Мал шаруашылығындағы жүргізілетін ветеринариялық – санитариялық іс-шаралар

Нормативтік сілтемелер
Қысқартылған сөздер
Анықтамалар
Кіріспе ... 8
1Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.1Жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.2Облыстық (Астана, Алматы қалаларының) Бас мемлекеттік ветеринариялық Инспекторы және оның орынбасары туралы ереже ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
1.3Мал шаруашылығындағы жалпы ветеринариялық . санитариялық шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
1.4 Мал кәсіпорындарындағы ветеринариялық және санитариялық нысандарға қойылатын гигиеналық талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
3Техникалық қауіпсіздік ... .26
Қорытынды ... 29
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Тақырыптың өзектілігі. XX ғасырдың соңындағы қоғамдық өзгерістер, нарық экономикасының қалыптасуы мемлекетімізде мал шаруашылығы саласыңа кері әсерін тигізді. Атап айтқанда,мал саны күрт азайды, азық сапасы мен малды күтіп-бағу деңгейі төмендеп зоогигиеналық талаптар сақталмады.
Осының бәрі малдың өнімділігін азайтып, денсаулығын төмендетті. Сонымен қатар бұл өзгерістердің бәрі бұрынғы кеңес тұсындағы қалыптасқан малды күтіп-бағудың (олардың физиологиялық ерекшеліктеріне тән) жоғары технология жетістіктерін жоққа шығарды. Мал шаруашылығындағы қол жеткен техникалық прогресс (өндіріс технологиясы) тез арада ғайып болып, үлкен мал кешендері бос қалып, ал шағын мал қораларында тиісті зоогигиеналық және ветеринариялық-санитариялық талаптарды, нормаларды іске асырушы керекті жүйелер істен шықты.
Қазіргі кезде экономикамыздың қалыптасу, даму барысында басты мақсат - малды бағып-күтудегі бұған дейінгі қол жеткен табыстарымызды қалыптастыру, қарапайым да әрі тиімді де технологияларды шаруашылықтарға енгізу малшылардың, ғалымдардың және болашақ мал мамандарының міндеті. Бұл ретте мал шаруашылығын дамытудың оның өнімділігін арттырудың және малдың денсаулығын сақтаудың бірден-бір кепілі - шаруашылық жағдайында зоогигиеналық талаптарды, ветеринариялық-санитариялық нормалар мен ережелерді бұлжытпай орындау.
Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
1 Волков Г.К. Зоогигиенические параметры для животноводческих объектов: учебник для вузов /Волков Г.К., Репин В.И.- М. Агропромиздат, 1986. - 113с.
2 Гершун В.И. Ветеринария гигиена. Учебное пособие для вузов /Гершун В.И., Муслимов Б.М.- Алматы, Кайнар, 1994.-124с.
3 Кузнецов А.Ф. Справочник по ветеринарной гигиене /Кузнецов А.Ф., Баланин В.И.- М.Колос, 1684.-163с.
4 Кузнецов А.Ф. Гигиена сельскохозяйственных животных: учебник для вузов /Кузнецов А.Ф., Демчук М.Ф. и др. - М. Агропромиздат, 1991.-149с.
5 Кузнецов А.Ф. Гигиена животных: учебник для вузов /Кузнецов А.Ф., Найденский М.С. и др. - Москва, 2001.-131б.
6 Мырзабеков Ж.Б. Зоогигиена: Лабораториялық - практикалық сабақтардын методикалық нұсқаулары /Мырзабеков Ж.Б., Сағындыков К.А., Асылбеков Б.А. - Алматы, 1991.- 151б.
7 Мырзабеков Ж.Б. Жануарлар гигиенасы: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Мырзабеков Ж.Б. -Білім баспасы, Алматы, 2005.-182б.
8 Храбустовский И.Ф.Практикум по зоогигиене: учебное пособие /Храбустовский И.Ф., Демчук М.В. - М. Колос, 1984.-119б.
9Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 139б.
        
        Аннотация
«Ветеринария ісін ұйымдастыру» пәнінен «Мал шаруашылығындағы
жүргізілетін ветеринариялық – санитариялық іс-шаралар» ... ... ... 30 беттен тұрады.
Бұл курстық жұмыста кіріспе, негізгі бөлім, өзіндік зерттеу,
техникалық ... ... ... әдебиеттер тізімі
қарастырылған.
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Қысқартылған сөздер
Анықтамалар
Кіріспе ....8
1Негізгі
бөлім.......................................................................
.........................................10
1.1Жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ... ... алу және ... ... Алматы қалаларының) Бас мемлекеттік ветеринариялық
Инспекторы және оның ... ... ... ... ветеринариялық – санитариялық
шаралар.....................................................................
................................................21
1.4 Мал кәсіпорындарындағы ветеринариялық және ... ... ... ... ... ... ... ... ... курстық жұмыста келесі ... ... ... ... 2.104 -2006 КҚБЖ ... ... 2.301 -68 КҚБЖ (ЕСКД).Форматтар.
МЖМБС 2.601 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Пайдалану құжаттары.
МЖМБС 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД).Сызбалық ... 2.701-84 КҚБЖ ... ... Түрлері мен ... ... ... ... 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД).Әріптік белгілеу.
МСТ 13 265-88 Сиыр ... ... ... ... 7. 04 – ... ... ... және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
« _______________________________________» жоғары мектебі
«_________________________________________» кафедрасы
«Бекітемін»
Кафедра меңгерушісі
_____________________
(қолы,аты – ... ... ... №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды:
1.________________________________________________________________
2.________________________________________________________________
3.________________________________________________________________
Курстық ... ... ... ... балл (60 ... қорғау бағаланды (40 мүмкіндіктен)_____балл.
Сомалық баллы______
Жұмыстың бағасы____________
Курстық ... ... ... ... күні__________2016ж.
Анықтамалар
Санитария - жануарлар гигиенасының талаптарын орындауға ... ... ... ... - бұл цикл ... қызмет ететін малдәрігерлік
үлкен мекеме. Ол ауру малға амбулаториялық және тұрақты ... ... ... ... ... ... – санитариялық және ұйымдастыру жұмыстарын жүргізеді. Емхана
- амбулаторлық және стационарлық бөлімдерден тұрады.
Ветеринариялық орын (пункт) - әртүрлі мал ... ... ... ... ауру малға амбулаториялык және тұрақты ... ... ... және ... ... ... - ... фермасы, құс фабрикасы және асыл
тұқымды мал шаруашылығыңда орналасып,соларға ... ... ... ... ... ... зерттеу, профилактикалық, емдік
жөне ветеринариялык-санитариялық шаралар жұмысын жүргізеді.
Изолятор — барлық мал шаруашылықтарында ... ... ... ... ... ... ... күтіп-бағады. Изолятор - бөлек,
қоршалған, кіріп - шығатын ... ... ... ... ... нысандарға жататындар: сойыс-санитариялық
пункті, карантиндік орын, дезөткел, дезтөсеніш, санөткел.
Сойыс-санитариялық орны (пункті) - ... ... ... тура ... сойып тексеру үшін, өлексені толық құртып утильдеп, өңдеуге арналған.
Пункттің екі ... ... ... соятын және өлексені утильдейтін.
Карантиндік орын - мұндай қораға шаруашылыққа басқа жақтан келген ... ... ... ... ... ... жүргізеді және
ветеринариялық-санитариялық тексеруден өткізеді. Карантинде ... ең ... 30 ... ... ... ... ... - ол көліктің дөңгелегін дезинфекциялау
үшін керек. Дезөткелді ... ... ... алдында орналастырады.
Дезтөсеніш - мұны қораға кірер алдында аяқ киімді дезинфекциялау үшін
төсеп қояды жөне ... қора ... ... мал ... орын жөне ... - бұл ... арналған санитариялық - тұрмыстық бөлме. Бұны
шаруашылық территориясына ... ... ... осы ... барлық
шаруашылық қызметкерлері, фермаға келген ... да ... ... ... үшін ... ... Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
__________________________кафедрасы
___________________________________пәні бойынша
Курстық жұмыс
Пәні _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... ... ... ... қорғалды
«_____»________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы, аты – жөні
_______________
қолы, аты – жөні
Шымкент 2016 ... 7. 05 – ... ... ... ... ... Университеті
______________________________кафедрасы
«Бекітемін»
Каф.меңгерушісі __
«____»_____2016ж.
№____Тапсырмасы
___________________________________пәні бойынша курстық жұмыс
Студент ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың мазмұны | Орындалу | ... |
| | ... ... ... |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | ... ... ... күні _________жұмысты қорғау күні________________
Жұмыс жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға ... ... ... ... XX ғасырдың соңындағы қоғамдық өзгерістер, нарық
экономикасының қалыптасуы мемлекетімізде мал шаруашылығы саласыңа кері
әсерін тигізді. Атап ... саны күрт ... азық ... мен ... деңгейі төмендеп зоогигиеналық талаптар сақталмады.
Осының бәрі малдың ... ... ... төмендетті. Сонымен
қатар бұл өзгерістердің бәрі бұрынғы кеңес ... ... ... ... физиологиялық ерекшеліктеріне тән) жоғары технология
жетістіктерін жоққа шығарды. Мал шаруашылығындағы қол ... ... ... ... тез ... ... ... үлкен мал кешендері
бос қалып, ал ... мал ... ... ... және
ветеринариялық-санитариялық талаптарды, нормаларды іске ... ... ... шықты.
Қазіргі кезде экономикамыздың қалыптасу, даму барысында басты ... ... ... ... ... қол ... ... қалыптастыру,
қарапайым да әрі тиімді де технологияларды шаруашылықтарға ... ... және ... мал ... міндеті. Бұл ретте
мал шаруашылығын дамытудың оның ... ... және ... сақтаудың бірден-бір кепілі - шаруашылық ... ... ... нормалар мен
ережелерді бұлжытпай орындау.
Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ... ... ... ... ... көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде ... және ... ... ... ... ... ... қызмет сапалы
ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке ... ... ... ... жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы
қабылдануына әсер етті.
Бұл ... ТМД ... ... ... күші бар және сол ... ... жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі ... Ол ... бір ... жеке ... ... жол ашты және бұл
ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру ... ... ... ала ... ... мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды.
Ол мемлекетегі ... ... ауыл ... және ... ... ... ... ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе
жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің ... ... ... ортаға
шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен ... ... және ... ... ... ... ... жүргізу қосылмаған.
- ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны
анықталған.
- ... ... ... барлық потенциалдық
өндірушілердің ... ... және ... ... ... ... жеткізуде бәсекелестік ортасы
кеңейтілген.
- осы қалыптасқан ... бәрі 1995 жылы ... ... ... ... және ол 2002 ... 10 ... жаңа талаптарға
сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының
себебі болды.
- жаңа «Ветеринария туралы заңның» ... - ... ... ... ... шикізаттардың және
ветеринарлық қадағалаудан өтетін басқа ... ... адам мен ... ... ... ... ... сонымен
қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
- ... ... ... ... үшін бір ... ... саласын лицензиялайтын институттың құрылуы; ал
екінші жағынан мемлекеттік ... ... ... ... ... сақтау жұмысымен айналысатын бүкіл ... ... ... ... және ... ауыл ... ... инсректорлық вертикаль құрылады.
- заңның халықаралық ветеринарлық талаптарға жауап беруі, Қазақстанның
Бүкіл әлемдік сауда ұйымы құрамына кіруіне себеп ... ... ... ... ... ала ... қажет, яғни
малдың індет және құрт ... ... және оның ... ... жөн. ... малдан жұғатын әртүрлі аурулардан сақтау және
малдан ... ... ... ... болуы қамтамасыз етілуі тиіс.
Міндетті түрде мал шаруашылықтарыңда ... ... ... ... мал ... ... ... бұлжытпай орындау,
сондай-ақ олар ісқе берілген кезде, техникалық құралдарды пайдаланған кезде
де, сауу аппаратын, ыдыстарды және транспортты қолданған ... де ... ... қадағалау керек. Мал қорасын ... ... ... ... ... ... бұзылса тек
шаруашылыққа ғана өз зиянын тигізіп қоймай, ... сол ... ... ... жағдайына да әсерін тиігізеді. Сонымен ... ... ... ... ... ұшырап қана қоймай, ... ... ... ұшырайды, шығынға жол беріледі [1].
Курстық жұмыстың ... – мал ... ...... ... ... ... ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ... ... алу және ... ... және ... тұлғалардың жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар
мен адамға ортақ аурулардың алдын алу жөніндегі міндеттері
Жеке және заңды тұлғалар:
1) Қазақстан ... ... ... ... ... ауруларының алдын алуды
және мемлекеттік ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ветеринариялық
ережелерді сақтай отырып, ветеринариялық және әкімшілік-
шаруашылық іс-шараларды жүзеге асыруға;
2) ... ... ... жануарларды қоса алғанда, жануарлардың
ветеринариялық ережелер мен ... ... ... және ... ... ... ... мал шаруашылығы қора-жайларын, сондай-ақ
жемшөпті, жануарлардан алынатын өнімдер мен ... және ... ... ... ережелер мен нормативтерге
сәйкес ұстаған, қоршаған ортаның ластануына ... ... ... қадағалау бақылайтын жүктерді
ұстауға, өндіруге, пайдалануға, дайындауға, сақтауға,
өңдеу мен өткізуге байланысты мемлекеттік ветеринариялық
қадағалау объектілерін орналастыру, салу, қайта жаңғырту
және ... беру ... ... ... ... ... және ... сақтауға;
5) Ауылшаруашылық жануарларын бірдейлендіруді және оларға
ветеринариялық паспорттарды рәсімдеуді қамтамасыз етуді;
6) Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау ... ... ... ... ... ... олардың сойылғаны
мен сатылғаны туралы хабарлауға;
7) Ветеринариялық мамандарға ... ... етуі ... ... мен ... ... ... асыру
үшін жануарларды беруге;
8) Бірнеше жануар кенеттен өлген, бір мезгілде ... ... ... ... ... ... ... дейін ауру деп күдік
келтірген жануарларды оқшаулап ұстау жөнінде шаралар
қолдануға;
9) Ветеринариялық инспекторларға мемлекеттік ветеринариялық
қадағалау ... ... ... ... ... ... Ветеринариялық инспекторлардың жануарлардың және адамның
денсаулығына қауіп төндіретін мемлекеттік ветеринариялық
қадағалау бақылайтын жүктерді залалсыздандыру, ... ... ... Союдың алдында ветеринариялық тексеру жүргізбей
жануарларды ... үшін ... және ... ... мен ... ветеринариялық-санитариялық
сараптама жасамай өткізуге жол бермеуге;
12) Ветеринариялық мамандарға өздерінің ... ... ... ... ... ... ветеринариялық препараттарға
жасалған ... ... ... ... ... ... ... іс-шаралар
1.Ветеринариялық іс-шаралар:
1) ануарлар мен ортақ ауруларды қоса алғанда, жануарлар ауруларының
пайда болуы мен ... ... ... алу, жануарлардың,
жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізаттың, ... ... пен ... ... ... ... ветеринария саласындағы заңдарының
талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында ветеринариялық-
санитариялық тұрғыдан ... ... ... іс-шаралар;
2) Шектеу іс-шараларын немесе карантинді қоса алғанда, жануарлардың
аса ... ... жою және ... ... ... алу
мақсатымен індет ошағында және қолайсыз пунктте жүргізілетін іс-
шаралар болып ... ... ... ... мен жүзеге асыру тәртібін
ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді, жеке
және заңды ... оны ... ... ... ... ... және ... Шектеу іс-шаралары немесе карантин жануарлардың жұқпалы аурулары
пайда ... ... ... ... бас ... ... ... бойынша, жергілікті атқарушы
органның шешімімен белгіленеді.
2. ... ... ... ... ... белгіленетін
жұқпалы ауруының тізбесін ветеринария ... ... ... ... ... ... кешені өткізілген жағдайда, шектеу іс-
шараларын немесе карантинді тоқтату туралы шешімді тиісті ... ... ... ... ... ... ... орган қабылдайды.
4. Тиісті аумақтардың мемлекеттік ветеринариялық инспекторларының
ұсынуы бойынша жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... заңдарында көзделген жағдайларда шектеу іс-шаралары
белгіленуі мүмкін.
Ветеринариялық препараттардың республикалық қоры
1. Індет ошақтарын жою және ... ... ... ... тізбеге енгізілген аса қауіпті ауруларының таралу
қауіпінің алдын алу кезінде ... ... ... ... ... ... қоры ... Ветеринариялық препараттардың республикалық қоры бюджеттік
бағдарламалар шеңберінде сатып алынған ... ... ... Ветеринариялық препараттардың түрлері бойынша
қордың нормативін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік
орган белгілейді.
3. ... ... ... ... ... ... ... ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік
орган белгілейді.
Ветеринариялық нормативтер
1. ... ... ... ... ... ... ... ветеинариялық немесе
ветеринариялық-санитариялық факторды жануарлардың және адамның
денсаулығына, ... ... ... ... сипаттайтын
көрсеткіштердің жол беруге болатын сандық немесе сапалық ... ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес жүргізілетін зерттеулер негізінде
белгіленеді.
3. Ветеринариялық нормативтер індеттердің объективті және ... ... ... ... ... ... арналған ветеринариялық іс-шаралардың көлемі ... ... ... ... ... ... болу,
таралу және оларды жою мүмкіндіктерін болжау үшін ... ... ... ... ... ... ... орган бекітеді және олар ветеринария саласындағы
қызметті жүзеге асыратын жеке және ... ... үшін ... табылады.
Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктерді алып қою, жою,
залалсыздандыру(зарарсыздандыру) және өңдеу
1. Жануарлардың және ... ... ... ... ... ... ... мен шикізат, олардың
қауіптілік дәрежесіне қарай, ветеринария саласындағы уәкілетті
мемлекеттік орган ұсынуы ... ... ... ... тәртіппен міндетті түрде алып қоюға және ... ... ... ... ... залалсыздандырылуға және өңдеуге
тиісі.
2. Жануарлардың және ... ... ... ... ... жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты міндетті
түрде алып қою және жою ... ... аса ... тізбесін ветеринария саласындағы уәкілетті
мемлекеттік органның ұсынуы ... ... ... бекітеді.
3. Жануарлардың және адамның денсаулығына ерекше қауіп төндіретін
жануарларды, жануарлардан алынатын ... мен ... ... ... пен ... ... қоймай-ақ, міндетті түрде залалсыздандырлуға және өңдеу
жүргізілетін жануарлар ... ... ... ... ... орган бекітеді.
4. Жеке және ... ... ... және ... ... ... ... жануарларды, жануарлардан
алынатын өнімдер мен шикізатты алып қою және жою ... ... ... ... Республикасының Үкіметі
белгілеген тәртіппен өтеттіруге құқығы бар.
Азаматтардың денсаулығын жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғау
Мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... ... ... өндіруді, дайындауды, сақтауды, өңдеуді, тасымалдау
мен өткізуді жүзеге асыратын азаматтардың денсаулығын жануарлар мен ... ... ... ... ... Республикасының азаматтардың
денсаулығын сақтау саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті ... ... ... ... ... ... уәкілетті
мемлекеттік орган белгілейді.
Ауылшаруашылық жануарларын, базарларды, мемлекеттік ветеринариялық
қадағалау ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдарды бірдейлендіру
1. Ауылшаруашылық жануарлары ветеринария саласындағы уәкілетті
мемлекеттік орган белгілеген тәртіппен жануарлар ауруларының
класификациясы мен диагностикас ... ... ... ... бақылау мақсатымен әрбір жануарға
қадағалау жүргізуге ... ... ... тиіс.
2. Базарлар, жануарларды өндіру, дайындау, жануарлардан алынатын
өнімдер мен ... ... ... ... ... ... сақтау, өңдеу және өткізу жөніндегі
ұйымдар мемлекеттік ... ... ... ... ... ... саласындағы
заңдарының талаптарына сәйкестігін ... ... ... ... және ... өндіру, дайындау, жануарлардан
алынатын өнімдер мен шикізатты, ветеринариялық препараттарды,
жемшөп пен жемшөптік қоспаларды сақтау, өңдеу және ... ... ... ... ветеринария
саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді.
Ветеринария саласындағы ғылыми-зерттеулер және ... ... мен ... біліктілігін арттыру жөніндегі қызметі
Ветеринария саласындағы ғылыми-зерттеулер
1. Жануарларды пайдалану рәсімдерін, сондай-ақ ветеринария саласындағы
ғылыми-зерттеулер ... ... мен ... ... ... саласындағы ғылыми зерттеулер Қазақстан
Республикасының ветеринария саласындағы заңдарының талаптарына сай
болуы керек.
2. ... ... ... ... ... ... ... пен жемшөптік қоспалардың
ветеринариялық нормативтерге сәйкестігін анықтау мақсатымен олар
байқаудан өткізілуі ... ... ... ... бар, сондай-ақ ғылыми-
зерттеулер нәтижесінде, жануарлар ауруларының диагностикасы кезінде
алынған штаммдарды ... ... ... штаммдарының Ұлттық коллекциясында сақталуы тиіс
[9].
1.2 Облыстық (Астана, ... ... Бас ... ... және оның ... ... ереже
1. Жалпы ережелер
1.Осы Ереже, Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» 2002 жылғы
10 шілдедегі Заңына сәйкес оны іске ... ... ... ... Ауыл ... ... ... басқармасының бастығы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... «Облыстың,
Астана және Алматы қалаларының Бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторы» -
одан әрі облыстың Бас мемлекеттік ... ... ... Облыстың, Астана және Алматы қалаларының Бас ... ... ... деген арнаулы қосымша атаулар
беруге құқықты.
3.Облыстың Бас ... ... ... және ... ... ... мемлекеттік ветеринариялық қадағалауды жүзеге
асыру жөнінде орындалу функцияларын ұйымдастырады.
4.Облыстың Бас ... ... ... және ... өз жұмысында Қазақстан Республикасының Коститтциясын, Қазақстан
Республикасының «Ветеринария туралы» Заңын, сондай-ақ осы ... ... ... Ауыл ... ... ... басқармасының бастығы Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет
туралы ... ... ... сәйкес және Қазақстан Республикасы Бас
мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... Бас
мемлекеттік ветеринариялық инспекторын қызметке тағайындайды және қызметтен
босатады.
6.Облыстың Бас ... ... ... мемлекеттік
ветеринариялық қадағалау функцияларын жүзеге асырудың барлық мәселелерінде
Қазақстан Республикасы Бас мемлекеттік ветеринариялық ... ... Бас ... ... ... және ... өздері беретін құжаттарды және мемлекеттік ветеринариялық
қадағалаудың ... ... үшін ... ... мен мемлекеттік тілде ел
таңбалы мөрі, белгіленген үлгіде штамптары, бланкілері болады.
Облыстық Бас мемлекеттік инспектордың және оның ... Бас ... ... ... және оның орынбасары:
1) лауазымды, заңды және жеке ... ... ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы минитрінің, Қазақстан
Республикасының Бас ... ... ... ... ... ... және құқықтық актілерінің орындалуына;
2) ветеринариялық іс-шаралардың ұйымдастырылуына және
жүргізілуіне;
3) ... ... ... ... ... ... ... саласында жұмыс
атқаратын заңды және жеке тұлғалардың қызыметтерінде
заңдылықтардың сақталуына;
4) ... ... ... үкіметі бекіткен
лицензиялық қызыметің біліктілік талаптарының орындалуына;
5) базарлармен, малдарды, мал ... ... ... ... дайындайтын, өңдейтін, сақтайтын және сататын
ұйымдармен, құс ... ... ... ... ... ... басқа мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... ... ... ... қадағалаудың бақылауындағы
объектілердің қауіпсіздігіне, ветеринариялық-санитариялық
жағдайды, мал ... ... және ... ... ... ... ... улануын анықтау мен табылуын қоса
алғанда;
7) республикалық қорды оса ... ... ... ... ... ... ... бөледі
және оларды сақтауға, тасмалдау мен ... ... ... ... ... ... ... ветеринариялық-санитариялық ережелердің
сақталуына;
9) мал қораларын, құс фабрикаларын, ... ... ... ... және малдарды ұстайтын, өсіретін, дайындайтын,
өңдейтін, сақтайтын және сататын ұйымдарды жобалау, құрылыс
салу, реконстркциялау кезінде ... ... және ... ... ... ... қадағалауды жүзеге
асырады.
Облыстық Бас мемлекеттік ... ... және ... ... Бас мемлекеттік ветеринариялық инспектордың және ... ... ... ... ... заңнамада белгіленген
тәртіпте, мынандай құқықтары бар:
1) Қазақстан Республикасы ветеринария саласындағы заңға сәйкес
мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... міндетті түрде орындалу үшін актілерді шығару;
2) өздеріне жүктелген міндеттерді жүзеге асыру үшін ... мен өзге де ... ... ... сұратуға
және алуға;
3) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
ветеринариялық қадағалау объектілеріне кедергісіне кіруіне;
4) Лауазымды, заңды және жеке тұлғаларға талап қоюға;
Ветеринария саласындағы Қазақстан ... ... ... жою ... ветеринариялық қадағалау объектілеріне ветеринариялық-
санитариялық ... мен ... ... ... ... пайда болуын, таралуын болғызбау және оларды жою
үшін жануарларға профилактикалық немесе мәжбүрлі түрде вакцина егу, ... мал ... қора ... және ... ... пунктерде, көлікте, құс фабрикаларында, ... ... мал ... ... азық-түліктерді өсіретін, ұстайтын,
өңдейтін, дайындайтын, сақтайтын және сататын ұйымдарда ... және ... ... туралы;
Жануарлардың және адамдардың денсаклығына қауіп төндіретін жануарларды,
жануарлардан алынатын өнімдер мен ... ... ... пен жемшөптік қоспаларды залалсыздандыру, өңдеу туралы;
5) Мемлекеттік басқару, жергілікті атқару және ... ... ... ... ... ... құруға;
Жануарлар мен құстардың аса қауіпті және ... ... ... ... ... және ... жоюға бағытталған кейбір
аймақтарда карантин, шектеу ... ... ... Жануарлар мен адамға ортақ ... қоса ... аса ... және ... да ... ... болу немесе таралу қатері төнген жағдайларда жеке ... ... ... қызыметтеріне үш күннен аспайтын
мерзімге, аталған мерзімде сотқа ... ... ... ... сот ... ... ... немесе тоқтата
тұруға;
7) Қазақстан Республикасы ветеринария саласындағы ... ... үшін ... тұлғаларға сотта талап қоюға;
8) өз құзырының шегінде, аудандық Бас мемлекеттік ветеринариялық
инспекторлары беретін ветеринариялық құжаттардың негізінде
мемлекеттік ... ... ... ... тыс ... ... ... басқа облыстардан және шекаралас мемлекеттерден малдардың аса
қауіпті жұқпалы және экзотикалық ауруларының ... ... ... ... аумағын қорғау мақсатында шекаралық
ветеринариялық бақылау пунктерімен өзара бірлесіп жұмыс
атқаруға;
10) ... ... ... жағдайы бағасын ескере отырып,
Қазақстан Республикасы Бас ... ... ... ... ... экспортын, импортын, транзитін бөлісуге;
11) ветеринария саласында ... ... ... және жеке тұлғалар белгіленген ветеринариялық-
санитариялық ережелерді және нормативтерді ... ... ... ... ... ... қабылдауға
немесе қайтып алу мәселе көтеруге;
12) қызметтен шектеуге негіз болған себептер анықталғанға дейінгі
мерзімге ауданның Бас мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... ... ... өз ... ... мал шаруашылық объектілерін,
базарлардың ... ... және ... ... мал ... шыққан азық-
түліктер мен шикізаттарды өсіретін,сақтайтын, дайындайтын,
өңдейтін, тасымалдайтын, сақтайтын және ... ... ... ... ... тапсыруға;
14) мал шаруашылық объектілерге, құс фабрикаларына, базарларда
ветеринариялық-санитариялықсараптау зертханаларына және басқа
жануарларды, мал ... ... ... мен
шикізаттарды өндіретін, ұстайтын, дайындайтын, өңдейтін,
тасымалдайтын, сақтайтын және ... ... ... препараттарды, приборларды, инструменттерді,
жемшөп пен жемшөптік қоспаларын тіркеулік сынақтамалау немесе
арыз, шағым, талап беруде ... ... ... ... ... ... ... беруге;
15) Қазақстан Республикасының заңдылық актілеріне ... ... ... ... жүзеге асыруға;
16) Ветеринария мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... және өзге де ұымдарға өкілдік етуге;
17) Қазақстан Республикасында қолданылып жатқан заңдылықтарға
сәйкес басқа да құқықтарды жүзеге ... ... Бас ... ... инспекторы және оның
орынбасары өздерінің заңсыз ... ... ... ... заңдылықтарына сәйкес
жауапкершіліті мойнына алады.
2. Облыстық бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторының және
оның орынбасарының ... ... ... ... ... ... немесе сотқа шағым
жасалуы мүмкін.
Аудандық (қалалық) ветеринариялық бөлімінің жобалы ережесі
Жалпы ережелер
1. Осы ... ... ... ... ... 2002 жылғы 10
шілдедегі Заңына сәйкес және оны іске ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы
Министрлігінің аудандық аумақтық басқармасының құрылымдық бөлімі болып
табылады.
3. Бөлім өз жұмысын Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
басқа да нормативтік құқықтық актілеріне, Қазақстан Республикасы Ауыл
шаруашылығы министрлігінің аудандық аумақтық басқармасының Ережесіне
және осы ... ... ... ... ... ... өзі және ... окруктардың
ветеринариялық инспекторлары кіреді және бөлімнің саны басқарманаң
лимиттік саны ... ... ... Республикасы Ауыл
шаруашылық Министірімен бекітеді.
Бөлімнің негізгі ... ... және ... ... негізгі міндеттері болып табылады:
18) аудан аумағында малдарды аурулардан қорғау және оларды емдеу
жөнінде ... ... ... және ... елді мекеннің денсаулығын малдар мен адамға ортақ ... ... ... мал ... ... азық түліктерді және
шикізаттардың қауіпсіз өндірілуін қадағалау;
21) ветеринария саласындағы жұмыстарды жеке және заңды тұлғалар
атқарғанда қоршаған ортаның ... ... алу және ... ... ... жүктелген міндеттерге сәйкес заңдарда белгілеген
тәртіпте ауданның аумағында мынандай функцияларды жүзеге асырады:
1) ауданның аумағында ... ... ... ... ... ... қатысу;
2) жануарлардың аса қауіпті және басқа да жұқпалы аурулары бойынша
індет мониторингін жүзеге асырады;
3) Бюджеттік бағдарламалардың шегнде келіп ... ... ... ... іс-шаралардың жоспарына
сәйкес ауылдық округтер бойынша бөлістіреді;
4) Жануарлардың аса қауіпті және басқа да ... ... ... және жою ... ... ... ... жасау және дайындау үшін ауылдық округтардың
жоспарларын аудан бойынша жинақтайды;
5) Келесі жылға ... ... ... ... ала ... ветеринариялық препараттарға сұраныстар
жасайды;
6) Малдардың ... және ... да ... ... және жою ... ... іс-шаралар
жспаларының орындалуын ұйымдастыру жөнінде ... ... ... мал ... ... ... мен шикізаттардың қауіпсіз етіп шығарылуын бақылау;
7) Ауданның аумағында мемлекеттік ветеринариялық қадағалаудың
функцияларының ... ... ... Елді ... малдар мен адамға ортақ аурулардан және мал немесе
өсімдік ... ... ... ... ... ... санитариялық-эпидемиологиялық қызметтің
органдарымен өзара бірлесуді жүзеге асырады;
9) Мемлекеттік, жергілікті ... ... ... саласында қызметпен айналысатын заңды және жеке
тұлғаға әдістемелік ... ... және ... ... ... асырады;
10) Мал шаруашылығы объектілерін және жануарларды өндіру, дайындау,
жануарлардан алынатын өнімдер мен ... ... ... пайдалануға қабылдайтын мемлекеттік комиссияларға
қатысады;
11) Ветеринария ... ... ... ... ... және үлгілерде ветеринариялық есеп және есептілік
жүргізеді, олады Қазақстан ... ауыл ... ... ... ... ... тапсырады;
12) Халық арасында ветеринария саласы бойынша және ветеринариялық-
санитариялық ... ... ... ... ... ... сәйкес басқа да
функцияларды жүзеге асырады;
7. Бөлімнің ветеринариялық инспекторлары ... ... ... жүктелген функцияларды жузеге асыру үшін заңнамада
белгіленген тәртіппен мынандай құқықтары ... ... ... ... ... асыру үшін мемлкеттік
органдар мен аудандық басқарманың өзге де ұйымдарынан қажетті
ақпараттар сұратуға және ... ... ... ... барлық нысандарындағы ұйымдардың
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдылықтардың
талаптарын орындауын ... ... ... ... ... Республикасы ветеринария саласындағы ... ... ... ... ... асыру мақсатында
міндетті түрде орындалуы үшін актілерді шығаруға;
4) Қазақстан Республикасының заңдылық актілеріне ... ... ... ... ... ... ... ветеринария саласында жеке
кәсіпкершілікпен айналысатын заңды және жеке ... ... ... ... ... жағдайда олардың лицензиясын тоқтату немесе
қайтарып алу туралы шешімді ұсынуға;
6) өз құзырының шегінде, мал ... ... ... ... шыққан азық-түлік пен ... ... ... өңдейтін, тасымалдайтын, сақтайтын және
сататын ұйымдарды пайдалануға енгізуде ... ... ... ... Республикасында қолданылып жатқан заңдылықтарға сәйкес
басқа да құқықтарды жүзеге асыруда;
Бөлімнің қызметінің ұйымдастырылуы
8. Бөлімді жоғарғы ... ... ... ... ... бөлімнің бастығын Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы
министрлігінің аудандық аумақтық басқарма бастығы ... ... ... инспекторының келісімімен оны
қызыметке тағайындайды және ... ... ... ... оған ... ... ... Бас мемлекеттік
ветеринариялық инспекторы» атаулары беріледі.
2) өз құзырының шегінде, Бөлімнің бастығы Қазақстан Республикасының
ветеринария саласындағы заңдылықтарда анықталғандай, ... және жеке ... ... ... ... ... ... Бөлімнің бастығы Бөлімнің жұмысын ұйымдастырады және ... ... ... ... ... ... ... өз функцияларын жүзеге асыру үшін жеке жауаптылықта болады.
9. Бастық осы мақсаттарда:
1) Бөлімнің ... ... мен ... ... ... ... және ... мемлекеттік ветеринариялық
инспекторларының қызметке тағайындалуына және босатылуына
келіседі;
3) Қызметтен шеттеуге негіз ... ... ... ... ... ... мемлекеттік ветеринариялық
инспекторын, базардағы мемлекеттік ... ... ... ... шешім шығарады;
4) өз құзырының шегнде, қолданылып жүрген заңдылықтарға сәйкес
мемлекеттік органдарда, өзге де ... ... ... ... ... ... бланкілерінің, ветеринариялық
инспектордың актілерінің қолдануына есеп жүргізеді және тоқсан
сайын олар ... ... Бас ... ... ... ... өзінің құзырына қатысты басқа да мәселелер бойынша шешімдер
қабылдайды;
7) Қазақстан Республикасының заңдылықтарына ... өзге ... ... ... [9].
1.3Мал шаруашылығындағы жалпы ветеринариялық-санитариялық шаралар
Мал фермаларының ... ... сай ... ... ... ... бактериялармен ластануы,
шаңдануы, оң ... ... ... ... мен ... ылғалдылық,
аммиактың, күкірттісутегінің, көмірқышқыл газының жинақталуы, индол, скатол
және басқадай зиянды иісті газдардың пайда болуы.
Объектінің жоғары ... ... ... ... және
техникалық жағдайлары, ауаны кезінде дұрыс ... ...... бәрі ... қалыпты температуралық-ылғалдылық режимін және ауаның ... ... ... қора ... ... микроорганизмдер мен шаңды
аластатуға, өкпеде теріс иондардың жинақталуына жәрдемдеседі.
Мал шаруашылықтарында барлық шараларды алдын ала ... ... ... ... және құрт ... ... және оның ... жолын
қарастырған жөн. Адамды малдан жұғатын ... ... ... ... алынатын өнімнің сапасы жоғары болуы қамтамасыз етілуі тиіс.
Міндетті түрде мал шаруашылықтарыңда санитариялық ... ... яғни мал ... ... ... бұлжытпай
орындау, сондай-ақ олар ісқе ... ... ... ... ... де, сауу аппаратын, ыдыстарды және транспортты қолданған
кезде де барлық санитариялық ережені қадағалау ... ... ... ... және ... гигиеналық,
ветеринариялық-санитариялық ереже бұзылса тек шаруашылықка ғана өз зиянын
тигізіп қоймай, жалпы сол жердің мал ... ... ... ... тиігізеді. Сонымен қатар, мал шаруашылығы айтарлықтай экономикалық
зардапқа ұшырап қана қоймай, мал ... ... ... ұшырайды,
шығынға жол беріледі.
Мал шаруашылықтарында, құс фабрикаларында әртүрлі індетті, инвазиялық
аурулардан сақ болу ... ... ... ... ... ... керек.
Ондай шараларға жататындар:
- шаруашылыққа жаңа әкелгең малды ... ... ... ... - ... ... ... сақталуы керек;
- мал басын топтастыру кезінде малды сатып алған шаруашылық барлық
індетті ... сау ... тиіс ... ... асыл ... ... ... шаруашылықтардан алуы;
- көлік немесе фсрмада жұмыс ... ... ... ... ... жолын болдырмау, сол үшін фермаға ... ... ... ... жолы, арнайы киімдерді зарарсыздандыру т.б. шаралар сақталуы
тиіс;
- арнайы қоршау арқылы ... ... ... ауруларға қарсы күрес
жүргізу;
- малшылардың арасында туберкулез, бруцеллез, сальмонеллез және басқа
індетті аурулардың тарамауы үшін ... дер ... ... тексерілу
жұмысы жүргізілуі тиіс.
Әрбір өндіріс кешеніндегі мал басына арнап ... ... ... құрады.
Олар малды күтіп бағады, азықтандырады, ауру малға алғашқы шұғыл ... және ... ... - ... ... ... малшылар арнайы киімдермен, аяқ киімдермен қамтамасыз етіледі. Ферма
территориясына бөтен адам тек мал ... ... ... кіре алады.
Арнайы мал шаруашылық зонасында жеке меншік және ... ... ... ... ... ... ... малды емдеу жұмыстарын
жүргізеді. Аталмыш фермада ит, басқа мал, құс ұстауға болмайды ... ... ауру ... ... малды күтіп-баққанда барлық зоогигиеналық
режимді технологиялық норма бойынша сақтау керек. Сондай-ақ мал ... ... ... тиіс және таза ... жөн. Әркащан мал азығының
сапасын тексеріп тұру және азықтаңцыру жүйесін де бақылап тұрған жөн.
Ферма территориясын, кора ішін таза ... және ... ... болу ... айына бір per санитариялық күн белгіленген жөн. ... қора ішін және ... ... ... ... ... алып тастайды; ақырды тазалайды, ақтайды, су құбырларын
сырлайды, еден ... ... ... ... ... ... ... аса көңіл бөлінеді, сүт бөлмесін өте таза ұстау ... мал ... ... ... жүргізеді. Мал қорадан
тарайтын иісті, микробты, шаң-тозаңды жою ... ... ... таза болу ... қора ... ағаш, көп жылдық шөп отырғызу
керек. Осы ағаштар, ауадағы газды сіңіреді, шаң-тозаңға тосқауыл болады,
яғни биологиялық фильтр ... өте ... роль ... ... ... көк шөп, ағаштың арқасында ферма территориясының санитариялық-
гигиеналық жағдайы жақсарады ... Мал ... ... және ... ... ... талаптар
Ветеринариялық нысандардың негізгі міндеті - аурулардың алдын алу
шараларын, ветеринариялық-санитариялық және емдеу ... ... ... әрі ... зерттеулерді жүргізу болып табылады.
Ветеринариялық ... ... ... ... ... ветеринариялық лаборатория және изолятор т.б.
Ветеринариялық емхана - бұл цикл аяқталғанша қызмет ... ... ... Ол ауру ... ... және тұрақты (стационарлық)
емдеу, диагностикалық ... ... ... ...... және ұйымдастыру жұмыстарын жүргізеді. Емхана
-амбулаторлық және стационарлық бөлімдерден тұрады.
Ветеринариялық орын (пункт) - әртүрлі мал ... ... ... ... ауру малға амбулаториялык және тұрақты ... ... ... және ... ... лаборатория - шошқа фермасы, құс фабрикасы және асыл
тұқымды мал ... ... ... етеді. Лаборатория-
диагностакалық зерттеулер, азықтың сапасын зерттеу, профилактикалық, емдік
және ветеринариялық-санитариялық шаралар жұмысын ...... мал ... ... Изоляторға ауру
малды індет ауруына күдіктенгенде бөлек күтіп-бағады. Изолятор - бөлек,
қоршалған, кіріп - ... ... ... ... ... ... ... жататындар: сойыс-санитариялық
пункті, карантиндік орын, дезөткел, дезтөсеніш, санөткел.
Сойыс-санитариялық орны (пункті) - малды еріксіз ... тура ... ... ... ... ... ... құртып утильдеп, өңдеуге арналған.
Пункттің екі бөлімі болады: малды соятын және өлексені утильдейтін.
Карантиндік орын - ... ... ... ... ... ... малды
күтіп ұстайды, оларға клиникалық, диагностккалық зерттеу жүргізеді ... ... ... ... ... ең ... 30 тәулік ұстайды.
Фермаға кірер алдындагы дезөткел- ол көліктің дөңгелегін дезинфекциялау
үшін керек. Дезөткелді шаруашылық территориясы кірер ... ... - мұны ... ... ... аяқ ... ... үшін
төсеп қояды және әрбір қора алдына (бұзау-қора, мал туатын орын және ... - бұл ... ... санитариялық - тұрмыстық бөлме. Бұны
шаруашылық территориясына кірер алдына ... осы ... ... ... фермаға келген адамдар да ... ... үшін ... ... объектілер суық және ыстық сумен қамтамасыз етіліп
қоршалады [1,3,4,5].
2 Өзіндік зерттеу
Курстық жұмысты ... ... мал ... жүргізілетін
ветеринариялық – санитариялық іс-шараларын үйрендім.
Мал шаруашылығындағы жүргізілетін ...... ... ... ... – санитариялық ережелерге сай
келмейтін жағдайларына төмеңдегілер ... ... ... шаңдануы, оң иондардың пайда болуы, температура мен ... ... ... көмірқышқыл газының жинақталуы,
индол, скатол және басқадай зиянды иісті газдардың пайда ... ... ... ... жақсы санитариялық және техникалық
жағдайлары, ауаны кезінде ... ... ...... бәрі мал
қораларында қалыпты температуралық-ылғалдылық режимін және ауаның ... ... ... қора ... ... ... мен шаңды
аластатуға, өкпеде теріс ... ... ... ... ... ... ала ескеру қажет, яғни малдың
індет және құрт ... ... және оның ... ... ... ... ... жұғатын әртүрлі аурулардан сақтау және малдан алынатын
өнімнің сапасы жоғары болуы қамтамасыз етілуі тиіс.
Міндетті түрде мал ... ... ... ... яғни мал қораларында ветеринариялық-санитариялық ережені бұлжытпай
орындау, сондай-ақ олар ісқе ... ... ... ... ... де, сауу ... ... және транспортты қолданған
кезде де барлық санитариялық ережені қадағалау керек.
Мал қорасын салғанда, жобалағанда және ... ... ... ... тек ... ғана өз ... қоймай, жалпы сол жердің мал шаруашылығының ... ... ... ... ... ... мал ... айтарлықтай экономикалық
зардапқа ұшырап қана қоймай, мал ... ... ... ... жол ... шаруашылықтарында, құс фабрикаларында әртүрлі індетті, инвазиялық
аурулардан сақ болу ... ... ... гигиеналық,
ветеринариялық-санитариялық шараларды орындау керек.
Ондай шараларға жататындар:
- шаруашылыққа жаңа әкелгең малды карантиннен өткізу ... ... - ... ... қатал сақталуы керек;
- мал басын топтастыру кезінде малды сатып алған ... ... ... сау ... тиіс немесе өзіне асыл тұқымды ... ... ... алуы;
- көлік немесе фсрмада жұмыс істейтін жұмысшылар ... ... ... ... ... сол үшін ... ... алдында дезөткел және
ветсанөткізу жолы, арнайы киімдерді зарарсыздандыру т.б. ... ... ... ... ... ... ... індетті ауруларға қарсы күрес
жүргізу;
- малшылардың арасында туберкулез, бруцеллез, сальмонеллез және ... ... ... үшін ... дер ... ... ... жүргізілуі тиіс.
Ветеринариялық нысандардың негізгі міндеті - ... ... ... ... және емдеу жұмыстарын жүргізу және
қадағалау әрі диагностикалық зерттеулерді ... ... ... нысандарға жататындар: ветеринариялық емхана, ветеринариялық
пункт, ветеринариялық лаборатория және ... ... ... - бұл цикл ... ... ететін малдәрігерлік
үлкен мекеме. Ол ауру ... ... және ... ... ... ... ... шаруашылықтарда профилактикалық,
ветеринариялық - санитариялық және ұйымдастыру жұмыстарын ... ... ... және ... бөлімдерден тұрады.
Ветеринариялық орын (пункт) - әртүрлі мал шаруашылықтарына қызмет етуге
арналған. Пункт ауру малға амбулаториялык және ... ... ... профилактикалық және ветеринариялық-санитариялық жұмыстарын
жүргізеді.
Ветеринариялық лаборатория - шошқа фермасы, құс ... және ... мал ... ... ... ... ... зерттеулер, азықтың сапасын зерттеу, профилактикалық, емдік
және ветеринариялык-санитариялық шаралар жұмысын жүргізеді.
Изолятор — ... мал ... ... Изоляторға ауру малды
індет ауруына күдіктенгенде бөлек ... ... - ... ... - ... ... ... өткел болуы тиіс.
Ветеринариялық-санитариялық нысандарға жататындар: сойыс-санитариялық
пункті, карантиндік орын, дезөткел, дезтөсеніш, санөткел.
Сойыс-санитариялық орны (пункті) - малды ... ... тура ... ... тексеру үшін, өлексені толық құртып утильдеп, өңдеуге арналған.
Пункттің екі бөлімі болады: малды соятын және өлексені утильдейтін.
Карантиндік орын - ... ... ... басқа жақтан келген малды
күтіп ұстайды, оларға клиникалық, диагностккалық ... ... ... ... ... ... ... ең кем
дегенде 30 тәулік ұстайды.
Фермаға кірер алдындагы дезөткел - ол көліктің дөңгелегін дезинфекциялау
үшін ... ... ... ... кірер алдында орналастырады.
Дезтөсеніш - мұны қораға кірер алдында аяқ киімді ... ... ... және ... қора ... ... мал ... орын және т.б.)
орналастырады. Санөткел - бұл малшыларға арналған санитариялық - тұрмыстық
бөлме. Бұны шаруашылық ... ... ... ... осы
жерден барлық шаруашылық қызметкерлері, ... ... ... ... ... ... үшін ... қауіпсіздік
Техникалық қауіпсіздік және өндірістік-санитариялық шаралар жиынтығы
малшыларды зооантропонозды аурулардан ... ... ... және ... сапалы өнім алуды камтамасыз етуі ... ... ... ... ... үшін ... ... алғашқы,
жұмыс орнындағы кезеңді нұсқауларды беруі тиіс. Алғашқы нұскаумен барлык
жұмысқа ... ... ... ... мен ... ... ... мақсаты жұмысқа келген адамдарды еңбек ... ... ... ішкі ... ... ... нұсқауды топ жетекшісі жүргізеді. Бұл нұсқау жұмыстың
қауіпсіз тәсілдерін практикада ... ... ... ... ... жұмыс істейтін адамдарды жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Кезеңді нұсқау мал шаруашылығы жұмысшылары үшін 6 айда бір ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі,
оған барлык малшылар қатысады.
Мал шаруашылығында еңбек шарты қора-жай ауасының зиянды газдармен, ... және ... ... ... тез ... және ... ауыртпашылыққа байланысты болады, соған байланысты мал
шаруашылығындағы жұмысшылар көп жағдайда ... ... ... еңбегі бұлшық ет күшін қажет ететін физикалық жұмыстар.
Шаруашылықтарды механикаландыру және автоматтандыру, ... ... ... ... ... ... жинау сияқты жұмыстар кезінде физикалық
ауыртпалықты жеңілдетер еді. ... де, ... ... да кейбір
қолайсыз факторлар сақталады, мысалы: ұзақ уақыт бойы қора-жайларда ... ... ... ... ... ... бұлардың барлығы
мал шаруашылығындағы жұмысшылардың денсаулығына зиянды әсерін тигізеді.
Сондықтан да мал ... ... ... сақтау қызмет
көрсетушілерді аурудан сақтаудың маңызды факторы болып табылады.
Мал ... ... ... және санитариялық киімдермен
қамтамасыз етіледі. Арнайы киім - бұл жұмысшыларды физикалық, химиялық және
биологиялық факторлардың әсерінен ... ... ... кеудеше, комбинезон, алжапқыш, қолғап, етіқ, резеңке
шұлықтаржатады.
Химиялық ... ... ... ... үшін ... ... резеңке етік және қолғап беріледі.
Санитариялык киім - бұл ет жөне ет ... ... ... ... ... ... мүмкіндігінің алдын алушы құралдың ... ... ақ, ... ... ... ... ... орамал
жатады.
Ауру малмен, өлексемен, қимен жанасу нәтижесінде жұмысшыларға кейбір
антропозоонозды аурулардың жүғу ... ... Аса ... ... маңқа, туберкулез, бруцёллез, құтырық, бұзаутаз және т.б. аурулар
жатады. Мұндай аурулар кезіңде ... ... ... ... ... уақтылы балау, ауру малдарды емдеу жатады,
сонымен қатар қызмет ... де ... ... қолдануы керек.
Малмен жұмыс істеуге 18-ге толмағаңдар, жүкті және бала емізетін әйелдер
жіберілмейді. Қызмет ... ... ... сыртынан басқа киім
киюге, мал қора ... ... ... және ауру малдан алынған шикі сүтті
ішуге тыйым салынады.
Қызмет көрсетушілер ауру мадды күту барысында міндетті түрде арнайы ... ... бұл киім ... біткен соң зарарсыздандырылады. Жұмыс аяқталған
соң, ... ... ... ... өз ... ... Жұмысшылар
қолдарын құрамында 100-150 мг/л белсенді ... бар ... Бұл ... күн ... ... қи мен өлекселерді резеңке етік, қолғап, комбинезон киіп
жинайды. Бұл жұмыстан ... ... ... ... зарарсыздандырады.
Халат, алжапқыш, орамалдарды аптасына 1рет 1 ... ... ... 2 ... сода ... ... ... соңынан 30 мин қайнатып
сабынмен жуады.
Кейде ... оқыс ... мал ... адам ... жарақат
түсіруі мүмкін. Малдың теуіп жіберуі, сүзіп ... ... алуы ... ... ... алу үшін ... ... күтудің қауіпсіздік
ережелерін жаттауы керек.
Қызмет көрсетушілер толық медициналық тексеруден өткен соң ғана ... ... 3 айда 1 рет, ... ... 1 рет ... өтеді 1 рет бруцеллезге, туберкулезге тексеріледі. ... ... ... ... ... ... жұмыстарға ветеринарлар, санитарлар, механизаторлар,
жүргізушілер және малшылар қатысады, олар ... ... ... ... ... және ... ережелерін білуі
керек.
Дезерітінділерді дайындау жұмыстары ветеринариялық мамандардың
қадағалауымен ... ... ... ... ... ... ... алжапқыш, резеңке етік және қолғап, көзілдірік,
респиратор ... ... ... ... және аэрозольдермен
жұмысс барысында темекі шегуге және тамақ ... ... ... ... желсіз, құрғақ ауада жүргізіледі.
Дезинфекция немесе аэрозольді дезинфекциядан кейін жайларды 6-24 сағатқа
жауып ... ... ... ... ... ... ... "кіруге болмайды" деген ескертпе жазулар ілінеді.
Дезинфекция мерзімі біткен соң, жайлардың іші бір ... ... ... ... азық және су ... ... сумен жуылады және
желдеткішті қосып қояды. Осыдан кейін ғана ... ... және ... ... етіледі.
Улы химикаттармсн жұмыс жасаған соң, киімді шешіп тазалау керек және
қолды сабындап жылы ... ... ... ... ... киімдерді
үйде сақтауға болмайды.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылардың барлығында санитариялық ... ... ... болады. Санитариялық кітапшаға денсаулық
жағдайы, медициналық тексерудің нәтижелері, инфекциялық ... ... ... ... ... ... ... жазылады.
Туберкулезбен, бруцеллезбен және басқа да адам мен ... ... ... ... малмен жұмыс істеуге жіберілмейді.
Сүт фермасында жұмысшылардың жеке басының гигиенасьш сақтаудың ... ... сүт ... ... ... ... ... Сауыншылар және
басқа да сүтке қатысы бар адамдар үнемі дене тазалығын ... ... ... ... таза ... ... және ... қысқа алып
тастайды. Егер олардың дене температурасы көтерілсе, қолдарында кесілген
немесе ... ... ... ... оларға жұмыс істетуге болмайды.
Ветеринариялық мамандар үнемі ауру малмен жөне ... ... ... олар үшін жеке ... ... аса ... өткелде жұмысшылар мен мамандар өз киімдерін
шешіп, киім ... ... да, ... ... ... ... ... өндірістік аймағына өтеді. Ірі шаруашылықтарда осындай ... ... ... ... соң, жұмысшылар мен мамандар душқа түсіп,
арнайы киімдерді өткізіп, өз киімдерін киіп, өндірістік ... ... ... ... үйге алып ... ... сол киімде өндірістік
аймақтың сыртына ... ... ... Мал ... ... ... ... сақгау үшін кешенді шаралар жүргізіледі: мал
қора-жайларында ... ... ... ... ылғалдылық,
ауаның газды құрамы, жарыктандыру), тиімді желдеткіш және ... ... ... ... дезинсекция, дератизация жүргізу, ауру
малды оқшаулау және емдеу, ... ... және ... ... басты мақсат - мал шаруашылығы ... ... ... ауру ... оның алдын алу.
Бұл бағытта жалпы гигиеналық және ветеринариялық-санитариялық ... ... ... ... мәні ... зор. ... ... дератизация және дезодорация, өлексені дер
кезінде утильдеу ... ... ... - ... инфекциялық және
инвазиялық аурулардан ... ... ... ... ... сай ... төмеңдегілер жатады: олардың бактериялармен ластануы,
шаңдануы, оң ... ... ... ... мен біршама ылғалдылық,
аммиактың, күкірттісутегінің, көмірқышқыл газының жинақталуы, индол, скатол
және басқадай зиянды иісті газдардың пайда болуы.
Объектінің ... ... ... ... ... және
техникалық жағдайлары, ауаны кезінде дұрыс тазартып отыру — осының бәрі мал
қораларында қалыпты температуралық-ылғалдылық режимін және ... ... ... ... қора ... ... ... мен шаңды
аластатуға, өкпеде теріс иондардың жинақталуына жәрдемдеседі.
Ферма территориясын, кора ішін таза ... және ... ... болу ... ... бір per санитариялық күн белгіленген жөн. ... қора ішін және ... ... ... ... қидың
қалдықтарын алып тастайды; ақырды тазалайды, ақтайды, су ... еден ... ... ... ... мал ... залға аса көңіл бөлінеді, сүт бөлмесін өте таза
ұстау керек. Жаздыкүні мал қораға дезиифекция, ... ... ... ... ... ... шаң-тозаңды жою мақсатында, сондай-ақ,
ауа ... таза болу ... қора ... ... көп жылдық шөп
отырғызу керек. Осы ағаштар, ауадағы газды сіңіреді, шаң-тозаңға тосқауыл
болады, яғни ... ... ... өте ... роль ... ... осы көк шөп, ағаштың арқасында ферма территориясының санитариялық-
гигиеналық жағдайы жақсарады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 ... Г.К. ... ... ... ... ... для вузов /Волков Г.К., Репин
В.И.- М. Агропромиздат, 1986. - ... ... В.И. ... ... Учебное пособие для вузов /Гершун
В.И., ... Б.М.- ... ... ... ... А.Ф. ... по ... гигиене /Кузнецов А.Ф.,
Баланин В.И.- М.Колос, 1684.-163с.
4 ... А.Ф. ... ... животных: учебник для
вузов /Кузнецов А.Ф., ... М.Ф. и др. - М. ... ... А.Ф. ... ... ... для ... /Кузнецов А.Ф.,
Найденский М.С. и др. - ... ... ... Ж.Б. ... ... - практикалық сабақтардын
методикалық нұсқаулары /Мырзабеков Ж.Б., Сағындыков К.А., Асылбеков Б.А. ... 1991.- ... ... Ж.Б. ... ... ... ... оқу орындары үшін
/Мырзабеков Ж.Б. -Білім баспасы, Алматы, 2005.-182б.
8 ... ... по ... учебное пособие
/Храбустовский И.Ф., Демчук М.В. - М. Колос, 1984.-119б.
9Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ... Ауыл ... ... ... ... арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б.,
Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 139б.
Белгілер мен қысқартулар
Лк - люкс
Вт – ватт
г – .................. – метр
м 2 – шаршы метр
т.б - тағы басқа
млн. – ... - ...

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мал қоралары мен шаруашылық аумағын ветеринариялық-санитариялық ережеге сай тәртіпке келтіру30 бет
Сарыағаш ауданы бойынша шаруашылық жүргізуші субьектілердің қаржы қорларын талдау23 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы24 бет
Қаржы тәуекелін басқарудың теориялық аспектілері71 бет
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары21 бет
Сақтандыру шарты жайлы8 бет
Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру15 бет
"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"30 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
«Анаэробты дизентерия ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь