Құстың жұқпалы ларинготрахеитіне қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар

Нормативтік сілтемелер
Белгілер мен қысқартулар
Анықтамалар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1 Негізгі бөлім ... ... ... ... 10
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ветеринария туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.2Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық Департамент туралы ереже ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.3Жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.4 Құстың жұқпалы ларинготрахеит ауруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
1.5 Құстың оба ауруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
1.6 Індет ошағын жою шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3 Техникалық қауіпсіздік ... ... ... ... .29
Қорытынды ... ... ... ... .30
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу шараларын ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды жою жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
- ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны анықталған.
- ветеринариялық препараттарды өндіруде барлық потенциалдық өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет көрсету нарығына ветпрепараттарды жеткізуде бәсекелестік ортасы кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы қабылданған заңға қарама-қайшылық туғызады және ол 2002 жылдың 10 шілдесінде жаңа талаптарға сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының себебі болды.
- жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты - ветеринарлық-санитарлық жағдайды жақсарту, жануарлар өнімдерін, шикізаттардың және ветеринарлық қадағалаудан өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін, халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
1 Сайдулдин Т. Ветеринарлық індеттану: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Сайдулдин Т. Алматы, 1999. -112б.
2 Кононов И.В. Ветеринарлық анықтама: /Кононов И.В. Мәскеу, «Колос» баспасы, 1972.-156б.
3 Бердімұратов Ж. Ірі қара аурулары: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Бердімұратов Ж. Алматы, Қайнар, 1976. - 164б.
4 Әмірбек Е. Жануарлар ауруының клиникалық диагностикасы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Әмірбек Е. Алматы- 2006. -171б.
5 Ілиясов Б.К. Алғашқы ветеринарлық жәрдем: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін, /Ілиясов Б.К. Алматы - 2001.-134б.
6 Төлеуіш Ж. Малың аман болса, май ішесің /Төлеуіш Ж. Шымкент-2007.-162б.
7 Қасымов Е.И. Індеттану және инфекциялық аурулар ветеринария – санитария негіздерімен: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Қасымов Е.И. Алматы - 2006.- 152б.
8 Конопаткин А.А. Эпизоотология и инфекционные болезни животных: учебник для вузов /Конопаткин А.А. Москва, Колос , 1984.-139б.
9Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 131б.
        
        ‎      ‏ Аннотация
... ісін ... ... ... ... ларинготрахеитіне‭ ‬қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар‭» ‬тақырыбы бойынша жазылған курстық жұмыс‭ ‬31‭ ‬беттен‭ ‬тұрады.
Курстық жұмысында кіріспе,‭ ‬негізгі бөлімі,‭ ... ... ... ... ... бөлімі‭ ‬және пайдаланылған әдебиеттер тізімі қамтылды.

Белгілер‭ ‬мен‭ ‬қысқартулар
Г-грамм
Сағ-сағат
Мм-миллиметр
Квт-киловольт
Кг-килограмм
ОС-градус
Мкм-микрометр
Км-километр
Т-тонна
М/с-метр/секунд
млн‭ ‬-‭ ‬миллион
т.б.‭ ‬-‭ ‬тағы басқа.
... ... мен ... ... ... ... бөлім‭ ‬................10
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ветеринария туралы заңдарды бұзғаны үшін ... ... Ауыл ... ... ... ... туралы ереже.........................................................11
1.3Жануарлар ауруларының,‎ ‏оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою...............................................................15
1.4‎ ‏Құстың‭ ‬жұқпалы ларинготрахеит‭ ... ... ... ауруы................................................................................................20
1.6‎ ‏Індет ошағын‭ ‬жою шаралары............................................................................22
2‎ ‏Өзіндік ... ... ... ... ... ‬сілтемелер
Осы‭ ‬курстық жұмыста‭ ‬келесі‭ ‬нормативтік‭ ‬құжаттарды‭ ‬қолдануға‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Негізгі‭ ‬жазбалар.
МЖМБС‭ ‬2.301‭ ‬-68‭ ‬КҚБЖ‭ (‬ЕСКД‭)‬.Форматтар.
МЖМБС‭ ‬2.601‭ ‬-2006‭ ‬КҚБЖ‭ (‬ЕСКД‭)‬.‭ ‬Пайдалану‭ ‬құжаттары.
МЖМБС‭ ‬2.304-81‭ ‬КҚБЖ‭ ... ... ... ... ‬КҚБЖ‭ (‬ЕСКД‭)‬.‭ ‬Схемалар.Түрлері‭ ‬мен‭ ‬типтері.‭ ‬Орындауға‭ ‬қойылатын‭ ‬жалпы‭ ‬талаптар.
МЖМБС‭ ‬2.321-84‭ ‬КҚБЖ‭ ... ... ... ‬-‭ ... термометр
‎ ‏МЖМБС‭ ‬1770-74‭ ‬-‭ ‬Мөлшерлі лабораториялық шыны ыдыстар.‭ ‬Цилиндрлер,‭ ‬мензуркалар,‭ ‬колбалар,‭ ‬пробиркалар
МЖМБС‭ ‬5556-81-‭ ‬Гигроскопиялық ... ... ... ... ... ... ‬-‭ ‬Этил спирті.‭ ‬Техникалық‭ ‬жағдайлар.
‎ ‏МЖМБС‭ ‬6709-72‭ ‬-‭ ... су.‭ ... ... ... ... ыдыстар және қондырғылар.‭ ‬Шынылы,‭ ‬фарфорлы.‭ ‬Техникалықжағдайлар
МЖМБС‭ ‬24861-91‭ ‬-‭ ‬Бір реттік инъекциялы шприцтер
МЖМБС‭ ‬26678-85‭ ‬-‭ ‬Тоңазытқыштар және мұздатқыштар.‭ ‬Жалпы ... ... ... ‬-‭ ... препараттар
Анықтамалар‭
Осы‭ ‬курстық жұмыста‭ ‬ төмендегі‭ ...... ... қарсы шара‭
Дератизация‭ –‬кеміргіштерге қарсы шара
Инактивация‭ –‬вирустардың жұқпалылығын әлсірету
Иммунитет‭ –‬организмнің жұқпалы ауруларға қарсы тұру ... ‬-‭ ... ... ‬-‭ ‬өлі етке айналу
Этиотропты‭ ‬ем‭ ‬-‭ ‬аурудың себебіне‭ ‬/этиологиялык ... ... оның ... ... ... ... ауырған жануардың жағдай‭ ‬-‭ ‬күйіне байланысты,‭ ‬дененің қызметін қалпына келтіру мақсатында пайдаланылады.
... ... ... ... және ... ... атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
кафедрасы
‎___________________________________‏пәні бойынша‭
Курстық жұмыс
Пәні‭ _______________________________________________________
Жұмыс‭ ‬тақырыбы:‭_____________________________________________
Мамандығы:‭_________________________________________________
Орындаған‭ ... аты ... ... ... ... ... ... ‬атағы‭)
Жұмыс‭ ____________
бағасы
бағасына қорғалды
‎«_____»________‏2016ж.
Норма бақылау:
‎_______________
қолы,‭ ‬аты‭ –‬жөні‭
Комиссия:
‎_______________
қолы,аты‭ –‬жөні‭
_______________
қолы,аты‭ –‬жөні
Шымкент‭ ‬2016ж.
... ‬7.‭ ‬05‭ ... ... Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
‎______________________________‏кафедрасы
«Бекітемін‎» ... ... ... ___________________________________‏пәні бойынша ... ... ... ... ‏тақырыбы‭ ______________________________________________
Бастапқы мәліметтер‭ ____________‬______________________________

Курстық жұмыстың мазмұны
Орындалу‭
мерзімі
Көлемі‭
(парақ саны‎)
1
2
3
4
5
6
Ұсынылған әдебиеттер:‭ ... ... ... ... ‬қорғау күні‭________________
Жұмыс жетекшісі‭ _________________________________________________
(қызметі,‎ ‏тегі,аты‭ –‬жөні,‭ ‬қолы‭)
Тапсырманы орындауға қабылдаған‭_______________________________‬
( ... ... ... ... ... ... ‬10‭ ‬жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған ... ... ... ... және ... ... ... қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады.‭ ‬Ол жеке ... ... ... ... болады.
Осы жағдайлар‭ «‬Ветеринария туралы заңның‭» ‬талқыланып,‭ ‬1995‭ ‬жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол ... ... ... жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды.‭ ‬Ол елімізде ветеринарияның бір ... жеке ... ... жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала ... ... ... көңіл бөледі:
мемлекеттік қадағалау,‭ ‬бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін ... ... ... ... ‬Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды.‭ ‬Ол мемлекетегі қызметтегі ... ... ... және ... ... аумақты қамтыды.‭ ‬Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
ветеринариялық ... ... ... ... ... ... ... ‬бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу шараларын ұйымдастыру және карантин қойылатын ... ... жою ... ... қосылмаған.
ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны анықталған.
‎ ‏ветеринариялық препараттарды өндіруде барлық потенциалдық өндірушілердің байланысын ... және ... ... ... ... ... жеткізуде бәсекелестік ортасы кеңейтілген.
осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі‭ ‬1995‭ ‬жылы қабылданған заңға қарама-қайшылық туғызады және ол‭ ‬2002‭ ‬жылдың‭ ‬10‭ ... жаңа ... сай ... «‬Ветеринария туралы заңды‭» ‬қайта талқылап,‭ ‬қабылдануының себебі болды.
жаңа‭ «‬Ветеринария туралы заңның‭» ‬мақсаты‭ ‬-‭ ‬ветеринарлық-санитарлық жағдайды жақсарту,‭ ‬жануарлар өнімдерін,‭ ‬шикізаттардың және ... ... ... ... ... ... ... адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау,‭ ‬сонымен қатар бірінші,‭ ‬экономикалық орталық құру.
мемлекеттік қадағалау қызметін жақсарту үшін бір жағынан ветеринарияның ... ... ... ... құрылуы‭; ‬ал екінші жағынан мемлекеттік қадағалау‭ ‬пунктерінде‭ ‬тексерілетін жүктерді дайындау,‭ ‬өңдеу,‭ ‬сақтау жұмысымен айналысатын бүкіл ... ... ... субъектілерді қамтиды және мемлекеттік ветбөлімнен ауыл аймағына дейін инсректорлық вертикаль құрылады.
заңның халықаралық ветеринарлық талаптарға жауап ... ... ... ... ... ... ... кіруіне себеп болады.‭
Табиғи жағдайда жұқпалы ларинготрахеитке тауық,‭ ‬қырғауыл,‭ ... ... ... ... ... ... ... дейін және сирегірек одан да ересек кезінде шалдығады.
Аурудың таралуының негізгі көзі‭ —‬кеңірдектен ағатын затпен вирусты сыртқы ... ... ... ауру құс.‭ ‬Сондай-ақ ларинготрахеитті көп жағдайда осы аурудан жазылған құс ... ... құс дені сау ... ... ... ауру ауа арқылы,‭ ‬сондай-ақ микроб түскен‭ ‬азық,‭ ‬су,‭ ‬құрал-жабдық және басқалар‭ ... ... ... орта есеппен‭ ‬4‭—‬күн‭ (‬кейде бұдан қысқарақ‭ —‬күн немесе ұзағырақ‭ —‬күн‭)‬.‭ ... мен ... ... ... ... сай ... үш түрі ... ‬олар‭ —‬жай қабыну,‭ ‬қанталап қабыну және дифтериялық қабыну.
Курстық жұмыстың мақсаты‭ –‬құстың ларинготрахеит ауруына‭ ... ... ... ... ... ... бөлім‭
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ветеринария туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық
... ... ... ‏Мыналарды қаржыландыру республикалық бюджет есебінен жүзеге асырылады:
ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган мен оның ... ... ... ... ... ... мекемелерді‭ ‬ұстауға арналған шығыстар‭;
ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органдар бөлімшелерін ұстауға арналған шығыстар‭;
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және ветеринариялық препараттардың республикалық қорын сақтауды қоса алғанда,‭ ‬Қазақстан Республикасының үкіметі бекітткен тізбе бойынша жануарлардың аса қауіпті ауруларының профилактикасы,‭ ... және ... ... және ... ... ... ... төндіретін алып қойылған жануарларды,‭ ‬жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты жою‭;
алып қойылатын және жойылатын ауру ... ... ... ... мен ... иелеріне олардың құнын өтеу‭;
ветеринарияда пайдаланатын сақтаулы микроорганизмдер ... ... ... ... арналған шығыстар‭;
Қазақстан Республикасының бюджет заңдарына сәйкес өзге де ветеринариялық іс-шаралар.
Табиғи монополялар субъектілерінің қызметін ... мен ... ... ... ... ... орган белгілеген тәртіппен мемлекеттік ветеринариялық қадағалау объектілері иелерінің есебінен мынандай ветеринариялық іс-шаралар ... ... ... пен ... ... байқаудан өткізу,‭ ‬серияларын бақылау және оларға тіркеу сынағын жүгізу‭;
ауылшаруашылық ... ... ... ... бақылайтын жүктерді өндіру,‭ ‬дайындау,‭ ‬сақтау,‭ ‬өңдеу және өткізу жөніндегі ұйымдарды бірдейлендіру рәсімі‭;
базарлардағы ... ... ... ... ... ... шекарадағы вет.‭ ‬бақылау бекеттеріндегі дезинфекцияны қоспағанда‭);
жануарлардың Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен тізбеге енгізілген аса қауіпті ауруларын қоспағанда,‭ ‬жануарлар ауруларын емдеу,‭ ‬олардың ... ... және ... ... ... ... ... заңдарында белгіленген тәртіппен республикалық бюджеттің кірісі есебіне аудара отырып,‭ ‬ветеринариялық-санитариялық қорынтынды мен ветеринариялық куәліктің бланкілерін беру.
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарын ... үшін ... ... ... ... ... ... кінәлі тұлғалар Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес жауапты болады.
Айыппұлдар салу не өзге де жаза қолдану кінәлі тұлғаларды Қазақстан Республикасының азаматтық ... ... ... ... өтеуден босатпайды.
Осы заңды қолданысқа енгізу тәртібі
Осы заң ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасы Президентінің‭ «‬Мал ... ... ... ... ... ... ... күші бар Жарлығының‭ (‬Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы,‭ ‬1995ж.‭ №‬14‭ ‬құжат‭; ‬Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы,‭ ... ... ... ... ... ... ‬443-құжат‭) ‬күші жойылсын деп танылсын.
1.2Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық Департамент туралы ереже
Жалпы ережелер
Қазақстан ... Ауыл ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі құзіретінің шегінде арнайы атқарылушылық және бақылау-қадағалау функцияларын,‭ ‬сондай-ақ мал дәрігерлігі саласында ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ведомствасы болып табылады.
Департамент өз қызметін Қазақстан Республикасының конститутциясына,‭ ‬заңдарына,‭ ‬Қазақстан Республикасының Президентінің,‭ ... ... ... де нормативтік құқықтық актілерге,‭ ‬сондай-ақ осы ережеге сәйкес жүзеге асырылады.
Департамент мемлекеттік мекеменің ұйымдастырушылық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады,‭ ... ... ... ... ... ... мен ... ‬белгіленген үлгідегі бланкілері,‭ ‬сондай-ақ заңдарға сәйкес банктарда шоттары болады.
Департамент азаматтық-құқықтық ... өз ... ... ... ... ... оған ... берілсе,‭ ‬мемлекеттің тарапынан азаматтық-құқықтық‭ ‬қатынастардың тарабы болуына ... ... өз ... ... ... ... ... тәртіппен республиканың аумағында міндетті күші болатын бұйрықтар шығарады.
Департаментінің құрылымын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.‭ ... ... ... штат саны ... шегінде Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі бекітеді.
Департаменттің заңды мекен-жайы:
473000.‎ ‏Астана қаласы,‭ ... ... ... ... толық атауы-‭ «‬Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық қадағалау ... ... ... ... ... құрылтай құжаты болып табылады.
Департаменттің қызметін қаржыландыру тек республикалық ... ... ... ... ... ... ... міндеттерді орындау тұрғысында кәсіпкерлік субъектілерімен шарттық қатынастарға түсуге ... ... ... заң ... ... әкелетін қызметті жүзеге асыру құқығы берілсе,‭ ‬онда мұндай қызметтен алынған кірістер мемлекеттік бюджеттің кірісіне ... ... ... ... ... ... ... міндеттері:
1‎) ‏жануарлар менқұстардың аса қауіпті әрі карантинді жұқпалы және паразиттік ауруларының алдын алу және ... жою ... ... ... ... және іске ... меншіктіктің барлық нысандарындағы‎ ‏заңды және жеке тұлғалардың мал дәрігерлігі ережелерін сақтауы және мал дәрігерлігінде биологиялық,‭ ‬химиялық,‭ ... да ... ... ... ... ... ... мал дәрігерлігі саласында мамандар даярлау,‎ ‏мал дәрігерлік препараттарын шығару және мал дәрігерлігінің проблемалары бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу ... ... ... ... және ... ... қатысу‭;
) республиканың аумақтарын басқа мемлекеттерден жануарлар ауруларының әкелінуінен қорғау,‎ ‏оның ішінде ... және ... ... мал ... ... ... ету‭;
) өнімнің,‎ ‏жануар тегінен шыққан шикізаттың сапасын мал дәрігерлік-санитарлық бақылауды қамтамасыз ету‭;
) мал дәрігерлік-санитарлық тұрғыдан қоршаған табиғи ортаның ... ... алу ... ... ... ... ... сәйкес заңдарда белгіленген тәртіппен мынадай функцияларды жүзеге асырады:
‎) ‏мал дәрігерлік қызыметті лицензиялауды жүзеге асырады‭;
) жануарлар ... ... алу және ... жою ... ... мониторингін,‎ ‏оларды болжауды,‭ ‬әзірлеуді ұйымдастырады,‭ ‬жануар тегінен жасалған өнімдер мен шикізаттарға мал дәрігерлік-санитарлық сараптама жүргізудің ... ... ... аса қауіпті жұқпалы ауруларының тізбесін жасайды және оны Үкіметке бекітуге ұсынады‎;
) жануарларды аса қауіпті жұқпалы аурулармен ауырған жағдайда,‎ ‏оларды ... ... ... ... ... ... ... туралы барлық заңды және жеке тұлғалардың орындауы үшін міндетті нұсқау береді‭;
) санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдармен өзара іс-қимылды халықты жануарлар мен ... ... ... ... ... етуді және жануар тегінен жасалған азық түліктермен уланудың алдын алуды жүзеге ... мал ... ... мен ... ... ... ... мал дәрігерлік-санитарлық,‭ ‬эпизоотияа қарсы іс-шаралар жүргізілгенге дейін мал өсіру объектілерін пайдалануды,‭ ‬ет және сүт ... ... ... ... азық-түліктер мен шикізаттарды қайта өңдеу және сақтау жөніндегі ұйымдастыруды тоқтата тұрады‭;
) жануарлардың ауруына байланысты мал дәрігерлік статистикасын ... ... пен ... нысандарын жетілдіру жөніндегі ұсыныс енгізеді‭;
) заңды және жеке тұлғалардың мал дәрігерлік алдын алу ... ... ... ... ... мал ... ... сақтауын бақылайды,‭ ‬Қазақстан Республикасының мал дәрігерлік заңдарын бұзуды болдырмау жөнінде шаралар қабылдайды‭;
) республиканың аумақтарын шет ... ... ... ... ... қорғау жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылайды‎;
) шекаралық және көліктік мал дәрігерлік бақылау ... ... ... мал дәрігерлік бақылауды,‎ ‏жануар тегінен жасалған азық-түліктер мен шикізаттардың,‭ ‬жемшөптің,‭ ‬биологиялық,‭ ‬химия-фармацевтік ... және ... да ... жүктердің импортын,‭ ‬экспортын,‭ ‬транзитін және республианың ішінде тасымалдануын,‭ ‬мал айдауды қадағалауды жүзеге ... өз ... ... мал ... ... нормативтік құқықтық актілерді бекітеді‎;
) лобаратория ісі және жануарлар мен құстар ауруларының диагностикасын жетілдіру жөніндегі іс-шараларды ... ... ... және ... мал ... ... ‏аспаптарына,‭ ‬құралдарына,‭ ‬мал азығын қосымшаларға тіркеу куәліктерін береді және оларға арналған нормативтік-техникалық құжатаманы ... ... ... және ... ... ... мал өсіру фермаларын,‎ ‏жануарларды сою және жануар тегінен шыққан шикізаттарды қайта ... ... ... ... және ... салудың жобаларына,‭ ‬көрсетілген объектілердің және жануарларға арналған су қорғандарының құрылысын салу үшін жер ... ... ... ... ... ... ... мал дәрігерлігі және мал дәрігерлік-санитарлық оқу-ағарту жұмыстары саласында насихатты ұйымдастыру‎;
) республикалық бюджеттен мал дәрігерлік алдын алу,‎ ‏эпизоотикаға қарсы және ... ... ... ... қаражатың мөлшерлері туралы ұсыныс енгізеді‭;
) мал дәрігерлігі қызыметін ұйымдастырудың отандық және шетелдік тәжірибесін зерделейді,‎ ‏ұсыныстар ... және өз ... ... таяу және алыс ... мал ... ... ... жүзеге асырады‭;
) Қазақстан Республиккасының заңдарында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады.
.Департаменттің негізгі ... іске ... және ... ... ... ... үшін заңдарда белгіленген тәртіппен:
‎) ‏өз құзіретінің шегінде орындау үшін міндетті нормативтік құқықтық актілер шығаруға‭;
) республикалық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жарғыларын бекітуге,‭ ‬оларға қатысты мемлекеттік меншіктік құқығы субъектісінің функцияларын жүзеге ... ... ... ... ... ... үшін ... органдар мен өзге де ұйымдардан қажетті ақпараттар сұратуға және алуға‎;
) өз ... ... ... жүзеге асыруға‎;
) өз құзіретінің шегінде мемлекеттік меншіктегі мүлікті пайдалануды ... ... ... барлық нысандарындағы ұйымдардың мал дәрігерлігі заңдарының нормаларын орындауын тексеру мақсатында оларды тексеруді жүргізуге‎;
) заңды және жеке ... ... ... және ... да мал ... ... ... және мал дәрігерлік-санитарлық ережелердің бұзылуын жою туралы талаптар қоюға,‎ ‏сондай-ақ қойылған талаптардың орындалуын бақылауға алу‭;
) мал дәрігерлік-санитарлық ережелер мен ... ... жол ... лауазымды тұлғалар мен азаматтарды әкімшіліктік жауаптылыққа тартуға,‎ ‏оның ішінде айыппұл санкцияларын қолдануға‭;
) эпизоотикаға қарсы іс-шаралар мен жануарлар ауруларының ... ... ... ... ... ... биологиялық,‎ ‏химиялық,‭ ‬фармацевтік,‭ ‬жемдік үстемелер мен мал дәрігерлігі мақсатына арналған басқа да препараттарды өндірді және пайдалануды ... ... ... өзге де ... ... ... құқығы бар.
3.Департаменттің мүлкі
13.Департаменттің жедел басқару құқығында оқшауланған мүлкі болады.
.Департаментке бекітіліп берілген мүлік республикалық меншікке жатады.
.Департаменттің өзіне бекітіліп ... ... ... ... шығаруға немесе оған өзгеше тәсілмен билік етуге құқығы жоқ.
Департаментке заңдарда белгіленген жағдайларда және шектерде мүлікке ... ету ... ... мүмкін.
Департаменттің қызметін ұйымдастыру
16.Департаментті Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... ... Төраға басқарады.
Департамент төрағасының Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі ... ... және ... ... ... ... ... ‬сондай-ақ Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік мал дәрігерлігі инспекторы болып табылады,‭ ‬ал оның орынбасарлары,‭ ‬сондай-ақ Қазақстан Республикасы Бас ... мал ... ... ... болып табылады.
.Департаменттің төрағасы Департаменттің жұмысын ұйымдастырады және оған басшылық жасайды және Департаментке ... ... ... және оның өз ... ... асыруы үшін жеке жауаптылықта болады.
.Төраға осы мақсатта:
-өзінің орынбасарлары мен ... ... ... ... ... мен ... айқындайды‭;
-заңдарға сәйкес Департаменттің қызыметерлерін,‎ ‏Департаменттің аумақтық органдарының басшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады‭;
-заңдарда ... ... ... ... ... жаза қолданады‎;
-бұйрықтарға қол қояды‎;
-департаменттің құрылымдық бөлімшелері туралы ережені бекітеді‎;
-мемлекеттік органдарда,‎ ... де ... ... ... ... ... сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Департаментті қайта ұйымдастыру және тарату
Комитетті қайта ұйымдастыру және ... ... ... ... ... жүзеге асырылады‭ [‬9‭]‬.
1.3Жануарлар ауруларының,‎ ‏оның ішінде жануарлар мен ... ... ... ... алу және ... жою
Жеке және заңды тұлғалардың жануарлар ауруларының,‭ ‬оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ ... ... алу ... міндеттері
Жеке және заңды тұлғалар:
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдармен белгіленген ... ... ... ... және ... ... ‬қадағалау бақылайтын жүктердің‭ ‬қауіпсіздігін‭ ‬қамтамасыз ететін ветеринариялық ережелерді сақтай отырып,‭ ‬ветеринариялық және‭ ‬әкімшілік-шаруашылық іс-шараларды жүзеге асыруға‭;
Зоопарктердегі,‭ ‬цирктердегі,‭ ‬омарталардағы,‭ ‬аквариумдардағы жануарларды‭ ... ... ... ... ... мен нормативтерге сәйкес‭ ‬ұсталуын,‭ ‬өсірілуін және пайдалануын жүзеге асыруға‭;
Аумақты,‭ ‬мал шаруашылығы‭ ‬қора-жайларын,‭ ‬сондай-ақ ... ... ... ... мен ... ... және‭ ‬өндеуге арналған‭ ‬ғимараттарды ветеринариялық-санитариялық ережелер мен нормативтерге сәйкес‭ ‬ұстаған,‭ ‬қоршаған ортаның ластануына жол бермеуге‭;
Мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау ... ... ... ... ... ‬дайындауға,‭ ‬сақтауға,‭ ‬өңдеу мен‭ ‬өткізуге байланысты мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау объектілерін орналастыру,‭ ... ... ... және пайдалануға беру кезінде,‭ ‬сондай-ақ оларды тасымалдау кезінде зоогигиеналық және ветеринариялық талаптарды сақтауға‭;
Ауылшаруашылық жануарларын бірдейлендіруді және ... ... ... ... ... етуді‭;
Мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау органдарына жаңадан сатып алынған жануарлар,‭ ‬туған ... ... ... мен ... ... ... ... олардың талап етуі бойынша диагностикалық зерттеулер мен вакцина егуді жүзеге асыру‭ ‬үшін жануарларды беруге‭;
Бірнеше жануар кенеттен‭ ‬өлген,‭ ‬бір ... ... ... ... ... ... және ветеринариялық‭ ‬мамандар келгенге дейін ауру деп күдік келтірген жануарларды ... ... ... ... ‬қолдануға‭;
Ветеринариялық инспекторларға мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау бақылайтын жүктерді ветеринариялық тексеру‭ ‬үшін кедергісіз беруге‭;
Ветеринариялық инспекторлардың жануарлардың және ... ... ... ... мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау бақылайтын жүктерді залалсыздандыру,‭ ‬өңдеу жөніндегі талаптарын орындауға‭;
Союдың алдында ветеринариялық тексеру жүргізбей жануарларды‭ ‬өткізу‭ ‬үшін союға және ... ... ... мен ... ... ... ... ‬өткізуге жол бермеуге‭;
Ветеринариялық мамандарға‭ ‬өздерінің‭ ‬қызметтік міндеттерін орындауына ... ... ... ... ... ... ... ‬құжаттаманы ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік органмен келісуге міндетті.
Ветеринариялық іс-шаралар
1.Ветеринариялық іс-шаралар:
ануарлар мен ортақ ауруларды‭ ‬қоса алғанда,‭ ‬жануарлар ... ... ... мен азықтан улануының алдын алу,‭ ‬жануарлардың,‭ ‬жануарлардан алынатын‭ ‬өнімдер мен шикізаттың,‭ ‬ветеринариялық препараттардың,‭ ‬жемшөп пен ... ... ... ‬Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарының талаптарына сәйкестігін‭ ‬қамтамасыз ету ... ... ... ... аумақта‭ ‬өткізілетін іс-шаралар‭;
Шектеу іс-шараларын немесе карантинді‭ ‬қоса алғанда,‭ ‬жануарлардың аса‭ ‬қауіпті ауруларын жою және олардың таралуын ... алу ... ... ... ... ‬қолайсыз пунктте жүргізілетін іс-шаралар болып бөлінеді.
Ветеринариялық іс-шараларды‭ ‬ұйымдастыру мен жүзеге асыру тәртібін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік ... ... ... және ... ... оны орындауы міндетті болып табылады.
Шектеу іс-шаралары және ... ... ... ... жануарлардың жұқпалы аурулары пайда болған жағдайда,‭ ‬тиісті аумақтық бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторының нұсқауы бойынша,‭ ‬жергілікті атқарушы органның шешімімен белгіленеді.
Жануарлардың шектеу ... ... ... ... ... ауруының тізбесін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді.
Ветеринариялық іс-шаралары кешені‭ ‬өткізілген жағдайда,‭ ‬шектеу іс-шараларын немесе карантинді ... ... ... ... ... бас ... ... инспекторының‭ ‬ұсынуы бойынша жергілікті атқарушы орган‭ ‬қабылдайды.
Тиісті аумақтардың мемлекеттік ветеринариялық инспекторларының‭ ‬ұсынуы бойынша жергілікті атқарушы органның шешімімен карантин ... ... ... ... ... ... заңдарында көзделген жағдайларда шектеу іс-шаралары белгіленуі мүмкін.
Ветеринариялық препараттардың республикалық‭ ‬қоры
Індет ошақтарын жою және жануарлардың‭ ... ... ... ... ... ... аса‭ ‬қауіпті ауруларының таралу‭ ‬қауіпінің алдын алу кезінде пайдаланылатын,‭ ‬үнемі жаңартылып отыратын ветеринариялық препараттардың республикалық‭ ‬қоры ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде сатып алынған ветеринариялық препараттар көлемінен жасалады.‭ ‬Ветеринариялық препараттардың түрлері бойынша‭ ‬қордың нормативін ... ... ... мемлекеттік орган белгілейді.
Ветеринарялық препараттардың республикалық‭ ‬қорын‭ ‬қалыптастыру мен пайдалану тәртібін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді.
Ветеринариялық нормативтер
Ветеринариялық нормативтер‭ ... ... ... ... ... ‬ветеинариялық немесе ветеринариялық-санитариялық факторды жануарлардың және адамның денсаулығына,‭ ‬қоршаған ортаға‭ ‬қауіпсіздігі ... ... ... жол беруге болатын сандық немесе сапалық мәнін белгілейді.
Ветеринариялық нормативтер‭ ‬Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарына ... ... ... ... ... ... ... объективті және негізделген монитарингін жүргізу,‭ ‬ветеринариялық-санитариялық‭ ‬қолайлы жағдайда‭ ... ... ... ветеринариялық іс-шаралардың көлемі мен сипатын жоспарлау,‭ ‬сондай-ақ жануарлар ауруларының пайда болу,‭ ... және ... жою ... болжау‭ ‬үшін негіз болып табылады.
Ветеринариялық нормативтерді ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді және олар ветеринария саласындағы‭ ... ... ... жеке және ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау бақылайтын жүктерді алып‭ ‬қою,‭ ‬жою,‭ ‬залалсыздандыру(зарарсыздандыру‭) ‬және‭ ‬өңдеу
Жануарлардың және адамның денсаулығына‭ ‬қауіп төндіретін жануарлар,‭ ‬жануарлардан ... ... мен ... ... ... дәрежесіне‭ ‬қарай,‭ ‬ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган‭ ‬ұсынуы бойынша‭ ‬Қазақстан Республикасы‭ ‬Үкіметі бекіткен тәртіппен міндетті түрде алып‭ ... және ... ‬не ... ... ... түрде залалсыздандырылуға және‭ ‬өңдеуге тиісі.
Жануарлардың және адамның денсаулығына ерекше‭ ‬қауіп төндіретін жануарларды,‭ ‬жануарлардан ... ... мен ... ... ... алып‭ ‬қою және жою жүргізілетін жануарлардың аса‭ ‬қауіпті ауруларының тізбесін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның‭ ‬ұсынуы ... ... ... ... ... және ... денсаулығына ерекше‭ ‬қауіп төндіретін жануарларды,‭ ‬жануарлардан алынатын‭ ‬өнімдер мен шикізатты,‭ ‬ветеринариялық препараттарды,‭ ‬жемшөп пен жемшөптік‭ ‬қоспаларды ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін жануарлар ауруларының тізбесін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік ... ... және ... ... жануарлардың және адамның денсаулығына ерекше‭ ‬қауіп төндіретін жануарларды,‭ ‬жануарлардан алынатын‭ ‬өнімдер мен шикізатты алып‭ ... және жою ... ... ... ... ‬Қазақстан Республикасының‭ ‬Үкіметі белгілеген тәртіппен‭ ‬өтеттіруге‭ ‬құқығы бар.
Азаматтардың денсаулығын жануарлар мен ... ... ... ... ... ‬қадағалау бақылайтын жүктерді‭ ‬ұстауды,‭ ‬өсіруді,‭ ‬пайдалануды,‭ ‬өндіруді,‭ ‬дайындауды,‭ ‬сақтауды,‭ ‬өңдеуді,‭ ‬тасымалдау мен‭ ‬өткізуді жүзеге асыратын азаматтардың денсаулығын жануарлар мен адамға ... ... ... тәртібін‭ ‬Қазақстан Республикасының азаматтардың денсаулығын сақтау саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті орталық атқарушы органымен келісе отырып,‭ ‬ветеринария саласындағы ... ... ... ... ... ‬базарларды,‭ ‬мемлекеттік ветеринариялық‭ ‬қадағалау бақылайтын жүктерді‭ ‬өндіру,‭ ‬дайындау,‭ ‬сақтау,‭ ‬өңдеу және‭ ‬өткізу жөніндегі‭ ‬ұйымдарды бірдейлендіру
Ауылшаруашылық жануарлары ветеринария саласындағы ... ... ... ... тәртіппен жануарлар ауруларының класификациясы мен диагностикас жөніндегі ветеринариялық дауалаудың жүзеге асырылуын бақылау мақсатымен‭ ‬әрбір жануарға‭ ... ... ... беретіндей міндетті бірдейлендіруге тиіс.
Базарлар,‭ ‬жануарларды‭ ‬өндіру,‭ ‬дайындау,‭ ‬жануарлардан алынатын‭ ‬өнімдер мен шикізатты,‭ ‬ветеринариялық препараттардың,‭ ‬жемшөп пен жемшөптік‭ ‬қоспаларды ... ... ... ... ... ... ... ветеринариялық‭ ‬қадағалау бақылайтын жүктердің‭ ‬Қазақстан Респулликасының ветеринаария саласындағы заңдарының талаптарына сәйкестігін бақылау ... ... ... және ... ... ... ‬жануарлардан алынатын‭ ‬өнімдер мен шикізатты,‭ ‬ветеринариялық препараттарды,‭ ‬жемшөп пен жемшөптік‭ ‬қоспаларды сақтау,‭ ‬өңдеу ... ... ... ... бірдейлендіру тәртібін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді.
Ветеринария саласындағы‭ ‬ғылыми-зерттеулер және ветеринария мамандарын даярлау мен олардың біліктілігін арттыру ... ... ... ... ... ... ‬сондай-ақ ветеринария саласындағы‭ ‬ғылыми-зерттеулер жүргізілетін‭ ‬үй-жайлар‭ ‬мен аумақтарды‭ ‬қоса алғанда,‭ ‬ветеринария саласындағы‭ ‬ғылыми зерттеулер‭ ‬Қазақстан Республикасының‭ ‬ветеринария саласындағы заңдарының ... сай ... ... нәтижесінде‭ ‬әзірленген немесе жетілдірілген ветеринариялық препараттардың,‭ ‬жемшөп пен жемшөптік‭ ‬қоспалардың ветеринариялық нормативтерге сәйкестігін анықтау мақсатымен олар байқаудан‭ ‬өткізілуі ... ... ... ... ... ‬ғылыми-зерттеулер нәтижесінде,‭ ‬жануарлар ауруларының диагностикасы кезінде алынған штаммдарды ветеринарияда пайдаланатын сақтаулы микроорганизмдер штаммдарының‭ ‬Ұлттық‭ ‬коллекциясында сақталуы ... ... ... ... ларинготрахеит‭ ‬ ауруы
Қоздырғышы‭ —‬арнаулы сүзгіден өтетін вирус.
Ауруға бейімділік.‭ ‬Табиғи жағдайда ... ... ... ... ‬күрке тауық балапандары,‭ ‬әсіресе‭ ‬20‭—‬күндігінен бастап‭ ‬6‭—‬айлығына дейін және сирегірек одан да ересек кезінде шалдығады.
Аурудың шығуы мен жұғуы.‭ ... ... ... ... ... ағатын затпен вирусты сыртқы ортаға шығарып отыратын ауру құс.‭ ‬Сондай-ақ ... көп ... осы ... ... құс ... ... құс дені сау ... бірте ұсталғанда ауру ауа арқылы,‭ ‬сондайақ микроб түскен‭ ‬азық,‭ ‬су,‭ ‬құрал-жабдық және ... ... ... ‬Жасырын кезең орта есеппен‭ ‬4‭—‬күн‭ (‬кейде бұдан қысқарақ‭ —‬күн немесе ұзағырақ‭ —‬күн‭)‬.‭ ‬Көмекей мен кеңірдектегі морфологиялық өзгерістердің сипатына сай ларинготрахеиттің үш түрі ... ... ... қабыну,‭ ‬қанталап қабыну және дифтериялық қабыну.
Ішін жарып қарау.‭ ‬Жай қабыну болса,‭ ‬көмекей мен ... ... ... ... ... ... қабыну болса,‭ ‬көмекей мен кеңірдектің,‭ ‬ал кейде бронхтардың кілегейлі қабығы нүкте тәрізденіп қанталайды.‭ ‬Кеңірдектің кілегейлі қабығының үстінен,‭ ‬көбіне оның өн ... ... қан ... ... ... болса,‭ ‬кеңірдек пен көмекейдің кілегейлі қабығының бетін үлпек қабық басады,‭ ‬кейде бұл ... ... ... өн ... іштей көмкереді,‭ ‬сонда түтік ішінде түтік бар сияқты болып көрінеді.‭ ‬Кей жағдайда бронхтар да қабынады.‭ ‬Көмекейге ірімшік тәрізді қоймалжың жиналған.
Ауруды ... ... ... мағлұматтары және ауру белгілеріне,‭ ‬сондай-ақ патанатомнялық өзгерістерге қарай анықталады.‭ ‬Бұл диагноз лабораторияльгқ ... ... ... тұжырымдалады.‭ ‬Жұқпалы ларинготрахеитке диагноз қойғанда одан А авитаминозы,‭ ‬құс обасы,‭ ‬жұқпалы тымау,‭ ‬күл-дифтерит,‭ ‬тыныс микроплазмозы ... ... емі ... ... ... алып ... ... орнын тең мөлшерде алынған йод пен глицериннің‭ ... ... ... майлайды.‭ ‬Емдеу және аурудан сақтау мақсатымен құс салмағының‭ ‬1‭ ‬килограмына‭ ‬2‭ ‬мл ... қан ... ... қанының сары суы бұлшық етке енгізіледі.‭ ‬Күн ... ... буы ... ... ... ‬тең мөлшерде скипидар,‭ ‬медициналық қара май және креолин бар.
Аурудан ... және одан ... ... ... ... сақтану үшін санитарлық шараларын жүзеге асырудың құсқа витамині мол,‭ ‬құнарлы жем берудің,‭ ... ... және ... ... ... ... ... зор‭ ‬[1,3‭]‬.
1.5‎ ‏Құстың‭ ‬оба‭ ‬ ауруы
Қоздырғышы‭ —‬арнаулы сүзгіден өтетін вирустардың А және Б штамдары.‭ ‬Бұл вирустардың ауру ... және ... ... ... түрліше келеді.‭ ‬Вирустың А штамы нағыз құс ... ‬ал ... Б ... ... шала ... ... ... ‬Құс обасына тауық,‭ ‬күрке тауық,‭ ‬цесарка,‭ ‬көгершін,‭ ‬қырғауыл,‭ ‬тотықұс,‭ ‬құр,‭ ‬қарға және басқа тауық тектес ... ... ... ... ... емес обамен ауырады.‭ ‬3‭—‬айлық балапан және одан сақа құс ... ... және ... емес ... ... береді.‭ ‬Сақа кұс неғұрлым егде тартқан сайын нағыз обаға шалдыққыш,‭ ‬ал типтік емес обаға төзімдірек ... ... мен ... ... ... ... көзі‭ —‬ауруға шалдыққан құс,‭ ‬олар ауру шыққан шаруашылықтан аурудан таза ... ... ... осы ... ... ... оба ... қауырсын,‭ ‬жұмыртқа,‭ ‬азық,‭ ‬су,‭ ‬құрал-сайман және басқалар арқылы да таралады.
Оба асқазан‭ ‬жараланған тері,‭ ‬тыныс органдарының кілегейлі қабығы,‭ ‬көздің дәнекер ... ... ... ... ... ... ‬обаның типтік және типтік емес түрлері‭ ‬болады.
Нағыз құс обасы.‭ ... ... ... ... ... ‬7‭ ‬күнге созылады.‭ ‬Ауру бірнеше сағаттан‭ ‬4,‭ ‬кейде‭ ‬8‭ ‬күнге дейін созылады.‭ ... ... ... ... ... көтеріледі‭; ‬ол мең-зең болады,‭ ‬оны ұйқы басады,‭ ‬тәбеті нашарлайды‭; ‬қауырсыны үрпиіп,‭ ... ... ... ісінеді,‭ ‬көздері қанталап,‭ ‬айдары мен сырғасы бозарады.‭ ... ... ... ... ... жалқаяқ ағады.‭ ‬Басы,‭ ‬қабағы,‭ ‬мойыны,‭ ‬кеудесі,‭ ‬терісі және шел ... ... ... ... ... ... ‬Тынысы тарылып,‭ ‬демігеді,‭ ‬көкірегінен сырыл естіледі.‭ ‬Ауыз бен жұтқыншақтың кілегейлі қабығы кейде сәл ... ... қоса ... ... ... шалқақтатады,‭ ‬құрысады.‭ ‬Ауырған құстың‭ ‬90‭—‬проценті өледі.
Құстың шала обасы‭ —‬типтік емес обасы‭ (‬Ньюкасл ауруы‭)‬.‭ ‬Құс ... бұл ... ... белгілері негізінен нағыз обаның белгілеріне ұқсас болады.‭ ‬Оның жасырын кезеңі‭ ‬4‭ ‬күннен‭ ‬14‭ ‬күнге дейін,‭ ‬кейде‭ ‬25‭—‬күнге дейін созылады.‭ ‬Ауру орта ... ... ... ‬ал кейде‭ ‬10‭—‬күнге дейін‭ ‬созылады.
Өлекседегі өзгерістер.‭ ‬Типтік‭ (‬классикалық‭) ‬оба болса,‭ ‬бас,‭ ... ... және ... ... асты ... ісінеді‭; ‬айдары мен сырғалары бозарады,‭ ‬кеуде іш қуысында және жүрек қабында сулы немесе фибринді жалқаяқ жиналады,‭ ‬өкпесі ісінеді және қабынады,‭ ... ... ... беткі қабығы және көмейдің,‭ ‬кеңірдектің және бронхтың кілегей қабықтары қанталаған.‭ ‬Қалқанша без бен алқым безі ... ... және ... ... жұмыртқасының сары уызы қабығының қан тамырлары ұлғаяды,‭ ... сары уыз ... ... ... ... ... оның көлемі ұлғаяды.‭ ‬Бүйректері ісінген.‭ ‬Өңеш,‭ ‬қарын және ішектердің қілегей кабықтары ... ... ... ... бұлшық етке жуысатын жері шеңберленіп қанталап кетеді.‭ ‬Ішектердің кілегей қабығы қанталаған және оны қоймалжың зат басқан.
Шала оба ... ... емес ... ... шелі ... ‬ішектердің кілегей кабығын көк сары фибринді зат басады.‭ ‬Басқа патологиялық-анатомиялық ... ... ... ... ... ... ... обасы эпизоотологиялық мәліметтер,‭ ‬клиникалық белгілер,‭ ‬патанатомиялық өзгерістер және ... ... ... анықталады.
Емі.‭ ‬Емдеу әдістері белгіленбеген.
Аурудың алдын алу және ... ... ... ... ... оның одан әрі таралуын болдырмау мақсатымен карантиндік шаралар жүзеге асырылады.‭ ‬Барлық құсты қораға қамап,‭ ‬олардың әр ... ... ... бекітеді,‭ ‬бөгде адамдар,‭ ‬құс қораға жіберілмейді.‭ ‬Ауруды жоюға бағытталған барлық шаралар құс ... ... ... ... ... жүргізіледі‭ ‬[1,2,6,7‭]‬.
‎ ‏1.6‎ ‏Індет ошағын‭ ... ... ... ... ... ... шаралар үш бөліктен тұрады‭
1‎) ‏аурудың көзін жою‭
) ауруды тарату жолдарын,‎ ‏жағдайларын‭ ...
) ... ... ... ... кабілетін көтеру.
‎ ‏Айтылған шаралар профилактикалық‭ (‬аурудың алдын алу,‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬шаралардан тұрады.
‎ ‏Профилактикалық шараларға,‭ ‬малды азықтандыру,‭ ‬суғару,‭ ‬күту,‭ ‬бағу жатады.‭ ... ... жеке ... ... ... ... камтамасыз ету,‭ ‬дизенфекциялық және жуушы дәрі‭ ‬-‭ ‬дәрмектер бөлу т.‭ ‬б‭) ‬керек.
Мал фермаларын қоршау,‭ ‬суды,‭ ... ... ... мал ... ... ... ... малды әр кезде малдэрігерлік тексеруден өткізіп отыру қажет.
‎ ‏Сақтандыру‭ ... ... ... ... ‬диагностикалық‭ ‬-‭ ‬лабораториялық тексеруден өткізіп отырады.‭ ‬Ауру малды уақытылы бөліп алып емдейді.‭ ‬Күдіктенген малдарды вакцинация ... ... ... ... ... ... ‬Қазырғы кезде ачрозолттык вакцинация‭ (‬әсіресе құсқа,‭ ‬шошқаға кеніннен қолдануда,‭ ‬соны іске асыру керек.
Құрт ауруларыньш‭ ‬алдын‭ ‬алу үшін ... ... ... ... ... ... іске ... жәнеоны жоюға Қ.Р малдәрігерінің,‭ ‬бекіткен уставьш‭ (‬жарғыны)және заңын сөзсіз іске асыру болып табылады.‭ ... іске ... жеке адам ... ... иесі ... ‬жеке мал иесі болсын міндетті‭ ‬және‭ ‬сөзсіз‭ ‬іске‭ ... ... ... ... ... алу ... үшін ең ... шара бұл‭ ‬карантин.‭ ‬Бұл шара ауру шықсадқ.ауру шықпасада іске асыру керек.‭ ‬Мал ... ... ... ‬ферма және аулға келген мал‭ ‬30‭ ‬күн карантинде болуы керек.‭ ‬Мал келген кезде ... ... өтуі ... ‬Ал ауру шыққан жагдайда ауылға,‭ ... ... ... ... ... бөтен адам,‭ (‬тек фермада істейтіндер ғана кіреді‭)‬,‭ ‬көлік,‭ ‬атты адам кіріп шықпауы керек.‭ ‬Ол жерден жем,‭ ... ... ... ... ... ‬сабан,‭ ‬силосты әкелуге және әкетуге тиым салынады.
Карантин салынған аумағы шамамен‭ ‬1000м‭*‬1000м территория‭ ... ... ... ... ... басқа адамдар ол‭ ‬жерде кірмеу керек.‭ ‬Ауру малды‭ ‬үнемі мал дәрігерлік тексеруден‭ ... ... ... ‬малды‭ ‬тез‭ ‬арада бөліп емдеу керек.‭ ‬Мал дәрігерлік‭ ‬саяси ағарту жұмыстары‭ (‬лекция,‭ ‬баяндама,‭ ‬әңгіме т.б.‭) ‬халықпен,‭ ... ... ... ... ... ... ... және жою жөнінде әңгіме өткізу керек.‭ ‬Ауру шыққан ... ... ... ... арқылы халыққа хабар тарату қажет‭ ‬[1,3,5,6,8‭]‬.
‎ ‏Ауруға‭ ‬бейім мал түгелдей балаулык‭ ‬тексеруден‭ ... ... ... ... ... ‬әдетте‭ ‬клиникалык,‭ ‬серологиялык,‭ ‬аллергиялық‭ ‬әдістер‭ ‬қолданылады.‭ ... ... ... ... ... ... ‬топка‭ ‬бөлінеді:‭ ‬ауруы‭ ‬айкын,‭ ‬ауруыдүдәмал және аурудың жұғуы ... ... ... ... ‬диагнозы күдіксіздер‭ ‬жатады‭ ‬да,‭ ‬олар‭ ‬жедел‭ ... ... ... ... ... да,‭ ... ‬Бұл малдарды күтуте бөлек адам тағайындалады‭ ‬да,‭ ‬аурудын‭ ‬ерекшелігіне‭ ‬байланысты‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬не жояды.
... ... ... ... ... ... ‬жатады.‭ ‬Олар‭ ‬-‭ ‬клиникалык,‭ ... ... ... ... ... ‬дүдәмал‭ ‬болғандар.‭ ‬Мұндай ... ... ... және аурудың жұғуы күдіктілерден жеке бөлініп‭ ... ... ... ... ‬тексеріледі‭ ‬де,‭ ‬диогнозы‭ ‬айкындалса‭ ‬ауруы‭ ‬айкын‭ ... ... ... ... ... ... ... косылады.‭
Аурудың жұғуы күдіктілерге‎ ‏барлық калған малдар жатады.‭ ‬Олар ауруға‭ ‬шалдыққандармен‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬ауруды‭ ‬балау‭ ‬үшін‭ ‬арнайы тексеруден‭ ‬өтіп‭ ... ... ... ‬ауруға‭ ‬шалдығуы біржола‭ ... ... ... ... ... кейін‭ ‬ауырған‭ ‬жануарлар‭ ‬бөлініп‭ ‬окшауланғаннан‭ ‬соң‭ ‬қоражайға‭ ... ... ... ... ‬катар жұқпалы‭ ‬аурудың ерекшелігіне байланысты‭ ‬6ұл топтағы жануарларды‭ ‬иммуңдейді‭ ‬/белсенді‭ ... ... ... ... микробтарға‭ ‬қарсы‭ ‬әсер‭ ‬ететін‭ ‬емдік-дауалык‭ ... ... ... ... ... кезінде‭ ‬/мысалы,‭ ‬шошка обасы/‭ ‬індет ошағындағы барлық жануарлар сойылады.
... ... ... ‬Жұқпалы‭ ‬аурумен‭ ... ... ... ... ... ‬жүргізіледі.‭ ‬Бұл‭ ‬кешен этиотропты және Симптоматикалық емдеу шараларынан ... ... ... ‬-‭ ... ... ... ... ‬Яғни оның коздырушысына‭ ‬қарсы‭ ‬бағытталады.‭ ‬Ол‭ ... сол ... ... ... ... ... ‬катар‭ ‬өзгеше‭ ‬емес‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬ететін‭ ‬ өзгеше‭ ... ... ... ... ... ... жатады.‭ ‬Өзгеше емес дәрі-‭ ‬дәрмектерге‭ ‬антибиотиктер,‭ ... ... ... ... жатады.
‎ ‏Симптоматикалық дәрі-дәрмектер ауырған жануардың жағдай,‭ ‬күйіне байланысты дененің‭ ‬қызметін‭ ... ... ... ... ... ... ‬әсер ететін,‭ ‬қақырық түсіретін,‭ ‬зәр шығаратьш дәрілер,‭ ‬су-тұз алмасуын‭ ‬қалпына келтіретін ерітінділер,‭ ‬дененің ... ... ... ‬десенсибилизациялайтын,‭ ‬т.б.‭ ‬дәрмектер жатады.
‎ ‏Жұқпалы ауру кезінде емдеу толық курс ретінде жүргізіледі ... беті ... ... ... ... бастаған сәтте емдеуді тоқтауға болмайды.‭ ‬Емдеу курсы толық аяқталмаса ауру кайта‭ ‬өрбіп,‭ ‬рецидив беруі мүмкін жұқпалы ... ... ... ... ‬туберкулез кезінде/‭ ‬санитарлық‭ ‬қасапханада сояды.‭ ‬Егер ондай мал тым көп болса ет комбинатының сою цехын пайдаланады.‭ ‬Ол‭ ‬үшін ауру малды ... ... ... ... ... ‬сойым аякталғаннан кейін‭ ‬бүкіл цехка дезинфекция жасалынады.‭ ‬Сойылған малдан алынған‭ ‬өнімді азық-түлікке пайдалану аурудың түріне,‭ ... ... ... ‬бактериологиялық тексерудің нәтижесіне байланысты шешіледі.
‎ ‏Аса‭ ... ... ... ... ... обасы,‭ ‬топалаң/‭ ‬ауру малдың‭ ‬ұшасы техникалық ... ... ... ‬өртеу аркылы,‭ ‬не баска жолмен жойылып жіберіледі‭ [‬1,3,5‭]‬.
Ауруға бейім жануарларға‭ ‬қатысты шаралар.‭ ‬Індетке‭ ‬қарсы шаралардьщ маңызды бір бөлігі ауруға ... ... ... жүргізіледі.‭ ‬Олар негізінен хайуанаттарды ауруға төзімділігін арттыруға және оларды ауру жұғу каупінен корғауға бағытталған.‭ ‬Аурудын ... ... ... ... инфекция коздырушысының берілу тетігіне‭ ‬қарсы шаралар ретінде‭ ‬қарастырылатындықтан бұл ... ... ... ... ... жайы сөз ... ... ауруға төзімділігін арттыру‭ ‬-‭ ‬фермаларда жүргізілетін барлық шаруашылыққа‭ ‬қатысты іс-әрекеттердің ең‭ ‬өзекті мақсаты.‭ ‬Оны‭ ... ... ... кең ... ... ... ... шараларды іске асыру керек.‭ ‬Өнімді көп беретін малды‭ ‬өсірумен‭ ‬қабат олардын ... ... ... да ... бөлу‭ ‬қажет.‭ ‬Бұл‭ ‬қасиеттердің малдың тұқым тегіне‭ ‬ғана емес,‭ ‬оның‭ ‬күтіміне де байланысты екені анық.‭ ‬Сондықтан‭ ‬қора-жайдың,‭ ‬жайылым ... ... ... ... ... және ... ‬пайдалану санитарлық-зогигиеналық талаптарға сай жүргізулері керек.‭ ‬Жануарлардың ауруға ... ... ... жағдайлар кері‭ ‬әсер‭ ‬етеді.‭ ... ... ... ... ... ... ... болатын‭ ‬зиянды коспалар,‭ ‬ауаның‭ ‬қалыптан‭ ... ... ... ‬қысымы,‭ ‬газдық‭ ‬құрамы‭ ... ... ... ... ... ... ... аса орналасуы,‭ ‬әртүрлі‭ ... ... ... ... ... ‬жануарларды көлікпен тасымалдау оларға‭ ‬зиянды‭ ‬әсер етеді.‭ ... да ... ... ... шақта,‭ ‬малды‭ ‬қыстаудан‭ ... ... ... ... ‬қыстамаға‭ ... ... ... ... ... ‬-‭ ... ‬жануарларға‭ ‬жайсыз‭ ‬әсерін‭ ‬мейлінше‭ ... ... ... ... ... ... ‬Ауа райының кұбылмалы‭ ‬шақтарында:‭ ‬қарлы жауын,‭ ... ... ... ... ... ‬жылымық‭ ‬кезінде малдың,‭ ‬күтіміне ерекше көңіл бөлу керек.‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬күнделікті‭ ‬бақылау‭ ‬-‭ ‬жануар организмінің ауруға төзімділігін‭ ‬қамтамасыз ететін ең маңызды алғы шартгар.
‎ ‏Жұкпалы‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Ол шарттар‭ ‬ауру‭ ‬болмаған‭ ‬уақытта‭ ‬да ... ... іске ... отыруы керек.‭ ‬Жұқпалы ауру байқалғанда,‭ ‬сол‭ ‬ауруға‭ ‬қарсы‭ ‬иммундік‭ ... ... ... ‬жануарлар инфекция коздырушысының‭ ‬бастауымен жанаспаған болса,‭ ‬вакциналау арқылы белсенді иммудеу жүргізіледі.
‎ ‏Қазіргі уақытта‭ ... ... ... ... ‬жасанды‭ ‬түрде‭ ‬қоздырып,‭ ‬иммунитетті‭ ... тиым ... ... ... ‬ инфекция‭ ‬коздырушысының‭ ‬бастауымен жанаскан болса,‭ ‬немесе тез арада ауру ... кету ... ... ... ‬иммуноглобулиндік‭ ‬дәрмектер‭ ‬арқылы‭ ‬енжар‭ ‬иммундеу‭ ‬әдісін‭ ‬қатар‭ ... ... ... иммундеу,‭ ‬жақсы нәтиже береді.‭ ‬Бұның нәтижесінде‭ ‬егілгеннен‭ ‬соң‭ ‬бірден‭ ... ... ... ... да,‭ ... ‬әлсірей‭ ‬бастаған‭ ‬кезде белсенді иммунитет күшіне енеді.‭
Есте‎ ‏болатын‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬-‭ ‬ак,‭ ‬белсенді иммундеу‭ ‬әдісін жеке‭ ‬қолдану дұрыс.‭ ‬Өйткені енжар иммунитеттің‭ ... ... ... күші ... ... ... зерттеу‭
Курстық жұмысты орындауда мен‭ ‬құстың ларинготрахеит ауруына‭ ‬қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шараларын зерттедім.
‎«‏Ордабасы ... ... ... ... қарсы шаралар жүргізу принциптері:‭
Мал шаруашылығының басқа салаларына қарағанда құс ... ... ... ... технология‭ (‬ет,‭ ‬жұмыртқа өндіру,‭ ‬асыл тұқымды балапандар шығарып,‭ ‬сату‭) ‬кең‭ ‬түрде қолданылады.‭ ... ... ... ... ... ‬құс шоғырланады.‭ ‬Сондықтан бұл фабрикада ұйымдастыру-шаруашылық,‭ ‬ветеринариялық-санитариялық және арнайы шараларды кешенді ... ... ... ... ... ‬Індетті қадағалау шараларының босаңсуы бұл саланы үлкен экономикалық шығындарга ұшыратады.
Құс өсіруде тұрақты ветеринариялық ... ... үшін ... ... ... ... ... ауруларды дауалау шараларының арнайы жүйесі дайындалған.‭ ‬Инфекциялық ауруларды дауалау,‭ ‬яғни олардың дер уақытында алдын алу мәселесі,‭ ‬індетке қарсы ... ... ... өте маңызды.
Құс фабрикасында індетті дауалаудың негізгі принципі‭ ‬-‭ ‬құсты жасына және қолданылуына байланысты оқшаулап ұстау.
Құс ауруларының қоздырушылары негізінен түрлі ... ... ... орта ... ... ... ... ‬құс фабрикаларында қолданылатын түрлі құралдар,‭ ‬азық,‭ ‬төсеніш,‭ ‬сырттан инкубаторларға әкелінген жұмыртқалар,‭ ‬т.б.‭) ‬таралады.‭ ‬Бұлармен бірге аурудың таралуына ... ... ... ... рөлі‭ ‬үлкен.‭ ‬Инфекцияның негізгі берілу жолдары‭ ‬-‭ ‬респираторлы,‭ ‬яғни ауа арқылы.‭ ‬Соңғы жолмен ауру қоздырушысы тек қана бір қорадан ... ... ғана ... ... ... ... ‬Мысалы,‭ ‬Ньюкасл ауруының вирусы желді күндері‭ ‬5-40‭ ‬км және одан ұзақ ... ... ... ... ... ... ... технологиялар қолданылатын‭ ‬ бұл құс фабрикасында жуқпалы аурулардан ветеринариялық саулықтың сақталу кепілі:‭ ‬вет.санитариялық режимдердің‭ (‬ішкі,‭ ‬сыртқы қоршау,‭ ‬мекемеге тек қана ... ... ... ... арқылы қатынасу,‭ ‬т.б.‭) ‬сақталып,‭ ‬қатаң орындалуы‭; ‬індеттік жағдайға байланысты түрлі ауруларға вакциналарды негізінен аэрозольды тәсілмен қолдану‭; ‬егілгендерінің иммундық фонын заманауи ... ... ... ... ... ‬ИФТ,‭ ‬т.б‭) ‬қолданып анықтап отыру‭; ‬құс өсіру технологиясында‭ «‬барлығы бос-барлығы бос емес қағидасын сақтау орын алған.‭ ‬Соңғысының мағынасы ... ... ... әр ... төк қана ... ... құстар ұсталып,‭ ‬өсіріліп,‭ ‬жетілдіріліп сойылады немесе жұмыртқа алу мақсатында әрі қарай қолдану үшін ... ... ... ... ‬толығымен ауыстырылады.‭ ‬Бос қалған қора-жайды механикалық тазалап,‭ ‬жуып,‭ ‬дезинфекциялап,‭ ‬жөндеуден өткізіп,‭ ‬санациялайды.‭ ‬Бұл ... аз ... ‬1‭ ... ... ... қана ... ... орындалғаннан кейін ғана таза қораға жаңадан басқа ... құс ... ... жүйе ... ... ... тұрғысынан өте тиімді.‭ ‬Себебі індет ошағы анықталған жағдайда онда кардинальды түрде инфекциядан арылу шараларын‭ (‬барлығын жою немесе етке сою‭) ... ... ... ... ... ... ‬тұмау,‭ ‬шешек,‭ ‬жұқпалы ларинготрахеит,‭ ‬жұқпалы бронхит,‭ ‬Марек ауруы,‭ ‬лейкоз,‭ ‬үйректің инфекциялық гепатиті,‭ ‬синуситі,‭ ‬риниті,‭ ... ... ... ... ... ... ‬сальмонеллез,‭ ‬анаэробты инфекциялар,‭ ‬т.‭ ‬б.‭) ‬ауырады.‭
Қазіргі кездегі құс өндірістерінде автоматтандырылған‭ ‬технологияның қолданылуынан,‭ ... ... ... өте ... мерзімде ұсталатынынан,‭ ‬оларда кездесетін көптеген инфекциялар өзектілігін ... ... ... ... ... құс ... ‬жұмыртқа ендіретін фабрикаларда әлі де болса кең түрде ... ... ... ... ... келтіріп отыр.‭ ‬Олардың қатарына:‭ ‬пуллороз,‭ ‬сальмонеллез,‭ ‬тұмау,‭ ‬Ньюкасл ауруы,‭ ‬лейкоз,‭ ‬орнитоз,‭ ‬Марек ауруы,‭ ... ... ... ... бурсит‭ (‬Гамборо ауруы‭) ‬жатады.
Жалпы алғанда,‭ ‬жұқпалы ауруларды ... ... ... ... ... ... ... инфекцияларға қарсы жалпы және арнайы шаралар індеттік жағдайға байланысты жоғарыда көрсетілген принциптер негізінде,‭ ‬телімді құрылуы қажет.
Құстың вирустық ... ... ... ұ м а у‭ ‬-‭ ... күйінің кетуімен,‭ ‬ас қорыту жүйесінің жарақаттануымен ерекшеленетін жіті өршитін аса ... ... ... ... ... мемлекеттерде анықталған‭ ‬эталондық штамдары өте кеп.‭ ‬Ауру қоздырушысының бастауы‭ ‬-‭ ‬ауырған құс.‭ ‬Вирустың негізгі берілу жолдары аэрогенді,‭ ... ... ... ... ... жыл ... ... болады.
Ньюкасл ауруы-‭ ‬ішкі ағзалардың нүктелі қанталауымен,‭ ‬пневмониямен,‭ ‬энцефалитпен сипатталатын асажұқпалы,‭ ‬РНК-лы парамиксовирус қоздыратын инфекциялық ауру.‭ ‬Індеттанулық ... ... ... барлық тұқымдастары ауыратыны,‭ ‬вирус тозаң түрінде сыртқы ортада ұзақ уақыт сақталып,‭ ‬бірнеше‭ ... ... ... ... сау ... ‬сонымен қатар инкубаторға берілген жұмыртқа арқылы таралатыны,‭ ‬аурудың маусымдылығының болмайтыны ескеріледі.
Аурудың негізгі клиникалық белгілері жас балапандарда айқын байқалады.‭ ‬Ауруға ... ... ... ... ... ... ... тығылып,‭ ‬жөтеліп,‭ ‬түшкіріп,‭ ‬дем алғанда сырылдаған дыбыстар шыгады.
Ньюкасл ... жеке ... ... ... ... проблемалық мәселетудырмайды,‭ ‬бірақ оларда аурудың індет ошағы ұзақ ... ... ірі ... жұғу қаупін төндіреді.‭ ‬Ауруды дауалау мақсатында В-1,‭ ‬Н,‭ ‬Ла-Сота,‭ ‬Бор-74‭ ‬штамдарынан дайындалған тірі вирус вакциналары түрлі схемаларда қолданылады.
Жұқпалы бронхит-‭ ‬балапандардың ... ... ‬ал ... ... репродуктивті мүшелерінің қызметін бұзумен сипатталатын,‭ ‬жіті өршитін вирустық ауру.‭ ‬Ауру қоздырушы вирустың бірнеше серологиялық типтері анықталған.
Марек ауруы‭ (‬нейролимфоматоз‭) ‬-‭ ... көз ... ... ... ... ‬шеткері нерв талшықтарының оалдануымен сипатталатын құстың жұқпалы,‭ ‬вирустық ауруы.‭ ‬Қазіргі кезде құс фабрикаларында ауру қоздырушысының жоғары вируленттігіне байланысты проблемалық мәсөлелер ... ... өте ... ... ... қорадан қораға ауа ағынымен таралады.‭ ‬Індеттанулық зерттеу жүргізгенде вирустың транспорт,‭ ‬адам,‭ ‬құрал-жабдықтар,‭ ... ... және ... ... ... ... ескерілуі қажет.
Жұқпалы энцефаломиелит-‭ ‬тауық балапандарының басының,‭ ‬мойнының дірілдеуімен,‭ ‬дене ... ... ... ... ... ... ... ауру.‭ ‬Ересек тауық ауырмайды,‭ ‬ауру қоздырушысы жұмыртқа арқылы беріледі.‭ ‬Көбінесе‭ ‬6-20‭ ... ... ... ... ‬жағдайда өлімге шалдығады.
Жұқпалы брусит‭ (‬Гамборо ауруы,‭ ‬инфекциялық нефроз‭) ‬-‭ ... ... ... ... жарақаттануымен,‭ ‬диареямен ерекшеленетін вирустық ауру.‭ ‬Ауырған балапандар‭ ‬25%‭ ‬жағдайда өлімге шалдығады.‭ ‬Ересек тауықтар сирек ауырады.‭ ‬Вирус негізінен азық,‭ ‬су,‭ ‬құрал-сайман және ... ... ... беріледі.
Жоғарыда аталған вирустық аурулармен қатар ірі құс фабрикаларында респираторлы микоплазмоз,‭ ‬сальмонеллез,‭ ‬әсіресе пуллороз‭ (‬тиф‭) ‬экономикалық шығындарға соқтырады.
3‎ ... ... қора ... ... ‬дезинфекция,‭ ‬дегельминтизация,‭ ‬дератизация жасалуын,‭ ‬өрт қауіпсіздігі,‭ ‬химиялық,‭ ‬биологиялық препараттардан,‭ ‬аурулардан сақтануын жіті қадағалау‭;
Мамандардың‭ ... ... ‬-‭ ... ... ... ‬алжапқыш,‭ ‬тағы басқалар арнайы киімдерді киюін қадағалау‭;
Техника қауіпсіздігі ережелерін қадағалау‎;
Ауру шыққан жағдайда ауру малды карантинге алып,‎ ‏сау ... ... ... қадағалау.
Малдың‭ ‬жұқпалы‭ ‬ауруларымен жұмыс жасағанда қауіпсіздік ережелерін сақтау-‭ ‬қоғамдық және адамның жеке басының ... ... үшін ... ... және ... ауруына,‭ ‬өлуіне жол бермеуге бағытталған аса маңызды шара.
Малшылар еңбек қорғау ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға алғашқы,‭ ‬жұмыс орнындағы кезеңді нұсқауларды ... ... ... ... жұмысқа жаңадан келген адамдар танысады.‭ ‬Оның мақсаты жұмысқа келген адамдарды еңбек қорғау ережелері және ... ішкі ... ... ... ... топ ... ... нұсқау жұмыстың қауіпсіз тәсілдерін практика игерудің бастамасы болып табылады.Малмен тікелей жұмыс істейтін адамдарды жеке ... ... ... ... жұмысшылар арнайы және санитариялық киімдермен қамтамасыз етіледі.Арнайы киім-‭ ‬бұл жұмысшылардың физикалық,‭ ‬химиялық және биологиялық факторлардың әсерінен қорғайтын ... ... ... ... ‬комбинезон,‭ ‬алжапқыш,‭ ‬қолғап,‭ ‬етік,‭ ‬резенке,‭ ‬шұлықтар жатады.
Ауру малмен,өлексемен,‭ ‬қимен жанасу нәтижесінде жұмысшыларға кейбір антропозоонозды аурулардың жұғу қауіпі төнеді.‭ ... ... ... ... ... ‬туберкулез,‭ ‬бруцеллез,‭ ‬құтыру,‭ ‬бұзаутас және т.б.‭ ‬аурулар жатады.
Улы химикаттармен жұмыс істеуге ең кемі‭ ‬18‭ ‬жасқа толған,‭ ‬денсаулығы мықты,‭ ‬химиялық дәрілермен ... ... ... ... ... нұсқау алған және патогенез микроорганизмдерді құрту әдістерін игерген қызметкерлерге ғана рұқсат беріледі.
Жас өспірімдер,‭ ‬жүкті және ... ... ... әйелдер кейбір аурумен ауырып жүрген адамдар мұндай жұмысқа қабылданбайды.
Улы химикаттармен жұмыс істеген кезде тамақ,‭ ‬су ішуге,‭ ‬темекі тартуға болмайды.‭ ‬Тамақты ... ... ... немесе үзіліс кезінде ғана ішуге болады,‭ ‬бірақ міндетті түрде арнайы киімді шешіп,‭ ... ... ... жуу ... ... атқаруға міндетті адамдар жұмыс кезінде дезинфекциялағыш дәрілерді көзден таса қалдырмау керек.
Қорытынды
Қорыта айтқанда,‭ ‬табиғи жағдайда жұқпалы ларинготрахеитке тауық,‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬6‭—‬айлығына дейін және сирегірек одан да ересек кезінде шалдығады.
Аурудың таралуының негізгі көзі‭ —‬кеңірдектен ағатын затпен вирусты ... ... ... ... ауру ... ... ларинготрахеитті көп жағдайда осы аурудан жазылған құс таратады.‭ ‬Ауру құс дені сау ... ... ... ауру ауа ... ... ... ... ‬азық,‭ ‬су,‭ ‬құрал-жабдық және басқалар‭ ‬арқылы жұғады.
Жасырын кезең орта есеппен‭ ‬4‭—‬күн‭ (‬кейде бұдан қысқарақ‭ —‬күн ... ... ... ... мен кеңірдектегі морфологиялық өзгерістердің сипатына сай ларинготрахеиттің үш түрі болады:‭ ‬олар‭ —‬жай қабыну,‭ ‬қанталап қабыну және дифтериялық қабыну.
Қазіргі кезде заманауи ... ... ... құс ... ... аурулардан ветеринариялық саулықтың сақталу кепілі:‭ ‬вет.санитариялық режимдердің‭ (‬ішкі,‭ ‬сыртқы қоршау,‭ ‬мекемеге тек қана ветсан жібергіш,‭ ‬дезинфекциялық тосқауыл арқылы қатынасу,‭ ... ... ... ... ‬індеттік жағдайға байланысты түрлі ауруларға вакциналарды негізінен аэрозольды тәсілмен қолдану‭; ‬егілгендерінің иммундық фонын ... ... ... ... ... ... ‬ИФТ,‭ ‬т.б‭) ‬қолданып анықтап отыру‭; ‬құс өсіру технологиясында‭ «‬барлығы бос-барлығы бос емес қағидасын ... орын ... ... ... ... ‬Құс фабрикасында әр қорасында төк қана бірдей жастағы құстар ұсталып,‭ ‬өсіріліп,‭ ‬жетілдіріліп ... ... ... алу ... әрі ... ... үшін жұмыртқалау бөліміне біртіндеп емес,‭ ‬толығымен ауыстырылады.‭ ‬Бос қалған қора-жайды механикалық тазалап,‭ ‬жуып,‭ ‬дезинфекциялап,‭ ‬жөндеуден өткізіп,‭ ‬санациялайды.‭ ‬Бұл ... аз ... ‬1‭ ... ... ... қана ... процедуралар орындалғаннан кейін ғана таза қораға жаңадан ... ... құс ... ... жүйе ... қарсы шаралар тұрғысынан өте тиімді.‭ ‬Себебі індет ошағы анықталған жағдайда онда ... ... ... ... ... ... жою ... етке сою‭) ‬қолдануға болады.
Құстар көптеген инфекциялық аурулармен‭ ... ... ... ... ларинготрахеит,‭ ‬жұқпалы бронхит,‭ ‬Марек ауруы,‭ ‬лейкоз,‭ ‬үйректің инфекциялық гепатиті,‭ ‬синуситі,‭ ‬риниті,‭ ‬Гамборо ауруы,‭ ‬орнитоз,‭ ‬микоплазмоз,‭ ‬пастереллез,‭ ‬туберкулез,‭ ‬салмонеллез,‭ ... ... ... ... ‬ауырады.‭
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1‎ ‏Сайдулдин‭ ‬Т.‭ ‬Ветеринарлық індеттану:‭ ‬оқулық жоғары оқу орындары үшін‭ ‬/Сайдулдин‭ ‬Т.‭ ‬ Алматы,‭ ‬1999.‭ ‬-112б.
... ... ... ... ... ‬И.В.‭ ‬ Мәскеу,‭ «‬Колос‭» ‬баспасы,‭ ‬1972.-156б.
3‎ ‏Бердімұратов Ж.‭ ‬Ірі қара аурулары:‭ ‬оқу құралы ... оқу ... ... ... Ж.‭ ‬Алматы,‭ ‬Қайнар,‭ ‬1976.‭ ‬-‭ ‬164б.‭
‬ 4‭ ‬Әмірбек Е.‭ ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орындары үшін‭ ‬/Әмірбек Е.‭ ‬Алматы-‭ ‬2006.‭ ‬-171б.
5‎ ‏Ілиясов ...... ... жәрдем:‭ ‬оқу құралы жоғары оқу орындары үшін,‭ ‬/Ілиясов Б.К.‭ ‬Алматы‭ ‬-‭ ... ... Ж.‭ ... аман ... ... ... ‬/Төлеуіш Ж.‭ ‬Шымкент-2007.-162б.
7‎ ‏Қасымов‭ ‬Е.И.‭ ‬Індеттану және инфекциялық аурулар ветеринария‭ –‬санитария негіздерімен:‭ ‬оқулық жоғары оқу орындары үшін‭ ‬/Қасымов‭ ‬Е.И.‭ ‬ ... ‬-‭ ... ...
8‎ ‏Конопаткин‭ ‬А.А.‭ ‬Эпизоотология и инфекционные болезни ... ... для ... ... ... ‬ Москва,‭ ‬Колос‭ ‬,‭ ‬1984.-139б.‭ ... ... ісін ... ‏Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық‭ ‬/Арзымбетов ... ... ... ... ... ... ... ‬131б.
Ф.‭ ‬7.‭ ‬04‭ –
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
‎« ... ... ... кафедрасы
... ... ... ... қорғау
Хаттамасы‭ №____
______________________________________________________пәні
студент‭_____________________________‬тобы‭_________________________
Курстық жұмыс тақырыбы‭ _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды:‭ ... ... ... ... ... ‬балл‭ (‬60‭ ‬мүмкіндіктен‭) ... ... ... ... ... ... ... жұмыс‭ ‬жетекшісі‭____________________________________
Комиссия мүшелері‭________________________________________________
Комиссия мүшелері‭________________________________________________
Қорғау күні‭__________‬2016ж.
31

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауылшаруашылығы құстарының гигиенасы жайлы ақпарат14 бет
Биология сабағында құстар класын оқыту89 бет
Вирустардың жіктелу принциптері. Олардың номенклатурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары12 бет
Ет өнімдерінің жаңа технологиясы бойынша патенттік зерттеу3 бет
Микоплазмоз12 бет
Тауықтың марек ауруының классикалық түрінің клиникалық белгілері мен диагностикасы28 бет
Ықылас Дүкенұлы өмірі12 бет
Қазақтың ұлттық өнерлері7 бет
Құс гастроэнтерит ауруы44 бет
Құс еті классификациясы. Жұмыртқаны сорттау,буу,сақтау және тасымалдау7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь