Қаржы құқықтық қатынастары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
І 1.1 Қаржы құқықтық қатынастары және қаржы.құқықтық нормалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
ІІ 2.1 Мемлекеттің қаржылық қызметі және оны заңнамалы жүзеге асырудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
2.1 Қаржы заңнамасы жүйесіндегі қаржы.құқықтық актілірі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
ІІІ 3.1 Қаржылық бақылаудың мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... 9
3.2 Қаржылық бақылаудың сыныптамасы ... ... ... ... ... ... .12
3.3 Аудиторлық бақылау (аудит) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
3.4 Қаржылық бақылаудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
3.5 Қаржылық бақылауды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... .23
Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Еліміз үшінші мыңжылдыққа аяқ басты. Тәуелсіздік алғанымызға онын үшінші жыл. Осындай тарихтың айтылуы кезеңдерінде өткенді қорытындылап, болашаққа болжам жасау қай елдің болмасын үрдісі.
«Қаржы» пәні арқылы қоғамның өндірістік қатынастарының бір бөөлігі ретінде қаржы қатынастарының ерекшеліктерін, олардың шаруашылық және шаруашылықтан тыс өмірдегі көріністері мен пайдаланылу механизмін оқып үйретеді. Қаржы туралы ғылымның зерттейтіні қоғамдық өнімді бөлуге және содан келіп туындайтын ақша түріндегі қорланулардың табыстардың және қорлардың қалыптасуына, оларды ұлғаймалы ұдайы өндірісті кеңейту мақсаттары және қоғаммен оның әлеуметтік, кәсіптік топтарының, сондай-ақ жекелеген мүшелерінің мүдделерін, қажеттерін қанағаттандыру үшін пайдалануға байланысты.
Елімізде жүргізіліп жатқан экономикалық реформалардың тереңдей түсуі қаржы жөніндегі біздің ұғымымызға, қаржыны басқаруға, мемлекеттің қаржы жүйесінің құрылымына әсер етпей қойған жоқ. Нарықтық қатынастың құрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жұзеге асырудың құралы. Осыған орай қаржының әлуметтік-экономикалық мәнін түсіне білудің, оның іс-әрекет етуінің ерекшеліктерін терең ұғынудың, экономиканы ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржыны неғұрлым толық пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре білудің маңызы зор.
Қаржы экономикалық категориясы қызметінің маңызды жағы қрғамның дамуындағы әлеуметтік-экономикалық процестерге категорияның механизмі арқылы әсер ету деңгейімен кері байланыс орнатуы болып табылады. Оның нәтижесін қаржы ресурстарының көлемі анықтайды.
        
        Жоспар:
Кіріспе
............................................................................
....................2
І 1.1 Қаржы құқықтық қатынастары және қаржы-құқықтық ... 2.1 ... ... ... және оны ... жүзеге
асырудың ... ... ... ... ... ... 3.1 ... ... мәні мен ... Қаржылық ... ... ... ... ... ... бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... аяқ басты. Тәуелсіздік ... ... жыл. ... ... айтылуы кезеңдерінде өткенді қорытындылап,
болашаққа болжам жасау қай елдің болмасын үрдісі.
«Қаржы» пәні арқылы қоғамның ... ... бір ... ... ... ерекшеліктерін, олардың шаруашылық және
шаруашылықтан тыс өмірдегі ... мен ... ... оқып
үйретеді. Қаржы туралы ғылымның зерттейтіні қоғамдық өнімді бөлуге және
содан келіп туындайтын ақша ... ... ... ... қалыптасуына, оларды ұлғаймалы ұдайы өндірісті кеңейту мақсаттары
және қоғаммен оның әлеуметтік, кәсіптік топтарының, ... ... ... қажеттерін қанағаттандыру үшін пайдалануға
байланысты.
Елімізде жүргізіліп жатқан экономикалық ... ... ... ... ... ... қаржыны басқаруға, мемлекеттің ... ... әсер ... ... жоқ. ... ... ... және мемлекеттік саясатты жұзеге ... ... ... ... ... ... ... білудің, оның іс-әрекет
етуінің ерекшеліктерін терең ... ... ... дамыту
мақсатымен қаржыны неғұрлым толық пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре
білудің маңызы ... ... ... қызметінің маңызды жағы ... ... ... категорияның механизмі
арқылы әсер ету деңгейімен кері байланыс орнатуы болып ... ... ... ... ... анықтайды.
Экономикалық өмірді демократияландыру экономиканы төменгі буындарының,
аймақтардың ... ... ... құқылары мен
жауапкершіліктерін кеңейту процесі қаржы қатынастары ... ... ... жаңа ... шаруашылық жүргізудің әртүрлі деңгейлеріндегі
қаржы ... ... ... ... бас ... жеке қаржы
базасын дамытуды, өзара қатынастарды нормативтік ... ... ... орай ... ... қаржылық тұрақтандыру, халық
шаруашылығының тиімділігін арттыруға ... ... ... ... ретінде қоғамдық өндірістің материалдық-заттық және құндық
пропорцияларының теңестірілуін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... зерделеу оның
қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе қаржы қатынастары жиынтығынан
және оны реттейтін ... ... ... ... ... ... орын алатын жалпыэкономикалық қатынастардың құрамды бөлігі.
Мемлекет қаржы жүйесі арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың
алуан ... ... ... қаражаттарды жинақтап, пайдаланады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде, ... ... ... ... ... құрылымын қалыптастыруда,
өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады. ... ... ... ... ... ... басқару аппараттары мен
қорғанысқа, тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға, ... ... ... ... 1.1 ... ... ... және қаржы-құқықтық нормалар.
Қоғамда пайда болатын қаржы қатынастары құқықтық реттеуді қажет етеді.
Бұл орайда қаржы құқығының әр түрлі нормалары ... ... – бұл ... дамуының тиісті кезеңіндегі ... ... ... үшін ... ақша қорларын жасау, бөлу және
пайдалану процесінде пайда ... ... ... ... ... ... Ол біртекті қаржы ... ... ... ... ... құқығына, салық құқығына, шаруашылық құқығына
межеленіп айырылады; қаржының кең ұғыныс тұрғысында жалпы ақша ... баян ... ... ... құқығына сонымен бірге валюта және
сақтық заңнамасын, банк ... ... ... ақша ... ... сияқты бөлімдерді де қосады.
Қаржы құқығында қаржы-құқықтық нормалар – құқықтың ... ... яғни ... белгілеген және қаржы қатынастарындағы
мемлекеттік ... ... ... етілген қылықтың қатаң белгілі
бір ережесі пайдаланылады. Сөйтіп, қаржы-құқықтық ... ... ... Қағида бойынша, олардың үзілді-кесілді нысанда көрінетін
талаптары болады және оларды ... ... ... жол ... ... ... құқықтары мен міндеттерінің ауқымын дәл
анықтайды. Қаржы-құқықтық ... ... ... салушылық және
уәкілеттілік болып бөлінеді.
Сөйтіп, базистік ... ... ... қатынастары қаржы-құқықтық
нормаларды пайдаланған кезде қаржының құқықтық қатынастарына жаңғырады.
Олардың қатысушылары субъективті заңи құқықтар мен ... ... ... ... ал байланыстар мемлекеттің мәжбүрлеуші күшімен
қорғалады. Нормативтік-құқықтық ... тыс ... ... ... асуы мемлекеттің мәжбүрлеуші күшімен кепілдендірілген
тек өзара байланысты заңи ... мен ... ... ... мемлекеттің алуы, оларды белгіленген мақсаттар бойынша бөлу және
пайдалану мемлекеттік ... ... ... Бұл ... мемлекеттік
органдарға билік өкілеттіктері үлестіріліп берілген, қаржы құқықтық
қатынастарының ... ...... ... және азаматтардың орындауы үшін міндетті нұсқамалар шығаруға
олардың құқық ... ... түрі ... ... ... да ... мумкін. Алайда мемлекет атынан қаржы құқықтық
қатынастарына ене отырып мемлекеттік органдардың әмір ету ... ... ... ... ... қатынастарының басқа қатысушыларының
құқықтарымен байланысты ... де ... ... ... ... ... құқықтары да, сол ... де ... ... ... және оның ... ... ... мәжбүрлеудің, яғни ... ... ... ... мен әдістерінің көмегімен объективті
қаржы құқықтық қатынастарын шаруашылық жүргізудің нақтылы нәтижелеріне
жаңғырту ... ... ... ... құқықтық механизмі
ретінде, ал сан алуан қаржы-құқықтық нормалар мен кесімдер оның тұтқалары
ретінде ... ... ... және құқықтық нысандар мен әдістердің
экономикалық процестерге қаржы-құқықтық ықпал етудің ... ... ... қатынастарының бір қатысушыларына мемлекет тарапынан болатын
тиісті өкілеттіктер ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ұсыныстары, келесулері қаржы-
құқықтық реттеудің әдістері болып талылады. Қаржылық ... ... ... мен ... адамдардың заңды сөзсіз
орындауына және саналылығына негізделген сенім ... ... ... ... ... шаруашылық органдары мен
азаматтарға мәжбүрлеу әдісі ... ... ... ... ... ... алу және ... санкциялары.
Санкциялар қаржы-құқықтық нормаларды бұзушыларға қолданылатын
жауапкершілік шараларды ... ... ... ... бар және ... ... мен ... арқылы нормаларды бұзушыларға мәжбүрлеуші
ықпал жасаудың шаралары ... ... ... ... айыбы (төлемі), қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... ... үшін
жоғарылатылған тарифтер және т.т. жатады.
Басқа жағынан қаржы қатынастарының субъектілеріне олардың ... сот ... ... ... ... ... ... органдары мен жергілікті әкімшіліктердің қызметі ... ... ... ... олар ... ... ... заңға сәйкес келмеген жағдайда бұза алады.
ІІ 2.1 ... ... ... және оны заңнамалы жүзеге
асырудың әдістері
Мемлекеттің қаржылық қызметі оның ақша қорларын ететін толып жатқан
және сан ... ... ... ... әрқайсысындағы ажырағысыз
элемент бақылаудың функциясы болып ... ... ... сан алуандығы қаржы жүйесін құрудың
ерекшеліктерімен ... ... әр ... ... ... ... сондай-ақ меншіктіңбасқа нысандарының
шаруашылық жүргізуші субъектілерінің ақша қаражаттарына өзінің ықпалын ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындардың қаржы-қаражаттарын
жасау, бөлу және пайдалану жөніндегі функцияларын жүзеге асырады.
Сол немесе өзге функциялардың ... ... және ... ... ... қызмет мемлекеттік билік немесе мемлекеттік
басқару түрінде жүзеге ... ... ... ... ... ... Республикасының Парламенті, мемлекеттік биліктің жер-жердегі
органдары – депутаттардың ...... ... ... ... ... ... атқарушы-өкімші қызметті Қазақстан
Республикасының Үкметі, жергілікті жерлерде – ... және ... ... жүргізеді.
Мемлекеттің қаржылық қызметі мына факторларға:
Мемлекеттің іс-қимыл етуінің нақтылы кезеңдеріндегі оның міндеттеріне;
Қаржы ... ... ... ... ... ... көздеріне;
Ақша қаражаттарын пайдаланудың мақсаттарына;
Мемлекеттің қарамағына түскен ... мен ... ... ара ... ... әр ... ... жүргізіледі.
Мемлекеттің қаржылық қызметінің мынадай әдістері пайдаланылады:
1. Орталықтандырылған мемлекеттік қорларға: ... ... тыс ... ... және ... ... төленетін
міндетті және ерікті төлемдердің әдістері. Міндетті төлемдерге
салықтар, қаражаттардың аударымдары. Ерікті ... ... мен ... ... ... ... ... лотереялар, банктерге салынатын салымдар – депозиттер
бойынша төлемдердің бір ... ... ... ... ақша ... ... кезде мына әдістерді
ажыратады: ...... ... және ... беру
және несие беру – қайтарымдылық және өтеулілік негіздерде ақша
бөлу.
3. Қаржы ... ... ақша ... ... ... қолма-қол ақшамен есеп айырысу әдістері қолданылады. Қолма-
қолсыз ақшамен есеп айырысулар басымырақ болуы тиіс, өйткені олар
ақша ... ... ... мемлекеттің кәсіпорындармен,
ішінара халықпен қатынастарында аайдаланылады.
Сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... түрліше болып келеді.
2.2 Қаржы заңнамасы жүйесіндегі ... ... ... жүзеге асыру кезінде мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... бөлу, пайдалану, оларды
жұмсауға бақылау жүргізу, қаржы жоспарларын және ... ... ... ... ... ... ... реттейтін,
сонымен бірге бұл қатынастардың қатысушыларына басшылық ететін белгілі ... ... ... ... ... қарастырылған нысанда қабылданған
және заңдық салдары бар мемлекеттік билік пен басқару органдарының олардың
құзырына кіретін қаржылық ... ... ... ... ... ... ... белгілейді, өзгертеді немесе бұзады
немесе нақтылы құқықтық қатынастардың пайда ... ... ... ... ... ... жиынтығы қаржы
заңнамасын құрайды.
Қаржылық қызметтің сол немесе өзге ... ... ... ... ... және ... айқындалады. Мәселен,
заңи акті ұзақ және тұрақты қаржы қатынастарын қамтып ... және ... ... ... ... ... республикалық бюджет туралы
заңды да елдің ... ... үшін ... ... ... осы орган бекітеді. Заңи емес қаржы нысандары ... ... іс ... ... ... жатады: қаржы және салық
органдарының ... ... ... ... ... службасына
нұсқаулық беру, бюджеттерді депутаттардың ... ... ... ... ... өткізу және т.б.
Қаржы-құқықтық актілер заңи негіздер бойынша нормативтік және жеке,
заңнамалық және қосалқы, жоспарлы-қаржылық болып бөлінеді.
Нормативтіктерге ... ... ... тобын реттейтін
актілер жатады; бұл актілерде олардың қатысушыларының жалпы ... ... ... болады және әдетте ұзақ уақыт іс-әрекет етеді. Олар
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... төлемдерді есептеудің тәртібін, ... ... және ... ... ... ... нормаларын белгілі бір төлеушіге немесе
қаражаттарды ... ... ... ... – бұл ... ... заңдар мен қаулылар,
Республика Президенттерінің Жарлықтары.
Қосалқы актілер – бұл заңға негізделген және ... ... ... басқарудың салалық және жоғарғы ... ... ... мен ... және ... ... ... лауазымды адамдардың қайсы бір ... ... етуі ... ... және т.б.
Жоспарлы-қаржылық актілердің қалғандарынан айырмащылығы сол олар өзара
қаржы саласындағы белгілі бір кезеңге арналған нақтылы ... ... олар ... ... ... бөлу және ... ... болып табылады; бұған бюджеттердің барлық түрлері, ... ... ... жоспарлары, бюджетте қаржыландыруда тұратын мемлекет
мекемелері шығындарының сметалары жатады.
Қоғамның ... және ... ... ... ... ... қызметті мемлекеттік құқықтық реттеуге
көзқараста түбегейлі өзгертулерді қажет етеді. Бұл талаптарға экономикалық
реформаның дамуындағы жаңа кезеңді ... ... ... ... үшін ... ... шақыратын негіз қалаушы заңнамалық актілер сай
келеді: меншік туралы, мемлекет иелігінен алу және ... ... ... бюджет және салық жүйесі туралы, шаруашылық қызмет
бостандығы және кәсіпкерлікті дауыту ... ... ... қызметті
ұйымдастыру туралы, банктер және банк қызметі туралы, ... ... ... ... ... ... туралы, азаматтарды
зейнетақымен қамтамасыз ету туралы заңдар және басқалары. ... ... ... да ... қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық қатынастарды
құқықтық реттеуді жасау үшін база болып табылады. Өзінің ... ... ... ... ... жаңа ... ... өндіріс тиімділігін
ұзақ мерзімдегі және ... ... ... ... ... бағдарланған. Шаруашылық тіршілігі, экономикалық өзара қатынастар,
қаржылық ... ... ... мен ... және ... ... субъектілердің нақтылы дербестігін қамтамасыз ететін жаңа
заңнамалық негізбен реттеліп отыруы тиіс.
ІІІ 3.1 ... ... мәні мен ... ...... ... ... буындарының ресурстарын
жасау, бөлу және оларды пайдаланудың негізділігін тексеруге бағытталған
айрықшалық ... ... ... басқарудың функциялық элементтерінің бірі.
Ол басқарудың қаржылық жоспарлау, қаржыны ... ... ... басқа
элементтерімен тығыз байланысты және бір мезгілде жүзеге асырылады.
Қаржылық бақылаудың болуы экономикалық ... ... ... ... тән ... ... түрде шарттасылған. Бұл
функция арқылы қаржы бөлудің қалыптасып ... ... ... ... ... ... көздері, пайдаланылуы туралы ескертіп
отырады. Қаржының бақылау функциясы материалдық ... ... бөлу және ... ... ... ең ... ... тарапынан
ықпал жасауға мүмкіндік береді. Бірақ бұл мүмкіндік тек ... ғана ... ... ... белгілі бір шарттардың
кезінде: бақылаудың айрықша органдарын ... ... ... толықтырғанда; бұл органдардың құқықтарын реттемелегенде
шындыққа айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы қаржыны ... ... ... ... ... ... жасайды, ал оны саналы түрде қолдану ... ... ... ету ... ... ... Егер қаржы
экономикалық базистік қатынастарды, яғни өндірістік қатынастардың бір
бөлігін ... ... ... ... бірі ... қаржылық
бақылау қондырмалық категория болып табылады. Практикада ... ... ... ... ... ... асырылады, бірақ бұл ұғымдарды
бірдей деуге болмайды.
Бақылау функциясы – қаржының ішкі қасиеті, ал қаржылық бақылау ... ... ... ... ... функциясын практкалық қолдану болып
табылады.
Ғылыми негізделген ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың мақсаты болып табылады.
Қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... қызметінің ұйымдастырылуы тексеріледі. Басқа жағынан, қаржылық
бақылаудың нәтижелігі қаржылық жоспарлауда, ... ... ... ... – оның ақша ... жүзеге
асырылатындығында.
Қаржылық бақылау мыналарды тексереді: экономикалық заңдар талабының
сақталуы; жалпы қоғамдық өнім мен ұлттық табыстың ... бөлу және ... ... ... ... жасау және оның атқарылуы
(бюджеттік ... ... ... субъектілердің, мемлекеттік
мекемелердің, қоғамдық ұйымдар мен қорлардың, басқа заңи тұлғалардың еңбек
, ... және ... ... ... ... және оларды тиімді
пайдалану. Қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің сферасы бақылаудың басқа түрлерімен:
әкімшілік, құқықтық, ... ... ... ... жиі ... ... Шаруашылық ұйымдардың қаржы жағы шаруашылық қызметпен тығыз
байланысты болатындықтан қаржылық бақылауды шаруашылық бақылаудан бөліп алу
қиынға түседі, ал ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметтің басқа процестері қамтып көрсетіледі.
Қаржылық бақылаудың функциялары:
1. қаражаттардың жұмсалуын тексеру (шығыстардың сұралған ... және ... ... ... қаржы жүйесінің барлық буындары бойынша мемлекеттік ресурстарға
қаражыттарды жұмылдырудың уақыттылығы мен толымдылығын ... есеп және ... ... ... ... жүзеге асырудың негізі қагидаттары мыналар болып табылады:
• бақылаудың реттілілігі, жаппайлылығы, әмбебаптылығы;
• бақылаудың превентивтілігі, яғни оның ... алу ... ... ... жариялылық – бұларға бақылау жұмысын дұрыс
ұйымдастырғанда, негізделген әдістерді қолданғанда, істі ... ... ... ... ғана жетуге болады;
• бақылаудың алаламаушылығы (біреуге тартпаушылық);
• бақылау органдары қызметкерінің тәуелсіздігі.
Қаржылық тәртіп – бұл белгіленген ұйғарымдардың және ... ... ... ... ақша ... жасаудың, бөлудің және
пайдаланудың тәртібін айқын сақтау.
Қаржылық бақылаудың ... ... ... нысандары мен
әдістерін, субъектілері мен объектілерін бақылауды жүзеге ... ... ... жөн, яғни ол ... ... макродеңгейде
жүргізіледі.
Макродеңгейдегі қаржылық бақылау – бұл ... ... ... ... мен оның ... ... бақылау. Оның міндеттері
мыналар болып табылады:
Ақшалай ... ... ... ... ... процесін қамтамасыз ету;
Қаржы қатынастарын іске асырудың қолданылып жүрген нысандары мен
әдістерінің объективті қажеттіліктеріне нысандар мен ... сай ... ... ... тиімді пайдалану, салалар мен аймақтардың
қаржы ресурстарына деген қажеттілігін оңтайлы түрде және ... ... ... ... ... қызметтеріне
деген қажеттілігктерін барынша қанағаттандыру мақсатында оларды салалар
мен аумақтар бойынша бөлудің алшақтықтарын анықтап, жою және ... ... ... ... ... ... болып көрінеді.
Жиынтық қаржы жоспарлары (сметалары), аумақтық, ... ... ... ... ... ... редметі болып табылады. Әр
түрлі қаржылық көрсеткіштер және ... және ... ... ... ... жинақтап қорытылады және осының
негізінде қаржы қатынастарының ... мен ... ... жөнінде
ұсыныстар жасалады.
Биліктің заң шығарушы органдары мен басқарудың мемлекеттік ... ... ... ... болып келеді.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылау – меншіктің барлық нысанындағы
шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... қаржы саласында қолданылып жүрген заңдардың сақталуын
қамтамасыз ... ... ... бюджет алдындағы міндеттемелерін
орындауының дер кездігі мен ... ... ... ... ... ішкі ... ... табу;
Ресурстардың барлық түрлерін ұтымды пайдалануға, бухгалтерлік есепті
дұрыс жүргізуге, есептеме жасауға және басқаларға жәрдемдесу.
Шаруашылық ... ... ... ... бұл
деңгейде бақылаудың объектісі, ал қаржылық ... ... ... құн, ... ... және басқалары) оның предметі болып
табылады. Қаржылық бақылауды кәсіпорындардың экономикалық службасы, ... ... ... ... Бұл ... ... ұйымдар да
тартылады.
3.2 Қаржылық бақылаудың сыныптамасы.
Қаржылық ... ... ... ... ... жүргізудің уақытына, бақылауды жүргізудің тәсілдеріне
(әдістеріне) негізделген. Осы белгілерге қарай, қаржылық бақылау үш бағыт
бойынша: ... ... оны ... ... ... ... қазіргі қаржылық бақылау жүйесі оны ... ... ... ... асыратын органдарға немесе ұйымдарға) қарай
мемлекеттік, қоғамдық және аудиториялық бақылау болып ажыратылады.
|Қ а р ж ы л ы қ б а қ ы л а у ... е м л е к е т т і к |Қ о ғ а м д ы қ |
| | | ... ... |
|Жалпы-мемлекеттік ... | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| ... ... спорт, |
| ... | ... ... ... |
| | | ... ... ... ... ... | ... у д и т о р л ы қ б а қ ы л а у ... ... бақылау (сыртқы және ішкі) – мемлекеттік қаржылық
бақылау объектілерінің республикалық және ... ... ... ... бойынша есепке алу мен есептемені жүргізу,
олардың атқарылуын бағалау, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мекемелердің тауарларды (жұмыстар
мен көрсетілген қызметтерді) өткізуден түсетін өз ... ... ... ... қызметінің ҚР-сының заңдарына сәйкестігін тексеру.
Мемлекеттік қаржылық ... ...... ... атқарушы органдар, бюджетке түсетін түсімдерді алуға ... ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік мекемелер, олардың ведомстволық
бағыныштағы ұйымдары, бюджет қаражаттарын алушылар, мемлекеттің гранттарын,
активтерін, мемлекет кепілдік берген ... ... жеке және ... ... бақылау органдары – Республикалық бюджеттің
атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... және ішкі ... ... уәкілетті орган.
Мемлекеттік қаржылық басқару мынадай типтерге бөлінеді:
1. сәйкестікке бақылау жасау – мемлекеттік ... ... ... ... заңдарының талаптарына сәйкестігін бағалау;
2. қаржылық есептемені бақылау – мемлекеттік қаржылық ... ... ... ... және ... ... негізділігін және уақыттылығын бағалау;
3. тиімділікті бақылау – мемлекеттік қаржылық бақылау объектісінің
республикалық немесе ... ... ... ... ... ... ... қарыздарды, мемлекеттік
мекемелердің ... ... ... ... ... ... үнемділікпен, нәтижелікпен ... ... ... мен ... ... ... ... түрлерде жүзеге асырылады:
1. кешенді бақылау – мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... тексеру және бағалау;
2. тақырыптық бақылау – ... ... ... ... кезеңдегі қызметін жекеленген мәселелер ... ... ... және бағалау;
3. үстеме бақылау – мемлекеттік қаржылық бақылау объектісіне қатысты
ақпарат алу қажеттігіне байланысты үшінші тұлғаларды бақылау, ... ... ... ... ... байланысты
құжаттарды салыстырып қарауды білдіреді. Үстеме бақылау тек қана
мемлекеттік ... ... ... ... ... мәселелері бойынша және тексеріліп отырған ... ... ... бақылауды жүргізу құпиялылық режімін қамтамасыз
ету ескеріле отырып, ... ... ... ... ... ... ... түрде сақталып жүзеге
асырылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылауға қойылатын бірыңғай талаптар мемлекеттік
қаржылық бақылау стандартымен айқындалады.
Мемлекеттік ... ... ... мемлекеттік қаржылық
бақылау органдары, мәслихаттардың тексеру комиссиялары, ішкі бақылау
службалары, ... ... мен ... орындауға міндетті.
Бақылау нәтижелері бойынша мынадай актілер қабылданады:
1. қортынды – ... ... ... ... жөніндегі
есеп комитетінің және мәслихаттың тексеру ... ... ... жасайтын құжаты;
2. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау ... ... ...... ... ... жөніндегі
есеп комитетінің отырысына алқалы негізде қабылданатын және ... ... ... барлық актілерінің қолданылуын растайтын
құжат. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі ... ... ол ... ... ... органдар,
ұйымдар мен лауазымды адамдар орындауға міндетті. ... ... ... ... атқарылуын бақылау
жөнінднгі есеп комитетінің қағидасымен және оның ... ... ... комиссиясының қаулысы – белгіленген тәртіппен
қабылданған және тиісті жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын
барлық ... ... мен ... ... ... ... немесе жергілікті бюджеттер қаржажаттарын
игерудің барлық сатысында ... ... ... ... ... ... ... – Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп
комитетінің мемлекеттік ... ... мен ... ... ... жою үшін, сондай-ақ құқық қорғау
органдарына ҚР-сының заңдарында көзделген ... ... ... ... ... нұсқама – ішкі бақылау жөніндегі орталық уәкілетті органның басшысы
өз құзыры шегінде қабылданған және бұзушылықьар мен ... жою ... ... органдар мен басқа ... ... ... ... ... ... ... белгіленген нысандағы құжат;
6. бақылау актісі – мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ішкі ... службалары
бақылау нәтижелері бойынша жасалған құжат;
7. бақылау жүргізу ... есеп – ... бір ... ... ... ... ... жұмыс нәтижелері туралы құжат.
Сыртқа бақылауды ... ... ... бюджеттің
атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, жергілікті ... ... ... ... асырады.
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті ... ... ... ... және есеп ... ... ... жоғарғы органы болып табылады.
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті
туралы ... ... ... ... ... ... жалпымемлекеттік және ведомостволық
бақылау арқылы жүзеге асырылады.
Жалпымемлекеттік қаржылық бақылау ведомостволық бағыныштылығы мен мен
меншік ... ... ... кез ... ... ... бұл түрін мемлекеттік билік пенбасқару органдары жүргізеді.
Мемлекеттік ... ... ... ... бюджеттік бақылау,
сақтық және банктік қадағалау, ... ... және т.б. ... ... ... ... атқарылуы, бюджетке салық және
басқа ... ... ... ... ... зейнетақы
жарналарының толық және дер кезінде аударылуын қамтамасыз етеді. Салықтық
бақылаумен меншік нысандарына ... ... ... жүргізуші
субъектілер, сондай-ақ табатын азаматтар қамтылған.
Бюджеттік бақылау тексерістік және тандамалық ... ... ... ... негізгі қаржы жоспарының – мемлекеттік
бюджеттің кірістері мен ... ... ... ... ... ... және бюджетке қаржы ресурстарын қосымша тарту жөнінде
ұсыныстар жасау; шығындардың ... ... мен ... ... ... ... ... тиімді, ұтымды жұмсалуын
қамтамасыз ету; ... ... ... шығындарды, иесіздікті,
ысыраптар мен ... жою және одан ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындарда, мекемелерде ... ... ... емес ... жұмыс жасайтын, қызмет
көрсететін, шаралар ... ... ... ... ... ... ... қадыптастыру және олардың
қозғалысы барысында, күрделі құрлыс ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшасыз есеп және басқа
жағдайларда жүргізіледі. Банктік қадағалаумен, бақылаумен кредит-есеп-қисап
қатынастарына қатысты барлық шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... қорлар
қаражаттарының дер кезінде, ьолық қалыптасуын, мақсатты ... ... ... ... ... туралы заңнаманың талаптарын
сақтық қатынастарға қатынасушылардың барлығының орындауын жүзеге асырады.
Кеден органдары тауарлар мен көлік ... ... ... ... ... кезінде де, сондай-ақ кедендік тексермеде де құжаттар мен
мәліметтерді ... ... ... ... ... олардың
тауарлар мен көлік құралдарын кеден шекарасы ... ... ... және ... ... ... ... белгілеуге
немесе жүргізуге құқы бар.
Барлық өкілетті органдар қаржылық ... ... ... ... оның ... ... есепті жыл сайын сессияларда қараған кезде
жүзеге асырады. Өкілетті органдардың жоспар – ... және ... ... маңызды бақылау функцияларын орындайды, олар алдын ... ... ... жобасы мен оның атқарылуы туралы есепті қарайды.
Үкімет, жергілікті әкімшіліктің аппараты ... ... ... ... ішінде қаржы-кредиттік қызметті ғана бағалап қоймайды,
сонымен бірге өзднрі де тікелей ... ... ... ... ... ... ... жасалуы мен атқарылуын бақылап
отырады, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... функцияларын жергілікті жердегі атқарушы
органдар орындайды.
Ведомстволық қаржылық бақылау жеке министерліктің, ... ... ... ... кіретін шаруашылық жүргізуші
субъектілердың қаржы-шаруашылық қызметіне жүргізіледі. Оның ... ... ... ... ... орындалуын, материал
және қаржы ресурстарын ... ... ... және ... ... ... ... сақталымдығын, бухгалтерлік
есептің дұрыс қойылуығын, бақылау – тексеріс ... ... ... ... және ... ... ... бақылау шеңберінде ішкішаруашылықтық бақылау яғни нақтылы
шаруашылық жүргізуші субъектілерде (фирмларда, компанияларда, ұйымдар мен
мекемелерде) жүзеге асырылатын бақылау ... ... ... ... ... қызметінің қажетті шарты ретіндегі оның күн
сайынғы процесімен байланысты. ... бұл түрі ... ... өндірістік капиталды, қаржы ресурстарын тиімді пайдалануға
жауаптылығын арттыруға ... ... ... ... әр түрлі
бұзылуларын азайтуға бағытталған.
Ішкішаруашылықтық бақылаудың мақсаты есеп саясатын да қоса ... ... ... ... ... баға ... оның
барлық құралымдары жүзеге асырып келген ішкі бақылаудың жұмысына баға беру
болып табылады. Таза ... ... ... өзге ... бақылау қаржы стратегиясын талдап – жасау, экономикалық
диогностика, маркетингтік ... ... ... ... ... шешеді.
Нарықтық қатынастар жағдайында ішкі шаруашылықтық бақылау оның бұрынғы
ұғынысындағы өзінің мағынасын ... ... оның ... ... ... есеп ... және меншіктің басқа
нысандарының кәсіпорындарында коммерциялық ынталандырмалар басуы ... ... ... есеп әр ... ... сақтануға көбірек
кепілдік береді, өйткені жетістіктердегі қызметкердің, кәсіпкердің жеке
ынталылығы өзін - өзі ... ... ... ... қаржылық бақылау – бұл түрлі қоғамдық ұйымдардың бақылауы.
Бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... бақылау – ведомстводан тыс тәуелсіз қаржылық бақылау. Оны
біліктілік комиссиясы аттестаттаған «аудитор біліктілігінің берілуі» туралы
куәлік алған жеке ... да, ... ... ... ... кооператив пен мемлекеттік кәсіпорынды қоспағанда, аудиторлық
қызметті ... ... үшін кез ... ұйымдық-құқықтық нысанда құрылған
коммерциялық аудиторлық ұйым да жүргізе алады.
Шетелдік аудиторлық ұйымдар ... ... ... аудиторлық
ұйымдарды – ҚР-сының резиденттерін құрған жағдайда ғана жүзеге ... ... ... мен ... ... ... ... алдын ала
бақылау, ағымдағы және кейінгі бақылау ... ... ... ... бақылаушы органдардың көбісінің қызметіне тән.
Қаржылық алдын ала бақылау ақша қорларын жасау, бөлу және пайдалану
жөніндегі операциялар ... ... ... ... ... ... бұзуды алдын ала ескертуде зор маңызы бар. Бұл жағдайда
бекітуге және орындауға ... ... ... жүзеге асырудың негізі болып
табылатын құжаттар – ... ... ... мен ... ... және ... өтінімдері және т.б. тексерілді.
Ағымдағы қаржылық бақылау қаржы жоспарларының атқарылу ... ... ... ... ... ... мен ақшаны жұмсаудың нормалары мен нормативтерінің мақталуын
қадағалайды, қаражаттарды жіберу шығындарының орындалуына, бұрын ... ... сай ... тексереді. Сөйтіп, бұл бақылау
шаруашылық-қаржы операцияларының жасалу процесінде ... ... ... қаржылық бақылау қаржы операцияларын жасағаннан кейін
жүргізілетін бақылау және алдын ала бақылау мен ... ... ... ... ашуға жетелейді.
3.3 Аудиторлық бақылау (аудит)
Қаржылық бақылауды жетілдірудің аса маңызды бағыттарының бірі ... ... ... – аудиторлық бақылауды дамыту болып табылады,
бұл мемлекеттік емес шаруашылық органдар ... ... және ... ... есеп ... ... сан алуан түрлерінің өсуімен
байланысты болып отыр. Аудиторлық бақылау – тәуелсіз аудиторлық фирма ... ... ... ... ... ... негізінде
қаржы-шаруашылық қызметінің жайкүйінг тексеру.
Нарықтық реформалардың тереңдей түсуі жағдайындағы қаржылық бақылау
жүйесінің ажырағысыз бөлігі ... ... ... ... фирмалардың, ұйымдардың бухгалтерлік қаржылық есебінің
дұрыстығын ... ... ... ... ... ... жұмыста талдамалық және экспорттық болжам қызметіне үлкен мән
беріледі, ол тапсырыс берушілерге өздерінің ... ... ... мен тактикасын жасауға мүмкіндік береді.
Аудиторлық палата коммерциялық емес, тәуелсіз, ... ... және ... ... ұйым болып табылады.
Қаржы аудиты деп оған уәкілеттігі бар ұйымдар мен ... ... ... және ... ... ... бақылау,
шаруашылық жүргізуші субъектілерге олардың тапсыруы бойынша қызметтің ... ... ... және ... есебінен жүргізетін тәуелсіз
қызметін айтады.
Аудит дамуының тарихы өзінің бастауын Ұлыбританиядан алады, мұнда ХІХ
ғасырдың ортасында алғашқы бухгалтерлер-аудиторлар ... ... Ал ... ... ... аудит туралы заң» шықты. Францияда мұндай заң 1857
жылы, АҚШ-та 1937 жылы жарияланды.
Бүгінде тәуелсіз қаржылық бақылау аудиторлық ... ... ... ... ... ... ... отыр.
ҚР-сында 1998 жылдың 20-қарашасынан бастап «Аудиторлық қызмет туралы
заң» жұмыс істейді. Ол аудиторлық қызметті ... ... ... органдар, заңи және жеке тұлғалар, аудиторлар мен аудиторлық
ұйымдар ... ... ... ... ... – бұл ... мен ... ұйымдардың қаржылық
есептеме аудитін жүргізу жөніндегі кәсіпкерлік қызметі. Аудиторлар мен
аудиторлық ұйымдар, өз ... ... ... ... есептеме
аудитінен басқа да қызметтер көрсете алады.
Аудиторлық қызметтің негізгі қағидаттарына мыналар ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес қаржылық
есептеменің дұрыс және объективті жасалғаны ... ... ... заңи ... ... ... қаржылық
есептемесін тексеру аудит болып табылады.
Аудиттің түрлері – міндетті аудитті және бастамашылық аудит.
Міндетті жыл ... ... ... жатады: банктер, кредиттік
серіктестіктер, банк операцияларының жекеленген ... ... ... және бағалы қағаздар рыногында қызмет ... ... ... ... ... ... ... активтерін басқару
жөніндегі компаниялар, ... ... ... ашық ... ... ... ... заңнамалық актілеріне көзделген өзге
жағдайларда да міндетті болып табылады.
Бастамашылық аудит ... ... ... ... ... және ... ... ұуымының арасында
аудит жүргізуге жасалған шартта көзделген нақтылы міндеттер, аудит мерзімі
мен көлемі ескеріле отырып жүргізіледі.
Аудит ... және ішкі ... ... ... ...... ... ішкі аудит – шаруашылық ... ... ... ... ішкі ... Ішкі ... ... жүргізуші
субъектісінің тілегі бойынша және шартымен жасалады.
Аудит мынадай дәйекті стадиялар бойынша жүрізіледі:
Жоспарлау тараптардың іс-қимылын іштей ... ... ... ақпарат алу және оны бағалау;
Аудитор рәсімін жасау және бағдарламаны әзірлеу;
Бақылау жүйелерін тексеру және оның тесттері;
Аудит рәсімін жүргізу;
Аудиторлық ... ... – бұл ... иен ... ... және
коммерциялық қызметіне жасалатын қаржылық ... ... ... ... ... Ол бақылау мен коммерциялық аудиторлық қызметті жеке
кәсіпкер ретінде не аудиторлық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бақылаудың міндеттерімен ... ... ... ... ... ... сәйкестігін анықтау. Сонымен бірге аудиторлық қызметтің қаржы-
шаруашылық ... ... ... ... ... ... айтарлықтай айырмашылығы бар:
Аудиторлық қызмет кәсіпорындардың қаржы-шаруашылық қызметінің
тиімділігін арттыруға, оның ... ... ... ... ... ... ... Тексеріс қызметі бірінші
кезекте мемлекеттің мүддесін қорғайды, бұзушылықтарға ықпал етудің ... ... ... отырып, шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... қамтамасыз етеді;
Аудит кезінде тексеруші ұйым мен бақылаудың ... ... ... ... ... ... болса, тексеру
жүргізгенде сатылас, әкімшілік белгілеу ретінде болады;
Аудиторлық қызметті клиент немесе оның келісімен аудиторлық қортындыны
алуға ... ... ... ... ... ... ... орган немесе
мемлекет төлейді;
Аудиторлық тексерудің тиімділігін клиент аудитке жұмсалған ... ... ... ... ара ... ... ... тиісті бақылаушы орган анықтайды;
Аудиторлық тексерудің нәтижелері клиентке арналған аудиторлық қортынды
мен ұсыныстарда қамтылып көрсетіледі. Тексерістің ... ... ... онда орындалуы бақыланатын ұйымдық тұйіндер, жазалау, міндетті
нұсқаулар және ... ... ... ... пен ... ... ... етуі тиіс, ревизорлардың оларды жария етуіне құқы бар.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың жүргізетін қызметтері сан ... ... ... және ең ірі ... ұйым – ... мысалынан көруге болады. ... ... ... ... ... ... және оны ... кедендік кеңестер,
қаржы-шарушылық қызметін талдау, құрылтайшылардың құжаттарын жасау, қайта
қүрылымдау мен ... ... ... ... және ... ... ... қызметтердің толық емес ... ... ... ... ... және республиканың барлық
облыстарында құрылымдық бөлімдері бар. ... ... ... ... ... ... бақылаудың әдістері.
Қазіргі кезде қаржылық бақылаудың мынадай әдістері пайдаланылады:
тексеріс, испекция, қадағалау, ... ... ... ... ... өтінімдерді, қаржы-шаруашылық қызметі туралы есептерді қарау,
баяндамаларды тыңдау, лауазымды адамдардың ақпараттары және ... ... ... ... ... шешуге жағдай жасайтын тым ... ... ... ... ... тексерісте құжаттарды
ынғайласпа тексеру, ақша қаражаттары мен материалдық ... ... ... ... қалпына келтіру, бақылау мақсатында салыстыру
және басқалары.
Мемлекеттік қаржылық бақылауоргандары өзінің ... ... ... ... ... мен тексерістердің белгіленген
мезгілдігін ескере отырып ... ... ... ... ... ... тақырыбы, бастау мен ... ... саны мен ... ... және т.б. белгіленеді. Аудит
органдары өзінің жұмысын келісімшарттар негізінде жүргізеді.
Алдын ала және ағымдағы ... ... ... ... әдісі
көзбен шолып визуалды тексеру болып табылады. Мұндай тексерулерге актілер,
анықтамалар жасалынбайды. Бүкіл іс тиым салу және ... ... ... ауызша жарлық, бұйрық беруге саяды.
Кейінгі қаржылық бақылау бірнеше әдіспен ... ... ... ... экономикалық талдау, текстеріс ревизия. Тексеру
шоттық ... ... ... ... ... – бұл бухгалтерлік есептердің, баланстардың, салық есеп-
қисаптарының ақиқаттығын тексеру.
Тақырыптық тексеру – бұл бақылауға ... ... ... ... ... жеке жақтары мен учаскелерін зерделеу, мысалы, ... ... ... тексеру; шығындарды өнімнің өзіндік ... ... ... және ... талдау – бұл объектінің шаруашылық-қаржы қызметіне баға
беру; қызметтің түрлі нәтижелерін анықтау және осының негізнде ... ... ... мен ... ... ... ... органдардың өздері де, сонымен бірге
бақылаудың сыртқы органдары – банктер, ... ... ... да ... мен қарап шығуды бақылау органдары шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметінің ... бір ... ... жұмыс орында қаржылық қызметтің жеке жағымен учаскесімен танысу
жолымен бір ... ... ... ... ... тексерулер
негізінен тақырыптық болып келеді.
Қаржылық бақылаудың негізгі әдісі – тексеріс – кейінгі ... ... ... және өткен белгілі бір кезеңдегі шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... оны неғұрлым толық қарап шығу.
Тексерісті әр ... ... ... ... бұл ... жоспары
бойынша да, сондай-ақ басқа ... ...... ... ... ... да ... мүмкін.
Тексеру объектісі бойынша құжаттық, нақтылы, толық жаппай, іріктемелі
ішінара тексеріс ... ... ... белгісі бойынша олар жоспары
және жоспардан тыс, кешенді болуы мүмкін.
Құжаттық ... ... ... есептер, сметалар ғана емес,
сондай-ақ құжаттар, әсіресе ... ақша ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге қолда ... ... ... да ... ... деп ... бір кезеңдегі шаруашылық жүргізуші
субъектілердің бүкіл қызметін тексеруді айтады.
Іріктемелі тексеріс кезіндебақылау қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... бір үлгідегі бірнеше кәсіпорындарда,
мекемелерде немесе бірнеше министерліктер мен ... ... ... жеке ... ... ... Олар сонымен
бірге шаруашылық жүргізуші субъектілердің белгілі бір учаскілерінің ... ... және бұл ... ... ... мптериал алуға, оны
талдауға, тұжырым жасауға, жұмысты жақсарту жөнінде ұсыныстар ... ... ... материалдық құндылықтарды түгендеу,
кассатағы нақтылық ақшаны тексеру, тексерілетін объект қызметінің ... және ... ... ... құжаттық және
ынғайласпа ... ... ... жүргізудің нәтижелігі көбінесе жасалынған
актінің сапасына байланысты болады. Тексеріс актісі анықтамасы – бұл қаржы-
шаруашылық қызметінде ... ... жай ... ... ... объект жұмысының сапасы, заңдылығы, мақсаты, сәйкестігі туралы
дұрыс түйіндердің жиынағы болып табылатын құжат. Оның ... ... жою ... ... ... ұйғарымдар жасалынады,
кінәлі адамдарға шара қолданады.
3.5 Қаржылық бақылауды ұйымдастыру
Қаржылық ... ... көп ... оны ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері
айқын етіп анықтаумен, қаржылық бақылауды жүргізудің нысандары ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билік пен басқарудың
мына органдары жүргізеді: Президенттің аппараты, ҚР-сының ... ... ... ... ... ... жергілікті
әкімшілік органдар. Бақылаудың бұл ... ... ... ... жасау жөніндегі есеп комитеті де жүргізеді.
Құқықтық мемлекет құрылысының тұжырымдамасын негіздей отырып қаржылық
бақылауды жүзеге асыраудағы ... ... рөлі ... ... ... ... ретіндегі ҚР-сы Парламентінің функциясы
және бақылаудың тиісті түрі – ... ... ... ... Бұл ... объектісі:
Мемллекеттік бюджеттің шығыстарын шамдандыратын кез келген шараларды
бекіткен кездегі;
Бюджеттегі шығыстардың қабылданған заңдардың мақсаттарына сәйкестігін
тексеру ... ... ... ... ... ... ... Парламенті мыналарға бақылауды жүзеге асырады:
Бюджет ресурстарының тусу көздеріне, оларды үкіметтің де, заңнамалық
органның да үнемді пайдалануына; ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... кәсіпорындардың жұмыс
тиымділігіне, мемлекеттік ... ... ... ... ... қорлар қаражаттарының пайдаланылуына;
әр түрлі партиялары қоса, қоғамдық ұйымдардың ақшалай табыстарының
көздеріне, жарғылық мақсаттарға сәйкес бұл қаражаттарды ... ... ала ... ... мақсаты осы нақты саяси,
экономикалық және әлеуметтік жағдайлардағы қарастырылған шығыстардың жалпы
тұтастығын ... ... ... ... жасалуына тексеріс сметаларға
кіріктірілген цифраладың дұрыстығын белгілі бір тұрғыдан қарай ... ... ... ... ... ... және ... туралы қабылданған заң бойынша қаражаттарды иеленушілердің есебін
тексерген кезде әсіресе кейінгі келесі бақылауды жүзеге асыруы ... ... ... ... ... ... ала бақылау болып тиіс. ҚР-
сының Парламентінде екі ...... пен ... ... жұмыс
органдары – экономика, қаржы және ... ... ... бар. ... заң-жоба жұмыстарын, палаталардың құзырына қатысты мәселерді алдын
ала қарау және ... ... ... қызметінің сферасында
мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... мәселелері бойынша сараптамалық бағалаулар мен қортындыларды
шаралар қабылдау үшін ... ... ...... ... Республика үкметіне жібереді.
Ел басының жарлықтарының, қаулыларының және өкімдерінің атқарылуын
бақылауды ұйымдастыру, аталған актілердің талаптарын ... ... үшін ... ... мақсатында Президент аппаратында
жұмыс істейтін ...... ... бар. ... ... ... ведомостардың, жергілікті әкімшіліктердің ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге
асырады. Аппарат Президентке ашылған кемшіліктер мен бұзушылықтарды жою
жөнінде ... ... ... ... отырады, Президент актілерін
тиісті тәртіппен ... ... ... ... ... жөнінде
ұсыныстар жасайды; Президент актілерінің атқарылмауына немесе ... ... ... туғызатын ашылған бұзушылықтарды,
себептерді және талаптарды жою жөніндегі ұсыныстарды қарау үшін ... ... ... басқарудың басқа органдарына табыс етіп
отырады. өзінің функцияларын жүзеге ... ... ... басшылары мен лауазымды адамдарынан қажетті ақпараттарды алуға
тиісті өкілеттік берілген.
Республикалық бюджеттің атқаратын бақылау жөніндегі есеп ... ... ... ... ... және есеп ... мемлекеттік қаржылық
бақылаудың жоғары органы табылады.
Республикалық бюджеттің атқарылуына бақылау жасау жөніндегі ... ... ... мен ... ... ... ... атқарылуы жөніндегі заңдар мен ... ... ... бақылау жасау;
Республикалық бюджеттің атқарылуымен байланысты мәселер ... ... ... орындау;
Мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінің республикаліқ бюджеттің
түсімдері мен оның шығыстарын атқару сәйкестігіне, қаржы есептемесі ... ... ... ... ... және ... қаржыландыруға бөлінетін республикалық бюджет қаражатының
пайдаланылу ... ... ... ... асыру;
ҚР-сының Парламентіне қарауға республикалық бюждеттің орындалуы туралы
есепті тапсыпу және т.б.
ҚР-сының Үкметіне бақылау сферасында кең өкілеттіктер берілген. Үкімет
республика ... ... ... ... ... ... ... аймақтардың даму бағдарламаларын, инвестициялық
қызметтің маңызды бағыттарын жасап, қарау процесінде ... ала ... ... ... ... орындау барысында Үкімет олардың
жүзеге ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың толымдылығына ағымдағы бақылау жасайды.
Республика Үкіметі мемлекеттік ... ... мен ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
өздерінің өкіметтігіне қарай бақылау функцияларын жергілікті жердегі
атқарушы органдар орындайды, олар негізінен бюджеттерді, олардың атқарылуы
туралы есепті ... және ... ... ... ... ... ... оның Қаржылық бақылау комитеті және мемлекеттік
сатып алу ... және ... ... ... ... қаржы саласын тексереді. Олар жоспар, смета және қаржы тәртібінің
сақталуын, кірістерді есептеудің дұрыстығын, ... және ... ... қаражаттары жұмсалуының заңдылығы мен мақсатқа
сәйкестілігін, бухгалтерлік есеп-қисаптың және ... ... ... Қаржылық бақылау комитетінің маңызды функциясы бірлескен
және ... ... ... ... ... болып табылады.
Экономика мен қаржы қызметі сферасында қаржы тәртібін сақтауға ҚР-
сының экономикалық және ... ... ... ... ... полициясы) де қатысады.
Агенттік органдарының негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
1. ... ... ... ... ... қызмет субъектілерінің, қоғам мен мемлекеттің ... мен ... ... ... салықтарды төлеуден жалтарынуға байланысты қылмыстардың. Экономика
мен қаржы саласындаға өзге де қылмыстар мен ... ... алу, ... ... ... ... ашу және ... экономика саласындағы сыбайлас жемқорлық пен қылмысқа қарсы күрес
ісінде мемлекеттік саясатты әзірлеуге және іске ... ... ... ... құрауына жатқызылған мәселелер бойынша
халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру.
Агенттіктің аумақтық және мамандандырылған органдары тиісті ... ... ... ... ... ... ... асырады.
Қаржы органдары жүргізетін бақылау барлық нысанда жүзеге асырылады
және де алдын ала және ... ... оның ... нысаны болып
табылады. Бақылаудың негізгі әдістері тексерулер және есептемені шоттық
тексеру. ... ... ... тексерісе ревизиялық бригадалар
құрамында тартылады.
Ведомстволық ... ... ... ... ... ... басқармалары мен бөлімдері
ведмостволарға қарасты кәсіпорындарға, ұйымдарға, ... ... ... ... алдын ала, ағымдағы және кейінгі бақылау
нысанында жүзеге асырылады. Бақылаудың ... ... ... жоспарларының
жобаларын қарау, тексерістер мен тексерулер болып табылады. Бақылау
объектісі ақша ... ... ... болады.
Ішкішаруашылықтық бақылауды шаруашылық жүргізуші ... ...... ... ... және ... Бұл орайда бас бухгалтер маңызды рөл ... Әр ... ... ... ... ... ... асыру үшін бұл қызметтерден басқа ...... ... ... ... ... ... және ақысыз нгеізде топтар,
жекеленген ... ... ... ... ... шаруашылық
жүргізуші субъектілердегі, ведомстволардағы әкімшіліктің ... ... ... бақылауы жатады. Бақылау объектісі –
табысты алу көздерін және жарғылық міндеттерге ... оның ... ... жалпы экономиканың, жеке шаруашылық ... ... ... қоғам дамуының басқа кезеңдерінен де үлкен
дәрежеде қажетсінетінін шет ... ... ... ... ... отыр.
Мемлекеттің алдында жан-жақты, жүйелі, кешенді бақылауды, соның
ішінде қаржылық бақылауды да ұйымдастыру міндеті туып ... Бұл ... ... ... мен олардың қаржы-шаруашылық қызметінің барлық
жақтары қаржылық ... ... тиіс ... білдіреді. Қойылып
отырған міндетті іске асыру үшін қаржылық бақылау мына ... ... ... ... аудиторлық бақылауды дамыу;
Түрлі бақылаушы органдар мамандарының еңбегін компьютерлендіру;
Бавқылаудың органдарының қызметін үйлестіру және басқалары.
Қорытынды
Сырттан ... ... ... макроэкономикалық кезеңінде де
мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының бірі ... қала ... ... ... ... ... әлде де ... ... ... ... сипаты болып табылады. Сондықтан ... ... ел ... дамыту кепілдіктерін іздестіру
және соларды іске қосуға талпыныс жасауы уақыт талабынан туындаған ... ... ... ... ... ... ... жыл мерзім ішінде
республика аталмыш проблеманы шешу орайында бір ... ... ... ... ... ... жан-жақты қаржы саласымен, оны
қорландырумен, жинақталған қорларды бөлумен, одан әрі бірінші және екінші
мәрте ... ... ... ... ... реттілікті, заңдылықты жолға қоятын заңдар
қабылданды. Қазіргі ... ... ... ... ... жуық ... ... іске асырылып жатыр. Қазақстан 1992
жылдан бастап көптеген халықаралық қаржы-экономикалық ... ... ... инвестициялық самиттерге, несие беруші донор елдердің
консультативтік кеңестеріне қатысып ... ... ... ... ... ... де ... жүр. Бұның өзі инвестициялар әлеміндегі
Қазақстанның абырой-беделін көтере түсетіндігіне сөз жоқ.
Қазіргі кезеңде қандай мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе қаржы қатынастары жиынтығынан
және оны реттейтін институттардан тұрады. ... ... ... ... орын алатын жалпыэкономикалық қатынастардың құрамды бөлігі.
Мемлекет қаржы ... ... ... ... және ... салалардың
алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап, пайдаланады.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1991-2000 жылдардағы Қазақстан-Ресей қарым-қатынастары34 бет
XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастары76 бет
XVI-XVIII ғғ. Қазақ-Орыс қарым-қатынастарының зерттелуі мен елшіліктер тарихы10 бет
XVII – XVIIIғғ. Қазақ-жоңғар қарым-қатынастары16 бет
XVII-ші ғасырдың соңы – XVIII ғасырдың ортасына дейінгі қазақ-қалмақ қатынастары79 бет
«Қазақстан Республикасында көші-қон қатынастарын реттеудің мемлекеттік-құқықтық негізі» тақырыбына69 бет
Азаматтық іс-жүргізу құқық қатынастарының алғышарттары23 бет
Азаматтық құқық қатынастары56 бет
Азаматтық құқық қатынастары туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь