Мал қоралары мен шаруашылық аумағын ветеринариялық-санитариялық ережеге сай тәртіпке келтіру

Нормативтік сілтемелер
Қысқартылған сөздер
Анықтамалар
Кіріспе ... 8
1Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.1Жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.2 Мал шаруашылығындағы жалпы гигиеналық және ветеринариялық.санитариялық шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
1.3 Мал қоралары мен шаруашылық аумағын ветерииариялық.санитариялық ережеге сай тәртіпке келтіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.4 Канализация және қи шығару жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
1.5 Мал қораларына жүргізілетін санитариялық.гигиеналық шаралар ... ... ... ...17
1.6 Қиды сақтау технологияларына қойылатын ветеринариялық.санитариялық талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
3Техникалық қауіпсіздік ... .25
Қорытынды ... 28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
Тақырыптың өзектілігі. XX ғасырдың соңындағы қоғамдық өзгерістер, нарық экономикасының қалыптасуы мемлекетімізде мал шаруашылығы саласына кері әсерін тигізді. Атап айтқанда,мал саны күрт азайды, азық сапасы мен малды күтіп-бағу деңгейі төмендеп зоогигиеналық талаптар сақталмады.
Осының бәрі малдың өнімділігін азайтып, денсаулығын төмендетті. Сонымен қатар бұл өзгерістердің бәрі бұрынғы кеңес тұсындағы қалыптасқан малды күтіп-бағудың (олардың физиологиялық ерекшеліктеріне тән) жоғары технология жетістіктерін жоққа шығарды. Мал шаруашылығындағы қол жеткен техникалық прогресс (өндіріс технологиясы) тез арада ғайып болып, үлкен мал кешендері бос қалып, ал шағын мал қораларында тиісті зоогигиеналық және ветеринариялық-санитариялық талаптарды, нормаларды іске асырушы керекті жүйелер істен шықты.
Қазіргі кезде экономикамыздың қалыптасу, даму барысында басты мақсат - малды бағып-күтудегі бұған дейінгі қол жеткен табыстарымызды қалыптастыру, қарапайым да әрі тиімді де технологияларды шаруашылықтарға енгізу малщылардың, ғалымдардың және болашақ мал мамандарының міндеті. Бұл ретте мал шаруашылығын дамытудың оның өнімділігін арттырудың және малдың денсаулығын сақтаудың бірден-бір кепілі - шаруашылық жағдайында зоогигиеналық талаптарды, ветеринариялық-санитариялық нормалар мен ережелерді бұлжытпай орындау.
Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
1 Мырзабеков Ж.Б. Ветеринариялық гигиена: оқулық /Мырзабеков Ж., Ибрагимов П. - Алматы: "Білім" баспасы, 2005. - 124б.
2 Таңатаров А. Құс шаруашылығы: оқулық /А. Таңатаров, Ш.Ә. Әлпейісов, С.Т. Дабжанова- Алматы, 2005.-176б.
3 Төреханов А.Ә. Қазақстанда мал мен құс азықтандыру және азық дайындау технологиясы: анықтамалық /Төреханов А.Ә., Жазылбеков Н.Ә., Кинеев М.А. - Алматы: "Бастау" баспасы, 2006. - 128б.
4 Омарқожаев Н.Малды құнарлы азықтандыру:оқу құралы /Омарқожаев Н.-Алматы, Картография, 1993-245б.
5 Саданов А.К.Экология: оқу құралы /Саданов А.К.,Сванбаева З.К.- Алматы, Агроуниверситет, 1999. -137б.
6 Мамышев М.М. Қоршаған ортаны қорғау және табиғи қорларды тиімді пайдалану: оқу құралы- Алматы,"Агроуниверситет", 2002- 115б.
7 Мырзабеков Ж.Б. Жалпы зоогигиена: оқулық /Мырзабеков Ж.Б. және т.б. Алматы, КазНИИНТИ, 1992.-152б.
8 Гершун В.И. Ветеринарлық гигиена: оқулық /Гершун В.И., Муслимов Б.Б.- Алматы, Қайнар,1994.-11б.
9 Волков Г.К. Ветеринарно - санитарные и зоогигиенические проблемы промышленного животноводства: учебник для вузов /Волков Г.К.,и др.. М. Колос, 1979.-68с.
10Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 126б.
        
        Аннотация
«Ветеринария ісін ұйымдастыру» пәнінен «Мал қоралары мен ... ... ... сай ... ... ... курстық жұмыс 29 беттен тұрады.
Бұл курстық жұмыста кіріспе, ... ... ... ... ... ... пайдаланылған әдебиеттер тізімі
қарастырылған.
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Қысқартылған сөздер
Анықтамалар
Кіріспе ... ... оның ... ... мен ... ... аурулардың
алдын алу және ... Мал ... ... ... және ... Мал қоралары мен шаруашылық аумағын ветерииариялық-санитариялық ережеге
сай ... ... және қи ... Мал ... ... ... Қиды сақтау технологияларына қойылатын ветеринариялық-санитариялық
талаптар....................................................................
............................................................................
20
2 ... ... ... ....28
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... құжаттарды қолдануға
сілтемелер жасалған:
МЖМБС 2.104 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Негізгі жазбалар.
МЖМБС 2.301 -68 КҚБЖ ... 2.601 -2006 КҚБЖ ... ... 2.304-81 КҚБЖ ... ... 2.701-84 КҚБЖ ... мен ... жалпы талаптар.
МЖМБС 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД).Әріптік белгілеу.
МСТ 13 265-88 Сиыр сүті. Дайындау кезіндегі талаптар
Ф. 7. 04 – ... ... ... және ... министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
« _______________________________________» жоғары мектебі
«_________________________________________» ... ...... ... ... ... жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап ... ... ... ... ... балл (60 мүмкіндіктен)
_____, қорғау бағаланды (40 мүмкіндіктен)_____балл.
Сомалық баллы______
Жұмыстың бағасы____________
Курстық жұмыс ... ... ... ... - ... ... ... орындауға арналған
практикалық шаралар жиынтығы
Дезинфекция ... des — ... лат. infectio - ...... ... ... ... жоюға малдың арасында індет
ауруларын болдырмау ... ... ... ... ... - шаруашылықта жұқпалы ауру пайда болған ... ... ... ... ... — ол ... ... індет ауруынан
сақтаудағы ең соңғы күрес жүргізудегі кезең.
Дератизация (франц.de—жоямын, лат. ratus — ... — адам мен ... ... ... ... ... жиынтығы.
Дезинсекция (франц. des — жоямын, лат. — incectum - жәндік) — ... ... ... көп ... ... ... ... жиынтығы
Дезодорация - субстратта шіріген кезде пайда болатың жағымсыз иісті
жасанды түрде жою немесе оны басып тастау.
Аэротенктер — ... ... ... ... ... ... ... әсерінен биологиялық тазаланудан өтеді.
Метатенктер-сұйық қиды (ылғалдылығы 89-93 пайыз) зарарсыздандыратын
камера.
Ф.7.04-03
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым ... ... ... ... Мемлекеттік Университеті
__________________________кафедрасы
___________________________________пәні бойынша
Курстық жұмыс
Пәні _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... ... ... ____________
бағасы
бағасына қорғалды
«_____»________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы, аты – жөні
_______________
қолы, аты – жөні
Шымкент 2016 ж.
Ф. 7. 05 – 04
М.Әуезов атындағы Оңтүстік ... ... ... ... ... ... жұмыс
Студент _______________________________
(тегі, аты-жөні)
Жұмыс тақырыбы ... ... ... |Курстық жұмыстың мазмұны | ... | ... |
| | ... |(парақ саны) |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | ... ... ... күні ... ... ... жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған_______________________________
( күні,
студенттің қолы)
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. XX ғасырдың ... ... ... ... ... ... мал ... саласына кері
әсерін тигізді. Атап айтқанда,мал саны күрт азайды, азық сапасы мен ... ... ... ... талаптар сақталмады.
Осының бәрі малдың өнімділігін азайтып, денсаулығын төмендетті. Сонымен
қатар бұл өзгерістердің бәрі ... ... ... ... ... ... физиологиялық ерекшеліктеріне тән) жоғары технология
жетістіктерін жоққа шығарды. Мал шаруашылығындағы қол жеткен ... ... ... тез ... ... ... үлкен мал кешендері
бос қалып, ал ... мал ... ... ... ... ... ... іске асырушы керекті
жүйелер істен шықты.
Қазіргі кезде экономикамыздың қалыптасу, даму барысында басты мақсат -
малды бағып-күтудегі бұған ... қол ... ... ... да әрі ... де технологияларды ... ... ... және ... мал ... ... Бұл ... шаруашылығын дамытудың оның өнімділігін арттырудың және малдың
денсаулығын сақтаудың ... ... - ... жағдайында
зоогигиеналық талаптарды, ветеринариялық-санитариялық ... ... ... ... ... 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер
ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика ... ... және ... ... ... ... келген ветеринарлық қызмет сапалы
ветеринарлық қызмет көрсетуді ... ... Ол жеке ... ... ... ... ... «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы
қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері ... ... күші бар және сол ... ... ... ... ... құжаттардың бірі болды. Ол елімізде
ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және ... ... ... ... ... ... ... жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты
негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- ... ... ... ... ... ... ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы
дамыған ... ... ... инспекторлық жүйе құрылды.
Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және ... ... ... ... ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе
жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға
шығарылған, бұған өте ... ... ... ... шараларын
ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды ... ... ... ... ... жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны
анықталған.
- ветеринариялық препараттарды өндіруде ... ... ... ... және ... ... нарығына ветпрепараттарды жеткізуде бәсекелестік ортасы
кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы ... ... ... ... және ол 2002 ... 10 шілдесінде жаңа талаптарға
сай келетін «Ветеринария туралы заңды» ... ... ... ... жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты - ветеринарлық-санитарлық
жағдайды жақсарту, жануарлар ... ... ... ... өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін,
халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен
қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
- ... ... ... жақсарту үшін бір жағынан
ветеринарияның барлық саласын лицензиялайтын институттың ... ... ... ... ... пунктерінде тексерілетін жүктерді
дайындау, өңдеу, сақтау жұмысымен ... ... ... ... ... қамтиды және мемлекеттік
ветбөлімнен ауыл аймағына дейін инсректорлық ... ... ... ... ветеринарлық талаптарға жауап беруі, Қазақстанның
Бүкіл әлемдік сауда ұйымы құрамына кіруіне ... ... және құс ... мен ... ... жерлердегі ауаның,
топырақтың, су қоймаларының ластануына себеп болатын аса ірі қайнар көзі
болып есептеледі. Ал оның ... мен ... ... ... ірі ...... ... салыстыруға болады.
Санитариялық-гигиеналық жағдайларды жақсартып, мал кешеңдері мен құс
фабрикаларын оқшаулап және ... үшін ... салу ... ... ... ... мен ... ара қашықтықтарын
ескерген жөн [1].
Курстық жұмыстың мақсаты – мал ... мен ... ... ... сай ... келтіруді зерттеу.
1Негізгі бөлім
1.1Жануарлар ауруларының, оның ішінде ... мен ... ... ... алу және оларды жою
Жеке және заңды тұлғалардың жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар
мен адамға ортақ ... ... алу ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының ветеринария ... ... ... ... алдын алуды
және мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... ... ететін ветеринариялық
ережелерді сақтай отырып, ветеринариялық және әкімшілік-
шаруашылық іс-шараларды жүзеге асыруға;
2) ... ... ... ... қоса ... ... ережелер мен ... ... ... және ... жүзеге асыруға;
3) Аумақты, мал шаруашылығы ... ... ... ... ... мен ... және ... арналған ғимараттарды
ветеринариялық-санитариялық ... мен ... ... қоршаған ортаның ластануына жол
бермеуге;
4) Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктерді
ұстауға, өндіруге, ... ... ... мен ... ... ... ветеринариялық
қадағалау объектілерін орналастыру, салу, қайта жаңғырту
және пайдалануға беру ... ... ... ... ... және ... ... Ауылшаруашылық жануарларын бірдейлендіруді және оларға
ветеринариялық паспорттарды рәсімдеуді қамтамасыз етуді;
6) Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау органдарына жаңадан
сатып алынған жануарлар, ... ... ... ... ... ... ... Ветеринариялық мамандарға олардың талап етуі бойынша
диагностикалық зерттеулер мен вакцина егуді жүзеге асыру
үшін жануарларды ... ... ... ... ... бір ... ... ветеринариялық мамандарға хабарлауға және
ветеринариялық мамандар келгенге дейін ауру деп ... ... ... ... ... шаралар
қолдануға;
9) Ветеринариялық инспекторларға мемлекеттік ветеринариялық
қадағалау бақылайтын жүктерді ветеринариялық тексеру
үшін кедергісіз беруге;
10) Ветеринариялық инспекторлардың жануарлардың және ... ... ... ... ... ... ... залалсыздандыру, өңдеу
жөніндегі талаптарын орындауға;
11) Союдың алдында ветеринариялық ... ... ... үшін союға және сойғаннан кейінгі
ұшалары мен ... ... ... өткізуге жол бермеуге;
12) Ветеринариялық ... ... ... ... ... көрсетуге;
13) Жаңа, жетілдірілген ветеринариялық ... ... ... ... ... ... органмен келісуге
міндетті.
Ветеринариялық іс-шаралар
1.Ветеринариялық іс-шаралар:
1) ануарлар мен ортақ ауруларды қоса алғанда, ... ... ... мен ... ... ... алу, ... алынатын өнімдер мен шикізаттың, ... ... пен ... ... ұсталынуының
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарының
талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... өткізілетін іс-шаралар;
2) Шектеу іс-шараларын немесе карантинді қоса ... ... ... ауруларын жою және олардың таралуын ... ... ... ... және ... ... жүргізілетін іс-
шаралар болып бөлінеді.
1. Ветеринариялық іс-шараларды ұйымдастыру мен жүзеге асыру тәртібін
ветеринария ... ... ... ... бекітеді, жеке
және заңды тұлғалардың оны орындауы міндетті болып табылады.
Шектеу іс-шаралары және карантин
1. Шектеу іс-шаралары немесе карантин жануарлардың ... ... ... жағдайда, тиісті ... бас ... ... ... ... ... атқарушы
органның шешімімен белгіленеді.
2. Жануарлардың шектеу іс-шаралары немесе карантин ... ... ... ... саласындағы уәкілетті
мемлекеттік орган бекітеді.
3. Ветеринариялық іс-шаралары ... ... ... ... ... ... ... тоқтату туралы шешімді тиісті аумақтың
бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторының ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік ветеринариялық инспекторларының
ұсынуы бойынша жергілікті атқарушы органның шешімімен ... ... ... ... ... ... көзделген жағдайларда шектеу іс-шаралары
белгіленуі мүмкін.
Ветеринариялық препараттардың республикалық қоры
1. ... ... жою және ... ... Республикасының
үкіметі бекітетін тізбеге енгізілген аса қауіпті ауруларының таралу
қауіпінің алдын алу кезінде ... ... ... ветеринариялық препараттардың республикалық қоры болып
табылады.
2. Ветеринариялық ... ... қоры ... ... ... алынған ветеринариялық препараттар
көлемінен жасалады. Ветеринариялық препараттардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... Ветеринарялық препараттардың республикалық қорын қалыптастыру мен
пайдалану тәртібін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік
орган белгілейді.
Ветеринариялық ... ... ... ... ветеринариялық-
санитариялық немесе зоогигиеналық нормалар) ветеинариялық немесе
ветеринариялық-санитариялық факторды ... және ... ... ... қауіпсіздігі тұрғысынан сипаттайтын
көрсеткіштердің жол беруге болатын сандық немесе сапалық мәнін
белгілейді.
2. Ветеринариялық нормативтер ... ... ... ... ... ... зерттеулер негізінде
белгіленеді.
3. Ветеринариялық нормативтер індеттердің объективті және ... ... ... ... жағдайда
қол жеткізуге арналған ветеринариялық іс-шаралардың көлемі мен
сипатын жоспарлау, сондай-ақ ... ... ... болу,
таралу және оларды жою мүмкіндіктерін болжау үшін ... ... ... ... ... ... ... орган бекітеді және олар ветеринария саласындағы
қызметті жүзеге асыратын жеке және ... ... үшін ... ... ... ... бақылайтын жүктерді алып қою, жою,
залалсыздандыру(зарарсыздандыру) және өңдеу
1. Жануарлардың және адамның денсаулығына қауіп ... ... ... ... мен ... ... ... қарай, ветеринария саласындағы уәкілетті
мемлекеттік орган ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметі
бекіткен тәртіппен міндетті ... алып ... және ... ... ... міндетті түрде залалсыздандырылуға және өңдеуге
тиісі.
2. Жануарлардың және адамның денсаулығына ерекше қауіп ... ... ... ... мен ... ... алып қою және жою жүргізілетін жануарлардың аса қауіпті
ауруларының тізбесін ветеринария ... ... ... ... ... ... ... бекітеді.
3. Жануарлардың және адамның денсаулығына ерекше қауіп төндіретін
жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен ... ... ... пен ... қоспаларды
алып қоймай-ақ, міндетті түрде залалсыздандырлуға және өңдеу
жүргізілетін ... ... ... ветеринария
саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді.
4. Жеке және заңды тұлғалардың ... және ... ... қауіп төндіретін жануарларды, жануарлардан
алынатын өнімдер мен шикізатты алып қою және жою ... ... ... ... ... ... ... өтеттіруге құқығы бар.
Азаматтардың денсаулығын жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғау
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... дайындауды, сақтауды, өңдеуді, тасымалдау
мен өткізуді жүзеге асыратын азаматтардың денсаулығын жануарлар мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтардың
денсаулығын сақтау саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті орталық
атқарушы органымен ... ... ... ... уәкілетті
мемлекеттік орган белгілейді.
Ауылшаруашылық жануарларын, ... ... ... ... ... өндіру, дайындау, сақтау, өңдеу және өткізу
жөніндегі ұйымдарды бірдейлендіру
1. Ауылшаруашылық жануарлары ветеринария саласындағы уәкілетті
мемлекеттік орган ... ... ... ... мен ... жөніндегі ветеринариялық
дауалаудың жүзеге асырылуын бақылау мақсатымен әрбір жануарға
қадағалау жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... жануарлардан алынатын
өнімдер мен шикізатты, ветеринариялық препараттардың, жемшөп
пен жемшөптік қоспаларды сақтау, ... және ... ... мемлекеттік ветеринариялық қадағалау ... ... ... ... ... ... сәйкестігін бақылау мақсатымен
бірдейлендіруге тиіс.
3. Базарларды және жануарларды өндіру, дайындау, ... ... мен ... ... ... пен жемшөптік қоспаларды сақтау, өңдеу және ... ... ... ... ... ... ... орган белгілейді.
Ветеринария саласындағы ғылыми-зерттеулер және ветеринария мамандарын
даярлау мен ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеулер
1. Жануарларды пайдалану рәсімдерін, сондай-ақ ветеринария саласындағы
ғылыми-зерттеулер жүргізілетін ... мен ... ... ... ... ... зерттеулер Қазақстан
Республикасының ветеринария саласындағы заңдарының талаптарына ... ... ... ... әзірленген немесе жетілдірілген
ветеринариялық препараттардың, ... пен ... ... ... ... ... мақсатымен олар
байқаудан өткізілуі тиіс.
3. Микроорганизмдердің Қазақстан Республикасында бар, сондай-ақ ғылыми-
зерттеулер нәтижесінде, ... ... ... ... штаммдарды ветеринарияда ... ... ... ... ... ... тиіс
[10].
1.2 Мал шаруашылығындағы жалпы ветеринариялық-санитариялық шаралар
Мал фермаларының санитариялық-гигиеналық ережелерге сай ... ... ... ... ... ластануы,
шаңдануы, оң иондардың пайда болуы, температура мен ... ... ... көмірқышқыл газының жинақталуы, индол, скатол
және басқадай зиянды иісті газдардың пайда болуы.
Объектінің ... ... ... ... санитариялық және
техникалық жағдайлары, ауаны кезінде дұрыс тазартып отыру — осының бәрі мал
қораларында қалыпты ... ... және ... ... сақтап отыруға, қора ішіңдегі ауадан микроорганизмдер мен шаңды
аластатуға, өкпеде ... ... ... ... ... ... ... алдын ала ескеру қажет, яғни
малдың індет және құрт ауруларын болдырмау және оның ... ... жөн. ... ... жұғатын әртүрлі аурулардан сақтау және
малдан алынатын өнімнің сапасы жоғары болуы ... ... ... ... мал ... ... мәдениетті көтеру
қажет, яғни мал қораларында ветеринариялық-санитариялық ережені бұлжытпай
орындау, сондай-ақ олар ісқе ... ... ... ... ... де, сауу аппаратын, ыдыстарды және транспортты қолданған
кезде де барлық санитариялық ережені қадағалау керек.
Мал қорасын салғанда, ... және ... ... ... ... тек ... ғана өз ... қоймай, жалпы сол жердің мал шаруашылығыңың індеттік жағдайына да
әсерін тиігізеді. Сонымен қатар, мал шаруашылығы айтарлықтай ... ... қана ... мал ... төмендейді, ауруға ұшырайды,
шығынға жол беріледі.
Мал шаруашылыктарында, құсфабрикаларында әртүрлі індетті, инвазиялық
аурулардан сақ болу ... ... ... гигиеналык,
ветеринариялық-санитариялық шараларды орындау керек.
Ондай шараларға ... ... жаңа ... ... ... өткізу кезінде барлык,
ветеринариялық - санитариялық: шаралар қатал ... ... мал ... ... ... малды сатып алған шаруашылық барлық
індетті аурулардан сау болуы тиіс немесе ... асыл ... ... ... ... ... көлік немесе фсрмада жұмыс істейтін жұмысшылар аркылы малға ауру
тарату жолын болдырмау, сол үшін ... ... ... ... және
ветсанөткізу жолы, арнайы киімдерді зарарсыздандыру т.б. ... ... ... ... ... тарайтын әртүрлі індетті ауруларға қарсы күрес
жүргізу;
- малшылардың арасында ... ... ... және ... аурулардың тарамауы үшін оларға дер кезінде медициналық тексерілу
жұмысы жүргізілуі тиіс.
Әрбір өндіріс кешеніндегі мал басына ... ... ... ... ... ... ... бағады, азықтандырады, ауру малға алғашқы шұғыл көмек
көрсетеді және барлық ветеринариялық - санитариялық ... ... ... арнайы киімдермен, аяқ киімдермен қамтамасыз етіледі. Ферма
территориясына бөтен адам тек мал ... ... ... кіре алады.
Арнайы мал шаруашылық зонасында жеке меншік және шаруашылық ... ... ... ... ... отырып, малды емдеу жұмыстарын
жүргізеді. Аталмыш фермада ит, баска мал, құс ұстауға болмайды.
Мал арасында ауру шықпас үшін, малды ... ... ... ... ... бойынша сақтау керек. Сондай-ақ мал қорада
тиісті микроклимат болуы тиіс және таза болғаны жөн. ... мал ... ... тұру және ... жүйесін де бақылап тұрған жөн
[1,2,3].
Ферма территориясын, кора ішін таза ұстау және ... ... болу ... ... бір peт санитариялық күн белгіленген жөн. Осы
күні қора ішін және ... ... ... ... ... алып тастайды; ақырды тазалайды, ақтайды, су ... еден ... ... ... ... ... ... залға аса көңіл бөлінеді, сүт бөлмесін өте таза ұстау керек.
Жаздыкүні мал қораға ... ... ... қорадан тарайтын иісті, микробты, шаң-тозаңды жою мақсатында, ... ауа ... таза болу ... қора ... ... көп ... шөп
отырғызу керек. Осы ағаштар, ауадағы газды сіңіреді, шаң-тозаңға тосқауыл
болады, яғни биологиялық фильтр есебінде өте маңызды роль ... ... осы көк шөп, ... ... ... территориясының
санитариялық-гигиеналық жағдайы жақсарады [1,4].
1.3 Мал қоралары мен шаруашылық аумағын ветерииариялық-санитариялық
ережеге сай ... ... және құс ... мен ... ... ... ауаның,
топырақтың, су қоймаларының ластануына себеп ... аса ірі ... ... ... Ал оның ... мен ... ... оларды ірі өндіріс
орындары — зауыт, комбинаттармен салыстыруға болады.
Санитариялық-гигиеналық жағдайларды жақсартып, мал кешеңдері мен ... ... және ... үшін ... салу ... ... ... обьектілер мен жолдардың ара қашықтықтарын
ескерген жөн.
Мал шаруашылығы объектілерінің ауаға ... ... ... дүниесінің щартты түрде немесе тым асқынған зиянды әсерлерін ауа
арқылы ... ... ... ... бір нысандардан екіншісіне тарату
қаупін туғызуы мүмкін және ... әр ... ... ... жол ... ... роль атқарады.
Мал қора-жайларында, сол сияқты фермалар мен ... ... ... ... ... шараларын тұрақты жүргізу аса қажет. Бұл ... мал ... ... мәдениетін сақтау және ветеринариялық –
санитариялық және жануарларды ... мен ... ... ... ... өте ... мал қораларында микроклиматты сақтау үшін тыңғылықты да ұдайы
жұмыс жасап ... мал ... ... ... тұру, қора ішін тазалап және
сақтық щараларын жасап отыру керек. Фермалар аумағындағы ауаның ... мал ... ... аймақтар арасында ағаштар өсіріледі.
Олар елді тұрғын мекендерден оқшауланып тұруға тиіс.
Ауаны механикалық ... ... тұру ... параметріне
айтарлықтай әсер етеді. Бұл жағдайда қора-жайлар шаң мен микроорганизмнен
тазартылып, ауа оттегімен байытыла түседі.
Ауаны шаң мен тозаңнан ... үшін ... мен ... ... ... ... ... аэрозоль шашырату арқылы ... Бұл ... сүт ... резорцин, сутегі пероксидін, натрий
гипохлориді мен гексилрезорцинды қолдану пайдалы.
Ауаны ... үшін ... ... ... сәулелер ұсынылады.
Қазіргі кезде ол үшін БУВ-15, БУВ-30, БУВ-60П, ДБ-60 және т.б. ... ... жүр ... ... және қи ... ... ... ішіндегі канализация қоймалжың қиды, қораның ... ... су ... ... ... тазалыктан
өткізгеннен кейінгі шайынды суларды шығару үшін керек.
Канализация құрамына кіретін жабдықтар:
- қоймалжың (сұйық) қи ... науа (тік ... ені 30 см және ... см ... ал оның қи қабылдаушы траптарға қарай орналасу еңкіштігі ... 1 ... қи ... және қи ... құбырларға қосатын траптар;
- қи ағатын құбырлар, олардың орналасу еңкіштігі кем ... 3 ... түбі қи ... ... ... ... құдыққа орналасқан
гидравликалық қақпа;
- канализация құбырларын қарауға және оларды тазалауға арналған бақылау
құдықтары;
- ... ... ... ... ... ... ... құралдар 2.1 Қиды ... ... ... 2.2 ... ағуы
3.Қора астында сақтау
1.5 Мал қораларына жүргізілетін санитариялық-гигиеналық шаралар
Мал шаруашылықтарының және құс ... ... ... көбінесе, құрғак жеріңе, дер кезінде және мұқият санитариялық-
гигиеналық шараларды жүзеге ... ... Осы ... ... ішінде малдың арасында іңдет ауруларын болдырмауда
және оларға қарсы күрес жүргізуде дезинфекция аса маңызды орын алады.
Дезинфекция (франц. des — ... лат. infectio - ...... ... ... ... ... малдың арасында індет
ауруларын болдырмау шараларына бағытталған іс-әрекеттердің ... ... ... Осы ... ... ... және ... зардапты
микробтарды зарарсыздандыруға және жоюға бағытталған.
Мал щаруашылығында ... ... ... ... - ол малдаң алынатын өнімнің айналымын орындауды қамтамасыз ету.
Мал ... ... екі ... ... ...... екінші дезинфекциялық ерітіндіні ... ... ... ... ... (күрек, тырма, сыпырғыш) қолдану ... ... ... арқылы жүргізіледі, Осы механикалық
тазалау ауру қоздырғыщ микробтардың денесіне ... ... тез ... жасайды.
Дезинфекция жүргізуге жататын нысандар: мал және құс қорасы, қора ауасы,
ферма территориясы (серуен ... ... ... тиеу және ... ... ... ... малды сауу қондырғысы, сүт
ыдыстары, арнайы киімдер, қи, садыра және лас су. ... ... ... ... ... ... ... қабырға ортасындағы
қалқандарға, еденнің ашық саңылауыиа және қи тазалайтын ... аса ... ... ... мал ... ... үстіңгі қабаттарының
ереқшеліктерін ескерген жөн. Себебі оларда кездесетін кішкентай саңылаулар,
құрылыс материалдарының ... ... ... ... кең ... қолдану, беткі қабаты жылтыр ... ... ... ... өзінің тегіс тайғаңақ бетіне дезинфекциялық
ерітінділсрді көп ... ... тұра ... ... нашар тазаланса, онда химиялық дезинфекциялық ерітінділер,
ынсанның бетіндегі ... ... ... ... ... ... (сіңіріледі) түседі, осының салдарынан ауру қоздырғыш
микробтарға өз әсерін ... ... ... ... оған тән бактерицидтік
қасиеті едәуір төмендейді.
Дезинфекция жүргізер ... ... ... ... ... бетін жақсылап тазалайды, қорадағы барлық жабдықтарды сыртқа
шығарады немесе олар полиэтилен ... ... ... су ... ... шұңқырдың қақпағың ашып қойған жөн. Осы істерді аткарып болған
сон, тырма арқылы немесе судың ... ... ... ... жем-шөптің қалдығынан және басқа да заттардан тазалайды. Ал енді ... ... ... ыстық 2 пайызды натрий гидроокись ерітіндісімен ... ... 3-5 ... ... сода ... жібітеді.
Қорытынды дезинфекция — ол шаруашылықтағы малды ... ... ең ... ... жүргізудегі кезең. Бұл жұмысты шаруашылықтағы
малды індет ауруынан ... ... ... алу ... жүргізеді.
Қорытынды дезинфекция кезінде ауру қоздырғыш микробтарды ... ... ағаш ... ... ... сәл ... ... немесе жылы сумен жуады, еденді мүқият қидан тазалайды, ... ... ... керекті концентрциялық ерітіндісімен өндейді.
Осыдан кейін еден тақтайы күн көзінде кептіріледі, сөйтіп мұндай ... ... ... ... ал жарамай қалған тақта жағылады [1,3,4,5,7].
Дератизация (франц.de—жоямын, лат. ratus — егеуқүйрық) — адам ... зиян ... ... ... ... жиынтығы. Бұлар
эпидемиологиялық жағынан өте қауіпті.
Сонымен қатар, ... да көп ... ... ... ... ... ... көп мекендеген жерінде жүргізеді. Соңдай-ақ,
мұндай шараларды адамдардың тұрған ... ... мал ... ... Шаруашылыққа көп зиян келтіретін кеміргіштердің түрлері: сұр ... ... және үй ... Сұр және қара ... республиканың
барлық облыстарында кездеседі.
Кеміргіштер үйге, қоймаға, мал қораларына еніп, оларға зиян келтіреді
және мал ... ... ... өнімдерді де бүлдіріп құртады. Бір
атжалман жылына 20 кг мал азығын жейтін болса, жас төл мен ... ... ... ... ... көп ... ... болып
табылады. Мысалы: туляремия, оба, құтырық, лептоспироз, листериоз,
бруцеллез, ... және т.б. ... ... ... ... ... деп екіге бөлінеді.
Профилактикалық шаралар — кеміргіштердің өсіп-өнуіне жол бермеу, оларға
азықтан, судан мұқтаждық жасау және ... жою. ... ... ең ... ... территориясыңда, мал қораларында күңделікті
ветеринариялық-санитариялық талаптарды қатаң ... ... ... ... ... кірмейтін ету, оларды уақытылы жөндеуден өткізіп
отыру.
Жою-құрту шаралары — бұл кеміргіштерден біржола ... ... ... ... ең ... шараларының бірі - дератизациялық ... жою үшін ... ... (родентицидтер), бактериялық
препараттар және механикалық құралдар қолданылады.
Дезинсекция (франц. des — ... лат. — incectum - ...... ... ұзынтұмсықты, көп аяқты шаян-құрттарға қарсы
жүргізілетін шаралардын жиынтығы, шыбын-шіркейлерге ... ... ... Ол — ... ... территориясына, өндірістік, қосымша қосалқы
қораларға және ғимаратпен қүрылыс орыддарына бірдей профилактикалық ... ... ... ... ... індет ауруларына қарсы профилактикалық шаралардың ең маңызды жолы
— ол мал фермасында шыбын-шіркейлерге қарсы күрес ... ... ... ... жарасын), туляремия, бруделлез, туберкулез, қойдың ... ... ... ... жұмыртқасы, тері қабыңдыратын
саңырауқұлактар қоздырғыштарын таратуға себеп болуы мүмкін.
Немесе шыбын, маса, ... ... қос ... және ... ... ... алып, мазасын кетіреді, сейтіп малдың өнімділігін,
сүттілігін төмендетеді.
Профилактикалық шаралар- ... ... жол ... ... бағытталған, содай-ақ жалпы санитариялық және
гигиеналық ережелерді сақтау, қи ... ... ... ... және тиімді
пайдалану, қиды дер кезінде жинап, оны зарарсыздаңдыру, мал кешендері мен
фермалардыңориясын таза ұстау, малды шыбын-шіркейден ... және ... ... ... жол ... ... ... Профилактикалық
шараларға сонымен қатар мал қораларында қолайлы микроклиматты сақтау және
тазалық жұмысын күңделікті орыңдау міндеті де жатады. ... ... ... оның ... дәке ... уақ тесікгі сымнан жасалған торды
қағып қоюға болады.Биотермиялық щұңқыр әр мезгілде жабық болғаны дұрыс.
Шыбын-шіркейді жою ... - ... ... және ... ... қарсы қолданады. Заттармен әдістерді қолдану арқылы ... ... ... ... ... ... ... және
аэрозольды ұнтақ, дуст) жиі қолданады [1,3,6,7].
Дезодорация - дегеніміз субстратта шіріген кезде пайда болатың жағымсыз
иісті жасанды ... жою ... оны ... ... ... ... ... иістің шығу көзі - ол малдың қиы мен
зәрі. Осы жаңадан ... қи ... зат ... тез ұшып ... иіс береді.
Сондықтан тазаланбаған қидың қалдығы, еденнің бетіне қатып қалған қи,
садыра, малдың зәрі, қи шығаратын каналда жиналып ... ... ... мг/м3) көбейеді.
Ал енді күнделікті қорадағы қиды тазалап оны дер кезінде сыртқа шығарып
тұрса ауадағы аммиактың шоғырлануы 8-17 пайыз, ... ... ... ... иісі - 35 ... ... бактериялармен ластануы – 5-10
пайыз кемиді, ал малды топтап баққанда ... ... ... ... саны ... ... ... орналасуы мен қораның сыйымдылык нормасы қатал
сақталуы тиіс. Ал егер қорадағы малдың басы көп болса, оңда ... ... ... соғады, екіншіден малдың денесі тез былғанады.
Қора ішіндегі ауаның құрамындағы ... ... ... ... ... тәсіл - дезодарант және дезинфектант қолдануға болады
[2,6,7,8].
1.6 Қиды сақтау технологияларына қойылатын ветеринариялық-санитариялық
талаптар
Көңді өңдеу, сақтау және ... ... ... ... ... адам мен мал ... ... ету мақсатында жүргізіледі. Сұйық
көңді өңдеу құрылғысы мал шаруашылығы мекемесінің қоршауы ішінде ... ... ... сақтау, өңдеу қондырғысының территориясы қоршалып,
көпжылдық жасыл ағаштармен қорғалуы керек және жақсы 3,5 м енді ... жол ... Қою және ... ... дала аймағына тасу техникалык
немесе санитариялық жағынан ... онда ... ... көң ... ыдыс) сактайды.
Көңсақтағыш конструкциясы, оның сыйымдылығы және орналасу орны көңді
щығару технологиясына: ... ... ... ұстау
әдістеріне және т.б.байланысты. Көңсақтағыштар мал қора-жайынан 60 м кем
емес қащықтыққа; ал ... 500-600 м ... жел ... ық ... Мал шаруашылығы орналасқан аймақта ... ... ... қи ... ... жасау үшін сақталады. Оның
жер үстіңде, сәл тереңдетілген, терең апандардан, сонымеы ... ашық ... ... ... ... көң сақтағыш міндетті түрде желдетілу жүйесімен
қамтамасыз ... ... ... көң ... көмірқышқыл газының көп
мөлшерде, сонымен ... ... ... бар және улы ... ... ... және т.б. ... жиналуы мүмкін.
Сұйық көңге арналған ... 2-5 м ... ... ал қою қи үшін ... ашық аса терең емес (сәл
тереңдетілген) су өтпейтін алаң ... 1,5-2 м ... ... ... ... ... 1,6 м ... бетондалып қоршалған
алаңқай. Мұндай көңсақтағыштарда әрбір 1000 м3 сыйымдылыққа 2-3 м3 садыра
жинағыш ескеріледі. Көңсақтағыштың түбі мен ... су ... ... төзімді болу керек. Мұндай көңсақтағыштар қою ... ... ... 70 ... дейін). Қою көңді сақтаудың екі
әдісі бар: ... және ... ... ... ... тығыздап жинап ылғалдап отырады. Мұндай ... ... ... ашу ... ... оның ... ... дейін көтеріледі.
Аэробты-анаэробтық әдісте (ыстық) қалыңдығы 2,0-2,5 м бос үйілген қида
аэробты микроорганимздердін қатысуымен ... ашу ... ... температура 60-70°С ... ... ... ... қөбі (оның ішінде қауіптілері де) және ... ... ... ... ... ... жарамсыз
келеді, әсіресе жауын суы, ағын су жиналатын ... ... ... ... онда ... қи ... жәнс оның ... ескеріледі. Мал экскременттерінің көлемі олардың түрі, жасы,
азықтандырылу жағдайына байланысты, Экскремеңт көлемі (зәр және ... ... әр бас ірі қара ... ... — 7,0-55 кг, ... — 3,3-22 ... — 12-42 кг, ... — 1,3-3,5 кг құрайды.
Көң құрамына экскремеңттермен бірге төсеніш те ... ... ... ... — су оның ... бөлігі (сұйық нәжіс).
Төсенішсіз көңнің көлемі оған қосылатын су ... көп ... ... ... ... ... ... шошқа кешендерінде шамамен 18-40 ... ірі қара ... 55-65 л ... ... және ... ... ... Көң көлемі малдың түріне, ... ... ... бағу ... жаю ... ... ... әдістеріне және т.б.
байланысты. Көңді сактау ұзақтығы климаттық және шаруашылық жағдайына қарай
оңтүстік-шығыс аймақтарда I ... ал ... 5-7 айды ... қора – жайы мен ... арасында аурудың алдын алу мақсатында 3
карантиндік көң ... ... ... қабылдағанда) кем болмауы керек.
Олар көңді 6 тәулік бойы ... ... үшін ... ... ... (1 тәулік ішінде ... ... ауру ... көңді
көңсақтағышқа ауыстырады.
Карантиндік көңкабылдағыштар сұйық көңді араластыратын массаның
біркелкілігін (гомогендігін) ... ... және ... үшін ... ... ... ... жабдықталады.
Карантиндік көңсақтағыштармен қатар, термиялық және басқа да әдістермен
көңді зарарсыздандыруға арналған тұрақты немесе жылжымалы қондырғылар ... ... аса ... ... ... және т.б.) қоздырушыларын
химреагенттермен толық зарарсыздандыру мүмкіндігі болмағанда пайдаланады.
Көңді су өткізбейтін жабдықтармен жабдықталмаған ... ... ... ... тыйым салынады. Мұндай сақтау санитариялық талаптарға
сәйкес келмейді, себебі ол қоршаған ... ... әкеп ... ... ... жұмысты орындау барысында мал қоралары мен шаруашылық аумағын
ветерииариялық-санитариялық ережеге сай ... ... ... ... мен ... ... ветерииариялық-санитариялық ережеге
сай тәртіпке келтіру
Мал және құс кешендері мен ... ... ... ауаның,
топырақтың, су қоймаларының ластануына себеп болатын аса ірі қайнар ... ... Ал оның ... мен ... ... оларды ірі өндіріс
орындары — зауыт, комбинаттармен салыстыруға болады.
Санитариялық-гигиеналық жағдайларды жақсартып, мал кешеңдері мен ... ... және ... үшін ... салу ... ... ветеринариялық обьектілер мен жолдардың ара қашықтықтарын
ескерген жөн.
Мал ... ... ... ... зиянды қалдықтары,
өсімдіктер дүниесінің щартты түрде немесе тым асқынған зиянды әсерлерін ауа
арқылы жайып жіберуі, жұқпалы ... бір ... ... ... ... ... және ... әр түрлі иістің таралуына жол бермеу де
маңызды роль атқарады.
Мал қора-жайларында, сол сияқты ... мен ... ... да
ауаның тіазалығын қорғау шараларын тұрақты жүргізу аса қажет. Бұл тұрғыда
әсіресе, мал ... ... ... сақтау және ветеринариялық –
санитариялық және жануарларды ... мен ... ... ... ... өте маңызды.
Әрбір мал қораларында микроклиматты сақтау үшін ... да ... ... отыру, мал қиларын уақытша шығарып тұру, қора ішін тазалап және
сақтық щараларын жасап отыру керек. Фермалар ... ... ... мал ... аралығына, аймақтар арасында ағаштар өсіріледі.
Олар елді тұрғын мекендерден оқшауланып тұруға тиіс.
Ауаны механикалық әдіспен ... тұру ... ... әсер етеді. Бұл жағдайда қора-жайлар шаң мен микроорганизмнен
тазартылып, ауа оттегімен ... ... шаң мен ... ... үшін ... мен сүзбелі қондырғылар
жасалған.
Мал қораларындағы ... ... ... ... ... ... Бұл жерде сүт қышқылы, ... ... ... ... мен ... ... ... тазарту үшін қысқа толқынды ультракүлгін сәулелер ұсынылады.
Қазіргі ... ол үшін ... ... БУВ-60П, ДБ-60 және т.б. ... ... ... ... ... канализация қоймалжың қиды, қораның ішін
тазалағаннан кейінгі су қалдықтарын, малдарды ... ... ... шайынды суларды шығару үшін керек.
Канализация құрамына кіретін жабдықтар:
- қоймалжың (сұйық) қи ағатын науа (тік ... ені 30 см және ... см ... ал оның қи ... ... қарай орналасу еңкіштігі кем
дегенде 1 пайыз;
- қи қабылдайтын және қи ағатын құбырларға қосатын траптар;
- қи ... ... ... орналасу еңкіштігі кем дегенде 3 пайыз;
- түбі қи ... ... ... ... ... орналасқан
гидравликалық қақпа;
- канализация құбырларын қарауға және оларды ... ... ... қидың сұйық бөлігі жиналатын жинағыш.
Мал шаруашылықтарының және құс ... ... ... ... ... ... дер кезінде және мұқият санитариялық-
гигиеналық шараларды жүзеге асыруға байланысты. Осы ... ... ... ... арасында іңдет ауруларын болдырмауда
және оларға қарсы күрес жүргізуде дезинфекция аса маңызды орын алады.
Дезинфекция (франц. des — ... лат. infectio - ...... ... зардапты микроорганизмдерді жоюға малдың арасында індет
ауруларын ... ... ... ... ... ... болады. Осы дезинфекциялық шаралар зардапты және ... ... ... және ... бағытталған.
Мал щаруашылығында профилактикалық (сақтық) дезинфекциясының басты
міндеті - ол малдаң алынатын өнімнің ... ... ... ... ... ... екі кезеңде жүргізіледі. Бірінші — қораны
тазалау, екінші ... ... ... ... ... механикалық құралдарды (күрек, тырма, сыпырғыш) ... ... ... ... арқылы жүргізіледі, Осы механикалық
тазалау ауру қоздырғыщ микробтардың денесіне химиялық заттардың тез ... ... ... ... ... мал және құс ... қора ауасы,
ферма территориясы (серуен алаңы), малды көлікке тиеу және ... ... ... ... малды сауу қондырғысы, ... ... ... қи, садыра және лас су. Тазалау кезінде, әсіресе
ақырға, суарғыштарға, қабырғаның ... ... ... ... ... ашық ... және қи ... каналға аса көңіл
бөлінуі тиіс.
Қазіргі кездегі мал ... ... ... ... ... жөн. Себебі оларда кездесетін кішкентай саңылаулар,
құрылыс материалдарының ылғал өткізгіштігінің төмендігі, темір-бетонды
конструкцияны кең түрде ... ... ... ... ... ... басқа материалдар өзінің тегіс тайғаңақ бетіне дезинфекциялық
ерітінділсрді көп мезгілге ... тұра ... ... ... тазаланса, онда химиялық дезинфекциялық ерітінділер,
ынсанның бетіндегі жабысып қалған ... ... ... ... ... ... ... салдарынан ауру қоздырғыш
микробтарға өз әсерін ... ... ... ... оған тән ... ... ... жүргізер алдында міндетгі түрде дезинфекцияға жататын
заттардың бетін жақсылап тазалайды, қорадағы ... ... ... ... олар полиэтилен қапщығымен жабылуы тиіс, су жиналатын еден
астындағы шұңқырдың қақпағың ашып ... жөн. Осы ... ... ... ... ... немесе судың қысымы арқылы дезинфекциялайтын беттерді
қидан, ... ... және ... да ... ... Ал енді ... ... жерді ыстық 2 пайызды натрий гидроокись ерітіндісімен (70°
С) немесе 3-5 пайызды ... сода ... ... ... ... және ... шаралар жиынтығы
малшыларды зооантропонозды аурулардан ... ... ... және ... ... өнім алуды камтамасыз етуі керек.
Малшылар еңбек қорғау ... ... үшін ... ... ... ... кезеңді нұсқауларды беруі тиіс. Алғашқы нұскаумен ... ... ... ... (міндеті мен мамандығына қарамай) танысады.
Оның ... ... ... ... еңбек қорғау ережелері және
кәсіпорынның ішкі ... ... ... нұсқауды топ жетекшісі жүргізеді. Бұл нұсқау жұмыстың
қауіпсіз тәсілдерін практикада игерудің бастамасы болып табылады. ... ... ... адамдарды жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Кезеңді нұсқау мал шаруашылығы жұмысшылары үшін 6 айда бір ... ... ... ... ... қосымша нұсқау жүргізіледі,
оған барлык ... ... ... еңбек шарты қора-жай ауасының зиянды газдармен, шаң-
тозаңмен және микроорганизмдермен ластануына, температураның тез өзгеруіне,
шуға және ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар көп жағдайда мамандық ауруына ұшырайды.
Малшылардың еңбегі ... ет ... ... ... физикалық жұмыстар.
Шаруашылықтарды механикаландыру және автоматтандыру, азықты дайындау және
тарату, суару, сауу, ... ... ... жұмыстар кезінде физикалық
ауыртпалықты жеңілдетер еді. ... де, ... ... да ... ... сақталады, мысалы: ұзақ уақыт бойы қора-жайларда ... ... ... ауаның бактериялармен ластануы, бұлардың ... ... ... денсаулығына зиянды әсерін тигізеді.
Сондықтан да мал қора-жайларында ... ... ... ... ... ... ... факторы болып табылады.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылар арнайы және санитариялық ... ... ... киім - бұл жұмысшыларды физикалық, химиялық және
биологиялық факторлардың ... ... ... киім ... ... ... қолғап, етіқ, резеңке шұлықтар
жатады.
Химиялық дезинфектанттардың зиянды әссрінен ... үшін ... ... ... етік және қолғап беріледі.
Санитариялык киім - бұл ет және ет ... ... ... киімі
арқылы микробпен ластану мүмкіндігінің алдын алушы құралдың бірі.
Санитариялық киімге ақ, ... ... ... халат, қалпақ, орамал
жатады.
Ауру малмен, өлексемен, қимен жанасу нәтижесінде жұмысшыларға кейбір
антропозоонозды аурулардың жүғу ... ... Аса ... ... маңқа, туберкулез, бруцёллез, құтырық, бұзаутаз және т.б. аурулар
жатады. Мұндай аурулар ... ... ... ... ... қадағалау, уақтылы балау, ауру малдарды емдеу жатады,
сонымен қатар қызмет ... де ... ... қолдануы керек.
Малмен жұмыс істеуге 18-ге толмағаңдар, жүкті және бала емізетін ... ... ... ... ... ... басқа киім
киюге, мал қора жайларында тамақ ішуге және ауру малдан алынған шикі ... ... ... көрсетушілер ауру мадды күту барысында міндетті түрде арнайы киім
кию керек, бұл киім ... ... соң ... ... ... ... ... душқа түсіп, өз киімдерін киеді. Жұмысшылар
қолдарын құрамында 100-150 мг/л ... ... бар ... Бұл ... күн сайын ауыстырылады.
Зарарданған қи мен өлекселерді резеңке ... ... ... ... Бұл ... кейін арнайы киімдерді әбден зарарсыздандырады. Халат
алжапқыш, орамалдарды аптасына 1рет 1 пайыз сілтілі ерітіндіге немесе ... сода ... ... ... соңынан 30 мин қайнатып ... ... оқыс ... мал ... адам денесіне жарақат
түсіруі мүмкін. Малдың теуіп жіберуі, сүзіп немесе тістеп алуы ... ... ... алу үшін ... ... ... қауіпсіздік
ережелерін жаттауы керек.
Қызмет көрсетушілер толық медициналық тексеруден өткен соң ғана жұмысқа
жіберіледі. Жұмысшылар 3 айда 1 рет, ... ... 1 рет ... өтеді 1 рет бруцеллезге, туберкулезге тексеріледі. Барлық
жұмысшылар уақытылы ішқұрт (гельминт) тасымалдауға ... ... ... санитарлар, механизаторлар,
жүргізушілер және ... ... олар ... және
дезинфекциялық ерітінділермен жұмыс істеу және қауіпсіздік ережелерін білуі
керек.
Дезерітінділерді ... ... ... ... ... ... дайындаушылар арнайы киімдер (халат
немесе комбинезон, алжапқыш, резеңке етік және ... ... ... ... ... Дезерітінділермен және аэрозольдермен
жұмысс барысында темекі шегуге және ... ... ... Ауланы
азрозольмен дезинфеқциялау желсіз, құрғақ ауада жүргізіледі.
Дезинфекция немесе аэрозольді дезинфекциядан кейін жайларды 6-24 сағатқа
жауып ... ... ... ... ... ... есіктеріне "кіруге болмайды" деген ескертпе жазулар ілінеді.
Дезинфекция мерзімі біткен соң, жайлардың іші бір ... ... ... ... азық және су ... ... сумен жуылады және
желдеткішті қосып қояды. Осыдан ... ... ... және ... ... етіледі.
Улы химикаттармен жұмыс жасаған соң, киімді шешіп тазалау керек және
қолды сабындап жылы сумен жуады. ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың барлығында санитариялық инспекция
бекіткен саниитариялық кітапшалары ... ... ... ... ... ... ... инфекциялық аурулармен ауырса,
ол туралы мәліметтер, профилактикалық егулер туралы жазылады.
Туберкулезбен, бруцеллезбен және басқа да адам мен ... ... ... ... ... ... істеуге жіберілмейді.
Сүт фермасында жұмысшылардың жеке басының гигиенасьш сақтаудың маңызы
зор, себебі сүт ... ... ... таралуы мүмкін. Сауыншылар және
басқа да сүтке қатысы бар адамдар ... дене ... ... ... ... ... таза ... керек және тырнақтарын ... ... Егер ... дене температурасы көтерілсе, қолдарында кесілген
немесе күйген, ірінді жарақаттар болса, оларға жұмыс істетуге болмайды.
Ветеринариялық мамандар ... ауру ... жөне ... тікелей
қатыста болатындықтан, олар үшін жеке гигиенаны сақтау аса қажет.
Ветеринариялық-санитариялық өткелде жұмысшылар мен мамандар өз киімдерін
шешіп, киім ... ... да, ... ... ... ... киіп
ферманың өндірістік аймағына өтеді. Ірі шаруашылықтарда осындай тәртіпке
тырысу керек. Жұмыс ... соң, ... мен ... душқа түсіп,
арнайы киімдерді өткізіп, өз киімдерін киіп, өндірістік аймақтың сыртына
шығады. ... ... үйге алып ... ... сол ... ... сыртына шығуға тыйым салынады.
Мал шаруашылығы жұмысшыларын мамандық ауруына шалдығудан сақгау үшін
кешенді шаралар жүргізіледі: мал ... ... ... (температура, ылғалдылық, ауаның газды құрамы, жарыктандыру), тиімді
желдеткіш және канализация орнату, жүйелі түрде дезинфекция, ... ... ауру ... ... және ... ... және ... айтқанда, көң сыртқы ортаны ластайтын бірден-бір ... ... ал кей ... ... және ... ... төндіруі
мүмкін.
Ауру малдан нәжіс арқылы сыртқы ... ауру ... ... қида ... ұзақтығы температураға, қоздырушының түріне байланысты
болады. Жұқпалы аурулардың қоздырушыларының қида сақталу мерзімі бірнеще
тәуліктен бірнеше ... ... ... ... 475 ... ал гельминттердің жұмыртқалары — 7-15 айға ... ... ... жұқпалы аурулармен ауыратын ... ... ... ... Қою қиды ... негізінен физикалық жәңе
биологиялық әдістері ... Ал ... әдіс ... ... ... қида ... ... микроорганизмдер ұзақ сақталады, ал төменгі
температура олардың вируленттілігін ... ... орта ... ... ... зарарсыздандырылмаған сұйық қи жылдың әр кезінде адамдарға
жұқпалы аурулар ... ... көз ... қала ... Сондықтан да мал
фермалар маңындағы ағын лас суларды үнемі тазартып отыру ... ... ... қиды ... мен ... ... жолдары бар -
физикалық, химиялық және биологиялық.
Химиялық әдісті көбінесе, мал арасында жұқпалы ... ... үшін және ... ауру ... ... ... қиды
зарарсыздандыру үшін колданылады. Оған хлор ... ... ... ... ... ... ... территориясын, қора ішін таза ұстау және санитариялық тұрғыдан
тәртіп болу ретінде айына бір peт ... күн ... жөн. ... қора ішін және ... ... ... жем-шөптің, қидың
қалдықтарын алып тастайды; ақырды тазалайды, ... су ... еден ... ... ... жүргізеді. Әсіресе, мал
сауатын залға аса көңіл бөлінеді, сүт бөлмесін өте таза ... ... мал ... ... дератизация жүргізеді.
Мал қорадан тарайтын иісті, микробты, шаң-тозаңды жою мақсатында, сондай-
ақ, ауа бассейнінің таза болу ретінде қора ... ... көп ... ... керек. Осы ағаштар, ауадағы газды сіңіреді, шаң-тозаңға тосқауыл
болады, яғни биологиялық фильтр есебінде өте ... роль ... ... осы көк шөп, ... ... ферма территориясының санитариялық-
гигиеналық жағдайы жақсарады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Мырзабеков Ж.Б. Ветеринариялық ... ... ... ... П. - ... ... баспасы, 2005. - 124б.
2 Таңатаров А. Құс шаруашылығы: ... /А. ... ... С.Т. Дабжанова- Алматы, 2005.-176б.
3 Төреханов А.Ә. Қазақстанда мал мен құс ... және ... ... анықтамалық /Төреханов А.Ә., Жазылбеков Н.Ә., Кинеев
М.А. - Алматы: "Бастау" баспасы, 2006. - ... ... ... ... ... ... /Омарқожаев Н.-
Алматы, Картография, 1993-245б.
5 Саданов А.К.Экология: оқу ... ... ... ... ... 1999. ... ... М.М. Қоршаған ортаны қорғау және табиғи қорларды тиімді
пайдалану: оқу құралы- Алматы,"Агроуниверситет", 2002- 115б.
7 ... Ж.Б. ... ... ... ... Ж.Б. және ... КазНИИНТИ, 1992.-152б.
8 Гершун В.И. Ветеринарлық гигиена: оқулық /Гершун В.И., Муслимов Б.Б.-
Алматы, Қайнар,1994.-11б.
9 Волков Г.К. Ветеринарно - ... и ... ... ... ... для ... /Волков Г.К.,и др.. М.
Колос, 1979.-68с.
10Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ... Ауыл ... ... орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б.,
Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 126б.
Белгілер мен ... - ............... – сантиметр
мм – миллиметр
нм – нанометр
м – метр
м 2 – шаршы метр
т.б - тағы басқа
млн. – ... - ...

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Молдашев алтынбек бәкірұлы4 бет
«Кабельдің бірінші реттік параметрлерін өлшеу» атты зертханалық жұмыс3 бет
Ірі қара малының гигиенасы жайлы ақпарат6 бет
"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"30 бет
: автомобиль жолдарының жабындарын қалпына келтіру және жөндеу машиналары мен жабдықтары3 бет
MapInfo бағдарламасындағы ГАЖ технологиясын пайдаланып дифференцияцияланған ландшафтық карталарын жасау әдістері (Алатау аумағында)30 бет
«Анаэробты дизентерия ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Бірнеше түлікке ортақ пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Ботулизм ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»31 бет
«бұзау аусылы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь