Сақтандыру ережелері мен шарты

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1.Тарау.Сақтандыру туралы жалпы ережелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1 Сақтандыру туралы заңнама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Сақтандыру құқығының негізгі түсініктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.Тарау.Сақтандыру шарты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1.Сақтандыру шартының нысаны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2.Сақтандыру шартының элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3.Сақтандыру обьектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.4.Сақтандыру шартының мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.5.Сақтандыру шартының жарамсыздығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кәзіргі жағдайда сақтандыру ұғымы өмірдің әр алуан салаларында барынша жиі болатын жағдайлардың теріс әсерінен заңды тұлғалар мен азаматтардың мүдделерін қорғау әдістерінің бірі деген анықтамамен түсіндіріледі. Адамдар жиі-жиі табиғи төтенше жағдайлардан: өрттерден, су тасқыны, сел және осы сияқты тағы да басқа жағдайлар нәтижесінде өздерінің қозғалмайтын және қозғалатын мүліктерінен айырылу мүмкіндігінен сақтануды қалайды. Кәсіпкерліктің дамуы тиісінше іскерлікке деген тәуекелдердің өсуінен пайда болады, ал кейде іскерлік әріптестердің сенімсіздігінен, нарықтағы бағалардың (құндылықтардың) кенет өзгеріп кетуінен, шарт бойынша әріптестердің банкротқа ұшырауына байланысты жағдайлардан тұлғалардың өз мүліктерін сақтандыруға деген ынталары арта түседі. Өз кезегінде бұл сақтандыру қатынастарының дамуына қосымша түрткі болды. Уақыт ағымында мұндай қажеттіліктер азаймайды, керісінше, азаматтардың мүліктік жағдайларының жақсаруына байланысты және кәсіпкерліктің дамуының салдарынан сақтандырудағы қажеттілік арта түседі. Айтылғандардың сенімділігін Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 27.11.2000 жылы бекітілген № 491 «2000-2002 жылдары Қазақстан Республикасында сақтандыруды дамытудың Мемлекеттік Бағдарламасын» қабылдау фактісі растайды. Бұл бағдарламаның мақсаты ретінде кәзіргі заман талабына сәйкес тұрақты ұлттық сақтандыру нарығын қалыптастыру белгіленген (аталған) болатын. Мұндай сақтандыру нарығы мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылық субьектілерінің мүдделерін қорғаудың шынайы құралы болу қажет. Осымен қоса, тиімді сақтандыру жүйесін құру, мемлекеттік-әлеуметтік саясаттың бір құрамасы ретінде де танылуы керек.
Бағдарламада атап өтілгендей, сақтандыру саласы адам өмірінің өндірістік және әлеуметтік, экономикалық қызметтерінің барлық жағын қамтиды. Сақтандырудың дәстүрлі орын толтыру (компенсациялық) міндетімен бірге өзге де міндеті қарастырылған. Енді сақтандыру жинақтау – қаражат сақтау міндетін де атқаруы қажет. Сақтандырудың мәні бірқатар факторлармен анықталады. Ол мемлекет тарапынан қаралған шаралар көлемі мен сипатынан тәуелсіз халық пен ұйымдардың әр алуан мүдделерін қосымша қорғауды ұсынуға мүмкіндік береді. Табиғи және техногендік апаттар әсерлерін жою бойынша шығындардың негізгі ауыртпалығы кәзіргі уақытта мүмкіншіліктері обьективті шектеулі болып келетін мемлекеттік бюджетке түседі. Сақтандыру осы қолайсыздықты жоюы тиіс. Бұдан басқа сақтандыру механизмін пайдалану өндірісте қолданылып жүрген технологияның жетілдірілуіне, кәсіпкерлік қызметтің жедел дамуына мүмкіншілік береді.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы: 30 тамыз, 1995 жыл;
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (жалпы бөлім): 27 желтоқсан, 1994 жыл;
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (ерекше бөлім): 1 шілде, 1999 жыл;

ІІ. Негізгі әдебиеттер

1. Сергеев А.П., Толстой Ю.К. «Гражданское право» Учебник. Часть ІІ. Москва, 2000;
2. Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. «Гражданское право» Учебник. Том ІІ. Алматы, 2000;
3. Төлеуғалиев Ғ.С. «Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы» Алматы: Жеті Жарғы, 2001;
4. Шершеневич Г.Ф. «Учебник русского гражданского права»: Москва, 1995;
5. Тархов В.А. «Гражданское право» Учебник. Общая часть: Чебоксары, 1997;
6. Жайлин Ғ.А. «Азаматтық құқық» Ерекше бөлім, Том ІІ: Алматы, 2003
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..................................3
1.Тарау.Сақтандыру туралы жалпы
ережелер.............................................
1.1 Сақтандыру туралы
заңнама.....................................................................
1.2 ... ... ... ... ... ... шартының
жарамсыздығы.......................................................
Қорытынды...................................................................
..................................
Пайдаланған әдебиеттер
тізімі.....................................................................
К і р і с п е
Кәзіргі жағдайда сақтандыру ұғымы өмірдің әр ... ... ... ... жағдайлардың теріс әсерінен заңды тұлғалар мен азаматтардың
мүдделерін қорғау әдістерінің бірі ... ... ... Адамдар
жиі-жиі табиғи төтенше жағдайлардан: өрттерден, су тасқыны, сел және осы
сияқты тағы да ... ... ... ... ... ... ... айырылу мүмкіндігінен сақтануды қалайды.
Кәсіпкерліктің дамуы тиісінше іскерлікке деген тәуекелдердің ... ... ал ... ... ... сенімсіздігінен, нарықтағы
бағалардың (құндылықтардың) ... ... ... шарт ... ... ... байланысты жағдайлардан тұлғалардың өз
мүліктерін сақтандыруға деген ... арта ... Өз ... ... ... ... қосымша түрткі болды. Уақыт ағымында
мұндай қажеттіліктер ... ... ... ... ... байланысты және кәсіпкерліктің дамуының салдарынан
сақтандырудағы қажеттілік арта түседі. ... ... ... ... ... 27.11.2000 жылы бекітілген
№ 491 «2000-2002 жылдары Қазақстан Республикасында сақтандыруды ... ... ... ... ... Бұл ... ретінде кәзіргі заман талабына сәйкес тұрақты ұлттық сақтандыру
нарығын қалыптастыру белгіленген ... ... ... ... мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылық субьектілерінің мүдделерін
қорғаудың шынайы құралы болу қажет. Осымен қоса, тиімді сақтандыру жүйесін
құру, ... ... бір ... ... де ... атап ... сақтандыру саласы адам ... және ... ... ... ... ... Сақтандырудың дәстүрлі орын толтыру (компенсациялық) міндетімен
бірге өзге де міндеті қарастырылған. Енді ... ...... ... де атқаруы қажет. Сақтандырудың мәні бірқатар факторлармен
анықталады. Ол мемлекет тарапынан қаралған шаралар көлемі мен ... ... пен ... әр алуан мүдделерін қосымша қорғауды ұсынуға
мүмкіндік береді. Табиғи және техногендік апаттар әсерлерін жою ... ... ... ... уақытта мүмкіншіліктері обьективті
шектеулі болып келетін ... ... ... ... ... жоюы тиіс. Бұдан ... ... ... пайдалану
өндірісте қолданылып жүрген ... ... ... ... ... мүмкіншілік береді.
1. Сақтандыру туралы жалпы ережелер
Сақтандыру ... ... ... тұрақты дамуына,
халықты әлеуметтік қорғауды көтеру үшін қосымша негізді ... ... ... субьектілерінің мүлкін сақтандыруға әсер етуі ... ... ... қоса ... ... қамтамасыз ету
мәселелеріне тікелей қатысты. Кәзіргі заманғы ... ... ... ... ... ... шешуге мүмкіндік береді:
1. табиғи техногендік ... ... ... ... ... түсетін ауыртпалықты азайтуды;
2. нарықтық экономика принциптеріне сай сақтандыру жәрдемімен ... ... ... ... ... жинақталған зейнетақыны
төлеуге, еңбекке қабілеттілікті жоғалтуға, асыраушысының қайтыс болуына,
жұмыссыздыққа жәрдемақыларды ... ... ... ... орнын толтыруға;
3. халық пен ұйымдардың қаражаттарын ұзақ мерзімді негізде ... ... ... шешуге мүмкіндік береді.
Мемлекет бұдан бұрын жеткілікті қуатты әлеуметтік кепілдіктер жүйесін
қамтамасыз етуге қабілетсіз ... ... ... ... ... ... ... «иығында» болып тұр. Осымен қатар, бірқатар
мамандықтардың қауіптілігінің «дәрежесі» өсе түсті. ... ... ... (кәсіби) қылмыспен бетпе бет келді, техногенді ... ... ... арта ... ... ... (жаңа еңбек қатынастарында)
адамның өмір сүруі үшін өмір мен ... ... ... ... қандай да болсын бір мүмкіншілігі болуы өте маңызды.
Жоғары қауіптілік көздерімен келтірілген зардаптардың орнын ... ... ... ... және тағы да ... ... ... бірі
болып табылады. Мұның барлығы ... ... ... ... ... ... саласында ең маңызды өзгерістердің
басталуына негіз қалаған заңдардың және өзге де ... ... ... ... ... ... өзін тиімсіз қылып
көрсеткен сақтандырудың мемлекеттік жүйесінен ... бас ... ... ... жол ... ... кәсіпкерлік
түрінің біріне айналды және ол қазіргі таңда ... ең ... ... ... ... ... ... орындалудың маңыздылығын есепке ала отырып, мемлекет
сақтандырудың ... ... ... жоқ. ... ... ... ... құқықтық салалардың бірінің ... ... ... болды.
А.И. Худяковтың анықтамасына сәйкес: «сақтандыру құқығы елдегі
сақтандыру ісін ... және ... ... ... ... пайда болатын қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық нормалар
жиынтығы».Сақтандыру ісінің дұрыс ұйымдастырылуы – ... ... ... ... ... ... мүліктік өтем жасау мақсатына
жетуді қамтамасыз ететін тікелей құрал болып жеке ... ... шарт ... ... ... ... құқық үлесіне шарттық сақтандыру
міндеттемесінің жалпы құрылысын анықтауды ... ... ... ... ... ... ... қатынастар шеңберінде пайда
болатын барлық мәселелерді қажетті ... ... ... ... ... құқықтық әсер етудің шегі мен мазмұнын
анықтау проблемасын шешу қажет. Шарттың толық құнарлы ... ... ... ... КСРО ... ... ... әлсіз
жақтарының бірі болды. Сақтандыру шартын қарастыруда біз ... ... ... ... құқықтық нормалар әрекетін ескермесек
болмайды. Сақтандыруға арналған заң ... ... ... қарастыруда
да пайдаланылатын түсініктер жиынтығы бар.
1.1. Сақтандыру туралы заңнама.
Осыған дейін біршама ... ... ... ... кешенді
реттейтін заң актісі болып Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылдың
3 қазанында қабылданған «Сақтандыру туралы» заң күші бар ... ... ... 18 ... ... Республикасының «Сақтандыру туралы»
жаңа Заңы қабылданды, кәзір ол ... ... ... ... сақтандыру ісін ұйымдастыруды кәзіргі заманғы ... ... ... ететін шаралар қарастырылған. Азаматтық құқықтық
сақтандыру қатынастарын ... ... ... ... ... Кодексінің «Сақтандыру» деп аталатын ... ... ... ... ... ... бірқатар нормативтік
актілердің де тізімі бар. Мысалы, 1996 жылдың 31 ... ... ... ... № 1319 ... және 1997 ... 2
сәуірінде қабылданған Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 460 Қаулысын айта
аламыз.
Сақтандыру қызметіне бақылау жүргізу туралы ... ... ... ... ... Банкі туралы» 1995 жылдың
30 наурызында қабылданған Заңында баяндалған. ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстан
Республикасындағы банктер және банк ... ... 1995 ... 31
тамызындағы Заңында да бекітілген.
1.2. Сақтандыру құқығының негізгі түсініктері
Сақтандыру құқығы арнайы ... ... ... терминдерге толы
құқықтық салалардың біріне жатады. Ресми түсіндіру кезінде түсініктер
(терминдер) қолданылатын ... ... ... әр ... ... ... ... басты назарда болуы ... ... ... ... бұл ... ... кеңінен қолданылатын тәсіл, ол
нормативтік актілерді заң техникасы көзқарасынан ... ... ... ... ... ... ... құқығының негізгі
түсініктері Қазақстан Республикасының «Сақтандыру қызметі ... ... ... ... ... Азаматтық Кодексінің 817-820
баптарында ашылады.
Сақтандыру – сақтандыру шартымен анықталған, сақтандыру ұйымының ... ... ... ... ... ... сақтандыру
жағдайы немесе басқа жағдайлардың ... ... ... және ... ... ... ... қорғау жөнінде қатынастар кешенін
ұсынады.
Сақтандыру қызметі – Қазақстан Республикасы заңдары талаптарына сәйкес
мемлекеттің өкілетті органының лицензиясы негізінде қалыптасатын ... ... және ... байланысты сақтандыру ұйымдарының қызметі.
Сақтандыру жағдайы – сақтандыру шарты ... ... ... ... ... ... Сақтандыру жағдайы табиғи ... ... және ... адам ... ... өз пайда болу себебін
иемденетін жағдай. Сонымен ... ... ... ... қарастырылатын
жағдай кездейсоқтылық және ... ... ... ... жағдайының түсу ықтималдығының деңгейі шарт ... ... ... және ... ... ... ... жақын
болмауы қажет, соңғысы орын алса мұндай жағдай кездейсоқ болмайды. ... ... ... мен кездейсоқтығының ... ... ... ... ... ... ... (Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексінің 817 ... ... ... түрі заң ... ... ... ... кезде) және шарттарымен (сақтандыру ерікті болып келген
жағдайда) анықталады.
Актуарий – ... ... ... ... қажетті төлем
қабілеттілігі мен қаржылық тұрақтылық деңгейін ... ету ... және ... ... ... ... міндеттемелер мөлшерінің
экономикалық, математикалық есептеулерін жүзеге асыруға байланысты қызметті
атқаратын жеке ... алу ...... ... шарты қолдану мерзімінен бұрын
тоқтатылған кезде сақтанушының алуына құқығы бар ақша сомасы.
Сақтандыру ережелері – белгілі бір ... түрі ... ... ... талаптарын айқындайтын сақтандыру ұйымының құжаты.
Қайта сақтандыру (цедент) - өз қабылдаған сақтандыру тәуекелдерін ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
ұйымы. Қайта сақтандыру – сақтандыру ... ... ... ... ... ... арасында жасалған қайта сақтандыру ... ... ... ... сақтандыру тәуекелдерінің бәрін немесе бір
бөлігін беруге байланысты ... және ... ... ... ...... сақтандыру шарты мен аннуитетте
анықталған мөлшерде сақтанушыға сақтандыру ... ... ... ... үшін төлеуге міндетті ақша сомасы. Сақтандырушыдан
алынған сақтандыру сыйақылары сақтанушының меншік құқығына жатады.
Сақтандыру сомасы – ... ... ... және сақтандыру
жағдайының пайда болуындағы жауапкершіліктің шектеулі көлемін ұсынатын ... ...... ... шартында анықталған, сақтандыру
жағдайының келіп түсуінде немесе ... ... ... ... ... ... мен ... төленетін ақша сомасы.
Сөйтіп сақтандыру төлемі сақтандырушы іс жүзінде ... ... ... ... ... ... төлемінің сақтандыру сомасынан айырмашылығы
көрінеді.
Келтірілген түсініктер тізімі аяқты болып табылмайды, бірақ олардың
кейбіреулерін ... ... одан әрі ... жүрісінде ашу
орынды болып келеді. Қазір күшіндегі ... ... ... ... ... күрделенуімен ерекшеленеді. Қазір
Қазақстан Республикасының «Сақтандыру ... ... ... 6 ... ...... кластарға, түрлерге жіктеледі.
Сақтандыруды салаларға бөлу ... әр ... ... ... ... ... екі топқа бөлу қарастырылған:
- өмірді сақтандыру;
- жалпы (аннуитетті) сақтандыру
Аталған сақтандыру саласының біріншісі заңмен қорғалатын ... ең ... ... ... ... ... ... қатысты
болып келеді. Өмірді сақтандыру саласы ... ... ... ... бар өмірлік жағдайларда сақтандырылған (пайда алушы)
тұлғаға ақша төленуін қарастырады. Бұл тұлғаның қартайған шағында ... ... ... етуге, адамды жерлеуге шығындарды өтеуге,
тағы сол сияқты мүмкіншіліктер қатарын ... Осы ... ... ... азаматтық құқықтық тәсілдермен қорғаудың бір жолы болып
келетін айтуға болады.
Ерікті нысанда сақтандыру өмірді сақтандыру ... өз ... ... ... ... ... екі ... қарастырылған:
1) сәтсіз оқиғадан және аурулардан сақтандыру;
2) медициналық сақтандыру;
3) ... ... ... ... жол ... сақтандыру;
5) әуе көлігін сақтандыру;
6) су көлігін сақтандыру;
7) жүктерді сақтандыру;
8) ... пен ... ... ... ... ... кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру;
10) автомобиль көлігі иелерінің азаматтық құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
11) темір жол ... ... ... ... жауапкершілігін
сақтандыру;
12) әуе көлігі иелерінің азаматтық құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
13) су көлігі иелерінің азаматтық құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
14) тасымалдаушының азаматтық құқықтық ... ... шарт ... ... ... ... ... зиян келтіргені үшін азаматтық құқықтық жауапкершілігін сақтандыру
Ерікті сақтандыру нысанындағы әр бір кластың мазмұны және оны жүргізу
жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... актілерімен белгіленеді. Сонымен, сақтандырудағы әр
бір класқа байланысты ... ... ... ... бойынша арнайы
реттеуді қарастыруы ... ... ... ... үшін
сақтандырудың әр бір класы бойынша ... ... ... ... ... анықталатынын айтуға болады. Бұның өз сыры бар, міндетті
реттеу ... ... ... ... мүдделерін
ескеруіне мүмкіндік береді.
Заңнамада берілген анықтамаға сәйкес, сақтандыру түрі – сақтандыру
ұйымы ... және ... ... ... ... ... «Өнім»
деген түсінікті қолдану интеллектуалдық меншік ... ... ... ... ... құпиялы болып келетін мәліметтердің
болуы мүмкін. Бірақ, «өнім» деген ... біз ... да ... ... ... түрі ... да, ... да (пайда
алушының) мүдделерін ескеруді қамтамасыз ететін заңның міндетті нормаларына
қайшы келмейтін және онда ... ... ... ... шарт ... ... Заңда сақтандыру нысанының түсінігі де
қарастырылған. Ол ... ... ... ... ... болған
заңнаманың түсінігіне сәйкес келеді. Сақтандыруды нысандарға бөлу әр түрлі
негіздер бойынша жүргізіледі.
Міндеттілік дәрежесіне қарай сақтандыру: ... және ... ... ... ... ... кеңінен қолданыс табуда. Мәселен, әскери
қызметкерлердің, ішкі істер ... ... ... ... ... ... және судьялардың өмірі мен денсаулығын,
мүлігін міндетті сақтандыру тәжірибеде кеңінен қолданылуда. ... ... ... ... ... ... дамыған
қатынастардың бірі. Оған дәлел ретінде автомобиль көлігі ... ... ... ... және ... ... азаматтық құқықтық жауапкершілігі міндетті ... факт бола ... ... банктер және банк қызметі туралы»
Қазақстан Республикасы Заңының 52 бабына ... ... ... (депозиттері) ұжымдық сақтандыру арқылы сақтандырылуға жатады.
Міндетті сақтандырудың түрлері, тәртібі мен талаптары заң ... Өз ... ... ... сақтандыру міндетін азаматтарға
заң актілерімен де, шартпен де жүктеуге болмайды. ... және ... ... ... сақтандыру – сақтандыру қатынастарында
сақтанушының ... ... ... ... ... қатысуын
талап етеді. Шартта сақтанушы болып азаматтармен еңбек қызметтік қатынаста
тұратын ... ...... ... болады. Мұндай жағдайда
сақтандыру сақтанушы қаражатының есебінен жүргізіледі. Міндетті сақтандыру
кезінде сақтанушы сақтандырудың осы ... ... заң ... ... ... ... шарт ... міндетті.
Міндеттілік негізінен сақтандыру обьектілеріне, сақтандыру ... ... ... төлемінің көлеміне қатысты болып келеді.
Сақтандыру төлемдерінің ... өз ... ... сақтандыру
сыйақыларын төлеу міндетіне әсер етеді. Заң актілерінде ... ... ... ... ... тиіс болған адам, егер оған
оның сақтандырылмағандығы белгілі болса, осы міндет ... ... ... сот ... талап етуге құқылы.
Егер сақтанушы міндетті сақтандыру шартын жасамаса ... оны ... ... ... төмен деңгейде жасалса, ол сақтандыру
жағдайы (оқиғасы) орын алған кезде сақтандырылғандардың ... өзі ... ... жауапкершілігінің көлемі осындай жағдайда тиісті
сақтандыру ... ... ... ... тиесілі болатын сақтандыру
төлеміне сәйкес болып келеді. Міндетті ... ... ... ... да ... ... ... Егер сақтандырушының шарт
жасаудан бас тартуы орын ... онда ... ... ... ... шартты жасауды талап ете алады. Ерікті сақтандырудың
міндетті сақтандырудан айырмашылығы, ол ... ... ... ... ... сақтандырудың түрлері, шарттары мен тәртібі
тараптардың келісімі бойынша ... ... ... жеке және ... ... бөлінеді.
Азаматтың өмірін, денсаулығын, еңбекке қабілеттігін және басына ... де ... ... ... ... ... жасқа келгенін
сақтандыру) жеке ... ... Жеке ... ... ... өзі, сондай-ақ шартта аталған басқа (пайда алушы) ... ... ... ... және ... ... мен
азаматтық құқықтық жауапкершілікті қоса алғанда, оларға байланысты
мүдделерді сақтандыру ... ... ... ... ... ... жоғалуы (жойылуы), жетіспеуі немесе бөлінуі және заңда
көзделген өзге де ... ... ... Сақтанушының немесе
пайда алушының мүліктерді сақтандыруға мүддесі болмаған жағдайда жасалған
мүліктік ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік тәуекелді
сақтандыру кезінде сақтанушы ретінде іс-қимыл жасайтын кәсіпкердің ... ... өз ... бұзуынан болуы мүмкін залалдардың
тәуекелі немесе кәсіпкерден тәуелсіз жағдайлардан осы қызмет шарттарының
өзгеруінен болған ... ... ... ... ... ... ... қалу тәуекелі сақтандырылады. Мүлікті сақтандырудан ... бұл ... тек сол ... кәсіпкерлік тәуекелі және
тек соның ... ғана ... ... Сақтанушы болып табылмайтын
тұлғалардың кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру шарты немесе өзге тұлғаның
(пайда алушының) ... ... шарт ... ... құқықтық жауапкершілікті сақтандыру кезінде басқа
тұлғалардың өміріне, денсаулығына немесе ... зиян ... ... ... болу ... ... сақтандырылады. Азаматтық
құқықтық шарттардан және басқа да негіздерден пайда болатын міндеттемелерді
бұзуға байланысты пайда болуы мүмкін ... де ... ... ... салыстырғанда, кәзіргі заңнама сақтандыру
нысандарының тізімін көбейтті. Енді сақтандыру нысаны сақтандыру ... ... ... да анықталады. Осыған байланысты сақтандыру тағы
да екі нысанға ... ... ... және ... емес ...... төленуін сақтандыру шартында белгіленген ... ... және ... ... ... ... сақтандыру жинақтаушы болады (Қазақстан Республикасының
Азаматтық ... 80,91 ... ... ... ... ... ... болмауы да мүмкін. Аннуитет шарты жинақтаушы сақтандыру
шарттарына ... ... ... ... ... ... ... шартының түсінігі Қазақстан Республикасының Азаматтық
Кодексінің 80, 91 баптарында берілген. Аннуитет шарты сақтандырушыны шартта
белгіленген ... ... ... ... ... ... төлемдер
түрінде сақтандыру төлемін жүзеге асыруға міндетті ететін сақтандыру ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының «Сақтандыру қызметі туралы» Заңында берілген аннуитеттік
сақтандыру түсінігінен ... ... (7 ... 2 ... Соған байланысты
аннуитеттік сақтандыру сақтандырылушы белгілі бір жасқа жеткен, ... ... ... байланысты, мүгедектігіне байланысты, науқастығына
байланысты) жоғалтқан, асыраушысы ... ... ... қалған
жағдайларда немесе сақтандырылушының жеке де жағдайларда зейнетақы немесе
рента түрінде кезең кезеңімен сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру ... ... ... ... болып табылады. Кейбір жағдайларда
жинақтаушы сақтандыру шарты бойынша сақтандыру төлемі үшін ... ... ... ... ... ... заңды факт есептеледі.
Сақтандырудың «жинақтаушы емес» түрінде сақтандырудың төлемін ... ... тек ... ... ... ... ... нысандарының тағы бір ерекшелігі сақтандыру жүргізіліп жатқан
обьектілердің өзгешелігі болып табылады. Жинақтаушы сақтандыру шарттары ... жеке ... ... ... ... ... ... нысандарынан ерекшеленетін сақтандыру қызметі пайда болса, бұл
сақтандыру қызметін лицензиялау үшін ... ... ... ... қарастырылуы мүмкін.
Жоғарыда аталғандай ерікті сақтандырудың кластарының мазмұны заңға
бағынатын нормативтік актілерінің ... ... ... қатар,
сақтандыру кластарының жалпы мазмұны Қазақстан Республикасының «Сақтандыру
қызметі туралы» Заңының 7 бабында ... ... ... сақтандыру
кластарының анықтамасы сақтандырудың бір немесе бірнеше түрлері ... ... ... біз ... ... ... бердік. Енді сақтандырудың басқа да кластарының мазмұнына
үңіліп көрсек. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ол сақтандыру мерзімі шегінде сақтандыру шартында
белгіленген жасқа дейін өмір сүрген ... ... ... жүзеге
асыруды көздейтін жеке сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып ... ... ... ... ... ... жағдайдан және аурудан
сақтандыру – сақтандырылған ... ... ... немесе аурудың
салдарынан қайтыс болған, еңбек ету (жалпы немесе ... ... ... ... ... жоғалтқан немесе оның денсаулығына өзге де
зиян келтірілген жағдайларда оның қосымша шығындарын шектеулі шамада ... ... ... ... ... жеке ... ... болып табылады. Төленетін өтемдердің негіздері мен ... ... ... ... айқындалатын адамның өмірі мен
денсаулығына келтіретін зиянның түрлерімен байланысты болады.
Медициналық сақтандыру ... ... ... ... сақтандыру бағдарламасына енгізілген, медициналық
қызмет көрсетулерді сұраған жолданымдарынан туындаған шығындарын ішінара
немесе толық өтемі ... ... ... ... ... көзделетін
жеке сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып табылады. ... ... ... (бұл қатынастардың азаматтық құқықтық реттеу сұрақтары
заңмен ... ... ... ... ... ... мүліктік айла-амалға жол
салды. Басқа жақтан Қазақстанда кейбір ұйымдармен іс жүзінде ... ... ... ... ... көрсетілетін болды. Осымен
байланысты қатынастарда қатысушылар тең жағдайда болып келеді және ... ... ... ... ... және тағы ... ... болған жағдайларда бұл сақтандыру
сөзсіз өте пайдалы ... ... ... ... қажеттілітиісті
сақтандыру нормалары қалыптасуының қажеттілігіне әкелді.
Жалпы сақтандыруға көлікті сақтандыруды жатқызады, ол көлік құралын
иеленуге, ... оған ... ... ... адамдардың мүліктік
мүдделеріне оның зақымдануы немесе ... ... ... ... немесе
ұрлап әкетілуі салдарынан келтірілген зиянды ішінара немесе толық өтемі
мөлшерінде сақтандыру ... ... ... ... ... ... болып табылады. Тасымалдау шартымен тығыз байланыста
болатын көлік сақтандыруларымен ... ... жеке ... жүктерді
сақтандыру тұрады. Жүктерді сақтандыру, жүктерді иеленуге, пайдалануға,
оған билік етуге байланысты адамдардың мүліктік ... оның ... ... ... ... ... тасымалдау әдісіне қарамастан
жоғалып кетуі салдарынан келтірілген зиянды ішінара ... ... ... ... төлемдерін жүзеге асыру ... ... ... болып табылады.
Сақтандыру қатынасына түскен тұлғалардың басым ... ... ... ... ал ... ... тұлғалардың көптігі
ортақ сақтандыруды құруға әкеп ... Егер ... өзі ... өз ... ... ... тәуекелді сақтандыратын
болса, қайта сақтандыру шарты орын алады.
Қайта сақтандырудың өзі де бөлінеді. Заңмен барабар және ... ... ... ... ... ... ... – бұл тиісті сақтандыру шартында көзделген
жағдайлар туындаған кезде қайта ... ... ... ... шарты
бойынша цеденттен қабылданған сақтандыру міндеттемелерінің үлесіне барабар
мөлшерде сақтандыру төлемін жүзеге асыруға өзі міндеттеме қабылдайтын ... түрі ... ... емес ... ...... шартына сәйкес, көзделген
жағдайлар туындаған ... ... ... ... ... ... ... қалатын сомасынан артық мөлшерде жүзеге асыруға өзіне міндеттеме
қабылдайтын қайта сақтандырудың бір ... ... ... сома – ... сақтандыру шартына сәйкес, өз есебімен
цедент ... ... ... ... ... табылады.
Заңнамаға сәйкес, шекаралық сақтандыру (қайта сақтандыру) ұғымы да
белгіленген. Қазақстан Республикасында жүргізілетін ... оның ... ... жүргізілетін сақтандыру сыйақылары төленетін сақтандыру (қайта
сақтандыру) шекаралық болып табылады. Шекаралық сақтандыруды ... мен ... ... ... заңдарымен немесе Қазақстан
Республикасы бекіткен халықаралық шарттармен белгіленеді. Шетел сақтандыру
компанияларының (сақтандыру брокерлері) қызметіне үндеу ... ... ... өз ... жүзеге асыру үшін оларға ... ... ... орнатылған тізімге кіретін бір ... ... ... керек.
Заңда өзара сақтандырудың мүмкіндігі қарастырылған. Азаматтар мен
заңды тұлғалар қажетті қаражатты өзара ... ... ... ... негізде өз мүлкін және мүліктік мүдделерін (кәсіпкерлік
тәуекелдер, азаматтық құқықтық жауаптылық) сақтандыра ... ... ... ... қатынастарының субьектілері –
сақтандыру брокерлері мен сақтандыру агенттері болып табылатын ... ... ... ... ...... және ... сақтандыру мәселелері бойынша
конституциялық қызметті өз атынан және сақтанушының тапсыруымен сақтандыру
шарттарын өз атынан және ... ... ... ... шарттарын
жасасу жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге асыратын заңды ... ... ... ... ... ерекше қызмет түрі болып табылады
және оны уәкілетті ... ... ... ... ... өзі ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) шарты
бойынша өкілеттігі мен ... ... ... ... тараптарымен жасалатын тиісті шарттармен белгіленеді. Сақтандыру
брокерлерінің қызметі сақтандыру қызметтер нарығына оны тұрақтандыратындай
әсерін тигізу ... ... ... олар ... да ... ... ... Мысалы, сақтандыру брокері өзі анықтаған сақтандыру
(қайта ... ... ... ... туралы өкілді
мемлекеттік органға кейінге қалдырмай мәлімдеуі тиіс.
Сақтандыру делдалдығы шекаралық ... ... ... дамыған.
Қазақстан Республикасының сақтандыру ұйымдары (сақтандыру брокерлері)
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ұйымының атынан Қазақстан Республикасының шегінен ... ... ... ... ... азаматтық құқықтық
жауапкершілігін сақтандыру шарттарын ... ... ... ... ... ... ... делдалдығын көрсететін субьектілердің бірі
болып – сақтандыру агенттері табылады. Сақтандырудың азаматтық ... ... ... ... сақтандыру брокерлері
жағдайынан айырмашылығы – сақтандыру агенттері берілген өкілеттіліктеріне
сәйкес сақтандыру ұйымының атынан және осы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады, яғни
сақтандырушының ... ... ... ... жеке және ... ... ... агенттерінің сақтандыру нарығында делдалдық қызметті ... ... ... ... ... ... ... агентінің өкілеттілігі болмаған жағдайда оның ... ... ... қызметіне жол берілмейді. Сақтандыру ұйымы
сақтандыру агентіне берілген ... ... ... шарт ... ... өзі тікелей қабылдаған міндеттемелер ретінде
орындайды. Сақтандыру шартының ерекшеліктерін және ... ... ... үшін ... ... ережелер жоғарыда айтылған осы
нормалармен реттеледі.
2. Сақтандыру шарты
Сақтандыру шарты ... бір ... ... ... ... ... міндеттенеді, ал екінші тарап (сақтандырушы) ... ... ... ... ... ... ... сома
(сақтандыру сомасы) шегінде өзінің пайдасына шарт ... өзге ... ... ... ... ... міндеттенеді.
Сақтандыру шарттық қатынастарының ерекшелігі – сақтандырушы ... ... ... ... ... ... ... сақтандырушы заңның барлық талаптарының және оның қызметін
тұтынушылардың мүддесін сақтау бойынша міндет атқарады. Егер ... ... ... ... ... ... ... ережелерде
көрсе, онда ол сол немесе ... ... ... жүргізуге лицензия
(рұқсат) бермеудің негізі ... ... ... ... ... әр түрі үшін ... дайындалады және
сақтандырудың тиісті түрін жүргізу үшін лицензияны (рұқсатты) беру құқығы
өкілетті мемлекеттік ... ... ... ... қарастырылмаған
жағдайларға байланысты даулар пайда болса, онда басшылыққа сақтандыру
ережелеріндегі жағдайлар алынуы тиіс.
Сақтандыру ... мына ... ... ... ... ... ... сақтандыру сомаларын анықтаудың тәртібін;
3. сақтандыру тәуекелдерін;
4. сақтандыру жағдайларының ... алып ... және ... ... тәртіптерін;
5. сақтандыру шартының қолданылу мерзімі мен орнын;
6. сақтандыру шартын жасаудың тәртібін;
7. тараптардың құқықтары мен міндеттерін;
8. сақтандыру жағдайы орын алған ... ... ... тиіс ... ... ... орын алғанын анықтайтын құжаттар тізімін;
10. сақтандыру төлемдерін жасаудың жағдайлары мен тәртібін;
11. сақтандыру ... ... ... ... бас ... ... ... мерзімін;
12. сақтандыру шарты жағдайларының тоқтатылуын;
13. дауларды шешу тәртібін;
14. сақтандыру тарифтерін және оларды экономикалық негіздеу;
15. ерекше жағдайларды ... ... ... ... ... әдет-ғұрып
нормаларына жатқызуға болады. Қазақстан Республикасының ... 251 ... 4 ... ... ... ... ... мен сақтандырушының арасында қосымша жағдайларды ескеретін
сақтандыру шарты жасалуы мүмкін. ... ... үш ... көп
қайталанса, сақтандырушы заңнама қарастырған тәртіпте сақтандырудың белгілі
түрі бойынша ережелерді өзгертуге міндетті болады.
Енді сақтандыру ... жеке ... ... болсақ.
Заңдағы анықтамасына сай, ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 827 бабына сәйкес
сақтандыру шарты сақтанушы сақтандыру ... ... ... ... ... оны ... ... қарастырылса бірінші сақтандыру жарнасы ... ... ... ... және тараптар үшін міндетті болып ... ... іс ... ... тәртіп бойынша сақтандыру шарты реалды
болып келетіні ... ... ... ... ... келісімімен немесе жеке заң актілерімен берілуі мүмкін.
Сақтандыру ... ... ... оны ... және ... ... мен міндеттеріне назар аудара отырып көруге болады.
Сақтанушы сақтандыру ... ... ... ... ал ... ... ... етуге құқылы. Тиісінше (өз кезегінде) сақтанушы
сақтандырушыдан оның ... ... ... бойынша міндеттемелерін
орындауын талап ете алады.
Сақтандыру шарты ақылы шарт, тараптардың әрқайсысы берілгеннің орнына
мүліктік ... ... ... ... сақтандыру сыйлық ақылары
түрінде мүліктік қанағат алады, ал ... ... ... өз ... ... ... ретте мүліктік қанағаттануға қол ... ... ... ... ... ... төлемі барлық жағдайларда
жасалмайтындығына қарамастан сақтала береді. Оның орнатылуы мен алынуы
сақтандыру ... ... ... тараптардың ниетімен қамтылады.
2.1. Сақтандыру шартының нысаны
Сақтандыру шарты жағдайларына қарамастан жазбаша ... ... ... ... ... нысанын сақтамау оның сақтандыру шартын
рәсімдейтін құжаттар арасында таңдауға мүмкіншілік береді. ... ... ... көрсетілетін бір құжатты жасап оған қолдарын қояды.
Мұндай шартты жасау жеке ... ... бір ... сай ... ... ... жасалған жағдайларда көп қолданымды
болып келеді. Сақтандыру сақтанушыны бір ... ... ... ... ... ... ережелеріне) қосылу жолымен де
жасалады.Мұндай шарт өзінің заңды табиғаты бойынша ... ... ... ... қарай сақтандыру жүргізілсе ... ... мен ... ... ... онда ... сақтанушыға сақтандыру куәлігін (полисті) беру жолымен
жасау жиі кездеседі. Сақтандыру шарты, шартты ... ... ... ... және олар ... ... жағдайлар бойынша келісімге
келгенін білдіретін жазбаша құжаттармен ... ... ... да ... Шарттың бір немесе өзге жазбаша нысанының арасында ... ... ... ... ... азаматтық заңнама шартты жалпы полис беру арқылы ... де ... ... ... нысаны бір текті мүліктердің
(заттардың) әр түрлі ... ... ... ... бірдей жағдайлармен
жүйелі сақтандыру жасалған кезде қолданылады. Содан ... ... ... ... ... асырудың міндетті талабы болып сақтанушы мен
сақтандырушының арасында ... ... ... ... ... сақтандырушы оған жалпы ... әсер ... ... ... ... сақтандыру полистерін беріп тұруға міндетті. Жалпы
полиске ... ... ... сәйкес келмеген ... ... ... ... Республикасының Азаматтық Кодексінің 826 бабында ... ... ... ... орай сақтандыру шартының мазмұнын
мыналар құрайды:
1. сақтандырушының атауы, орналасқан жері және банктік реквизиттері;
2. сақтанушының (жеке ... ... ... аты, ... (бар ... аты ... жері немесе (заңды тұлға болса) оның атауы, орналасқан жері
және банктік реквизиттері;
3. сақтандыру обьектісі;
4. ... ... ... ... мен ... ... жүзеге асырудың тәртібі мен
мерзімдері;
6. ... ... ... ... ... ... тәртібі мен
мерзімдері;
7. шарттың жасалу күні және қолданылу мерзімі;
8. егер олар сақтандыру қатынасына қатысушылар болса, сақтандырылған ... ... ... ... ... ... ... полисі) нөмірі, сериясы;
10. шарттың жағдайларына өзгерістер енгізетін кездер мен ... ... ... алу ... ... сақтандыру үшін) төлеудің шарттары мен
олардың мөлшері көрсетілуі қажет.
Егер сақтандыру ... заң ... ... салыстырғанда
сақтандырушының жағдайын нашарлататындай жағдайлар болса, онда осы заң
актілерімен белгіленген ... ... ... сақтандыру жөніндегі
нормалардың диспозитивтігі сақтанушының жағдайын жақсартатын ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру шартының
ерекше әлеуметтік маңыздылығы келеді, азаматтардың ажырамас мүдделері,
нарықтық арнайы субьектілерімен ... ... шарт ... ... мен ... да тұлғалардың мүдделері есепке алынуы қажет.
Осыған сәйкес сақтандыру шартында ... ... ... толық
болмауына байланысты жауапкершілікті сақтандырушы атқарады. Сақтандыру
шарты бойынша жеке жағдайлардың толық ... ... дау ... ... дау ... ... ... шешіледі. Алайда бұл ереже
қайта сақтандыру шарттарына таралмайды.
2.2. Сақтандыру шартының элементтері
Сақтандыру шартының тараптары ... мен ... ... – сақтандыруды жүзеге асыратын, яғни сақтандыру жағдайы ... ... ... ... ... шарт ... өзге ... (пайда
алушыға) шартта айқындалған соманың (сақтандыру сомасының) шегінде
сақтандыру ... ... ... ... ... ... Сақтандыру
ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін жүзеге асыруға берілген
лицензиясы бар ... ... ғана ... бола алады. Сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымының ұйымдық құқықтық нысаны акционерлік ... ... ... құрылатын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ұйымдық
құқықтық нысаны жабық акционерлік қоғам болуға тиіс. ... ... ... ... ... құрылған сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымына соңғы толық қаржы жылы ішінде үнемі залалсыз жұмыс істеген және ... ... ... ... белгілеген пруденциялық нормативтерді
және өзге де сақталуға міндетті нормалар мен лимиттерді сақтаған ... ... ... күнінен бастап кемінде бір жыл өткеннен кейін
ашық акционерлік қоғам ... ... ... жол ... ... мен заңды тұлғалар, шетел азаматтары ... ... ... ... ұйымдарының қатысушылары бола
алады. Резидент емес сақтандыру ... ... ... ... ... орналасқан заңды тұлғалардың мүліктік мүдделерін
сақтандыру немесе Қазақстан Республикасының резиденті болып ... ... ... ... ... тек қана ... резиденті болып табылатын сақтандыру ұйымымен ... ... ... ұйымы коммерциялық ұйым болып табылатындығына
қарамастан, ол жалпы емес, ... ... ... ие. Ал ... құқық
қабілеттілік коммерциялық заңды тұлғаларда өте сирек кездесетін қасиет
болып табылады. Сақтандыру ... ... ... бөлек өкілетті
мемлекеттік органның нормативтік құқықтық актілерінде көзделген тәртіппен
инвестициялық қызметті ... ... ... ... шартында
көзделген сатып алу сомасы шегінде өзінің сақтанушыларына қарыз беруді және
сақтандыру ұйымының ... ... ... тығыз байланысты
қызметтерінің басқа да түрлерін жүргізуге құқылы.
Өз мүшелерінің және өзге де мүліктік ... ... ... үшін ... ... ... ... коммерциялық емес
ұйымдар болып табылады. Кәзіргі заң сақтандыру ұйымдарына қызмет көрсетуге
рұқсат беретін шектерді анықтауға қатаң қарайтындығымен ... ... ... ... ... қандай сақтандыру шарттарында сақтандырушы
бола алатынын анықтауға әсер етеді.
Қазақстан Республикасының аймағында ... ... ... ... ... бойынша лицензия негізінде және «жалпы
сақтандыру» саласы ... ... ... ... ... ... шегінде) жүзеге асырылады. ... ... ... өмірді сақтандыру мүмкіндігін және жинақтау
сақтандыруды өткізуге жол ... ... ... өмірді сақтандыру
саласындағы қызметте жалпы сақтандыру саласындағы қызметпен (жазатайым
жағдайдан немесе ... ... және ... ... ... атқарылмайды.
Сақтандыру ұйымы, оның сақтандырудың тиісті кластары көрсетілген
лицензиясы болған жағдайда, сақтандырудың екі және одан да көп ... мен ... ... ... ... ... ... ескерсе) сақтандыру түрін әзірлеуге құқылы. Құқықтық
қабілеттіліктің белгілі көлемі ... ... ... ... ... ... ... болуы лицензиятқа барабар қайта
сақтандыру қызметін де, барабар емес ... ... ... де ... ... ... ... қайта сақтандыру шарттары қайта сақтандыру
ұйымы ретінде лицензия ... ... ... де ... ... ... бойынша немесе өмірді сақтандыру саласы бойынша ... ... ... ... ... барабар қайта сақтандыру
жөніндегі қызметті өзінің лицензиясында көрсетілген кластар бойынша қайта
сақтандыруға ... да ... ... ... Егер жалпы сақтандыру
саласы бойынша сақтандыру ұйымында лицензия болса, онда ол ... ... ... сақтандыру жөніндегі қызметті де, барабар емес қайта
сақтандыру жөніндегі ... де ... тек осы ... ... құқылы. Өмірді сақтандыру саласы бойынша да сақтандырудың және
қайта сақтандырудың осындай өзара ... ... орын ... Егер
ұйым қайта сақтандыруды қызметтің ерекше түрі ретінде жүргізсе, мұндай шек
қойылу қолданылмайды. Лицензияны алып, ол ... ... және ... ... ... ... және ... емес қайта сақтандыруды
жүргізеді.
Сақтанушы болып – сақтандырушымен сақтандыру шартын жасасқан тұлға
табылады. Бұл ретте ... ... мен ... ... бола ... ... жағдайы сақтандыру шартының конструкциясына
байланысты өзгеруі мүмкін. Жаңа заң бойынша сақтандыру шартының ... ... адам ... ... енгізілді.
Сақтандырылған адам - өзіне қатысты сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бір мезгілде сақтандырылған адам
болып табыла алады. Егер сақтанушымен сақтандырылған ... жеке ... ... ... бәрібір шарттың бір тараптары ретінде бағалауға
болады. ... адам ... ... ... алушы деген
түсінікті есепке алмағанда толық емес болады. Ол сақтандырушы үшін нақтылы
несие ... ... ... ... сипаттайды. Пайда алушы –
сақтандыру шартына немесе міндетті сақтандыру туралы заң актілеріне ... ... ... ... ... ... ... алушы жеке де,
мүліктік де сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... алушы сақтандырудың осы түрін реттейтін заң актілерімен
айқындалады, ерікті түрі бойынша оны ... ... Егер ... ... заң актілеріне немесе өз еркімен сақтандыру туралы ... ... ... ... ... табылады. Сонымен, кейбір
жағдайларда сақтанушыны сақтандыру шартын өз пайдасына қарай жасаған ... ... ... ... ... ... ... өзге шарттар
болып келсе, мысалы, сатып алу, ... ... ... ... және тағы ... онда ... бірге үшінші тұлға пайдасына жасалатын сақтандыру
шарты да орын алуы мүмкін.
Сақтандырылған адам сақтандыру ... заң ... ... ... ... жүзеге асыру міндеті жүктелген соң қатысуы
мүмкін. Өз еркімен сақтандыру кезінде сақтанушы үшінші ... ... ... адам ... ... ... Егер ... бөлек басқа тұлғаға байланысты жүргізілсе, сақтандырылған
адамның жеке басы және ... ... оның ... ... жеке ... не ... адамның мүлкі және мүліктік
мүдделері (сақтандырылған адамның ... ... ... ... ... ... ... сақтандырған кезде
сақтандырылатын тұлғаның өзінің ... ... ... бар болуы
міндетті талап болып келеді. Міндетті ... ... және ... ... анықталмаған тобын сақтандыратын жағдайлар туралы айтсақ,
осы кездегі сақтандыру шарты қатынастарында сақтандырылған адам ... ... ... ... ... ... айта аламыз. Өз еркімен
сақтандыру кезінде жеке тұлғаның жеке басын немесе ... ... ... шарт жасаудың мүмкін еместігіне, ал ол жасалып қойған
болса – шарттың бұзылуына әкеп ... Егер шарт ... ... ... ... адамға белгілі бір міндеттер жүктелетін ... осы ... ... (осы ... ... сақтандырылған
адамның келісімін алуы тиіс.
Сақтанушыға үшінші тұлғаны ... ... ... ... ... ... бұл міндеттің орындалуы туралы есеп талап ... заң ... ... ... оның ... адам ... дәлелдейтін құжатты алуға құқылы (Қазақстан ... ... 815 ... 4 тармағы). Сақтандырылған адамға оның
статусын ... ... ... я ... ... ... ... сақтандырылған адамның жеке ... ... ... қатарын сақтандыруды қоспағанда) әрқашан
нақты анықталған болып келеді. Сақтанушы үшінші адамды сақтандыру жөніндегі
өз міндетін орындамаған ... ... ... ... бұл ... ... жөнінде біліп, сот тәртібімен сақтандыру міндеті заңмен
жүктелген тұлғаға оны ... ... ... ... ... сақтандыру жөнінде міндеттеменің өз еркімен
орындалуы бұдан бөлек тәртіпте жасалады, осы міндеттеме ... ... орын алуы ... қолайсыз жағдайлардың пайда ... ... ... ... ... ... тұлғаны сақтандыру бойынша
оған жүктелген ... ... ... ... ... ережелермен салыстырғанда сақтандырылған адамның жағдайын
нашарлататын жағдайлардың негізінде шарт жасаған тұлға ... ... ... ... ... себебінен өзі жауапкершілікті
көтеретін (зиянды өтейтін) болады. Жауапкершіліктің мөлшері ... ... ... ... ... ... сәйкес болады.
Кәмелетке толмаған азамат сақтандырылған болып ... ... ... ... ... ... ... құқықтары және ... заң ... ... ету ... ... ... ... сақтандырылған адам шарт ... ... бұл ... ... жүктеледі.
Сақтанушы үшінші тұлғаны сақтандыруға байланысты шығындарды өтеуге
міндетті. ... ... ... ... адам ... ... сақтандырылған тұлға пайда алушы болып келеді. Бірақ, ... ... ... ... шарттың бір тарапында пайда алушы бөлек
тұлға да қатысуы мүмкін және ол сақтандыру ... орын алса ... ... құқылы болады. Жалпы ережелерге байланысты ол сақтандырылған
адамның ... ... ... ... ... ... болып
сақтандырылған адамның кәмелетке толмаған балалары, оның басқа да ... ... ... ... ... тәуекелді сақтандыру шарты бойынша пайда алушы ретінде тек
сақтанушы бола алады, ол сонымен ... бір ... ... ... да ... ... құқықтық жауапкершілікті сақтандырған кезде пайда
алушылар болып сақтанушы олардың алдында жауапкершілікті ... ... ... ... ... зиян ... келеді. Осы ереже шартта пайда алушы болып сақтанушының өзі ... ... ... я ... пайда алушы көрсетілмегеніне қарамастан
қолданылады. Егер сақтандырылған адамның қайтыс болуы сақтандыру жағдайы
болса, ... ... ... ... көрсетілмесе, олардың атынан қатынасқа
сақтандырылған адамның мұрагерлері ... ... ... ... ... орын ... кезде тікелей сақтандырушыға сақтандыру шартында
көзделген сақтандыру төлемін төлеу туралы ... ... ... Сонымен
қатар, пайда алушыға сақтандыру шартын орындауға ... ... ... емес, оларды мұндай ... ... ... ... ... ... 816 ... 9 тармағы).
Азаматтық Кодексте сақтанушының тарапы жағынан құқықтық мирасқорлық және
сақтандырылған адам ... ... ... ... ... ... тәртібі тікелей реттелген. Сақтандырушының тарапы жағынан
құқықтық мирасқорлық ... ... ... ... және
сингулярлық құқықтық мирасқорлықтың жалпы ережелеріне сәйкес орын ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
сақтанушының құқықтары мен міндеттері мұрагерлік тәртібімен осы ... ... ... ... ... тарапынан универсалдық
(әмбебап) құқықтық мирасқорлық ... ... ... жалпы
ережелер бойынша жүзеге жүзеге асады. ... ... ... ... ... ... мен міндеттемелерінің ауысуы
ерекшеленеді. Егер басқа тұлғаға алғашқы ... ... ... ... өзге де ... құқықтар) ауысса, мұндай тұлғаға
сақтандыру шарты бойынша құқықтар мен ... ... ... ... ал ... ... бойынша талапқа ету құқығын беру
борышкердің келісімін талап ... ... ... ... мирасқорлыққа жол беру жеке сақтандыру жөніндегі бөлек
заңды актілермен немесе ... ... ... ... Жеке ... ... ... пайдасына жасаған сақтанушы қайтыс болған
жағдайда, осы ... ... ... мен ... ... оның ... ауысады. Шарт бойынша міндеттерді орындауға
қарасты тұлғаның қабілеттілігі есепке ... ... ... ... ... ... орындауы мүмкін болмаған жағдайда, оның
құқықтары мен міндеттері заң актілеріне ... оның ... және ... ... ... міндеттерді жүзеге асырушы тұлғаларға ауысуы
мүмкін. Заңды тұлға болып есептелетін ... ... ... ... айрықша көрсетілген. Оның универсалдық құқықтық мирасқорын
анықтау жалпы ... ... ... ... ... ... ... мирасқорды жіберу жөніндегі сұрақты шешу
сақтандырушының келісімімен тікелей ... ... ... ... ... 863 ... 3 тармағы).
2.3. Сақтандыру обьектісі
Сақтандыру обьектісі жеке және заңды тұлғалардың мүддесі ... ... ... ... мүдделері сақтандыру обьектісі бола
алмайды, оларды сақтандыру артынан сақтандыру шартын ... ... ... ... мүдделер, мүліктің жойылуының немесе басқа да
жоғалуының, кәсіпкерлік қызметтен ... ... ... ... ... ... ... немесе денсаулыққа зиян
келтірудің салдарынан болатын және тағы ... ... ... зардаптардан құтылу немесе оларды азайтуға бағытталған сақтанушы
(сақтандырылған адам) субьектісінің ықыласымен байланысты. Яғни ... олар ... ... да абсолютті және ара қатыстық мүліктік және
мүліктік емес ... ... ... ... ... ... ... өздерімен теңестіруге болмайды.
Сақтандыру шартының заңды ... ... ... ... өзге
түрлерінен ерекше болып келетін) ... ... ... ... ... ... ... Сақтандырушының қызметі қаржылық
мазмұнда болады, сонымен бірге, оны ... ... шарт ... қызметті реттейтін шарттардың таныс ... ... ... ... сақтандырудың мазмұнына талдау жасау
көмектесе алады.
2.4. Сақтандыру шартының мазмұны
Сақтандыру шарты ... ... ... шарт ... ... ... сақтанушының міндетінен және оған қарама қарсы болып
келетін сақтандырушының құқығынан бастау ... Ең ... ... ... ... сақтандыру сыйақысын төлеуге міндетті.
Сақтанушы осы өзінің міндетін сақтандырылған адамға да, ... ... ... ... ... ... ... заңды актілермен де жүктелмейді.
Сақтандыру сыйақыларының мөлшері шартпен белгілі ақша сомасы ретінде
қарастырылады. Сақтанушы шартпен сәйкес сақтандыру обьектісі мен ... ... ... ... ... ... көлеміне (мөлшеріне)
қарап есептелетін сақтандыру сыйлық ақысының ... ... ... сақтандыру тарифіне байланысты сақтандыру сыйлық
ақыларын төлеуге міндеттенеді.
Сақтандырудың ... ... ... сақтандыру сыйлық ақыларының
мөлшерлері заңды актілермен орнатылған ... ... көп ... Мысалы, автокөлік құжаттарының иелерінің азаматтық ... ... ... ... ... ... сәйкес,
жеңіл көлік иелерінің; 1200 кубтық сантиметрге дейінгі двигательдік мөлшері
бар микроавтобус иелерінің жауапкершілігін сақтандыру – үш ... ... ... ... жарнасы белгіленеді. Сақтандыру компаниялары
клиенттерді міндетті түрдегі сақтандырудың осы түрлеріне тарту ... ... ... ... ... ... тұрады. Сақтандыру
сыйлық ақыларын төлеудің тәртібі мен мерзімдері шартпен ... ... ... ... олар ... ... ... сыйлық ақысы әдетте бір уақтылы төлемді болып келеді. Шартта
сақтандыру сыйлық ақысын бөліп бөліп ... ... де ... ... ... сақтандыру жарналарын белгіленген уақытта төлемеуге
байланысты жауапкершілікті қарастыруы мүмкін. Бұдан басқа ... ... ... ... ... бұзу ... да ... мүмкін. Бірақ
сақтандырушымен бұл шартты бұзу мүмкіндігі жинақтау сақтандыру ... ... ... ... ... енгізілген өзгерістерге
сәйкес, жинақтау сақтандыру шартымен орнатылған мерзімде сақтандырушы
сақтандыру жарналарын ... ... ... ... сақтандыру
жарнасын төлеу қажеттілігі жөнінде сақтанушыға хабардар беруге міндетті.
Хабарландырудың ішіне мыналар ... ... ... ... ... ... ... қалдыру мезгілі)
төлеу мерзімі;
2. сақтандыру жарнасын төлеудің мерзімін асырып алу үшін өсім мөлшері;
3. ... ... ... кейінге қалдыру мерзімі ішінде сақтандыру
жарнасын төлемеу жағдайларында сақтандырушының бір жақты тәртіппен
шартты тоқтату ... ... ... ... ... кезінде сақтандыру жағдайы орын
алып қойса сақтандырушының шарты бойынша сақтандырушы берешек сомасын ұстап
қалып, сақтандыру төлемін ... ... ... ... ... ... екендігін ескертетін хабарлама, оның жіберілгендігін растауға
мүмкіндік беретін жолмен жіберіледі. Сонымен қатар сақтандырудың басқа да
түрлерінде, егер ... ... ... жарнасын төлегенге дейін
болса, оны төлеу мерзімі жіберіліп алынса сақтандырушы сақтандыру төлемінің
мөлшерін ... ... ... өтіп кеткен сақтандыру жарнасын есептеп
оны тиесілі ... ... ... ұстап қала алады, бірақ ол
сақтандыру төлемін жасау міндетінен босатылмайды. ... ... ... күйі ... ... ... ... Бұл міндетіне
сәйкес сақтанушы өзіне белгілі сақтандыру ... ... ... ... ... ... үшін мәні бар ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған оқиға туындау
ықтималдылығының дәрежесі, оның орын алуы ... ... ... ... ... ... ... бағалауға мүмкіншілік
береді. Тәуекелдің дәрежесін бағалауға маңызды болып сақтандырушы өңдеген
сақтандырудың типтік ... ... ... ... ... ... ... жіберілген жазбаша сұрауда нақты
көрсетілген жағдайлардың барлығы табылады. Сақтанушы бір ... ... ... ... ... үшін ... ... табылуы мүмкін
өзге фактілерді де сақтандырушыға хабарлауға міндетті. Барлық ... ... адал ... ... ... ол егер оның ... отырған туысқаны
емдеуге келмей ауырып, өлім аузында жатқанын білсе, онда ... ... де, ... да ... ... ... мүмкін.
Сақтанушы сақтандыру жағдайы болуы үшін жауапты тұлғаға қойылуы мүмкін
талаптардың сақтандырушыға берілуін қамтамасыз ету ... ... ... ... 831 бабы 5 ... Осы ... ... тұлға) сақтандыру төлемін алғаннан кейін барлық
құжаттарды айғақтаушылар сақтандырушыға беруі тиіс және ... ... ... ... ... асыруы үшін қажетті барлық мәліметтерді де
хабарлауы керек.
Сақтандырушының негізгі міндеті сақтандыру жағдайы орын ... ... ... ... және заң ... ... мерзім
мен мөлшерде төлеуде болып келеді. ... ... ... ... ... жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы Ережелердің»
33 тармағына сәйкес сақтандыру ... ... ... бар ... ... ... төлемдерін құжатты алғаннан кейін жеті
банк күнінен кешіктірмей бастауы керек.
Аталған міндеттерді тәжірибе тұрғысында ... үшін ... және ... ... ... ... түсінудің маңызы үлкен
болып келеді. Сақтандыру ... ... ... ... ... кезінде сақтандыру сомасы сақтандыратын жағдай болған кезде
болатын нақты ... ... кем ... керек, тұлғаның өзін сақтандыру
кезінде (міндетті сақтандыру жағдайларын бірге алғанда) сақтандыру сомасы
екі жақтың келісімімен ... Ал ... ... ... ... белгілі мөлшерде шектеулер қарастырылған. Мүлікті сақтандыру
кезінде сақтандыру сомасы – шартты бекіту ... ... іс ... ... ... ... бекіткен кезде анықталатын мүліктің құны ... құны деп ... Ол ... ... ... ... ... сақтандырған жағдайда сақтандыру құны болып
кәсіпкердің сақтандыру жағдайы болған ... орын алуы ... ... Егер ... ... ... ... сақтандыру құнынан
асып кетсе, онда сақтандыру шарты оны жасасу сәтіндегі ... ... ... ... ... ... жарамсыз болып келеді.
Сақтандыру шартында белгіленген мүлік құны жөнінде тараптар дауласа
алмайды. Тек бір ... ... ... бар, ол оны ... «әдейі
жаңылыстырды (шатыстырды)» деп айтатын сақтандырушының дауласуына тарайды.
Сонымен, сақтандырушы іс жүзінде сақтандыру ... өтеу ... ... сақтандыру сомасының мөлшерімен есептелінеді: ол негізге алынған
сақтандырушылық қамтамасыз ету жүйесіне және ... ... ... орын ... барлық фактілерге де байланысты. Барабар қамтамасыз ету
жүйесі қолданылады, соған сәйкес, ... ... ... ... ... ... құнын анықтайтын соманың қандай бөлігін құрайтынына
қарап үлесті көлемде өтеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... құнының сомасына қатынасын анықтайтын процентке
көбейтіледі.
Алғашқы тәуекелділік ... деп ... ... ... ... ... құны сомасының және сақтандыру сомасының
проценттік ара қатынасының ... ... ... сомасының
көлемінде өтеледі. Сақтандыруды қамтамасыз етудің үшінші түрі бойынша шығын
қатаң түрде шектелген мүліктің ... ... ... ... бұл жүйе ... да ... кейде шығынды өтеудің ең жоғары және ең
төмен шектері көрсетіледі.
Мүлікті сақтандыру шарты бойынша ... ... ... ... ... зиянды заттай өтеумен ауыстыру қарастырылуы мүмкін. Бірақ
бұл тұлғаның өзін сақтандыру шарты бойынша қолданылуы мүмкін ... ... ... жағдайлар орын алса, олар сақтандыру жағдайына әсер
еткен болса, сақтандырушы сақтанушыға ... ... ... ... ... бас тартуға құқылы болып келеді. ... ... ... ... ... сақтандырылған тұлғаның немесе пайда ... ... ... себепші болып келген қасақана әрекеттері
(әрекеттерді қажетті ... ... аса ... ... жасау бұған
қосылмайды), яғни, аталған тұлғалардың іс ... ... ... ... ... есептеледі, бұл өз кезегінде сақтандырушыны
сақтандыру төлемін толық немесе ішінара төлеуден босатады және ол өз ... ғана ... ... толық немесе ішінара жасай алады;
2) сақтанушының, сақтандырылушының немесе пайда алушының іс әрекеті заң
актілері ... ... ... әкімшілік құқық бұзушылық деп табылуы.
Қазақстан Республикасының ... ... 839 ... 1 ... жоғарыда аталғандар сақтандырушының сақтандыру төлемін жасаудан
босататын сөзсіз негіздер болып табылады. Мұнда ерекшелік мына ... өзін ... ... ... оның ... ... болса және осыған дейін сақтандыру шарты екі жылдан кем ... ... ... ... онда ... сақтандыру төлемін жасау
міндетінен босатылмайды.
2.5. Сақтандыру шартының жарамсыздығы
Сақтандырумен қамтылған қоғамдық қатынастар ... ... ... ... талап етеді.
Бұның нақты себебі бар. Сақтандыру қатынастарының субьектілері,әсіресе,егер
бұл сақтанушы ... ... ... ... ... көптеген
жағдайларға мүлік пайдасын заңсыз алуға тырысады, кейде олар сомасы ... ... ... ... ... төлемдерін талап ету құқығына негізсіз
иеленеді.Қосымша ескерілу керек, сақтандыру сыйлық ақысын төлегеннен кейін
сақтандыру шарты сақтанушының ... ... ... және ... ... сақтандырушыға қатысты бір жақты құқыққа иемденген тұлға
болып келеді.Сондықтан ... ... ... негіздерінің шынайы
өлшемдерін анықтамаса, онда сақтандырушы сақтанушының негізсіз талаптарынан
қорғана алмай қалуы мүмкін.
Сақтандыру шарттарының жарамсыздығын қарастырайық. Егер оған ... ... ... болсақ, онда Қазақстан ... ... 843 ... ... ... шарттарын жарамсыз деп
танудың барлық негіздері, ... ... ... ... ... ... ақаулықтарына байланысты жарамсыз деп
танудың негіздерімен байланысты екені, олардың жеке көрінісі болып келетіні
екені көрінеді. Сонымен ... ... ... ... болып табылады,
егер сақтандыру кез келген жағдаймен байланысты болса, егер ондай жағдайда
мәміленің субьектілік ... ... ... ... ... ақауы
болса, басқаша айтқанда, сақтандыру шартына азаматтық құқықтағы (Қазақстан
Республикасы Азаматтық Кодексінің 843 ... 1 ... ... туралы жалпы ережелер бүтіндей және толығымен таратылады.
Сақтандыру шарттарының заңнамада ... ... ... мыналар жатады:
■ шартты жасау сәтінде сақтандыру обьектісінің болмауы;
■ сақтандыру обьектілері ретінде құқыққа қайшы мүдделердің қарастырылуы;
■ сақтандыру обьектісі ... ... ... ... сот ... ... жататын мүлік немесе қылмыстық жолмен табылған, әлде қылмыс
құралы болған мүлік ... ... ... ... пайда болуының ықтималдық және
кездейсоқтық сипаты жоқ, шарттың күшінде болу ... ол ... ... ... ... және бұл ... тараптар немесе
ең болмағанда сақтандырушы алдын ала білсе;
■ сақтанушы шартты жасағанда заңсыз пайда табу ... ... ... сақтандыру шартын сақтандыратын жағдай орын алған соң жасаса;
■ кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру шарты сақтандырушыдан өзге ... ... ... ... шарт бойынша жауапкершілікті сақтандыруда сақтандырушыдан бөлек, басқа
тұлғаның ... ... ... ... ... алу ... ... табылған кезде оның
келісімінің болмағаны;
■ шарттың жазбаша нысанын сақтамау (егер ... ... ... ... онда ... ... түрлерін реттейтін
заңнамалық актілерімен ... ... деп ... өзге ... ... ... шартының жарамсыздығының құқықтық салдары екі ... ... ... немесе реституцияға жол бермеумен байланысты. Жалпы
ереже ... ... ... ... деп ... ... одан ... сақтандыру сыйлық ақыларын қайтаруға, ал сақтанушы
сақтандырушыға алынған сақтандыру төлемдерін қайтаруға міндетті.
Сақтандыру шартының жарамсыздығы бір ... екі ... ... ... ... бір ... ... жүргізілетін
(қылмыстық мақсаттарды тек сақтанушы ... ... егер ... да ... реституцияға жол берілмейді) болады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
І. Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы: 30 тамыз, 1995 жыл;
2. ... ... ... ... ... бөлім):
27 желтоқсан, 1994 жыл;
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі ... ... ... 1999 ... ... әдебиеттер
1. Сергеев А.П., Толстой Ю.К. «Гражданское право» Учебник. Часть ІІ.
Москва, 2000;
2. Сулейменов М.К., ... Ю.Г. ... ... ... Том ... ... ... Ғ.С. «Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы» Алматы:
Жеті Жарғы, 2001;
4. Шершеневич Г.Ф. «Учебник русского гражданского права»: Москва, 1995;
5. Тархов В.А. «Гражданское ... ... ... ... ... ... ... Ғ.А. «Азаматтық құқық» Ерекше бөлім, Том ІІ: Алматы, ...

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автокөлікті сақтандыру23 бет
Сақтандыру шарты туралы32 бет
Резервтік қорға аударымдар бойынша шегерімдердің салық есебі11 бет
Сақтандыру нарығы және оның Қазақстан Республикасында дамуы12 бет
Сақтандыру шарты22 бет
Сақтандыру шарты жайлы мәлімет77 бет
Сақтандыру шартының ұғымы элементтері мен мазмұны24 бет
Сақтау шарты жайлы27 бет
Шарт: сақтау шарты, мердігерлік шарт62 бет
Өмірді сақтандыруда компанияның стохастикалық моделін құрудың ерекшеліктері76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь