы, ... ... ... ... ... ... қылмыстылық жалпы қылмыстылық санының ішінде экономикасы
дамыған мемлекеттерде 90% дейін үлес ... ... ... ... 60% ... [7, 234 ... ... криминология теориясында негізгі үш ұғым бар, ... ... ... және ... олар ... ерекше және жеке-
дара санаттарына сәйкес келеді [8, 134 б.].
Қылмыстылық ұғымдарының алғашқыларының бірі Н.Ф. Кузнецова,
И.И. ... және ... ... ... Бұл ... ... дегеніміз – тарихи өзгерісте болатын, ... ... ... ... ... ... жиынтығын (жүйесін)
беретін әлеуметтік және қылмыстық-құқықтық құбылыс [9, 75 б.].
Адамның қылмыстық іс-әрекеті кеңістік бойынша да, ... ... да ... ... ол ... ортаны өзгертетін әрекеттің өзін ғана емес, теріс
қылықтың ... ... ... ... дейін болатын
психологиялық құбылыстар мен процестерді де қамтиды [10, 82 б.].
Және де ... ... ... бір кезеңі деп қарастыруға
болады, ал қылмыстық іс-әрекетті біреу, бір жерде, ... бір ... да бір ... және ... ... ... [11, 30 б.].
пайдақорлық қылмыстары «айрықша» санатқа жататындықтан, бұл жұмыста
қылмыстық іс-әрекеттері өте мұқият қарастырылуға жатады. Сол ... ... ... пайдақорлық қылмыс жасайтын қылмыстық әрекеттерінің
сипатын айқындауға болады.
пайдақорлық қылмыстық іс-әрекеті ұғымының шегін ... ... ... әлеуметтік-құқықтық сипаттамасын қарастырған жөн.
«Пайдақорлық» сөзі бір мәнді сөз емес. Ол ... ... ... ... деген мағына береді [12, 204 б.].
Бұл анықтамадан біз оның екі қыры бар екендігін ... ... ... ... ... ... көруге ұмтылу.
Пайда көруге ұмтылу, олжа табу адамға меншіктік қатынас пайда болғаннан
бері туа жабысатын ... ... жеке ... мән ... ... ... адамның жан-
жақты дамуы үшін ғана керек деп санау КСРО ... ... ... ... ... ... күйге жеткізді.
Бұрындары пайда көруге ұмтылу – адамды әрекет етуге ... ... ... күш деп саналды. Мұны адамның өзін өзі сақтап қалуға,
материалдық игіліктермен тіршілігін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... деп ... ... бұл жерде ... ... ... ғана емес, келеңсіз тұстары да бар екендігін айта
кету керек [13, 167 б.].
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ол – ... кәмелетке
толмағандар қылмыстарын, оның айрықша факторларын, кәмелетке ... жеке ... ... ... ... күресу шаралар жүйесін зерттейтін саласы» [43, 209 б.].
пайдақорлық қылмыстары, бір ... ... - ... ... ... пайдақорлық қылмыстылықтың құрамдас бөлігі
болып табылады. Сондықтан да пайдақорлық қылмыскерлігіне ... ... оның ... толмағандар қылмыстарының құрылымындағы орнын анықтау
керек, себебі ол ... ... ... ... ... кез келген түрінің ... ... ... ... ... ... емес,
құбылыстардың басым көпшілігіне тән ... ... ... 39 б.].
Қылмыстылық көрсеткіштерін анықтау үшін С.С. Остроумов ... ... ... көрсеткіштеріне ол оның күйін, құрылымын,
динамикасын жатқызады [45, 78 б.]. ... ... ... үш ... ... ... ... адамдар және қылмыстық істер ... ... ... ... ... ... саны бойынша
есепке алған кездер болған. 14-18 жас аралығындағылар ғана ... деп ... ... ... жауапкершілік көтеретін іс-
әрекеттерінің аясы шектеулі болғанмен, жасалынатын жалпы қылмыстар ішіндегі
кәмелетке толмағандар үлесі едәуір.
ҚР Бас ... ҚС ж АЕ ... ... ... ... ... кәмелетке толмағандар жасайтын қылмыстардың қылмыстылықтың жалпы
құрылымындағы үлесі 6,5-7,4%, ал тергелген қылмыстардың ... ...... ... ... ... ... үлесі – 11,0% екен.
1991 жылмен (12447) салыстырғанда кәмелетке толмағандар ... саны 2007 жылы (5383) ... ... [46, ... біз ... ... ... төмендеді деп айта
аламыз ба? Әрине, айта алмаймыз.
Ресми статистика бойынша Қазақстандағы жасөспірімдердің саны жыл сайын
5 млн-нан асады ... ... ... ... ... ... жылы 5020804 адам болған (оның 924100-ы – ОҚО-да, 598493-і – Алматы
облысында, 366216-сы – Қарағанды облысында, ...... [47, ... ПАЙДАҚОРЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАРЫНЫҢ ДЕТЕРМИНАЦИЯЛАР ЖҮЙЕСІ
Қылмыстарына тіршіліктің барлық қырлары – отбасындағы, ... оқу, ... бос ... ... ... ... әсер ... өз кезегінде, қоғам мен мемлекеттегі дағдарыстар әсер етеді, ал
одан туындаған қылмыстылық ... ... ... ... ... ... қалай да ықпалын тигізеді.
Бұл факторларды қарастырғанда отандық криминологияның қоғам өмірінің
аса маңызды төрт саласын: ... ... ... және рухани-
өнегелік салаларды бөліп алатындығын ескеру керек. Олар өзара ... ... бұл ... әрқайсысын өзінше бөлек қарастырған
жөн, себебі, біріншіден, қылмыстылықтың өзге ... ... ... ... білу ... екіншіден, қоғам өмірінің
бұл салаларын зерделеу зерттеу объектісін талдағанда қандай ... ... ... айқындауға мүмкіндік береді.
Экономикалық, идеологиялық, мәдени-тәрбиелік, демографиялық, әлеуметтік-
психологиялық сипаттағы процестер мен құбылыстардың, ... ... ... ... ... олардың мәні мен сипатын
анықтайтындығы белгілі.
Сонымен, жалпы факторлардың: ... ... және ... ... үш тобын бөліп алу дұрыс деп санаймыз.
Бұл топтастыру отандық криминологиялық ғылым позицияларына ... ... ... ... экономикалық сипаттағы
жалпы факторлар елеулі ықпал етеді. Экономика саласында өнеркәсіп және
ауылшаруашылық өндірісінің 1991 ... ... екі есе ... өзгеріс және жұмысшы күшіне 90-жылдары ... ... ... тудырды, ол мынадай деңгейге жетті (1999 жылғы көрсеткіш
ең жоғарысы):
- 1998 жыл – 925 мың ... ... ... барлардың 13,1%-ы;
- 1999 жыл – 950 мың адам ... ... 2000 жыл – 906 мың адам ... ... 2001 жыл – 780 мың адам ... ... 2002 жыл – 690 мың адам ... 9,3% [69, 86 б.].
Елдегі экономикалық ахуал халықтың тұрмыс жағдайына ... әсер ... жылы ... ... 45%-ы ... ... балалардың 70%-дан
астамы болды) өмір сүру ... ... ... ... 1999 жылы халықтың
77%-ы материалдық тапшылық тартты. 1997–2002 жылдары тұрақты табыс көзі ... ... ... ... ... ... ... адамдар
арасындағы үлесі ұдайы өсіп отырды:
- 1997 жылы – 40,2%;
- 1998 жылы – 45,2%;
- 1999 жылы – ... 2000 жылы – ... 2001 жылы – ... 2002 жылы – 49,7%.
Әлеуметтік факторлар да экономикалық факторлармен тығыз байланыста.
Әлеуметтік-экономикалық дағдарыстың ... ... ... ... ... және ... төмендігі, адамдардың болашаққа
сенімін жоғалтып алуы тұрмыстың нашарлауына алып ... ... ... ... ... ... қоғамда әлеуметтік шиеленіс туа бастады,
жекешелендіру барысында көп ... ... ... ал ... бұл
әділетсіздікті заңдастырды. Сондықтан да халықтың бір бөлігі ... ... ... жағдайын пайдақорлық қылмыстар жасау арқылы түзеуге
талпыныс жасауда, ... ... кең етек ... ... ... ... азабын кешуде, ... ... өте аз, ал ... ... мен ... оларға керекті
басқа да заттардың құны ұдайы қымбаттауда.
Кәмелетке толмаған пайдақор қылмыскерлердің ... ... ... екендігін олардың өздерінен алынған жауаптар көрсетіп
отыр:
- 19,25%-ында – тапшылық (ешнәрсе ... ...... ... ... ... – орташа;
- 3,75%-ында – жоғары;
- 4,75%-ы жауап беруден жалтарған [70, 26 б.].
2003 жылғы желтоқсанда табысы күнкөріс ... ... ... саны
20,3%-ға жеткен (2002 жылғы желтоқсанда – 25%). Бұл ... ... ... ... ... жәрдемақыны өсуі,
инфляцияның төмендеуі әсер етеді. Инфляция ... ... ... 2%-ға ... алып келген. Кедейлер 20% болған күннің өзінде ... ... бірі ... ... ... ... елді кедейлік жайлап бара жатқандығының
айғағы, ол өз ... ... ... ... ... де,
кейбіреулерінің кез келген жолмен, тіптен қылмыс ... ... да ... ... себеп болып отыр.
Жалпы қоғамның бай-кедей болып жікке бөлінуіне қарай ондай ... ... да бар, ... ... ... ... мен «жаңа
қазақтардың» балалары.
«Кейбір балалар бас қосып бірге жүруді басқалармен танысу, жолдас-дос
табу деп санаса, «элитаның» ... үшін ... бас қосу ... ... ... Олардың көбісі еш жерде оқымайды, жұмыс істемейді. ... ... ... жоқ. ... олар ... ... ... да
«жалғанды жалпағынан басып жүруіне» жағдай жасап қойған. Олар тек өздері
сияқтылармен ғана бірлесіп уақыт ... ... ... ... Жақсы
жері – ондай балалар көп емес, ал жаман жері – олар ертеңгі күні ел ... ... ... [71, 56 ... ... қоғамда да, жастар арасында да әлеуметтік жағдайдың ... ... Біз ... ... ... ... ... берілген, дегенмен жалпы шындықты сипаттайды.
Жыл сайын Қазақстанда 20-25 мың «жолы болмаған» кәмелетке толмаған бала
ІІД есебінде тұрады.
Қараусыз қалған ... ... ... бір ... ықпалын
жүргізетін нағыз қылмыстық топтар ... ... ... шешу ... ... талабын қанағаттандыруға қаражаттың болмауы)
пайдақорлық қылмыстардың детерминация процесіндегі ... ... ... ... ... ... жоқтығы, яғни мұқтаждық
педагогтардың пікірінше, ... ... ... ал ... ...... детерминдейді екен.
Пайдақорлық қылмыстылық пен мұқтаждық арасындағы байланысты XVIII
ғасырда итальян гуманисі ... ... ... ол ... ... ... ... адамдардың лажсыздан жасайтын қылмысы
деген [72, 67 б.].
Ұрлық динамикасын жиырма жыл ... жж.) ... орыс ... ... нан бағасының тұрақты болмауының маңызды рөл атқаратындығын
айта келе ... ... ... ... ... ... ... жылдары, қылмыстылықпен күрестің қажетті шаралары да болып
табылады» [73, 34 б.].
Орыстың ұлы жазушысы Д.М. ... бұл ... ... «Білесің бе сен, – деп сұрайды Ұлы ... Иса ... ... ... адамзат қылмыстан, яғни күнәден тазарады, бір аштық
болады. Алдымен тойдыр, содан кейін барып олардан ... күт» [74, ... мен ... ... көрнекті мамандарының пікірлерін
талдаған В.Н. Кудрявцевтің зерттеу нәтижелері пайдақорлық қылмыстардың орта
есеппен алғанда 20,5%-ы қазіргі кезде ... ... ... отыр [75, 76 ... ... ... ... факторлардың
қатарына, әдетте, тұрмыс жағдайы әртүрлі әлеуметтік топтар ... ... және ... ... қылмыстылық деңгейі мен адам басына шаққандағы
табыс арасында ... ... бар ... ... ... ... ... қарастырғанда, кәмелетке толмағанның қылмыстық
жолға түсуіне әсер ететін факторлар ретінде оған дұрыс тәрбие бере ... бос ... ... ... және қоғамға қайшы ... ... және ... ... ... ... [86, 19 б.].
Қазіргі қоғам мен мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... және бос уақыт өткізуде қалыпты жолдан
қаншалықты ауытқып кеткендігінен көрініс табады. ... ... ... ... ... қоғамда бағасы бар ... ... ... бұзылады, әлеуметтік бақылау нашарлайды, субъектінің
мүддесін қанағаттандыратын заңды мүмкіндіктерді пайдалану ... ... ... ... ғана ... оқу ... өзі ... тәуелді емес мән-
жайларға айналады [87, 75 б.]. ... ... ... ... оқу ... ... не жұмысқа тұру) сыртқы мән-жайларға ... ... ... ... ... ... ... болатын және қалыптасатын ортада: отбасында, оқу және жұмыс
орындарында, демалыс орындарында жатыр.
Жасөспірімге тұрмыс ... ... әсер ... Бірақ кейбір тұрмыстық
жағдайлар баланы жан-жақты дамытудың орнына, оның дамуына кедергі болады.
Тұрмыстың ... ... ... жүзеге асырылуы, бәрінен бұрын, оның
материалдық негізіне (үй-жайдың жасақталуына, ... ... ... ... ... ... етілуіне), сондай-ақ рухани құндылықтардың
күйіне (білімге, мәдениетке, дәстүрге, әлеуметтік байланыстарға және тағы
басқаларға) ... ... [88, ... ... ... адам ... қалпына келтіріп ғана
қоймайды, отбасындағы тірлікті, бала ... ... ... ... ... сондықтан да ол, бір жағынан, отбасы тірлігінің
материалдық негізі де болады. ... туа ... ... ... пен
тапшылықтың дәмін татады, отбасында қалыптасқан қатынастар ... ... ... [89, 44 ... ... арасындағы құқық бұзушылықпен күрестің тиімділігі
нашар отбасындағы ахуалды ... ... ... ... бағытталған жалпы және арнайы шаралардың қаншалықты тиімді екендігіне
тікелей байланысты. ... ... ... ... ... ... маскүнемдердің де, нашақорлардың да, бұрын сотты
болғандардың да, ... ... ... да, құқық қорғау органдары
іздеу салғандардың да бар екендігін практика көрсетіп отыр.
Ата-аналармен ... ... алу ... ... ... сот ... ата-ана құқығынан айыруға дейінгі аралықта жүргізіледі.
7-кесте – Ахуалы нашар отбасыларымен жүргізілген ... ... ... ... ... ... есепте тұрған |
| ... ... ... саны ... |12527 ... |12073 ... |13034 ... |12961 ... |10565 ... |14323 ... |12924 ... ... отбасыларының қоғамдық қатынастардағы рөлін
А.И. Миллер жан-жақты көрсетті, адамның жеке басының дамуына теріс ықпалын
тигізетін мұндай отбасыларын, ол, ... ... ... ... екіншіден, кәмелетке толмаған қылмыскердің ... ... ... топ, үшіншіден, осы отбасымен ... да ... ... ... ... әсерін тигізетін микроорта деп
санады [90, 113 б.].
Отбасындағы ахуалдың ... ... ... ... қылмыстылықтың жайын да, динамикасын да анықтайтын ... ... ...... ... шығаратын себептік тізбектің
басты буыны» [91, 33 б.].
Адам тұлғасының отбасында қалыптасуына теріс ықпал ... ең ... ... ... мыналарды жатқызады:
- кәмелетке толмағанның толық емес (ата-анасының біреуі жоқ) отбасында
тәрбиеленуі;
- ... ... ... нашарлығы;
- ата-аналар мен балалар арасындағы ... ... ... қалуы [92, 20 б.].
ЮНИСЕФ мәліметтеріне сәйкес, 2001 жылы Қазақстанда ата-ана қамқорынан
айырылған 92 мыңнан аса кәмелетке ... ... ... ... ... ... ... 10%-ы ғана толық жетімдер,
басқалары тірі ... ... ... ... ... үйлері мен мектеп-интернаттарының түлектерінен
алған жауаптар мынаны көрсетті:
- жоғары оқу орнында оқуын жалғастыруға мүмкіндігі болған – 35%;
- жұмысқа ... ...... ... ...... отбасын құрған – 8%;
- жалғыз басты ана болып қалған – 30% [93, 12 ... ... ... қылмыскерлердің жартысының отбастары толық
емес отбасылар болған. Жүргізілген зерттеуден мынадай деректер алынды:
- ата-анасының екеуі де бар – ... ... жоқ – ... ... жоқ – ... өгей ... (өгей шешесі) бар – 6%;
- жетімдер – 9%.
Отбасының ... ... ... ... ... ... ... климат өзгереді.
Д.А. Шестаков «отбасылық десоциализация» деген ұғым ... ...... ... құбылыстардың, оның ішінде әлеуметтік ортаның
әртүрлі кемшіліктерінің салдарынан отбасында криминогендік ... ... ... ... ... ... бойға сіңіреді, қылмыс
жасауға дейін барады [94, 51 б.].
Зерттеулер барысында ... ... ... ... ... ... факторлар айқындалды.
Оларға жататындар:
- ата-ананың, отбасының басқа мүшелерінің қылмыстары, қоғамға ... ... ... ... ... ... бұзуы;
- дау-дамайда дөрекілік, қатыгездік таныту;
- мейірімсіздік;
- аш ... ... ... ... ... бала ... ... бөлмеуі;
- педагогикалық дәрменсіздігі;
- отбасына берік эмоционалдық байланыстың жоқтығы;
- отбасының бұзылуы, материалдық қиындықтар және т.б. [95, 14 ... ... бұл ... екі ... ... ... ... бұзатын фактордың қайда екендігіне қарай (отбасында ма, әлде
одан тысқары ма?);
2) отбасының криминогендік нәтижеге қалай ... [96, 9 ... ... қарағанда пайдақор қылмыскердің ата-аналарының
67,8%-ы, (зорлықты қылмыста – 26,8%-ы) балаға мейірімділік танытпаған, ... ... ... ... ... ... ... көрсетпеген; педагогикалық немесе психологиялық ... ... ... бақылау жасамаған, сыртқы
факторлардың теріс әсеріне ... ... ... ... ... пайдақор қылмыскерлерден алынған
жауаптардың нәтижелерімен сәйкес келеді.
Мысалы, ... ... ... ... 86,2%-ы ... қалай қарағандығын былайша көрсетеді:
- білген соң жазалады – ... ... жоқ – ... ... ... аса ... бөлген жоқ – 18%;
- білді, бірақ еш көңіл бөлген жоқ – 7,2%;
- бірге ішті – ... ... ... ... заттарды қолданғандардың 16,5%-ы «ата-
аналарың оған қалай қарады?» деген сұраққа былайша жауап берді:
- білген жоқ – ... ... ... да ... ... ...... білді, бірақ онша көңіл бөле қойған жоқ – 12,1%.
Зерттеу барысында кәмелетке толмаған мен оның ... ... ... ... ... бар ... айқындайды. Мұндай
көпшілігінің отбасында қоғамға жат қылықты адамдар болған. ... ... ... ... ... үлгіні ата-аналарынан алған,
ал ата-аналар мұндай іс-әрекеттерін отбасы мүшелерінен жасырмаған (32%-ы).
Табысты ... ... ... ... ... өте ... ... болады екен. Тіптен, кейбір құқыққа қайшы әрекеттерді
жасауға балалар ата-анасымен (отбасының басқа мүшелерімен) бірге қатысатын
көрінеді. Және ... ... ... үшін сотталғандардың 42%-ының
отбасында бұрын сотталған адамдар болған. Ал кәмелетке толмағандар ... ... ... ... ... ғана ... ... қайталайды
да. Егер ол сотталған адамның отбасындағы ... ... ... және ... оң ... ... бала ... да қылмыстық жолға түседі. «Көзін
ашқаннан» әкесі немесе шешесі бас бостандығынан айыру орындарында болған не
болып ... бала ... ... және ... ... ... ... [97, 76 б.].
С.П. Минина былай дейді: «Кәмелетке толмағанның өнегелік позицияларының
қалыптасуында қандай да бір материалдық жағдайлардың бар-жоқ болу ... рөл ... Ең ... – ата-ананың, отбасының басқа мүшелерінің
сол жағдайларға қалай қарайтындығы және оны ... үшін ... ... ... ... Отбасындағы менмендік, меншіктік қатынастар
баланың аш көзді, дүниеқор болып өсуіне алып ... [98, 7 ... ... ... өмір ... ... қылмыстық салт-дәстүрден
басталады, зорлық-зомбылық, маскүнемдік, нашақорлық ұрпақтан ... ... ... Ю.Н. ... мен О.В. ... ... ... әсер
ететін фактылардың арасынан отбасындағы теріс ықпалды бөліп алады, 6,8%-дан
36,9%-ға дейінгі ... ... ... және ... ... ... және отбасының ересек мүшелерінің тікелей теріс
ықпалы (дөрекілік, қатыгездік, маскүнемдік және т.б.) ... ... ... ... деңгейде екен [53, 60 б.].
Қорытынды
Қылмыстық құқық, криминология, психология, педагогика, социология ... ... ... ... ... пәнаралық кешенді проблема
ретінде пайдақорлық қылмыстарын, оның детерминациясы мен профилактикасын
зерделеу ... және ... ... бар бірқатар тұжырымдар мен
ұсыныстар жасауға мүмкіндік берді.
1. Пайдақорлық – күрделі ... ... ол әр ... ... ... ... ... кезден бастап қандай да бір дәрежеде
бойына ... жеке ... ... ... ... Екінші жағынан,
пайдақорлық ашкөзділіктен, дүниеқорлықтан, сараңдықтан туындайды.
Егер адамға қарсы басқадай бір зорлықты ... ... ... ұялтатын, бетке басатын әрекет емес, сондықтан да болар ол кең таралып
отыр.
2. ... - ... ... алу тұрғысынан алғанда, пайдақорлық
қылмыстық іс-әрекеттерін зерделеу аса маңыздылыққа ие болып отыр.
Қылмыс субъектісіне ... ... ... ... ... да, топтар да бола алады, сондықтан қоғамға жат қылықты, құрамына
кәмелетке толмаған ... ... заң ... ... ... ... деп таныған жөн.
Пайдақорлық қылмыстық іс-әрекеттің субъективтік жағында да ерекшелік
бар. Ол ... ... ... ... ... ... көрініс табады. Бұл, біріншіден, қылмыс ... ... ... ... жүйесіндегі пайдақорлық түрткінің ... ... ... ... ... болған пайдақорлықтың түрін
саралаудың керек екендігін ... ... ... ... ... және ... ... ажырата алу керек.
Қылмыстық-құқықтық мәнде алсақ, пайдақорлық адамның өзі үшін не ... ... ... ... ... жаза ... ... жасау
арқылы басқа біреудің мүлкі (мүліктік құқығы) есебінен материалдық пайда
көруге ұмтылысын білдіреді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... Казахстан. – Алматы: Данекер, 2008. – 96 c.
Алауханов Е.О., Зарипов З.С. Профилактика преступлений: Учебник.
... ... ... 2008. – 376 с.
Ескендиров А.А. Проблемы исполнения уголовных наказаний в ... ... ...... ...... 2005. – 139 ... И.М. Пределы криминологических исследований // Социалистическая
законность. - 1968. - № 3. - С. ... ... ... - М.: Юридическая литература, 1985. - Т. 1. –
410 с.
Номоконов В.А. ... ... ... и ... -
Владивосток, 1989. – 300 с.
Алауханов Е.О. ... ... ... алу: ...
Алматы: Ғылым, 2005. – 310 б.
Алауханов Е.О. Криминология: Учебник. – Алматы: Жеті жарғы, 2008. – 665 с.
Карпец И.И. Современные ... ... ... и ... – М.:
Юриздат, 1974. – 280 с.
Ковалев М.М. Основы криминологии. – М.: Юриздат, 1970. – 310 с.
Карпец И.И. ... ... ... – М., 1969. – 290 ... С.И. ... русского языка. – М., 1953. – 1020 с.
Яковлев А.М. Преступность и социальная психология. – М., 1971.
– 288 ... И.Л. Путь ... ... // ... соч.: В 3-х ...... - Т. 2. – 356 ... К.Е. Типология личности преступника и мотивация преступного
поведения. – ... ГВШ МВД ... 1974. – 303 ... Я.И. Криминология: Учебник. – СПб., 2002. – 380 с.
Маркс К., Энгельс Ф. Сочинения. 2-е изд. В 26-х ... – М.: АН ... ... Т. 3. – 320 ... Ю.Д., ... М.И., Романов В.В. Профилактика преступлений. –
Минск: МинГУ, 1986. – 335 с.
Кудрявцев В.Н. Причинность в ... – М.: ... ... 300 с.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың пайдақорлық қылмыстарының алдын алу проблемасы179 бет
Пайдақорлық зорлық қылмыстарының криминологиялық сипаттамасы96 бет
Пайдақорлық қылмыстарының қылмыстық-құқықтық сипаттамасы16 бет
Меншікке қарсы қылмыстар. Талан – таражыға салу50 бет
Компьютерлік қылмыстың пайда болу формалары20 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Абайсызда жасалатын қылмыстар52 бет
Алдын ала тергеу барысында кылмыстык істі қысқарту40 бет
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстардың құрамы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь