Қой ценурозы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар

Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп.тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
. мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық.атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
. ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу шараларын ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды жою жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
. ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны анықталған.
. ветеринариялық препараттарды өндіруде барлық потенциалдық өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет көрсету нарығына ветпрепараттарды жеткізуде бәсекелестік ортасы кеңейтілген.
. осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы қабылданған заңға қарама.қайшылық туғызады және ол 2002 жылдың 10 шілдесінде жаңа талаптарға сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының себебі болды.
. жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты . ветеринарлық.санитарлық жағдайды жақсарту, жануарлар өнімдерін, шикізаттардың және ветеринарлық қадағалаудан өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін, халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу шараларын ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды жою жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
- ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны анықталған.
- ветеринариялық препараттарды өндіруде барлық потенциалдық өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет көрсету нарығына ветпрепараттарды жеткізуде бәсекелестік ортасы кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы қабылданған заңға қарама-қайшылық туғызады және ол 2002 жылдың 10 шілдесінде жаңа талаптарға сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының себебі болды.
- жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты - ветеринарлық-санитарлық жағдайды жақсарту, жануарлар өнімдерін, шикізаттардың және ветеринарлық қадағалаудан өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін, халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
1 Белов, С.М. Справочник по качеству продуктов животноводства: учебное пособие для вузов / С.М.Белов, А.Г.Мысин - Москва: 1986. -133с.
2Горегляд, Х.С. Ветеринарно-санитарная экспертиза с основами технологии, переработки продуктов животноводства: учебник для вузов / Х.С. Горегляд –Москва: 1981.-162с.
3Житенко, В.И. Справочник по ветеринарно - санитарной экспертизе: учебное пособие для вузов / В.И. Житенко - Москва: 2001.- 147с.
4Колоболотский, П.В. Биохимические методы исследования в лабораториях мясоконтрольной станции: учебник для вузов / П.В. Колоболотский - Москва, 1965.-157с.
5Шуклин, Н.Ф. Ветеринарно - санитарная экспертиза стандартизация и сертификация продуктов: учебник для вузов / Н.Ф.Шуклин, С.Кырыкбайулы -Алматы: 2003, 1-2 том - 124, 143 с.
6Макаров, В.А. Практикум по ветеринарно-санитарной экспертизе: учебник для вузов / В.А. Макаров - М: 1987.-176с.
7Төлеуғали, Т.М. Малдәрігерлік санитариялық сараптау және мал шаруашылығы өнімдері технологиясы мен стандарттау негіздері: оқулық жоғары оқу орындары үшін / Т.М.Төлеуғали, С. Қырықбайұлы – Алматы: 1998.-185б.
8Сабаншиев, М.С. Паразитология және жануарлардың инвазиялық аурулары: оқулық жоғары оқу орындары үшін / М.С.Сабаншиев, Т.Т. Сүлейменов - Алматы: 2003. - 147б.
9Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 126б.
        
        Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Қысқартулар мен белгілер
Анықтамалар
Кіріспе.....................................................................
..................................................... 8
1Негізгі
бөлім.......................................................................
......................................10
1.1Ветеринария саласындағы мемлекеттік
реттеу.................................................10
1.2Ценуроз..................................................................
................................................13
1.3 ... ... ... ... ... ... ... алу және ... ... ет ... ... ... ... ... ісін ұйымдастыру» пәнінен ... «Қой ... ... ... іс-шаралар» атты курстық жұмысым
29 беттен тұрады.
Бұл курстық жұмыс нормативтік ... ... ... ... ... ... ... өзіндік зерттеу, техника
қауіпсіздігі, қорытынды және ... ... ... ... ... ... жұмыста келесі нормативтік ... ... ... 2.104 -2006 КҚБЖ ... ... 2.301 -68 КҚБЖ ... 2.601 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Пайдалану құжаттары.
МЖМБС 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД).Сызбалық ... 2.701-84 КҚБЖ ... мен ... жалпы талаптар.
МЖМБС 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД).Әріптік белгілеу.
Анықтамалар
Курстық жұмыста ... ... ... ... - бас ... ... ... зақымдалуымен және олардың
қызметінің бұзылуымен, қан қысымынан бас сүйектің ... ... үй және ... ... қайыратын малдардың ауруы.
Дезтосқауыл - ферманың өндірістік аймағына көлік қақпаның аузындағы
дезинфекциялық тосқауыл арқылы өтеді
Паразит – ... бір ... ... ... не ... ... ету
Гермафродит – қосжынысты
Шистосомата – дара жынысты
Анемия – қан аздық
Интоксикация – денені уландыру
Холангит – өт жолының ... – өт ... ... ... Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
__________________________кафедрасы
___________________________________пәні бойынша
Курстық жұмыс
Пәні _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... дәрежесі, атағы)
Жұмыс ____________
бағасы
бағасына қорғалды
«_____»________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы, аты – жөні
_______________
қолы, аты – ... 2016 ... 7. 04 – ... ... ... Қазақстан Мемлекеттік Университеті
______________________________кафедрасы
«Бекітемін»
Каф.меңгерушісі __
«____»_____2016ж.
№____Тапсырмасы
___________________________________пәні бойынша курстық жұмыс
Студент _______________________________
(тегі, аты-жөні)
Жұмыс тақырыбы ... ... ... ... ... мазмұны | ... | ... |
| | ... ... саны) |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | ... ... ... күні ... ... күні________________
Жұмыс жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған_______________________________
( күні,
студенттің қолы)
Ф. 7. ... ... ... және ... ... ... ... Қазақстан мемлекеттік университеті
« _______________________________________» жоғары мектебі
«_________________________________________» кафедрасы
«Бекітемін»
Кафедра меңгерушісі
_____________________
(қолы,аты – жөні)
_______________2016ж.
Курстық жұмысты қорғау
Хаттамасы №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі ... ... ... ... ... ... ... балл (60 мүмкіндіктен)
_____, қорғау бағаланды (40 мүмкіндіктен)_____балл.
Сомалық баллы______
Жұмыстың бағасы____________
Курстық ... ... ... мүшелері________________________________________________
Қорғау күні__________2016ж.
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ... ... ... ... қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен
өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған ... ... ... ... және ... ... ... қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы
ветеринарлық қызмет көрсетуді ... ... Ол жеке ... дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы ... ... 1995 ... әсер ... қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың ... ... ... ... ... бірі ... Ол ... бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және ... ... ... ... дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған ... ала ... ... ... ... ... ... қадағалау, бақылау қызметінен ... ... ... ... ... Нарықтық экономикасы
дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды.
Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі
аумақты қамтыды. ... ... ... ... ... ... ... барлық саласы бәсекелестік ... ... өте ... ... аурулармен күресу шараларын
ұйымдастыру және ... ... ... ... жою
жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
- ветеринария ... ... ... ... өндірістер саны
анықталған.
- ветеринариялық ... ... ... потенциалдық
өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет
көрсету нарығына ветпрепараттарды ... ... ... осы ... ... бәрі 1995 жылы ... ... қарама-
қайшылық туғызады және ол 2002 жылдың 10 шілдесінде жаңа ... ... ... ... ... ... талқылап, қабылдануының
себебі болды.
- жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты - ветеринарлық-санитарлық
жағдайды ... ... ... ... ... қадағалаудан өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін,
халықты адам мен жануарларға ... ... ... ... сонымен
қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
- мемлекеттік қадағалау қызметін жақсарту үшін бір ... ... ... ... ... ... ... жағынан мемлекеттік қадағалау пункттерінде тексерілетін
жүктерді дайындау, өңдеу, сақтау жұмысымен айналысатын ... ... ... ... ... және мемлекеттік
ветбөлімнен ауыл аймағына дейін инсректорлық вертикаль ... ... ... ветеринарлық талаптарға жауап беруі, Қазақстанның
Бүкіл ... ... ... ... ... ... ... - бас миының, кейде жұлынның зақымдалуымен және ... ... қан ... бас ... ... ... үй және ... күйіс қайыратын малдардың ауруы.
Айналманы тудыратын құрттың жыныстық жетілген сатысы иттің, кейде
қасқырдың, қорқау ... және ... ащы ... ал ... кезі ... сирегірек ешкінің, ... ... ... ... ... жуйесі ұлпаларын (миыңда және жұлынында)
мекендейді. Қой шаруашылығына елеулі зиян келтіретін, өте кең ... ... қой, ... ірі қара мал, сирегірек түйе, шошқа, жылқы, ... ... ... ... ауырады.
Аралық иелері - негізінен қой, қозы, ірі қара мал жэне басқа да ... ... ... - ит, өте ... ... шақал және қасқыр болып табьшады.
Аш ішек бөлімінде ми цепенінің жынысы жетілген сатысы паразиттік тіршілік
етеді. ... ... қой ... ... ... Айналмамен көбінесе бір жасқа дейінгі қозылар ауырады. Ал екі
жастан асқан қой бір дертке сирек ... Мал ... ... ... ... ... малға жұғу мезгілі оларды жайылымға
шығарумен тікелей байланысты [1].
Курстық жұмыстың мақсаты – қой ценурозы ауруына ... ... ... зерттеу.
1Негізгі бөлім
1.1Ветеринария саласындағы мемлекеттік реттеу
Ветеринария саласындағы мемлекеттік саясат
Ветеринария саласындағы мемлекеттік саясат:
1) ... ... ... ... ... ... және ... кезінде мемлекеттік ветеринариялық қадағалауды
жүзеге асыруға;
2) осы Заңның 11-бабында белгіленген ветеринариялық қызметтің жекелеген
түрлерін жүргізуге мемлекеттік ... ... ... ... ... басқа мемлекеттерден жануарлардың
жұқпалы және ... ... ... мен ... қорғауға;
4) мемлекеттік ветеринариялық қадағалаудың тәуелсіздігін қамтамасыз
етуге;
5) індет жағдайын объективті түрде бағалауды және ветеринария ... ... ... ... ... ... мен
нормативтерді ғылыми негізде әзірлеуге;
6) ғылыми негіздемесі болған ... ... іс ... ... ұсыныстарда көзделгеннен анағұрлым жоғары
деңгейіне жетуге;
7) ветеринариялық-санитариялық қолайлы жағдайды қамтамасыз ету ... іс ... ... ... ... ... қадағалау бақылайтын жүктерді өткізуді негізсіз
шектеулерге жол ... ... және ... ... ... ... алып қойлатын
және жойылатын жануарлардың құнын өтеу тәртібін ... ... ... ветеринария саласындағы құзіреті
Қазақстан Республикасы Үкіметінің ветеринария саласындағы құзіретіне:
1) ветеринария саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі ... ... ... ... ... ... ұсынуы
бойынша жануарлардың аса қауіпті ауруларының профилактикасы мен
диагностикасы жөніндегі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органның ұсынуы
бойынша ветеринария саласындағы нормативтік ... ... ... ... ... саласындағы мемлекеттік органның ұсынуы ... ... және ... ... ... ... жүзеге асырылатын жануарлардың аса қауіпті
ауруларының тізбесін қабылдау ... ... ... және ... ... қауіп төндіретін, алып
қойылатын және жойылатын ... ... өтеу ... мен
шартарын белгілеу;
6) шет мемлекеттермен және ... ... ... ... осы Заңға және Қазақстан Республикасының өзге де заң ... ... ... ... да функцияларды жүзеге асыру
кіреді.
Қазақстан Республикасының ветеринария жүйесі
Қазақстан Респуликасының ветеринария жүйесіне;
1) мемлекеттік органдардың ветеринария ... ... ... ... ... органдардың ветеринария саласындағы қызметті ... ... ... ... ... ... саласындағы кәсіпкерлік қызметпен шұғылданатын жеке және
заңды тұлғалар кіреді.
Ветеринарияны мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган;
2) мемлекеттік бақылау постылары бар шекарадағы және көліктегі мемлекеттік
ветеринариялық ... ... ... ... саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның облыстық,
республикалық маңызы бар ... ... ... ... округтердің, базарлардағы, мемлекеттік ветеринариялық қадағалау
органдары бақылайтын жүктерді өндіру, дайындау, сақтау, өңдеу ... ... ... ... инспекторлары бар
ветеринария ... ... ... ... ... ... бөлімшелері жатады.
2. Ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган мен оның аумақтық
бөлімшелерінің ... бір ... ... ... мен ... бас ... ветеринариялық инспекторлары, ал олардың
орынбасарлары Қазақстан Республикасы мен тиісті аумақтардың бас мемлекеттік
ветеринариялық инспекторларының ... бола ... ... ... мемлекеттік органның басшысы әкімшілік мемлекеттік
қызметшілердің тиісті лауазымдарына қоса «бас ... ... ... ... ... ... деген арнаулы атаулар
беруге құқылы.
Ветеринария саласындағы уәкілетті ... ... мен оның ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган мен оның аумақтық
бөлімшелерінің ... ... ... ... мемлекеттік саясат жүргізу;
2) жеке және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының ветеринария
саласындағы заңдарын сақтауына мемлекеттік ... ... және ... асыру;
3) жануарлардың аса қауіпті ауруларының профилактикасы, диагностикасы
және жойылуы республикалық бюджет қаражаты есебінен жүзеге ... ... аса ... ... ... ... ауруының профилактикасы,
диагностикасы және оларды емдеу жөніндегі іс шараларды ұйымдастыру мен
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... денсаулығын
жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғауды ұйымдастыру және өзара
ақпарат алмасуды жүзеге асыру;
6) Қазақстан Республикасының аумағын басқа ... ... және ... ... ... мен ... қорғауды
ұйымдастыру;
7) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... алуды, сақтауды,
тасымалдауды және пайдалануды ұйымдастыру;
8) ... ... ... ... заңдарында
белгіленген тәртіппен ветеринариялық іс ... ... мен ... ... есеп пен ... ... саласындағы басқа да нормативтік құқықтық
актілерді әзірлеу мен бекітуді ұйымдастыру;
9) ... ... ... сәйкес ветеринариялық қызметтерді
лицензиялау;
10) ветеринариялық препараттарды мемлекеттік сатып алу, ... ... ... ғылыми зерттеулер мен
ветеринария саласындағы мамандарды қайта даярлау тапсырыстарын орындау
жөніндегі ... ... ... ... және тендерлік құжаттама ны әзірлеуге қатысу;
11) Жануарлар аурулары бойынша індет мониторингін ұйымдастыру және індет
жағдайын зерделеу;
12) ... ... ... іс ... ... ережелер мен нормативтер, Қазақстан Республикасының
ветеринария саласындағы басқа да ... ... ... ... ... ... беруді ұйымдастыру мен қамтамасыз ету;
13) Ветеринариялық препараттарды, ... ... ... ... қоспаларды байқаудан өткізуді, бақылауды, оларды тіркеу
сынағынан өткізуді ... ... ... ... ... ... жаңа ... препараттарға, аспаптарға, құрал-саймандарға,
жемшөп пен жемшөптік қоспаларға қорытындылар беру;
15) халық арасында ветеринариялық ағартушылық ... ... ... Мал ... объектілерін және жануарларды өндіру, ... ... ... мен ... өңдеу жөніндегі ұйымдарды
пайдалануға қабылдайтын мемлекеттік комиссияларға қатысу;
17) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен ветеринария
саласындағы халықаралық ұйымдарда ... ... ... ету, сондай-ақ олармен ынтымақтастықты ұйымдастыру;
18) Қазақстан Респуликасының заңдарына ... өзге де ... ... органдардың ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын
бөлімшелері
1.Жануарларды ұстайтын және пайдаланатын ... ... ... заңдарында белгіленген тәртіппен ветеринария ... ... ... ... ... тиесілі жануарлар ауруларына
профилактика және диагностика жасау, ... ... ... мемлекеттік органдарға тиесілі мемлекеттік ветеринариялық
қадағалау объектілеріне мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... ... құра ... Мемлекеттік органдардың осы баптың 1-тармағында аталған бөлімшелері
мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... қоса ... ... ұйымдастыру мен орындауға қатысты бөлігінде
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы ... ... ... ... осы ... ... ... бөлімшелері
ветеринариялық есеппен жүргізеді және оларды Қазақстан Республикасының
ветеринария саласындағы заңдарында белгіленген тәртіппен табыс ... ... және ... ... ... ... ... органдар мемлекеттік ветеринариялық ұйымдар құрып,
олардың құрылымын, қаржыландыру және материалдық-техникалық қамтамасыз
етілу тәртібін белгілей алады.
2.Жергілікті ... ... ... инспекторларға олардың
мемлекеттік ветеринриялық қадағалау функцияларын атқаруына көмек көрсетеді,
ауру жануарларды санитарлық ... қоса ... ... іс ... ... сондай-ақ жергілікті уәкілетті органдардың шешімі
бойынша оларды жүзеге ... ... ... ... бөле ... ... ... миқұрт) - бас миының, кейде жұлынның
зақымдалуымен және ... ... ... қан ... бас
сүйектің атрофиясының дамуымен жүретін үй және ... ... ... ... ... құрттың жыныстық жетілген сатысы иттің, кейде
қасқырдың, қорқау қаскырдың және ... ащы ... ал ... кезі ... ... ... ... кейбір тағы
тұяқтылардың орталық жүйке жуйесі ұлпаларын ... және ... Қой ... ... зиян ... өте кең ... ауру.
Ценурозбен қой, қозы, ірі қара мал, сирегірек түйе, ... ... ... архар, сондай-ақ адамдар ауырады.
Аралық иелері - негізінен қой, қозы, ірі қара мал жэне басқа да ... ... ... - ит, өте ... ... ... және ... болып
табьшады. Аш ішек бөлімінде ми цепенінің жынысы жетілген сатысы паразиттік
тіршілік етеді [1,2].
Қоздырғышы
Имаго - Мulticeps multiceps, ұзындығы 40-60 ... 1-1,5 м-ге ... ... 200-250 ... ... ... – Соеnurosis
cerebralis - іші түссіз сұйыққа толы, ішкі жағынан бүртік секідді ... ... ... байқалады. Мида 2-3 ценур кездеседі, олардың
үлкендігі кейде тауық жұмыртқасындай.
Өсіп-өнуі
Ит ішегін мекендейтін ... ... ... ... ... ... ... Күн сайын ондаган бунақтар құрт
денесінен үзіліп, нәжіспен бірге сыртқы ортаға ... ... ... жауын-
шашын, жел-су ықпалымен ыдырайды да, ал олардан ажыраған жұмыртқалар
өсімдікке, суға түсіп, мал ... ... ... ... гельминт жұмыртқасымен былғанған, шөппен, сумен
жүғады.
Құрт жұмыртқасы мал ... ... ... ... одан босап шыққан онкосфера ішекті тесіп өтіп, ,қан тамырларына
енеді, қан арқылы миға не жұлынға орналасып, 3 ай ... ... ... ... ... ... немесе сойылған ценуроз қойдың басын кеміріп жеу ... Ит ... ... ... орта ... 1,5-2 айда ... ... 6-8 ай, тіпті 1,5-2 жьл сонда тіршілік етеді [1,3].
1.3 ... ... ... қой ... барлық шаруашылықтарында кездеседі.
Айналмамен көбінесе бір жасқа дейінгі қозылар ауырады. Ал екі ... ... бір ... ... шалдығады. Мал шығыны жылдың барлық айларында
тіркеледі.
Гельминтоздың малға жұғу мезгілі оларды жайьлымға ... ... ... ... ... мал ... ... күздің аяғына дейін барады.
Оңтүстікте жас төлдердің тентекке ұщырауы сәуір - мамыр айларьшда
басталады, ал шілде-тамызда ... ... ... ... белгілері
қойға оның қоздырғышы жұққанан кейін 3-6 ай өткен соң ғана ... ... ... ең ... кезі - ерте ... эпизоотологнясывда иттер маңызды міндет атқарады, өйткені
олар сыртқы ортаға таспа құрттың жүз мыңдаған, ... ... ... күн ... тікелей түсетін жерлерде ... ол ... ... ... жерлерде тірлігін ұзақ уақыт (бір
жылға дейін) сақгай алады [1,2,3].
1.4 ... ... ... ... мал ... ... ... балаңқұрт ащы ішек
қабаттарын тесіп өткенінен-ақ байқалады.
Патоморфологиялық өзгерістер ащы ішек пен тоқ ... ... ... ... кілегей қабатынан көптеген нүкте тәріздес
қанталауларды ... ... Одан ... ... қан, сөл ... ... барлық дене мүшелеріне таралады. Бас миында алғашқы өзгеріс ауру
жұқтырғаннан кейін 2 тәулік ... ... ... жер ... ... Біртіндеп өсіп жетілген
көпіршік түзіліп, ол орталық ... ... ... бұза бастайды. Бірақ
гельминтоз өте зардапты дерт, одан мал өлмей тірі ... ... ... ... қоздырғышы балаң құрттарының жайғасқан санына
және оның ми бөлшегінен орын тепкеніне байланысты.
Сондықтан да кейбір клиникалық көріністеріне қарап-ақ құрт ... ... ... тұстарына орналасқанын ажыратуға мүмкіншілік туады. Ауру
сырт белгілеріне қарай төрт сатыға бөлінеді.
Бірінші сатысы немесе ... ... ... ... ... ... клиникалық белгі байқалмайды, бірақ қоздырғышты организмде ... ... ... пайдалану арқылы табуға болады.
Екінші сатысы немесе сырт ... ... ... ... алғанда
жануар залалданғаннан кейін 17-29 күн өткен соң басталады, Мал аз ... шала ... ... ... ... ... елендеп, жоқтан
өзгеден үркіп, дүрлігіп, кейде ... ... атып ... ... ... ... танытады. Бұл кезең 2-7 күнге созылады. ... ... ... ... ... ... немесе екінші жасырын кезеңінде малдың күйі кәдімгідей
жақсарады, аталған клиникалық белгілер өзінен-өзі жойьшып, білінбей кетеді.
Миқұртгың бұл ... 2-8 айға ... ... (8-9 айды ... ... ... кезеңінде ценуроздың
ерекше айқын белгілері анықгала түседі.
Ауру асқынған кезде жүріп келе жатып ... ... ... жүріп
кету, қоралы малдан бөліне қашу, кілт ... ... ... ... бір жағына қисайтып алып, бағдарсыз жүріп барып сүріну, жығылу, басын
кекжитіп алып тұра жөнелу, көбіне бағытын жоғалтып, бір ... ... ... белгілер байқалады.
Міне осындай белгілеріне қарай халық бұл дертгі айналма, тентек деп
атайды. Егер ценур жұлында ... ... ... ... тәлтіректейді,
ақырыңда артқы екі аяғын баса алмай, шойырылып жатып ... өте ... ... ... ... ... бәрі де өлімге ұшырайды немесе
қолдан амалсыз сойылады [2,3].
1.5 Ценуроздағы өлекседегі өзгерістер
Аурудың алғашқы ... ... ... бас ... жарьш миын
тексергенде, ми қабығы қызарыңқырап тұрады. Мидың әр ... ... ... ... ... ... түрінде мида 1 немесе 2-3, көлемі көгершін не ... ... ... Бас ... ... ... ... тұрады.
Анықтау. Диагноз эпизоотологиялық мәліметтер (малдың жасы, ... ... ... ... ... ... ... басы
мен аяқтарының тұрысы, тырыспаның бар-жоғы, көру ... ... ... ... ... ... бас ... жұқалауы мен
майысуы, перкуссия кезіндегі күңгірт ... және ... ... ... бас ... немесе жұлында ценур көпіршігін ... ... тірі ... ... ... белгілеріне қарай,
офтальмоскопия және аллергиялық тәсілдер ... ... ... Қойдың
бас сүйегін тексереді, себебі ол көпіршіктің қысымымен жұқарады. Ми ... ... ... ... ... не ... перкуссиялық балғамен сүйектің
үстінен тықылдату керек; балғаның дыбысы күңгірт естіледі, жануар ... ... ... ... ... ... қатты зақымданады, соның
салдарынан қойдың көзі көрмей қалуы мүмкін. Зақымданған орынды анықтау үшін
офтальмоскопия қолданады, яғни ... күн ... ... ... ... ... көздің түбін тексеру.
Бұл үшін көз қарашығьн ұлғайту мақсатымен көзге 0,5 %-тік ... 2-3 ... ... ... ... ... ... ұшы (үрпісі) айнамен жақсы көрінеді. Сау малдың көру жүйкесінің
ұшы анық, ... ... көз торы ... не ... ... (ақ қойларда),
қаракөк немесе сарғьш түсті болады (қара қойларда).
Тентек қозының көз ... ... ... ... көз ... ... ... қанталайды. Көздің торы сарғаяды. Дерт үдеген
сайын екінші көзі де ... ... бұл ... сырт ... шықпастан 2
ай бұрын айналмаға диагноз қоюға болады.
Аллергиялық реакция арқылы ценурозды аурудың алғашқы ... ... ... ... басы ... мен ... не
көпіршіктің сулығынан жасалады.
Ас тұзынан 1 %-ті ерітінді жасап, мұның 20 бөлшегін алып оған сколекс
не оның ... бір ... ... эмулъсия жасайды (20:1) ... ... алып 0,5 %-ті ... ... ... (1:10).
Осылай дайындалған аллергеннің 0,2 мл мал құйрығының жүні жоқ ... не ... ... ... ... ... ... егеді.
Егер мал ауруға шылдыққан болса егілген жер 2-3 сағатган соң ... ... ... 1,75-тен 4,2 см-ге жетеді.
Сонымен қатар, Р.Г. ... да (1955) ... ... болады. Бұл миқұртының сколексі мен сұйығын арнаулы ... ақ ... ... ерітінділермен араластырып (1:750),
қосындыны 0,2 мл көлемде көздің жоғарғы қабағының терісіне егеді ... ... 2,6 ... асып ... ... ... реакция (+)
яғни қозының ауруға ұрынғаны.
Ценурозды өлген қойдың бас ... ... миын ... дәл ... Ми ... құрт ... ... оташылдық (хирургиялық) тәсілмен, яғни малдың басына
операция жасау арқылы ғана емдейді. Бұл әдіс ... сырт ... ... ... яғни ... ... ... шағында
қолданылады.
Ценуроз анықталысымен бас сүйекті жұқарған тұсынан ... ... ... ... сорып алады, артынан оның қабығын қысқашпен
суырып тастайды.
Бірақ көбінесе қабық сұйығымен бірге ілесіп ... ... ... аспабын (трепан) немесе ірі малдан қан алатын ине қолданылады
[1,2,5,6].
1.6 Ценуроздың алдын алу және ... ... ... ауруының алдын алу мақсатында заңды жэне ... ... ... ... және басқа аурулардың алдын алуға
бағытталған қоздырғыштың биологиясы мен малды ... ... ... ... ... ... Ол ... мал басын толық кұнды
азықпен қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... ... келесі шарттарды орындау қажет:
Минералды тұздармен және витаминдермен ... ... ... және макроэлементтері аз жайылым жерлерде,
рационға сәйкес минералды қоспалар (мыс, кобальт, йод, ... ... ... мен ... ... ғана ... су ... құдықтардан, өзендерден және ағысы тез
шағын өзендерден балауса және таза сумен суару. Тоғандар мен ... ... ... малдарды суару сүзгіш құдықтар жасаған жағдайда ... ... ... ... мен орлардан суаруға тиым салынады;
Мал қораларының, науалардың, күтіп-бағу ... ... ... ... ... және ... ... тазалығын қамтамасыз ету. Қоралар жақсы желдетіліп,
құрғақ, жарық болу керек;
Мал қораларыңда, олардың ... және азық ... ... мен ... ... ит ... тиым салынады;
Қоралардан, серуендету алаңдарынан қиды және төсеніштерді арнайы ... ... ... үшін ... ... әр ... кейін, олардан бөлінген нәжісті 3-
5 күн бойы жинау қажет, содан кейін өртеу ... ... ... ... ... ... мен құралдарды
дезинвазиялайды.
Шаруашылық субъектілеріне жаңадан келген барлық жануарларды 30 ... ... ала ... ... ... ... және ... қалдықтарды (бас, ішкі
мүшелері) өртеу, ... орта көму ... ... сою ... ... рұқсатымен жүзеге асырылады.
Иттерді азықтандыру үшін қасапханалық қалдықгар толық қайнатылғаннан кейін
пайдаланылады. Жануарлардың ... ... мен ... ... тиым салынады.
Жалпы ақпарат құралдарында мал шаруашылығы қызметкерлері мен халыққа
жануарлардың ценуроз ауруының алдын алу шаралары мен ... ... ... ... ... кең ... ... жеке және заңды тұлғалардың иттерін есепке алып, паспортизация
жүргізеді.
Отарлар мен табындардағы иттердің санын қажетті шекке дейін азайтады
(1-2 итке ... және ... ... ... иттерді жояды.
Жеке иеліктегі иттерді мал қораларына, азық сақтау қоймаларына,
серуендету алаңдарына, жайылымдарға және су ... ... ... ... және қорғауға есепке алынған қызметтік иттерді ғана
жібереді.
Иттерге жануарлардың қандай да ... ... ... ... ... ... мүшелерін азыққа беруге қатаң түрде тиым
салынады.
Отарлар мен табындардағы иттерді ... ... ... ... айынан бастап сәуірге дейін-45 күн сайын, мамыр
айынан бастап ... ... - 30 күн ... ... ... иелігіндегі иттерді тоқсанына 1 рет
дегельминтизациялайды.
Иттерді дегельминтизациялауды желден қорғалған жерде орналасқан
арнайы белгіленген, сырты ... ... ... ... ... ... ... бөтен адамдарды, сонымен қоса балаларды ... ... ... бір ... бойы ... ұстайды.
Дегельминтизациядан кейін бөлінген нәжісті металл ыдысқа жинап, жағу,
10-15 минут суда ... ... ... 10% хлорлы әк ерітіндісін (100 г
нәжіске 0.5 л ерітіндіден аз емес) құйып 3 ... бойы ... ... ... 10% ... әк ерітіндісімен (10м2-қа 1 ... ал ... - 3% ... ... ... 1 л)
зарарсыздандырады.
Антигельминтиктерді соңғы сүтпен азықтандырғаннан ... ... ... ет бөлшектерімен немесе ұнтақтап береді.
Антигельминтикті берер ... ... ... ... көп ... керек,
сонымен бірге азықгы ботқа түрінде береді. Антигельминтикті бергеннен кейін
нәжіс бөлінген (дефекация) ... ... итті ... ... ал ... ... ... жағдайда - 12-14 сағат ұстайды.
Иттер мен жабайы ет ... ... ... ... алдын алу үшін келесі шараларды жүзеге
асырады:
Жануарларды сою ... ... ... сою ... ... ... ... инспекторға хабарлануы
және оның бақылауымен ғана рұқсат етіледі. Отарлар мен ... ... ... ... малдың ұшасы мен ішкі мүшелері арнайы, қаңылтырмен
қапталған жабылатын жәшікте, ұшаны жэне мүшелерді тексеретін ... ... ... ... комбинаттары, қасапханалар мен сою пункттері аумағына, ет пен сүт
және азық-түліктік бақылау стансалары ... жэне ауру ... ... ... ... ... басқа) жібермейді;
жануарлардың өлекселерін өлексе жағатын пештерде жағады немесе биотермиялық
орға тастайды. Әр ... өлім ... ... ... ... - ... ... сақтайтын, қаңылтырмен қапталған және құлыппен
жабылатын арнайы жәшікті құрастырады, содан ... ... ... айқын көрініс байқалған ... ... ... өз ... оқшаулайды және дәрі-дәрмектермен емдейді.
Антигельминтиктер болмаған жағдайда, ... мен ... ... ... ... сою ... ... шығарады.
Жоғары өнімді және элиталық жануарларды хирургиялық әдіспен емдейді.
Қой ценурозына қарсы Ресейде жэне ... ... ... қолданылуда.
Таспа құрттың ұзындығы 80см. Ол иттің, қасқырдың, ... ... ... ... ... — жұқа ... бар, ... тауық жұмыртқасына дейін жететін іші мөлдір сұйыққа толы
көпіршік. ... ішкі ... ... личинка басы болады, Личинка
қойдың бас миын (сирегірек жұлынын) ... Ауру ... ... ... және жұғу ... және ... да мал личинкамен зақымданған
қойдың басын жеп ондағы жынысы өсіп жетілген ... ... ... ... белгілері. Ауру жіті және созылмалы түрде өтеді. Аурудың
белгілері миға көпіршіктердің ... және оның ... ... ... жіті түрі ... ... ... күні білініп
(көбінесе қозыда), мидың ауыр зақымданған белгілерімен өтеді. Ол ... ... ... 2—6 ... соң ... Бұл ... бір ... жас малдарда жиі кездесіп, орталық нерв ... ... ... ... ... мал айналшақтай береді.
Мал одан әдетте өліп тынады.
Ауруды анықтау. Малға тірі кезінде диагноз ... ... ... ... ... реакцияныың нәтижесіне және көз түбін
зерттеу ... ... ... ... ... ... қалған
заттарды табу) қойылады.
Көз қарашығын зерттеу және аллергиялық реакция ... ... ... ... ... ... ... кейінгі диагноз
мида личинканың табылуына қарай қойылады. Ми ... сол ... ... ... ... ... ... (жалған ми құрт) және
мониезиоздың нервтік, түрін айыра білу қажет. ... ... ... аққаны, байқадады, ал екінші жағдайда сұйық нәжісінен ... ... Бас ... тесе ... ... алып тастайды
(Тазасовтың әдісі бойынша) ... бас ... ... ... троакармен
немесе қан құйғыш инемен тесіп, ... ... ... ... ... тартып алады (Седышеваның және ... ... ... ет ... ... ценурозы)
Бұл гельминтозға тек қана қой мен ешкі шалдығады. Ценур көпіршіктері
мал терісінің шел қабатын, бұлшық еттерін (жақ, ... иық, ... ... т.б.), ... іш ... жайлайды. Ауырған жануар арықтап, өлімге де
ұшырайды, дерттен ... ... ... едәуір мөлшерде болады. Ал ересек таспа
құрттар иттің ащы ішегінде өмір сүреді.
Қоздырғышы. ... ... ... аты Multiceps skrjabini, оның
тұрқы 20 см-ден аспайды. Бұл гельминт бунақтарының түрі және ішкі ... ми ... ... ... ұқсайды. Ларвоцисталары Сoenurus
skrjabini, олардың үлкендігі адамның жұдырығындай болады.
Өсіп-өнуі. Ақтық иелері ... ... ... бар бұлшық етті жеп
зақымданса, ал аралық ... ... ... ... жұмыртқаларын жем-
шөп, су арқылы жұқтырады.
Эпизоотологиясы. Скрябин ценурозының кездесетін жерлері: Қазақстан,
Өзбекстан, Қырым. Қазақстанның ... ... ... Атырау, Ақтөбе,
Қарағанды өңірлерінде таралған, негізінен шөл, шөлейт атраптарына тән
гельминтоз ... ... ... ет ... ... 1-2 ... ... өрбуі және сырт белгілері. Гельминтозға шалдыққан қой тез
арықтайды, сау ... ... ... 40-50 % ... Тері ... ... ... ларвоцисталар ұлғайған сайын клиникалық белгілері
де айқындала түседі. Мал күйсізденеді, жем-шөпке жөнді ... ... ... Ценур көпіршіктері мал денесінің әр тұсынан ... ... ... егер ... сирақтарына орналасса, мал
ақсаңдап жүре алмай қалуы мүмкін. Көпіршік іш қуысына орналасқан қойдың
құрсағы ... ... ... ... ... шел ... кейбір бұлшық еттер
арасынан көлемі әртүрлі бірнеше ... ... ... Мал ... ... жағынан көбіне қойдың мойын, жауырын,
сауыр тұстарынан көпіршіктерді анық көруге болады, сыртынан ... ... ... ... ... ... тұрады.
Емі. Кейде қажеттігі шамалы болса да малға операция жасап емдейді. Ол
үшін шошайып тұрған көпіршікті тесіп, сыртқа сұйығын ... ... оны ... ... ... ... ... да, ойылып
кесілген ет пен құйқа арасынан суырып алады. Жараны Люголь ерітіндісімен
шайып тазалайды.
Сақтандыру. Ит пен ... ... ... ... ... ... қолданады [3,4,7,8].
2Өзіндік зерттеу
Мен өзіндік зерттеуде курстық ... ... ... ... ... ... ветеринариялық-санитариялық іс-шараларын зерттедім.
Қой ценурозы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар
Жануарлардың ценурозбен ауруының алдын алу мақсатында ... жэне ... ... ... ценуроздың және басқа аурулардың алдын алуға
бағытталған қоздырғыштың биологиясы мен малды ... ... ... шараларды жүзеге асырады. Ол барлық мал басын толық ... ... ету, ... ... ... ... сақтау
болып табылады.
Осы мақсатпен келесі шарттарды орындау қажет:
Минералды тұздармен және ... ... ... ... және ... аз жайылым жерлерде,
рационға сәйкес минералды қоспалар (мыс, кобальт, йод, молибден
тұздары) қосу;
Жануарларды бөлмелер мен қораларда науалардан ғана азықтандыру;
Жануарларды су ... ... ... және ... ... ... балауса және таза сумен суару. Тоғандар мен басқа ... ... ... ... сүзгіш құдықтар жасаған жағдайда ғана
болады. Малдарды шалшық ... мен ... ... тиым ... қораларының, науалардың, күтіп-бағу заттарының, құралдардың,
қондырғылардың, аулалардың, серуендету ... және ... ... ... ... ету. Қоралар жақсы желдетіліп,
құрғақ, жарық болу керек;
Мал ... ... ... және азық ... ... мен ... жерлерінде ит ұстауға тиым салынады;
Қоралардан, серуендету алаңдарынан қиды және ... ... ... ... ... үшін ... ... әр дегельминтизациялағаннан кейін, олардан бөлінген нәжісті 3-
5 күн бойы жинау қажет, содан кейін ... ... ... ... ... ... қондырғылар мен құралдарды
дезинвазиялайды.
Шаруашылық ... ... ... барлық жануарларды 30 күн
бойы алдын ала оқшаулап ұстау қажет.
Жануарлардың өлекселерін және ... ... (бас, ... ... ... орта көму ... ... сою ветеринариялық маманның рұқсатымен жүзеге асырылады.
Иттерді азықтандыру үшін ... ... ... ... ... ... зарарсыздандырылмаған мүшелері мен өлекселерін
иттерге азықтандыруға тиым салынады.
Жалпы ... ... мал ... ... мен ... ... ауруының алдын алу шаралары мен ... ... ... ... ... кең ... міндетті.
Барлық жеке және заңды тұлғалардың иттерін есепке алып, паспортизация
жүргізеді.
Отарлар мен табындардағы иттердің санын қажетті шекке дейін ... итке ... және ... ... иесіз иттерді жояды.
Жеке иеліктегі иттерді мал қораларына, азық сақтау қоймаларына,
серуендету ... ... және су ... жіберуге тиым
салынады.
Малды жаюға және қорғауға есепке алынған қызметтік ... ... ... ... да ... ... ... цестода
балаң құрттарымен зақымдалған мүшелерін азыққа беруге ... ... ... мен табындардағы иттерді келесі мерзімдерде дегельминти-
зациялайды: желтоқсан айынан бастап ... ... күн ... ... ... қарашаға дейін - 30 күн сайын.
Ауылдық жерлердегі тұрғындардың иелігіндегі иттерді тоқсанына 1 рет
дегельминтизациялайды.
Иттерді дегельминтизациялауды ... ... ... ... ... ... ... қоршалған немесе ормен қазылған алаңда
жүргізеді. Алаңға ... ... ... қоса балаларды жібермейді.
Иттерді дегельминтизациялағаннан кейін бір тәулік бойы байлауда ұстайды.
Дегельминтизациядан кейін бөлінген ... ... ... ... ... ... суда қайнату арқылы немесе 10% хлорлы әк ерітіндісін (100 г
нәжіске 0,5л ерітіндіден аз емес) ... 3 ... бойы ... көмкерілген алаңды 10% хлорлы әк ерітіндісімен (10 м2-қа 1л
ерітінді), ал топырақты - 3% ... ... (4 м2-қа ... ... сүтпен азықтандырғаннан кейін наннан
жасалған болюстармен, ет ... ... ... ... ... ... ... сүтпен азықтандыру көп болмау керек,
сонымен бірге азықгы ... ... ... ... ... кейін
нәжіс бөлінген (дефекация) уақытқа дейін итті байлауда ұстайды, ал ... ... ... ... - 12-14 ... ... мен ... ет қоректілердің Multiceps multiceps цестодаларымен
зақымдалуының алдын алу үшін келесі шараларды жүзеге
асырады:
Жануарларды сою арнайы қасапханаларда ... сою ... ... ... ветеринариялық инспекторға хабарлануы
және оның бақылауымен ғана рұқсат етіледі. Отарлар мен ... ... ... ... малдың ұшасы мен ішкі мүшелері арнайы, қаңылтырмен
қапталған жабылатын жәшікте, ұшаны жэне мүшелерді тексеретін ветеринариялық
маман келгенше дейін ... ... ... мен сою ... ... ет пен ... азық-түліктік бақылау стансалары маңына жэне ауру малдар шоғырланған
жерлерге иттерді (қызметтік иттерден басқа) жібермейді;
жануарлардың өлекселерін өлексе жағатын пештерде ... ... ... ... Әр ... өлім ... ... маман анықгағанға
дейін - қойдың өлекселерін сақтайтын, қаңылтырмен қапталған және ... ... ... ... содан кейін өлекселерді пайдаға
асырады.
Ценуроздың айқын көрініс ... ... ... ... өз уақытында оқшаулайды және дәрі-дәрмектермен емдейді.
Антигельминтиктер болмаған ... ... мен ... ... ... ... сою ... союға шығарады.
Жоғары өнімді және элиталық жануарларды хирургиялық әдіспен емдейді.
Қой ценурозына қарсы Ресейде жэне ... ... ... ... ... ... ... ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға алғашқы
жұмыс орнындағы кезеңді ... ... ... ... ... ... жаңадан келген адамдар танысады.
Оның мақсаты жұмысқа келген адамдар еңбек ... ... және ... ішкі тәртібімен таныстыру.
Жұмыс орнындарындағы нұсқауды топ жетекші жүргізеді. Бұл нұсқау жұмыстың
қауыпсыз тәсілдерін практика игерудің бастамасы болып ... ... ... ... яғни ... ... ... адамдарды жеке бастың
гигиенасымен таныстырады.
Мал шаруашылықтарындағы жұмысшылар арнайы және ... ... ... Арнайы киім - бұл жұмысшылардың физикалық, ... де ... ... ... қорғайтын кұрал.
Ауру малдармен, өлекселермен, қилармен жанасу нәтижесінде жұмысшыларға
кейбір антропозоонозды аурулардың жұғу ... ... Аса ... ауруларға
топалаң, маңқа, туберкулез, бруцеллез, құтыру, бұзаутаз және тағы басқа
аурулар жатады.
Ауру малды қабылдағаннан кейін ... ... - ... 15 минут
кайнатылады. Егер малдар изоляторға жіберілетін болса, байлауға колданылған
жүген - ... тагы ... ... ... - ... ... ... алдында, малдардың тұяғы жуылып, тазаланады. Ауруға
қойылған диагноз бойынша қайшылықтар болмаса, малдар ... ... Ауру ... ... ветеринарлар мамандары қолын
жуып, алшалғышты, қолғапты, піскек және де тағы басқа жабдыктарды ... ... ... ... болмаған жағдайда дезинфекцияланылып
отырылуы қажет.
Химиялық дәрілермен жұмыс істеу ... ... ... ... және ... жеке ... денсаулығын қорғау үшін жағдай
-туғызуға және малдардың ауруларына және өлулеріне жол бермеуге ... ... ... ... ... істеуге ең кемі 18 жасқа толған, ... ... ... ... ... ережелері жөнінде нақтылы нұсқаулар
алған және де патогенді микроорганизмдерді кұрту әдістерін ... ғана ... ... ... және ... ... ... зооантропонозды аурулардан сақтауды, ... ... және ... ... өнім ... ... етуі керек.
Малшылар еңбек қорғау ережелерімен танысуы үшін әкімшілік оларға
алғашқы, жұмыс орнындағы кезеңді нұсқауларды ... ... ... ... ... ... келген адамдар танысады. Оның
мақсаты жұмысқа келген адамдарды еңбек қорғау ережелері және кәсіпорынның
ішкі тәртібімен таныстыру.
Жұмыс орнындағы нұсқауды топ ... ... ... ... ... ... игерудің бастамасы болып табылады. Малмен
тікелей жұмыс істейтін адамдарды жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Кезеңді ... мал ... ... үшін 6 айда бір рет
жүргізіледі. Жазатайым жағдай болса фермада қосымша нұсқау ... ... ... ... ... ... ... қора-жай ауасының зиянды газдармен, шаң
тозаңмен және микроорганизмдермен ластануына, температураның тез өзгеруіне,
шуға және ... ... ... ... ... байланысты мал
шаруашылығындағы жұмысшылар көп жағдайда мамандық ауруына ұшырайды.
Шаруашылықтарды механикаландыру және ... ... ... ... сауу, көңді жинау сияқты жұмыстар кезінде ... ... еді. ... де, ... ... кейбір
колайсыз факторлар сақталады, мысалы: ұзақ уақыт бойы ... ... ... орналасуы, ауаның бактериялармен ластануы, бұлардың барлығы
мал шаруашылығындағы жұмысшылардың денсаулығына зиянды әсерін ... да ... ... ... ... қызмет
көрсетушілерді аурудан сақтаудың маңызды факторы болып табылады.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылар ... және ... ... етіледі. Арнайы киім - бұл жұмысшыларды физикалық, химиялық,
және биологиялық факторлардың әсерінен ... ... ... киімге
кеудеше, комбинезон, алжапқыш, қолғап, етік, резеңке шұлықтар жатады.
Химиялық дезинфектанттардың зиянды әсерінен қорғану үшін жұмысшыларға
алжапқыш, қалпақ, ... етік және ... ... ... бұл ет және ет ... сүттің жұмысшылар
киімі арқылы микробпен ластану мүмкіндігінің алдын алушы құралдың бірі.
Санитариялық киімге ақ, ... ... ... ... халат, қалпақ, орамал
жатады.
Зарарланған қи мен өлекселерді резеңке етік, қолғап, комбинезон киіп
жинайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... орамалдарды аптасына 1 рет 1 ... ... ... 2 пайыз сода ерітіндісіне салып қояды, соңынан 30 ... ... ... ... оқыс қимылынан мал шошынып адам денесіне жарақат
түсіруі мүмкін. Малдың шоқып алуы мүмкін. Осындай жағдайлардың ... ... ... ... ... ... жаттау керек.
Қызмет көрсетушілер толық медициналық тексеруден өткен соң ғана
жұмысқа жіберіледі. ... 3 айда 1 рет, ... ... 1 рет
профилактикалық тексеруден өтеді және 6 айда 1 рет ... ... ... ... ... ... ... тасымалдауға
тексеріледі.
Дезинфекциялық жұмыстарға ветеринарлар, санитарлар, механизаторлар,
жүргізушілер және ... ... олар ... және
дезинфекциялық ерітінділермен жұмыс істеу және қауіпсіздік ережелерін білуі
керек.
Дезерітінділерді дайындау ... ... ... ... Ерітінді дайындаушылар арнайы киімдер киеді.
Дезерітінділермен және аэрозольдармен жұмыс істеу барысында темекі
шегуге және тамақ жеуге болмайды. ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Дезинфекция немесе аэрозольді дезинфекциядан кейін ... ... ... ... Мұндай жағдайда қоражайлардьщ, қоралардың есіктеріне
«кіруге болмайды» деген ескертпе жазулар ілінеді.
Улы химикаттармен жұмыс жасаған соң, киімді ... ... ... ... ... жылы ... жуады. Дезинфекцияда қолданылған арнайы киімдерді
үйде сақтауға болмайды.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылардың барлығында санитариялық ... ... ... ... ... ... ... тексерудің нәтижелері инфекциялық аурулармен ауырса,
ол туралы мәліметтер, профилактикалық егулер туралы жазылады.
Туберкулезбен, ... және ... да ... ... ... ... адамдар малмен жұмыс істеуге жіберілмейді.
Ветеринариялық мамандар үнемі ауру ... және ... ... ... олар үшін жеке ... сақтау аса қажет.
Мал шаруашылығы үшін кешенді шаралар жүргізіледі: қораларда
оптимальді ... ... ... ... және ... орнату,
жүйелі түрде дезинфекция, дезинсекция, ... ... ауру ... және ... территорияны көгалдандыру және т.б.
Қорытынды
Қорыта келгенде, жануарлардың ... ... ... ... ... және жеке ... ... иелері ценуроздың және басқа
аурулардың алдын алуға бағытталған қоздырғыштың биологиясы мен ... ... ... ... ... ... ... асырады. Ол барлық мал
басын толық кұнды азықпен қамтамасыз ету, азықтандыру, суару, күтіп-бағу
талаптарын ... ... ... ... ... ... ... қажет: Минералды тұздармен
және витаминдермен теңгерілген рационды қолдаңу. Кейбір ... ... аз ... жерлерде, рационға сәйкес минералды қоспалар
(мыс, кобальт, йод, ... ... ... ... ... ... ... ғана азықтандыру; Жануарларды су ... ... және ... тез ... өзендерден балауса және таза
сумен суару. Тоғандар мен ... ... су ... ... ... құдықтар жасаған жағдайда ғана болады. Малдарды ... ... ... ... тиым ... қораларының, науалардың, күтіп-бағу ... ... ... ... ... және малқора-ларының
айналасындағы аумақтың тазалығын қамтамасыз ету. Қоралар жақсы ... ... болу ... ... олардың жанында және азық сақтау қоймалары мен су
көздері жерлерінде ит ұстауға тиым салынады;
Қоралардан, серуендету ... қиды жэне ... ... ... ... ... үшін жинау қажет;
Иттерді әр дегельминтизациялағаннан кейін, олардан бөлінген нәжісті 3-
5 күн бойы жинау қажет, содан ... ... ... дезинвазиялау керек.
Қораларды, ... ... ... мен ... ... ... келген барлық жануарларды 30 күн
бойы алдын ала оқшаулап ұстау қажет.
Жануарлардың өлекселерін және қасапханалық ... (бас, ... ... ... орта көму ... ... сою ветеринариялық маманның рұқсатымен ... ... ... үшін ... ... ... ... кейін
пайдаланылады. Жануарлардың зарарсыздандырылмаған мүшелері мен өлекселерін
иттерге азықтандыруға тиым салынады.
Жалпы ақпарат құралдарында мал шаруашылығы қызметкерлері меи ... ... ... ... алу шаралары мен оларды орындаудың
қажеттілігі туралы ветеринариялық мамандар кең насихаттауға міндетті.
Пайдаланылған ... ... ... С.М. ... по ... ... животноводства: учебное
пособие для вузов / С.М.Белов, А.Г.Мысин - ... 1986. ... Х.С. ... ... с ... ... ... животноводства: учебник для вузов / Х.С. Горегляд
–Москва: 1981.-162с.
3Житенко, В.И. ... по ... - ... ... ... для ... / В.И. Житенко - Москва: 2001.- 147с.
4Колоболотский, П.В. Биохимические методы исследования в ... ... ... для ... / П.В. ... - ... Н.Ф. ... - санитарная экспертиза стандартизация и
сертификация продуктов: ... для ... / ... ... 2003, 1-2 том - 124, 143 ... В.А. ... по ... экспертизе: учебник
для вузов / В.А. Макаров - М: ... Т.М. ... ... ... және ... ... ... мен стандарттау негіздері: оқулық жоғары
оқу орындары үшін / Т.М.Төлеуғали, С. Қырықбайұлы – Алматы: 1998.-185б.
8Сабаншиев, М.С. Паразитология және ... ... ... ... оқу ... үшін / ... Т.Т. Сүлейменов - Алматы:
2003. - 147б.
9Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл ... ... ... ... ... оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б.,
Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.- 126б.
Қысқартулар мен белгілер
Курстық жұмыста ... ... мен ... келтірілген:
нм – нанометр
км – километр
мкм – микрометр
мкл – микролитр
кг – килограмм
г – ............ – градус
% - пайыз

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ибараки ауруы3 бет
Жануарлардың бруцеллезі15 бет
Адыраспан4 бет
Ауески ауруының сипаттамасы, диагностикасы, алдын алуы8 бет
Витаминдер(дәрумендер)6 бет
Дәрумендер. Дәрумендердің жетіспеушілігі7 бет
Дәрумендердің классификациясы. Оларды анықтаудағы негізгі әдістер7 бет
Күл (дифтерия)1 бет
Радиацияға толы сфера6 бет
Ферменттер10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь