Құстың пуллороз ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар

Белгілер мен қысқартулар
Қысқартылған сөздер
Анықтамалар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1Негізгі бөлім ... ... .10
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ветеринария туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.2Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық Департамент туралы ереже ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.3Облыстық (Астана, Алматы қалаларының) Бас мемлекеттік ветеринариялық Инспекторы және оның орынбасары туралы ереже ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.4 Пуллороз . ақ тышқақ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
1.4.1Морфологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
1.4.2 Өсуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
1.4.3Төзімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
1.4.4Патогенезі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
1.4.5Иммунитет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
1.4.6Диагностика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
1.4.7 Патолого . анатомиялық өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
1.4.8Аурудан арылу және одан сақтандыру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
3 Техника қауіпсіздігі ... ... 30
Қорытынды ... ... .31
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... .32
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу шараларын ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды жою жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
- ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны анықталған.
- ветеринариялық препараттарды өндіруде барлық потенциалдық өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет көрсету нарығына ветпрепараттарды жеткізуде бәсекелестік ортасы кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы қабылданған заңға қарама-қайшылық туғызады және ол 2002 жылдың 10 шілдесінде жаңа талаптарға сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының себебі болды.
- жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты - ветеринарлық-санитарлық жағдайды жақсарту, жануарлар өнімдерін, шикізаттардың және ветеринарлық қадағалаудан өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін, халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
1 Қасымов, Е.И. Бірнеше түлікке ортақ жұқпалы ауруларды балау және күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Е.И.Қасымов - Алматы: Санат, 1992. –225б.
2 Сайдулдин, Т. Ветеринариялық індеттану: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Т.Сайдулдин – І,2-кітап, Алматы: Санат, 1999. - 129 бет.
3 Носков, Н.М. Руководство к практическим занятиям по эпизоотологии: учебное пособие для вузов /Носков Н.М.- Москва: Колос, 1961.-126б.
4 Поляков, А.А. Ветеринарная дезинфекция: учебное пособие для вузов /Поляков А.А.- Москва: Колос, 1964.- 128с.
5 Сюрин, В.Н. Частная ветеринарная вирусология: учебник для вузов /В.Н Сюрин, Н.В.Фомина – Москва: Колос, 1979.-154с.
6 Сюрин, В.Н. Диагностика вирусных болезней животных: справочник / В.Н Сюрин и др. М: Агропром, 1991.-111с.
7 Тәжібаев, А.С. Научные основы эффективной дератизации объектов ветеринарного надзора: учебное пособие для вузов / А.С. Тәжібаев - Алматы, 2000.-156с.
8 Мырзабекова, Ш.Б. Ветеринариялық вирусология: учебник для вузов /Мырзабекова Ш.Б – Алматы: Білім, 2004. – 134б.
9Тұтқышбай, И.А. Жануарлар патологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Тұтқышбай, И.А, Сабекова Д.Ө./ Шымкент,
2009- 176б .
10Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 126б.
        
        Анықтамалар
Диагноз - ауру малдың жағдайы туралы қысқа түсінік
Эпидемиология - медициналық ... ... ... - ... аурулар туралы ғылымдар жиынтығы.
Аннотация
«Ветеринария ісін ұйымдастыру» пәнінен жазылған ... ... ... ... ... атты курстық жұмысым
32 беттен тұрады.
Курстық жұмыс кіріспе, негізгі бөлім, өзіндік зерттеу, ... ... және ... ... тізімін қамтиды.
Мазмұны
Белгілер мен қысқартулар
Қысқартылған сөздер
Анықтамалар
Кіріспе…………………………………………………………...........………....…….8
1Негізгі бөлім .........10
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ... ... ... ... үшін
жауаптылық..................................................................
....................................10
1.2Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық
Департамент туралы
ереже.........................................................11
1.3Облыстық (Астана, Алматы қалаларының) Бас мемлекеттік ветеринариялық
Инспекторы және оның ... ... ... - ақ ... Патолого – ... ... және одан ... ... ... қауіпсіздігі ........30
Қорытынды .........31
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі .........32
Белгілер мен қысқартулар
м2 ... ... – метр куб, ...... - пайыз
°С – температура
мг/ м3 – көлем
г – грамм
кг – килограмм
Ә.Б.- әсер ету ... ... ... ... ... нормативтік құжаттарды қолдануға
сілтемелер ... 2.104 -2006 КҚБЖ ... ... 2.301 -68 КҚБЖ (ЕСКД).Форматтар.
МЖМБС 2.601 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Пайдалану құжаттары.
МЖМБС 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД).Сызбалық шрифттер.
МЖМБС 2.701-84 КҚБЖ ... мен ... ... ... 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД).Әріптік белгілеу.
Ф. 7. 04 – 03
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік ... ... ... ... ... _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... дәрежесі, атағы)
Жұмыс ____________
бағасы
бағасына қорғалды
«_____»________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы,аты – жөні
_______________
қолы,аты – ... 2016 ... 7. 05 – ... ... ... Қазақстан Мемлекеттік Университеті
______________________________кафедрасы
«Бекітемін»
Каф.меңгерушісі __
«____»_____2016ж.
№____Тапсырмасы
___________________________________пәні бойынша курстық жұмыс
Студент _______________________________
(тегі,аты-жөні)
Жұмыс тақырыбы ... ... ... |Курстық жұмыстың мазмұны | ... | ... |
| | ... ... ... |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | |
|7 | | | ... әдебиеттер:
1.__________________________________________________________
2.__________________________________________________________
3._____________________________________________________________
Тапсырма берілген күні _________жұмысты қорғау күні________________
Жұмыс жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы ... ... ... ... 7. 04 – ... ... Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
« _______________________________________»
жоғары мектебі
«_________________________________________» кафедрасы
«Бекітемін»
Кафедра меңгерушісі
_____________________
(қолы,аты – жөні)
_______________2016ж.
Курстық жұмысты қорғау
Хаттамасы №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық ... ... ... ... ... ... ... алынды:
1.________________________________________________________________
2.________________________________________________________________
3.________________________________________________________________
Курстық жұмысты орындау кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 мүмкіндіктен)_____балл.
Сомалық баллы______
Жұмыстың бағасы____________
Курстық жұмыс жетекшісі____________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Қорғау күні__________2016ж.
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде ... ... ... ... ... жүйесін түп-тамырымен
өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын
толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық ... ... ... ... ... ... Ол жеке ... дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 ... әсер ... ... ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық
талаптарына жауап ... ... ... бірі ... Ол ... бір ... жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және ... ... ... нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру ... ... ... ала ... ... мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, ... ... ... ... ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы
дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды.
Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл ... және ... ... ... ... ... ветеринарлық тәжірибе
жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға
шығарылған, бұған өте ... ... ... ... шараларын
ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды жою
жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
- ветеринария ... ... ... ... ... ... ... препараттарды өндіруде ... ... ... қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет
көрсету нарығына ... ... ... ортасы
кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы қабылданған ... ... ... және ол 2002 ... 10 шілдесінде жаңа талаптарға
сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының
себебі ... жаңа ... ... ... мақсаты - ветеринарлық-санитарлық
жағдайды жақсарту, ... ... ... ... ... ... ... объектілердің қауіпсіздігін,
халықты адам мен жануарларға ортақ ... ... ... сонымен
қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
- мемлекеттік қадағалау қызметін жақсарту үшін бір ... ... ... ... ... ... ... жағынан мемлекеттік қадағалау пунктерінде тексерілетін жүктерді
дайындау, өңдеу, сақтау жұмысымен айналысатын ... ... ... ... ... және ... ауыл ... дейін инсректорлық вертикаль құрылады.
- заңның халықаралық ветеринарлық талаптарға жауап беруі, ... ... ... ... құрамына кіруіне себеп болады.
Пуллорозбен тауық, күрке тауық, қырғауыл, көгершін, құр, ... ... ... Бұл ... ... 1 —14 күндік балапан
шалдыққыш келеді. Алайда азығы мен ... ... ... ... тауық және күрке тауық балапандары да шалдығады. Пуллороз көбінесе
балапан, ... ... ... ... құс нашар
азықтандырылатын, талапқа сай бағып-күтілмейтін шаруашылықта ... ... ... белгілерінің бірі — құстың іш ... ... ... ... ... ... ... Ауру құстың қозғалысы баяулап, әлсіреп, топтанып отырады [1,2].
Курстық жұмыстың мақсаты – құстың пуллороз ауруына қарсы ветеринариялық-
санитариялық іс-шараларын зерттеу.
1 Негізгі ... ... және ... туралы заңдарды
бұзғаны үшін жауаптылық
Ветеринарияны қаржыландыру көздері
Мыналарды қаржыландыру ... ... ... жүзеге
асырылады:
ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган мен оның аумақтық
бөлімшелерін ... ... ... ... мекемелерді ұстауға арналған шығыстар;
ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік ... ... ... ... ... ветеринариялық бақылау бекеттерінде көлік
құралдарын дезинфекциялауды және ... ... ... ... қоса ... Қазақстан Республикасының
үкіметі бекітткен тізбе бойынша жануарлардың аса қауіпті ... ... және ... ... және адамның денсаулығына ерекше қауіп ... ... ... ... алынатын өнімдер мен шикізатты жою;
алып қойылатын және ... ауру ... ... ... мен ... ... олардың құнын өтеу;
ветеринарияда пайдаланатын сақтаулы микроорганизмдер штаммдарының Ұлттық
коллекцияларын сақтауға арналған шығыстар;
Қазақстан Республикасының бюджет заңдарына сәйкес өзге де ... ... ... ... ... мен реттеуді жүзеге
асыратын уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген тәртіппен мемлекеттік
ветеринариялық ... ... ... ... ... ... ... препараттарды, жемшөп пен жемшөптік қоспаларды байқаудан
өткізу, серияларын ... және ... ... ... жүгізу;
ауылшаруашылық жануарларын, базарларды ветеринариялық қадағалау
бақылайтын жүктерді өндіру, дайындау, сақтау, өңдеу және ... ... ... ... ветеинариялық-санитариялық сараптама;
дегельминтизация, дезинсекция, дератизация, ... ... вет. ... ... ... қоспағанда);
жануарлардың Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен тізбеге енгізілген
аса қауіпті ауруларын қоспағанда, ... ... ... ... ... және оларды жою;
түсетін қаражатты Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген
тәртіппен ... ... ... ... аудара отырып,
ветеринариялық-санитариялық қорынтынды мен ветеринариялық ... ... ... ... ... заңдарын бұзғаны үшін
жауаптылық
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарының ... ... ... ... заң актілеріне сәйкес жауапты
болады.
Айыппұлдар салу не өзге де жаза қолдану ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен залады өтеуден
босатпайды.
Осы заңды қолданысқа енгізу тәртібі
Осы заң ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа ... ... ... «Мал ... ... 1995 ... №2376 заң күші бар ... (Қазақстан Республикасы Жоғарғы
Кеңесінің Жаршысы, 1995ж. №14 құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің
Жаршысы, 1998 ж. ... 225 ... №24, ... күші ... деп
танылсын.
1.2Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық
Департамент туралы ереже
Жалпы ережелер
1. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы ... ... ... Республикасының Ауыл
шаруашылығы министрлігі құзіретінің шегінде ... және ... ... сондай-ақ
мал дәрігерлігі саласында аралық үйлестіруді дербес жүзеге
асыратын Қазақстан Республикасының ... ... ... өз қызметін Қазақстан Республикасының
конститутциясына, заңдарына, Қазақстан ... ... ... өзге де нормативтік
құқықтық актілерге, сондай-ақ осы ережеге сәйкес жүзеге
асырылады.
3. Департамент ... ... ... ... ... ... ... өзінің атауы
мемлекеттік тілде жазылған мөрлері мен ... ... ... ... заңдарға сәйкес
банктарда шоттары болады.
Департамент азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі.
Департаменттің, егер ... ... оған ... ... ... ... ... тарабы болуына
құқығы бар.
4. Департамент өз құзіретіндегі ... ... ... ... ... ... міндетті күші
болатын бұйрықтар шығарады.
5. Департаментінің құрылымын Қазақстан Республикасының Үкіметі
бекітеді. Штат ... ... штат саны ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрі
бекітеді.
6. Департаменттің заңды мекен-жайы:
473000. Астана қаласы, Достық көшесі, 6.
7. Департаменттің толық ... ... ... ... министрлігінің Ветеринариялық қадағалау
департаменті» мемлекеттік кәсіпорны.
8. Осы ереже департаменттің құрылтай ... ... ... ... ... ... тек ... жүзеге асырылады.
Департаментке өзінің функциялары болып табылатын міндеттерді ... ... ... ... ... ... ... Департаментке заң актілерімен кірістер әкелетін қызметті ... ... ... онда ... ... алынған кірістер мемлекеттік
бюджеттің кірісіне есептеледі.
Департаменттің негізгі міндеттері, функциялары және құқықтары
10.Департаменттің негізгі міндеттері:
1) жануарлар ... аса ... әрі ... ... және
паразиттік ауруларының алдын алу және оларды жою ... ... ... және іске ... ... барлық нысандарындағы заңды және жеке тұлғалардың мал
дәрігерлігі ережелерін сақтауы және мал ... ... ... да ... қолданылуын бақылау функцияларын жүзеге
асыру;
3) мал дәрігерлігі саласында ... ... мал ... ... және мал ... ... бойынша ғылыми
зерттеулер жүргізу жөніндегі ... ... ... және
бағдарламаларды қалыптастыруға қатысу;
4) республиканың аумақтарын басқа мемлекеттерден жануарлар ауруларының
әкелінуінен қорғау, оның ... ... және ... мемлекеттік мал
дәрігерлік бақылауды қамтамасыз ету;
5) өнімнің, жануар тегінен шыққан шикізаттың сапасын мал дәрігерлік-
санитарлық бақылауды ... ... мал ... тұрғыдан қоршаған табиғи ортаның
ластануының алдын алу болып табылады.
11.Департамент ... ... ... ... заңдарда белгіленген
тәртіппен мынадай функцияларды жүзеге асырады:
1) мал дәрігерлік қызыметті лицензиялауды жүзеге асырады;
2) жануарлар ауруларын ... алу және ... жою ... ... ... ... ... ұйымдастырады,
жануар тегінен жасалған өнімдер мен шикізаттарға мал дәрігерлік-санитарлық
сараптама жүргізудің тәртібін ... ... аса ... ... ... тізбесін жасайды және
оны Үкіметке бекітуге ұсынады;
4) жануарларды аса қауіпті жұқпалы ... ... ... оларды
Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен тізбе бойынша, оқшаулау ... ... және жеке ... орындауы үшін міндетті нұсқау береді;
5) санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдармен өзара ... ... мен ... ... ... қорғауды қамтамасыз етуді
және жануар тегінен жасалған азық ... ... ... алуды жүзеге
асырады;
6) мал дәрігерлік нормалар мен ережелер бұзылған жағдайда, қажетті мал
дәрігерлік-санитарлық, ... ... ... жүргізілгенге дейін мал
өсіру объектілерін пайдалануды, ет және сүт өнеркәсібін ... ... ... мен ... ... ... және сақтау
жөніндегі ұйымдастыруды тоқтата тұрады;
7) жануарлардың ауруына байланысты мал дәрігерлік ... есеп пен ... ... жетілдіру жөніндегі ... ... және жеке ... мал ... ... алу ... олардың қолданылып жүрген мал дәрігерлік-санитарлық ережелерді
сақтауын бақылайды, ... ... мал ... ... ... жөнінде шаралар қабылдайды;
9) республиканың аумақтарын шет ... ... ... ... қорғау жөніндегі іс-шаралардың орындалуын
бақылайды;
10) шекаралық және көліктік мал ... ... ... ... мал дәрігерлік бақылауды, жануар тегінен жасалған азық-түліктер
мен шикізаттардың, жемшөптің, биологиялық, химия-фармацевтік препараттардың
және басқа да бақыланатын ... ... ... ... ... ... тасымалдануын, мал айдауды қадағалауды жүзеге асырады;
11) өз құдіретінің щегінде мал ... ... ... актілерді бекітеді;
12) лобаратория ісі және жануарлар мен құстар ауруларының диагностикасын
жетілдіру жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады;
13) ... және ... мал ... препараттарына, аспаптарына,
құралдарына, мал азығын қосымшаларға тіркеу куәліктерін береді және оларға
арналған нормативтік-техникалық құжатаманы ... ... ... ... ... ... мал ... фермаларын, жануарларды сою және жануар тегінен шыққан
шикізаттарды қайта өңдеу ... ... ... және ... ... көрсетілген объектілердің және жануарларға арналған су
қорғандарының құрылысын салу үшін жер ... ... ... ... ... ... мал ... және мал дәрігерлік-санитарлық оқу-
ағарту жұмыстары саласында насихатты ұйымдастыру;
16) республикалық бюджеттен мал дәрігерлік алдын алу, эпизоотикаға қарсы
және сауықтыру іс-шараларын ... ... ... ... ... ... мал дәрігерлігі қызыметін ұйымдастырудың отандық және шетелдік
тәжірибесін зерделейді, ... ... және өз ... шегінде таяу
және алыс шетелдермен мал дәрігерлігі саласында ... ... ... Республиккасының заңдарында көзделген өзге де функцияларды
жүзеге асырады.
12.Департаменттің негізгі міндеттерді іске асыру және ... ... ... үшін ... белгіленген тәртіппен:
1) өз құзіретінің шегінде орындау үшін міндетті нормативтік құқықтық
актілер шығаруға;
2) республикалық мемлекеттік кәсіпорындарды мемлекеттік ... ... ... жарғыларын бекітуге, оларға қатысты мемлекеттік меншіктік
құқығы субъектісінің функцияларын жүзеге асыруға;
3) өзіне жүктелген міндеттерді жүзге асыру үшін ... ... ... де ... ... ... ... және алуға;
4) өз құзіретінің шегінде лицензиялауды жүзеге асыруға;
5) өз құзіретінің шегінде мемлекеттік ... ... ... ... ... барлық нысандарындағы ұйымдардың мал дәрігерлігі заңдарының
нормаларын орындауын тексеру мақсатында оларды тексеруді ... ... және жеке ... ... ... және ... да мал
дәрігерлік-санитарлық іс-шараларды жүргізу және мал дәрігерлік-санитарлық
ережелердің бұзылуын жою ... ... ... ... ... орындалуын бақылауға алу;
8) мал дәрігерлік-санитарлық ережелер мен нормалардың бұзылуына жол
берген лауазымды тұлғалар мен ... ... ... оның ... ... санкцияларын қолдануға;
9) эпизоотикаға қарсы іс-шаралар мен ... ... ... мемлекеттік тапсырыстарды қалыптастыруға қатысуға;
10) биологиялық, химиялық, ... ... ... мен ... мақсатына арналған басқа да препараттарды ... ... ... заңдарға сәйкес өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы бар.
3.Департаменттің ... ... ... ... ... ... ... бекітіліп берілген мүлік республикалық меншікке жатады.
15.Департаменттің өзіне бекітіліп берілген мүлікті өздігінше иеліктен
шығаруға немесе оған ... ... ... ... ... жоқ.
Департаментке заңдарда белгіленген жағдайларда және шектерде мүлікке
билік ету ... ... ... ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің
ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметі қызметке ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ауыл шаруашылығы
министрі қызметке тағайындайтын және қызметтен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Бас
мемлекеттік мал дәрігерлігі ... ... ... ал ... ... ... ... Бас мемлекеттік мал
дәрігерлігі инспекторының орынбасарлары болып ... ... ... ... ұйымдастырады және
оған басшылық жасайды және Департаментке жүктелген ... ... оның өз ... ... ... үшін жеке ... болады.
18.Төраға осы мақсатта:
-өзінің орынбасарлары мен Департаменттің құрылымдық ... ... мен ... ... ... Департаменттің қызыметерлерін, Департаменттің аумақтық
органдарының басшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;
-заңдарда ... ... ... ... жаза қолданады;
-бұйрықтарға қол қояды;
-департаменттің құрылымдық бөлімшелері туралы ... ... ... өзге де ... ... ... өкілдік
етеді;
-заңдарға сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Департаментті қайта ұйымдастыру және ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес жүзеге асырылады [10].
1.3Облыстық ... ... ... Бас мемлекеттік ветеринариялық
Инспекторы және оның орынбасары туралы ереже
1. Жалпы ... ... ... ... ... туралы» 2002 жылғы
10 шілдедегі Заңына сәйкес оны іске асыруға байланысты жасалды.
2.Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы ... ... ... бастығы Қазақстан Республикасының ветеринария
саласындағы заңдылықтарға сәйкес ветеринария бөлімінің бастығына ... және ... ... Бас ... ... ... -
одан әрі облыстың Бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторы, ... ... ... және ... қалаларының Бас мемлекеттік
ветеринариялық ... ... ... арнаулы қосымша атаулар
беруге құқықты.
3.Облыстың Бас мемлекеттік ... ... және ... ... аумағында мемлекеттік ветеринариялық қадағалауды жүзеге
асыру жөнінде орындалу функцияларын ұйымдастырады.
4.Облыстың Бас мемлекеттік ... ... және ... өз жұмысында Қазақстан Республикасының Коститтциясын, ... ... ... ... ... осы ережені
басшылыққа алады.
5.Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызмет
туралы қолданылып жүрген заңдарына сәйкес және Қазақстан Республикасы Бас
мемлекеттік ... ... ... облыстық Бас
мемлекеттік ветеринариялық инспекторын қызметке тағайындайды және қызметтен
босатады.
6.Облыстың Бас мемлекеттік ... ... ... ... ... жүзеге асырудың барлық мәселелерінде
Қазақстан Республикасы Бас мемлекеттік ветеринариялық ... ... Бас ... ... ... және ... өздері беретін құжаттарды және мемлекеттік ветеринариялық
қадағалаудың актілерін айыру үшін ... ... мен ... ... ... ... белгіленген үлгіде штамптары, бланкілері болады.
Облыстық Бас мемлекеттік ... және оның ... Бас ... ... ... және оның орынбасары:
1) лауазымды, заңды және жеке ... ... ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы минитрінің, Қазақстан
Республикасының Бас ... ... ... ... ... ... және құқықтық актілерінің орындалуына;
2) ветеринариялық іс-шаралардың ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың
ветеринариялық құрылымдарында, ветеринария саласында жұмыс
атқаратын заңды және жеке ... ... ... ... Қазақстан Республикасы үкіметі бекіткен
лицензиялық қызыметің біліктілік талаптарының орындалуына;
5) базарлармен, малдарды, мал ... ... ... ... ... өңдейтін, сақтайтын және сататын
ұйымдармен, құс ... ... ... ... ... ... басқа мемлекеттік ветеринариялық қадағалаудың
бақылауындағы ... ... ... мемлекеттік ветеринариялық қадағалаудың бақылауындағы
объектілердің қауіпсіздігіне, ветеринариялық-санитариялық
жағдайды, мал ... ... және ... ... мен
жағдайын, олардың азықпен улануын анықтау мен табылуын қоса
алғанда;
7) ... ... оса ... ... ... ... алынған ветеринариялық препараттарды бөледі
және оларды сақтауға, тасмалдау мен ... ... ... ... ... бақылауындағы
жүктерді тасмалдауда ветеринариялық-санитариялық ережелердің
сақталуына;
9) мал қораларын, құс фабрикаларын, ... ... ... ... және ... ... ... дайындайтын,
өңдейтін, сақтайтын және сататын ұйымдарды жобалау, құрылыс
салу, реконстркциялау ... ... ... және ... ... ... ветеринариялық қадағалауды жүзеге
асырады.
Облыстық Бас ... ... ... және ... құқықтары
9.Облыстық Бас мемлекеттік ветеринариялық инспектордың және оның
орынбасары өдерінің уәкілеттіліктерін жүзеге асыруда, ... ... ... ... ... ... ... ветеринария саласындағы заңға сәйкес
мемлекеттік ветеринариялық қадағалауды ... ... ... ... ... үшін ... ... өздеріне жүктелген міндеттерді жүзеге асыру үшін мемлекеттік
органдар мен өзге де ұйымдардан қажетті ақпаратты сұратуға
және алуға;
3) ... ... ... ... ... ... тексеру мақсатында мемлекеттік
ветеринариялық қадағалау объектілеріне кедергісіне кіруіне;
4) Лауазымды, заңды және жеке тұлғаларға ... ... ... ... ... ... талаптарының
бұзылуын жою туралы;
Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау объектілеріне ветеринариялық-
санитариялық сараптама мен ... ... ... ... ... ... таралуын болғызбау және оларды жою
үшін жануарларға ... ... ... ... ... егу, ... мал ... қора жайларында және олардың аумақтарында,
қолайсыз пунктерде, көлікте, құс ... ... ... мал тегінен шыққан азық-түліктерді өсіретін, ... ... ... және ... ұйымдарда дезинфекция,
дезинсекция және дератизация жүргізу туралы;
Жануарлардың және адамдардың денсаклығына қауіп төндіретін жануарларды,
жануарлардан алынатын өнімдер мен ... ... ... пен ... ... ... өңдеу туралы;
5) Мемлекеттік басқару, жергілікті атқару және өкілеттілік
органдарға ұсыныстар жасауға;
Төтенше індетке қарсы комиссия ... мен ... аса ... және ... ауруларының пайда
болуын, таралуын болғызбауға және оларды жоюға ... ... ... ... іс-шараларын енгізу туралы;
6) Жануарлар мен адамға ... ... қоса ... аса ... және ... да ... ауруларының
пайда болу немесе таралу қатері төнген жағдайларда жеке және
заңды тұлғалардың шаруашылық қызыметтеріне үш күннен аспайтын
мерзімге, аталған ... ... ... ... ... отырып, сот шешімінсіз тыйым салуға немесе ... ... ... ... ... заңдарының
талаптарын бұзғаны үшін айыпты тұлғаларға сотта талап қоюға;
8) өз құзырының шегінде, аудандық Бас мемлекеттік ветеринариялық
инспекторлары беретін ветеринариялық ... ... ... ... ... облыстан тыс тасымалдауға рұқсат беруге;
9) басқа облыстардан және ... ... ... аса
қауіпті жұқпалы және экзотикалық ауруларының алынып келуінен
және таралуынан облыстың аумағын қорғау мақсатында шекаралық
ветеринариялық бақылау ... ... ... ... бөлініскен аумақтағы індет жағдайы бағасын ескере отырып,
Қазақстан Республикасы Бас ... ... ... ... ... ... ... транзитін бөлісуге;
11) ветеринария саласында кәсіпкершілік жұмыспен айналысатын
заңды және жеке ... ... ... ... және ... ... жағдайда
олардың лицензияларын тоқтату туралы шешімдер қабылдауға
немесе қайтып алу ... ... ... шектеуге негіз болған себептер анықталғанға дейінгі
мерзімге ауданның Бас мемлекеттік ... ... ... ... шешім шығаруға;
13) өз құзырының шегінде, мал ... ... ... ... және ... ... мал ... шыққан азық-
түліктер мен шикізаттарды өсіретін,сақтайтын, дайындайтын,
өңдейтін, тасымалдайтын, сақтайтын және сататын ... ... ... ... ... мал ... объектілерге, құс фабрикаларына, базарларда
ветеринариялық-санитариялықсараптау зертханаларына және ... мал ... ... ... мен
шикізаттарды өндіретін, ұстайтын, дайындайтын, өңдейтін,
тасымалдайтын, сақтайтын және ... ... ... ... ... ... пен ... қоспаларын тіркеулік сынақтамалау немесе
арыз, шағым, талап беруде олардың зоогигиеналық нормаларға
және ветеринариялық-санитариялық ережелерге ... ... ... ... ... ... актілеріне сәйкес
әкімшілік бұзушылық істерді қарауды жүзеге асыруға;
16) Ветеринария мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... және өзге де ... өкілдік етуге;
17) Қазақстан Республикасында қолданылып ... ... ... да құқықтарды жүзеге асыруға.
Жауапкершілік
10. Облыстық Бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторы және оның
орынбасары ... ... ... ... қолданылып жүрген заңдылықтарына ... ... ... ... бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторының және
оның орынбасарының ... ... ... мемлекеттік
ветеринариялық қадағалау органдарына ... ... ... ... (қалалық) ветеринариялық бөлімінің жобалы ережесі
Жалпы ережелер
1. Осы Ереже Қазақстан Респуликасының «Ветеринария туралы» 2002 ... ... ... ... және оны іске ... ... жасалады.
2. Аудандық ветеринария бөлімі Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
3. Бөлім өз жұмысын Қазақстан Республикасы Конститутциясына, Қазақстан
Республикасы «Ветеринария туралы» ... ... ... да ... құқықтық актілеріне, Қазақстан Республикасы Ауыл
шаруашылығы министрлігінің аудандық аумақтық басқармасының Ережесіне
және осы Ережеге сәйкес атқарады.
4. Бөлімнің ... ... өзі және ... ... ... ... және ... саны басқарманаң
лимиттік саны қарастырылған шегінде Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... және ... Бөлімнің негізгі міндеттері болып табылады:
18) аудан аумағында малдарды аурулардан қорғау және оларды емдеу
жөнінде ... ... ... және ... елді ... ... ... мен адамға ортақ аурулардан
қорғау;
20) аудан аумағында мал ... ... азық ... және
шикізаттардың қауіпсіз өндірілуін қадағалау;
21) ветеринария саласындағы жұмыстарды жеке және ... ... ... ортаның ластануын алдын алу және жою;
6. ... ... ... ... ... заңдарда белгілеген
тәртіпте ауданның аумағында мынандай функцияларды жүзеге асырады:
1) ауданның аумағында ... ... ... ... ... ... қатысу;
2) жануарлардың аса қауіпті және басқа да жұқпалы ... ... ... ... ... Бюджеттік бағдарламалардың шегнде келіп түскен ветеринариялық
препараттарды бекітілген ветеринариялық іс-шаралардың жоспарына
сәйкес ауылдық округтер бойынша бөлістіреді;
4) Жануарлардың аса ... және ... да ... ауруларының
профилактикасы, диагностикасы және жою бойынша ветеринариялық іс-
шаралардың жоспарын жасау және ... үшін ... ... ... ... жинақтайды;
5) Келесі жылға жасалатын ветеринариялық іс-шаралардың жоспарларын
жеке ала отырып, ветеринариялық препараттарға ... ... ... және басқа да жұқпалы ... және жою ... ... іс-шаралар
жспаларының орындалуын ... ... ... жұмыстарын, сондай-ақ мал тегінен шыққан азық
түліктер мен шикізаттардың қауіпсіз етіп шығарылуын ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуын ұйымдастыру;
8) Елді мекенді малдар мен адамға ортақ аурулардан және мал ... ... ... ... ... ... етуде санитариялық-эпидемиологиялық ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органдардың құрылымдарына,
ветеринария саласында қызметпен айналысатын заңды және жеке
тұлғаға әдістемелік ... ... және ... ... ... ... Мал шаруашылығы объектілерін және жануарларды өндіру, дайындау,
жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты ... ... ... ... ... ... Ветеринария саласындағы мемлекеттік уәкілетті орган белгілеген
тәртіпте және ... ... есеп және ... ... ... ... ауыл шаруашылығы
министрлігінің облыстық аумақтық басқармасының ветерианрия
бөліміне тапсырады;
12) Халық ... ... ... ... және ветеринариялық-
санитариялық ағартушылық жұмыстарды ұйымдастырады;
13) Қазақстан ... ... ... ... да
функцияларды жүзеге асырады;
7. Бөлімнің ветеринариялық инспекторлары ... ... ... жүктелген функцияларды жузеге ... үшін ... ... ... ... ... өзіне жүктелген міндеттерді жүзеге асыру үшін мемлкеттік
органдар мен ... ... өзге де ... ... ... және ... ... тәртіпте, меншіктің барлық нысандарындағы ұйымдардың
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдылықтардың
талаптарын орындауын тексеру мақсатында ... ... ... Республикасы ветеринария саласындағы заңға сәйкес
мемлекеттік ветеринариялық қадағалауды жүзеге асыру ... ... ... үшін ... шығаруға;
4) Қазақстан Республикасының заңдылық актілеріне әкімшілік ... ... ... ... ... ... ветеринария саласында жеке
кәсіпкершілікпен айналысатын заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... лицензиясын тоқтату немесе
қайтарып алу туралы шешімді ұсынуға;
6) өз құзырының шегінде, мал шаруашылық объектілерін жануарлады,
мал ... ... ... пен ... өсіретін,
ұстайтын, дайындайтын, өңдейтін, тасымалдайтын, сақтайтын және
сататын ұйымдарды ... ... ... ... қатысуға;
7) Қазақстан Республикасында қолданылып жатқан заңдылықтарға сәйкес
басқа да құқықтарды жүзеге асыруда;
Бөлімнің қызметінің ұйымдастырылуы
8. Бөлімді жоғарғы білімді ... ... ... ... ... бастығын Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы
министрлігінің аудандық аумақтық басқарма бастығы ... ... ... ... ... ... ... және қызыметтен босатады. Қызметке
тағайындау кезінде оған ... ... ... Бас мемлекеттік
ветеринариялық инспекторы» атаулары беріледі.
2) өз құзырының шегінде, Бөлімнің бастығы Қазақстан Республикасының
ветеринария саласындағы заңдылықтарда ... ... және жеке ... ... ... ... тиісті актілер
шығарады.
3) Бөлімнің бастығы Бөлімнің ... ... және ... ... ... ... ... орындалуы және
оның өз функцияларын жүзеге асыру үшін жеке жауаптылықта болады.
9. Бастық осы мақсаттарда:
1) Бөлімнің мамандарының міндеттері мен ... ... ... ... және ... ... ... қызметке тағайындалуына және ... ... ... ... ... ... анықталғанға дейінгі
мерзімнің Бөлімнің, ауылдық мемлекеттік ... ... ... ветеринариялық инспекторын
қызметтен шеттету туралы шешім шығарады;
4) өз құзырының шегнде, қолданылып ... ... ... ... өзге де ... Бөлімнің атынан
өкілдік етеді;
5) ... ... ... ветеринариялық
инспектордың актілерінің қолдануына есеп жүргізеді және ... олар ... ... Бас ... ... есептілік тапсырады;
6) өзінің құзырына қатысты басқа да ... ... ... ... ... ... ... өзге де
өкілеттіліктерді жүзеге асырады [10].
1.4 Пуллороз - ақ тышқақ
Қоздырғышы — Salmonella pullorum.
Ауруға ... ... ... күрке тауық, қырғауыл,
көгершін, құр, канарейка, торғай балапандары ауырады. Бұл ауруға әсіресе 1
—14 ... ... ... келеді. Алайда азығы мен күтімі жақсартылмаса,
пуллорозға 1—2 айлық тауық және күрке тауық балапандары да ... ... ... ... ... ... ... құс
нашар азықтандырылатын, талапқа сай бағып-күтілмейтін ... ... ... мен жұғуы. Ауруды негізгі таратушы пуллороздан
жазылған, ... ... pullorum бар құс. ... ... ... балапан саңғырығымен бірге пуллороз қоздырғышын
таратады. Пуллороз ... ... тері және ... жолы ... ... ... ... бірі — құстың іш өтуі,
саңғырығының аппақ ... ... ... ... саңғырықпен
ластанады. Ауру құстың қозғалысы баяулап, әлсіреп, ... ... ... жүні ... кетеді, тәбеті қашады, шөлдейді, тынысы
жиілейді, денесіңің температурасы 43—44 градусқа дейін көтеріледі. ... ... ... ... ... кейін 1—3 күн ... 3—6 ... ... ... ... ... және одан ... олар пуллороздың жіті және созылмалы түрімен ауырады. Пуллороздан
жазылған құс бактерия таратқыш болады.
Пуллороздың созылмалы ... ... ... ... ... қаны азаяды, жұмыртқа салуы сирейді. Жыныс орнының ... ... уыз ... ... ... салдарынан сары уыз құрсақ ішіне
құйылады, ... ... уыз» ... (іш ... ... орын алады.
Өлекседегі патолого - анатомиялық ... . ... ... ... Ол ақшыл сарғыш тартады, өт қабы өтке ... ... ... ... ... қабынады. Соқыр ішекте ақ түсті
ірімшік зат болады. Кей ... ... ... және ... ... ... қабы қанталап, жүрек қабынан ұйыған фибрин табылады.
Ауруды анықтау. Пуллороз ... ... ... және пат-анатомиялық өзгерістерге ... ... ... ... ... арқылы
тұжырымдалады. Бактерия таратқыштарды анықтау үшін пуллорлы ... құю ... ... ... ... жасалады.
Аурудан арылу және одан сақтану шаралары. Емдеу және аурудан сақтану
мақсатымен фуразолидон ... Ол 1—2 ... ... – 2 мг ... ... 2 г ... ... Шамалы ұн араластырылады да,
фуразолидонды азыққа ... ... ... ... әр ... күн сайын 2 мг фуразолидон және 1 мг биомицин
беріледі. Қоспа 8—10 күн бойы ... ... ... ... ... қолданғанда да азаяды.
Пуллорозға шалдыққан құс бөлек ... Ем ... ... ... құс қора және ... жаңа сөндірілген әктің 20 %-
тік ерітіндісіміен немесе күйдіргіш натрдың 3%-тік ... ... ... және ... ... - серологиялық түрде бір-біріне туысқан, адам мен
жануарға немесе бір уақытта екеуіне де патогенді, паратифозды ... ... атау ... ... ... ... ... басалқы инфекция шақыруы мүмкін (жас ... ... ... мен ... - түсік, құстарда - пуллороз, адамда-
ішсүзегі), сонымен бірге бактериальды және ... ... ... ... инфекцияларды да шақыруы мүмкін (жас малдарда -
пневмония, қойларда -түсік, ... -оба ... және ... ... азықтарын қабылдағанда (ет,сүт, жұмыртқа)
адамдарда токсикоинфекцияны шақырады.
Малдарда инфекцияның жасырын (латентті) түрі кең ... ... ... қоры ... жануар болып
табылады. Сондықтан сальмонеллездер мал дәрігерлік және ... ... бірі ... ... ... ... ... мен ферментативті
активтілігіне байланысты 1500-ге жуық түрі ... оның 150-ге ... ... ... ... Морфологиясы
Таяқшалар, қырлары доғаланған,сирек овальды формалы, орташа өлшемі:
ұзындығы 2-4 мкм,ені 0,2-0,6 мкм болып келеді. Кейде таяқшаның жіп ... ... ... ... ... ... ... қозғалатын,
анилинді бояуға оңай боялатын, грамтеріс бактерия.
1.4.2 Өсуі (культивирование)
Сальмонеллалар - аэробтар ... ... ... ... ... ... ортада жақсы көбейеді,оптимальды кобею орта
температурасы 37 С, орта рН 7,2-7,6, ... ... ... ... жай көбейеді. Сальмонелланың идентификациясы мен бөлінуін
анықтау үшін көптеген қоректік орталар ұсынылған.
Тегіс- S-формалы түрі ... ... ... ... ... жылтыр, ылғалды, жарықта көгілдір түс беретін, анық боялған
колония ... - R ... түрі - ... ... - ... толқын тәрізді,
қатты қоректік ортада шеттері иректелген және ортасы тығыз колония түзеді.
Кейбір сальмонелла бактериялары ... ... ұсақ ... түзеді.
Биохимиялық қасиеті. Сальмонелла бактериясы ... ... ... ... ... түрі ... түзбейді және
индол мен ацетилметилкарбинол түзбейді.
Сальмонелла ... ... ... ... ... ... ... маннит, мальтоза, глицерин, дульцит, сорбитті
ферменттейді, аз мөлшерде нитрат пен ... ... ... бактериясы салыстырмалы жоғары температураға (60-75 С ),
ауыр тұздар концентрациясына және кейбір ... ... 60 ... 1 сағат көлемінде, ал 100 С –та бірден өледі.
Тұздалған және қақталған ... ... ... ... ... ... ... айға дейін өмір сүреді. Күннің
тікелей сәулесінен 5-10 сағатта өледі. Сыртқы ортада 20-120 ... ... 100 ... ... ... бірнеше жылға дейін
сақталады. ... ... ... ... ... ... ... нитрофуран және сульфамитті
препараттарға ... ... ... ... бактериясы асқазан- ішек жолын
зақымдайтын, ... ... ... ... ... ... әкелетін
септицемиялық инфекция болып табылады. Сальмонеллездер бұзау, торай, құстар
(тауық, қаз, ... ... ... кептерлер, торғайлар, тотықұстар),
кеміргіштер ( тышқан, егеуқұйрық, қоян), құлын, ... ... ... ... ... ... себеп қанағаттанарсыз қоректендіру болып
табылады. Сальмонелла бактериясының көп таралған түрі мен типі зертханалық
жануарларға ... ... ... ақ ... көрсетеді.
Сальмонелла бактериясын химиялық жолмен залалдағанда немесе бактерия
бұзылғанда ... ... ... Зертханалық жануарлардың құрсақ
ішіне енгізгенде ішектің ... ... және ... ... ... ... Иммунитет
Гуморальды және жасушалы қорғану ... ... ... байланысты сауығу жүреді. Сальмонеллез кезінде ... ... ... ... ... ... көңіл
бөлген дұрыс. ... ... ... ... ... ... преципитин, комплемент байланыстырушы антидене ... ... Осы ... саны 2-3 ... соң ең ... жетеді. Әдетте антиденелер бірнеше айлар сақталып , ... ... ... ... жасушалық реактивтіліктің қалыптасуына
байланысты , иммунитет сақталады.
Сальмонеллез ... ... ... ... ... ... ағзалар мен ... ... ... көп түйіндер түзілуімен көрінеді.
Антигенді әсердің ұзақтылығымен дәрежесі ... ... ... әсер ... Сол себепті жануарларда аурудың бастапқы ... ... ... жетіспеушілігіне алып келеді.
Иммуногенезде жетекші антиген болып О-антиген саналады. Иммунды жауап
иммуноглобулин IgM және IgG түзілуімен ... ... ... және жасырын (латентті) формаларында
иммунологиялық реакция әртүрлі дәрежеде көрінеді [3,5,6].
1.4.6 Диагностика
Сальмонеллез ауруына ... ... және ... ... ... ... қояды.
Диагностикалық зерттеу: тірі кезінде қан ( гемокультура әдісі), мұрын
іші кілегейін, нәжісін (капрокультура әдісі) тексереді. Гемокультура әдісін
бактериемия ... ... ... ) және ... ... қолданған дұрыс. Осы мақсатта 10-20 % -тік өгіз өті ... ... агар ... 5-6 ... күре ... 5-10 мл қан алып,
келесі тәулікте Петри табақшасына егеміз.
Өлген кезінде диагностикалау үшін лабораторияға жаңа ... ... ... ... Ірі ... ... ... сальмонелло
бактериясы зақымдаған паренхиматозды ағзаларды ( бауыр, өт қабы және лимфа
түйіндері мен көк бауырды, өкпесін, бүйректерін ішекасты ... ... ... ... Жіберілген ағзаларды микроскоппен көреді ( жағынды
жасап Грамм әдісімен бояйды ).
Серологиялық диагностика. Сальмонеллез диагнозын қою ... ... ... ... ... үшін мал тірі ... ... агглютинация реакциясын қолданады [1,2,7,8].
1.4.7 Патолого – анатомиялық өзгерістер
Қылаудың жіті түрінен өлген ... ... ... және ... ... дене қуыстарында жалқаяқ болады.
Шажырқайдың сөл түйіндері ісінген, ... ... ... ... ... ... ісінген, оның жиегінде өлі еттенген
түйнекшелер ... ... еті ... түсі күңгірт.
Бұзау ұзақ ауырса, өлексе мүлде арық ... ... ... қоса ... кілегей қабықтарында дақтардың болуы, өкпенің
кей жерінің серозды қабынуы, тіпті кейде оның ... ... ... ... ... ... және одан ... шаралары
Гуморальды және жасушалы қорғану факторларымен иммунитет пайда болуына
байланысты сауығу жүреді. Сальмонеллез ... ... ... ... ... ... қорғануға көңіл бөлген дұрыс.
Антигенді тітіркенуге жауап ... ... ... ... ... ... ... және бактериолизиндер
жиналады. Осы антиденелер саны 2-3 аптадан соң ең жоғарғы ... ... ... ... айлар сақталып , содан ... ... ... ... ... ... ... ,
иммунитет сақталады.
Сальмонеллез кезінде фагоцитоз активациясы түрінде жасушалық реакция,
паренхиматозды ағзалар мен лимфа түйіндерінде жасушаның грануломатоздық ... ... ... әсердің ұзақтылығымен дәрежесі тұрақты иммунитет пайда болуына
әсер етеді. Сол себепті жануарларда ... ... ... ... ... ... алып ... жетекші антиген болып О-антиген саналады. Иммунды жауап
иммуноглобулин IgM және IgG түзілуімен пайда болады.
Сальмонеллездің созылмалы және ... ... ... ... ... ... көрінеді [1,3,5].
Қылауға шалдыққан және күдікті бұзау бөлектеп алынып, емделеді. Ауру мал
ұсталған қора ... ... ... ... соң ... Қылаудан жазылған бұзау бактерия тасығыш ... сау ... 2,5—3 ай бойы ... ... ... бұзау алғашқы күні немесе екінші күні ережеде көрсетілген
мерзім және ... ... ... ... ... ... егіледі. Қажет болған жағдайда төл 1,5—2 айлығында қайтадан
вакциналанады.
Қылауға төтеп беру ... бар төл алу үшін ... ... шаруашылықтарда буаз сиырлар төлдеуіне 1,5—2 ай ... 15—20 мл ... ... ... 8—10 күн ... ... ... сақтану үшін бұзау талапқа сай күтіліп, жақсы ... ... ... ... ... өсуі тежелген, жетелетін
және іші өтетін барлық бұзау дер ... ... ... ... ... ... жұмысты орындау барысында құстың пуллороз ... ... ... ... ... ... ... шаралар жұқпалы аурулардың шығуына және олардың ... ... ... ... ... ... үшін ... (алдын
алу) шаралары іске асырылады, ал ауру шыға қалған күнді оны жою (сауықтыру)
шаралары қарастырылады. Сонымен, ... ... ... дауалау шаралары
және сауықтыру шаралары болып екі ... ... ... ... бірнеше салаға бағытталған кешеннен тұрады. Бұл күрделі кешенге
кіретін шаралар індет бұғауының ... ... ... ... ... да олар ... ... ... ... берілу тетігіне және ауруға бейім жануарларға қатысты
жүргізілулері керек.
Індетке ... ... ... және арнайы болып екі топқа бөлінеді. Жалпы
шаралар кезкелген жұқпалы ... ... ... ... ... да, оған
ұйымдастыру-шаруашылық және ветеринариялық-санитариялық шаралар жатады.
Арнайы шаралар нақтылы бір жұқпалы ... ... ... да, оған ... ... және ... иммундеу жатады.
Індетке қарсы шаралардың іске асыру негіздері. Індетке қарсы шаралардың
басты бір негізі — ... ... ... ... Бұл ... ... індеттенудің барлық қозғаушы күштеріне ... ... ... ... және арнайы
шаралар ретінде жүргізілуінен туындайды.
Екінші бір негіз — індетке қарсы шаралардың белгілі бір жүйемен жоспарлы
түрде жүргізілуі. ... ... пен ... бір ... ... ... ... және сауықтыру шараларының жоспары болуы керек.
Бұл жоспар еңбек және қаржы ресурстарымен қамтамасыз етілуге тиіс.
Індетке ... ... ... негізі — олардың мемлекеттік сипаты. Бұл
шаралар мемлекет тарапынан белгіленеді де, ... ... іске ... ... ... шыға ... карантин немесе
шектеу қою немесе алу халық депутаттарының ... ... ... ... ... қарсы шаралардың дұрыс іске асуына әкімшілік
органдары (милиция) көмек көрсетіп, бақылау ... ... ... ... ... ... ... аурулардан
сақтандыруға бағытталады. Сондықтан жануарлардың жұқпалы ауруларымен күрес
шаралары ... ... ... ... ... ... малға ортақ жұқпалы ауруларға қарсы шараларды жоспарлау, оларды жүзеге
асыру санитариялық-эпидемиологиялық қызмет жүйесімен келісіліп атқарылады.
Індетке қарсы ... ... ... ... орын ... ... ... дұрыс бағып-күткенде, оның жайылым
өрісін, азықтануы мен су ішуін, қора жайын ... ... сай ... ғана ... ... және ... жол ... болады. Малды өз
төлінен өсіру, мал басын толтыру ветеринариялық талаптарға сай ... ... ... — мал ... ... жүргізудің міндетті
шарттары болып есептеледі.
Ветеринариялық-санитариялық шаралар, мысалы, қораны мал қиынан ... ... ... және малды ауруға ...... да ... ... ... ... ... бөліп алып оқшаулау, күту, ол үшін еңбекақы төлеу, карантин мен
шектеу шараларын орындау, мал ... ... т.б. ... ... ... де шаруашылық және ұйымдастыру тұрғысынан
шешімін табуы керек.
Жұқпалы ауруға шалдыққан малды күту үшін 18 ... ... екі ... және ... баласы бар әйелдер жіберілмейді.
Ауру малды бағып-күткендегі ... да ... ... ... ... ... мал бағатын адамдарды арнаулы жұмыс киімімен, жеке
басының гигиеналық талаптарын өтеу, т.б. еңбекті қорғау шаралары жатады.
Ұйымдық шаралардың тағы бір ... ... ... білімді
насихаттау. Тұрғындарға, малшыларға, мал иелері мен ... ... ... сай мал ... және ... күресу жолдары туралы
түсіндіріп отыру қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... құралдарын пайдаланып, әңгіме, лекциялар ... ... ... ... және оның ... тетіктері
арнаулы пәндерде (ауыл шаруашылығының экономикасы, ауыл ... ... Ал ... ісін ұйымдастыру жеке пән
ретінде оқытылады.
3Техникалық ... ... ... арнайы және санитарлық киімдермен
қамтамасыз етіледі. Арнайы киім - бұл ... ... ... ... ... ... ... құрал. Арнайы киімге кеудкше,
комбинезон, ... ... ... ... шұлықтар жатады. Химиялық
дезинфектанттардың зиянды әсерінен ... үшін ... ... резеңке етік, қолғап беріледі.
Санитарлық киім ет өнімдерінің, сүттің жұмысшылар киімі арқылы микробпен
ластану мүмкіндігінің ... ... ... ... Санитарлык киімге ақ,
тегіс мақта-матадан ... ... ... ... жатады. Ауру малмен,
өлексемен, қимен жанасу нәтижесінде жұмысшыларға ... ... жұғу ... ... Аса қауіпті ауруларға топалаң, ... ... ... бүзаутаз және т.б. аурулар жатады.
Малмен жұмыс істеуге 18-ге толмағандар, жүкті және бала ... ... ... ... ... киімнің сыртынан басқа киім
киуге. мал кора -жайларында ... ... және ауру ... алынған пшкі сүтті
ішугеболмайды.
Қызмет көрсетушілер ауру малды күту барысында міндетті түрде арнайы ... ... бұл киім ... ... соң ... ... ... қызмет көрсетушілер душқа түсіп, өз киімдерін киеді. ... 100-150 мг\л ... ... бар ... ... қи мен ... резеңке етік, қолғап,
комбинезон киіп жинайды. Бұл жүмыстан кейін арнайы ... ... ... ... ... аптасына 1 рет 1 пайыз
сілтілі ерітіндіге немесе 2 ... сода ... ... ... ... ... ... сабынмен жуады.
Қызмет көрсетушілер толық медициналық тексеруден өткен соң ғана жұмысқа
жіберіледі. Жұмысшылар 3 айда 1 рет, сауыншылар айына 1 рет ... ... және 6 айда 1 рет ... бен ... ... ... ветеринарлар, санитарлар, механизаторлар,
жүргізушілер және ... ... олар ... ... ... жүмыс істеу және қауіпсіздік ережелерін білуі
керек. Дезинфекция немесе аэрозолды дезинфекциядан кейін жайларды
6-24 сағатқа ... ... ... жағдайда болмайды деген ескертпе ... мен ... ... ... ... ... ... жабдықталған пункттер болуға тиісті.
Жұмыс біткен соң, барлық бөлмелерде жұмыс орындарын тазартып
жинап, ертеңгі күнге дайындап қою керек.
Қорытынды
Қорыта айтқанда, ... ...... ... ... күрке тауық, қырғауыл, көгершін, құр, канарейка, торғай
балапандары ... Бұл ... ... 1 —14 ... ... шалдыққыш
келеді. Алайда азығы мен күтімі жақсартылмаса, пуллорозға 1—2 айлық тауық
және ... ... ... да шалдығады. Пуллороз көбінесе ... ... ... ... құс ... азықтандырылатын, талапқа
сай бағып-күтілмейтін шаруашылықта білініп отырад ы.Ауруды негізгі таратушы
пуллороздан жазылған, жұмыртқасында ... pullorum бар құс. ... ... ... ... саңғырығымен бірге пуллороз
қоздырғышын таратады. Пуллороз асқазан, жарақаттанған тері және ... ... ... Пуллороздың негізгі белгілерінің бірі — құстың іш өтуі,
саңғырығының аппақ ... ... ... ... саңғырықпен
ластанады. Ауру құстың қозғалысы ... ... ... отырады;
қанаттары салбырап, жүні үрпиіп кетеді, тәбеті қашады, ... ... ... ... 43—44 ... ... ... Құстың
өсіп-жетілуі баяулайды. Балапан ауыра бастағаннан кейін 1—3 күн ішінде
өледі. 3—6 апталық балапан ... ... ... және одан ... олар ... жіті және ... түрімен ауырады. Пуллороздан
жазылған құс бактерия таратқыш болады.
Пуллороздың созылмалы түрімен ауыратын құстың ... ... қаны ... ... ... сирейді. Жыныс орнының қабынуы және
сары уыз қабығының қабынып, ... ... сары уыз ... ... сөйтіп «сары уыз» перитониті (іш пердесінің қабынуы) орын алады.
Балапанның көбіне бауыры ұлғайған. Ол ... ... ... өт ... ... Талағы ұлғайған, ішектердің кілегей қабығы қабынады. Соқыр
ішекте ақ түсті ірімшік зат ... Кей ... ... ісінген
және қабынған. Жүректің еттері, жүрек қабы қанталап, жүрек ... ... ... эпизоотологиялық мәліметтерге, ... ... ... ... қарай анықталады. Ақырғы диагноз
бактериологиялық зерттеу ... ... ... таратқыштарды
анықтау үшін пуллорлы антигенді тамшылатып құю ... ... ... ... шалдыққан құс бөлек күтіледі. Ем ... ... ... құс қора және ... - ... жаңа сөндірілген әктің 20 %-
тік ерітіндісіміен немесе күйдіргіш натрдың ... ... ... ... және ... ... тізімі
1 Қасымов, Е.И. Бірнеше түлікке ... ... ... ... және
күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Е.И.Қасымов ... ... 1992. ... ... Т. ... ... оқулық жоғары оқу орындары үшін
/Т.Сайдулдин – І,2-кітап, Алматы: Санат, 1999. - 129 ... ... Н.М. ... к ... занятиям по эпизоотологии:
учебное пособие для вузов /Носков Н.М.- Москва: Колос, ... ... А.А. ... ... ... ... для вузов
/Поляков А.А.- Москва: Колос, 1964.- 128с.
5 Сюрин, В.Н. Частная ... ... ... для ... ... ... – Москва: Колос, 1979.-154с.
6 Сюрин, В.Н. Диагностика вирусных болезней животных: справочник / В.Н
Сюрин и др. М: ... ... ... А.С. ... ... эффективной дератизации объектов
ветеринарного надзора: учебное пособие для вузов / А.С. Тәжібаев - Алматы,
2000.-156с.
8 ... Ш.Б. ... ... учебник для вузов
/Мырзабекова Ш.Б – ... ... 2004. – ... И.А. Жануарлар патологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары
үшін /Тұтқышбай, И.А, ... Д.Ө./ ... 176б ... ... ісін ... Ауыл ... жоғары
оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б.,
Қанатбеков Т.И. ... 2009.- 126б.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адыраспан4 бет
Ауески ауруының сипаттамасы, диагностикасы, алдын алуы8 бет
Витаминдер(дәрумендер)6 бет
Дәрумендер. Дәрумендердің жетіспеушілігі7 бет
Дәрумендердің классификациясы. Оларды анықтаудағы негізгі әдістер7 бет
Ибараки ауруы3 бет
Күл (дифтерия)1 бет
Радиацияға толы сфера6 бет
Ферменттер10 бет
Қызанақтың макроспориозы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь