Псороптоз ауруына қарсы ветеринариялық – санитариялық шаралар

Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Белгілер мен қысқартулар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.1Ветеринария туралы заң ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.2Псороптоз ауруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.2.1Псороптоз ауруының қоздырғышының биологиясы, өсіп . өнуі, морфологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.2.2 Псороптоз ауруының эпизоотологиялық деректері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
1.2.3 Псороптоз ауруының патогенезі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
1.2.4 Псороптоз ауруының клиникалық белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
1.2.5 Псороптоз ауруын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
1.2.6 Псороптоз ауруының емі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2Өзіндік зерттеу ... 28
3Техникалық қауіпсіздік ... 30
Қорытынды ... 31
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі таңда жаңару кезеңінде жаңа саясатын іске асыру Республикамызда айтарлықтай әлеуметтік – экономикалық өзгерістер өріс алуда, олар әсіресе еліміздің Аграрлық салаларында іске қосуда.
Егеменді елімізде ел шаруашылығының маңызды міндеттерінің бірі – ауыл, ел тұрғындарын мал шаруашылығы өнімдерімен экологиялық таза түрінде қамтамасыз ету болып табылады. Әрине бұл мақсатта жұқпалы, жұқпалы емес және паразитарлық аурулардан тазалығы негізгі мәселелелердің бірі.
Осыған орай Егеменді елімізде жүргізіліп жатқан Ветеринариялық қызметтің мақсаты, әр түрлі аудан, облыс шаруа қожалықтары, ұжым шаралардың ветеринариялық іс шаралардың сапалы, уақтылы жүргізіп, төрт түлік малдарды жұқпалы, жұқпалы емес және паразитарлық аурулардан тазарту, сондай – ақ адам мен малға қауіпті індеттерден сақтану, мал – құс ауруларын азайту, өлім – жітімге жол бермей, түрлі шаруашылықтарға келтіретін зиянды барынша қысқарту болып саналады.
Мемлекетіміздің мал шаруашылығын, оның ішінде – мал, құс және басқа жануарлардан өнім алуды дамыта отырып, елімізде қажетті азық, өндіріске керекті шикізаттар алу үшін жануарларды тиімді пайдалану бүгінгі күннің өзекті мәселесі.
Нарықтық экономикаға көшуге байланысты халқымыз ежелден малмен айналысқандықтан осы саланы одан әрі өркендету үшін, мал басын шоғырландырудың, қора – жай күтімдерінің, оның зоогигиеналық – санитарлық, жағдайларын, сапалы азықтандыру және жануарлардың зоологиялық ерекшеліктерін де ескергеніміз жөн.
Қазақстанда мал шаруашылығы ертеден дамыған. Көшпенділер тіршілігі төрт түлік мал өсіріп, солардың өнімімен күн көруге негізделгендіктен, ғасырлар бойы бай тәжірибе жинақталып, ұрпақтан – ұрпаққа беріліп келе жатыр. Бүгінгі күнгі мал шаруашылығы мамандарын дайындауда, осы құнды атамұрамызды аяқ асты қылмай, жоғалтпай, қастерлеп, заман талабы мен дүниежүзілік нарық заңдылығына сәйкестендіре дамытуымыз қажет.
Псороптоз ауруының әсерінен шығатын экономикалық шығыны өте көп. Малдың қоңдылығының төмен түсуі, жүннің түсуі. Мәселен 1 қой 3,6 – 4кг жүн берсе, оны пайызбен есептесек яғни 4кг – 100%-70%, демек 2,8г жүн жоғалтады.
Қазақстанда ауыл шаруашылық малдарының инвазиялық аурулардың, қан паразитарлық ауруларының келтіретін экономикалық зияны өте көп. Мәселен, Psoroptidae тұқымдасына жататын қотыр кенелері тұрақты паразиттер қатарына жатады, себебі олардың мекені және өсіп – өну ортасы тек жануарлар денесі ғана, қоршаған ортада олар тіршілігін аз – ақ уақыт сақтайды [1,3].
Курстық жұмыстың мақсаты – псороптоз ауруына қарсы ветеринариялық – санитариялық шараларын зерттеу.
1 Белов, С.М. Справочник по качеству продуктов животноводства: учебное
пособие для вузов / С.М.Белов, А.Г.Мысин - Москва: 1986. -127с.
2 Горегляд, Х.С. Ветеринарно-санитарная экспертиза с основами технологии, переработки продуктов животноводства: учебник для вузов / Х.С. Горегляд –Москва: 1981.-176с.
3 Житенко В.И. Справочник по ветеринарно - санитарной экспертизе: учебное пособие для вузов / В.И. Житенко - Москва: 2001.- 189с.
4 Колоболотский, П.В. Биохимические методы исследования в лабораториях мясоконтрольной станции: учебник для вузов / П.В. Колоболотский - Москва, 1965.-157с.
5 Шуклин, Н.Ф. Ветеринарно - санитарная экспертиза стандартизация и сертификация продуктов: учебник для вузов / Н.Ф.Шуклин, С.Кырыкбайулы -Алматы: 2003, 1-2 том - 215, 126 с.
6 Макаров, В.А. Практикум по ветеринарно-санитарной экспертизе: учебник для вузов / В.А. Макаров - М: 1987.-154с.
7Телеуғали, Т.М. Малдәрігерлік санитариялық сараптау және мал шаруашылығы өнімдері технологиясы мен стандарттау негіздері: оқулық жоғары оқу орындары үшін / Т.М.Телеуғали, С. Қырықбайұлы – Алматы: 1998.-185б.
8Сабаншиев, М.С. Паразитология және жануарлардың инвазиялық аурулары: оқулық жоғары оқу орындары үшін / М.С.Сабаншиев, Т.Т. Сүлейменов - Алматы: 2003. - 164б.
9 Малмақов, Н.И. Қой өсіруші фермердің шағын анықтамалығы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / Н.И.Малмақов - Алматы: 2002. – 191б.
10Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.
        
        Аннотация
«Ветеринария ісін ұйымдастыру» пәнінен жазылған «Псороптоз ауруына
қарсы ветеринариялық – ... ... атты ... ... 32 ... жұмыс кіріспе, негізгі бөлім, өзіндік зерттеу, техника
қауіпсіздігі, қорытынды және ... ... ... ... ... мен қысқартулар
Кіріспе.....................................................................
................................................................8
1Негізгі
бөлім.......................................................................
.......................................9
1.1Ветеринария туралы
заң.........................................................................
................9
1.2Псороптоз
ауруы.......................................................................
...........................13
1.2.1Псороптоз ауруының ... ... өсіп – ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ....30
Қорытынды ....31
Пайдаланылған ... ... ... жұмыста келесі нормативтік ... ... ... 2.104 -2006 КҚБЖ ... жазбалар.
МЖМБС 2.301 -68 КҚБЖ (ЕСКД).Форматтар.
МЖМБС 2.601 -2006 КҚБЖ ... ... 2.304-81 КҚБЖ ... ... 2.701-84 КҚБЖ ... мен ... ... талаптар.
МЖМБС 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД).Әріптік белгілеу.
Анықтамалар
Курстық ... ... ... ... ...... тұқымдасына жататын тері үстін мекендейтін
кенелер тудыратын инвазиялық ауру.
Псороптоз қоздырғышы - қойда Psoroptes ovis, ірі ... P.bovis, ... ... P.equi, үй қоянында P.cuniculi
Неоцидол - құpaмындa әcep етушi 60% ... бар ... ... ... препарат.
Гексаталп - майлы сұйықтық, қою қоңыр түсті, ... иісі ... ... 5,8 – 6,2% ...... гексахлоран, тас көмір мен
эмульгатордың қоспасы бар. Гексаталп пен суды ... ... ... эмульсия пайда болады.
Мал тезегін сақтау және зарарсыздандыру - жануарлардың ... жол ... ... мал қораларындағы тезектерді дер ... ... ... ... немесе көң сақтайтын орынға жинау керек. Қи
сақтаудың екі түрлі әдісі бар: біріншісі салқын, екіншісі ... ... - ... мен ... шалшық суларда, шөп
сабақтарында, азықтарында кездеседі.
Биогельминттер - ... мен ... ... ... ... ие ... ... Гельминтологиялық бөлшектеп жарып тексеру
ГТЖТ - Гельминтологиялық толық жарып тексеру
Ф.7.04-03
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан ... ... ... жұмыс
Пәні _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... ... атағы)
Жұмыс ____________
бағасы
бағасына қорғалды
«_____»________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы,аты – жөні
_______________
қолы,аты – жөні
Шымкент 2016 ж.
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі таңда жаңару кезеңінде жаңа ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық өзгерістер
өріс алуда, олар әсіресе еліміздің Аграрлық салаларында іске ... ... ел ... маңызды міндеттерінің бірі –
ауыл, ел тұрғындарын мал шаруашылығы өнімдерімен экологиялық таза ... ету ... ... ... бұл мақсатта жұқпалы, жұқпалы емес
және паразитарлық ... ... ... мәселелелердің бірі.
Осыған орай Егеменді елімізде жүргізіліп жатқан ... ... әр ... ... ... ... ... ұжым шаралардың
ветеринариялық іс шаралардың сапалы, уақтылы ... төрт ... ... жұқпалы емес және паразитарлық аурулардан тазарту, сондай – ... мен ... ... ... ... мал – құс ауруларын азайту,
өлім – жітімге жол бермей, түрлі ... ... ... ... ... саналады.
Мемлекетіміздің мал шаруашылығын, оның ішінде – мал, құс және басқа
жануарлардан өнім алуды ... ... ... қажетті азық, өндіріске
керекті шикізаттар алу үшін жануарларды тиімді пайдалану бүгінгі ... ... ... ... ... ... ежелден малмен
айналысқандықтан осы саланы одан әрі ... ... мал ... қора – жай ... оның зоогигиеналық – санитарлық,
жағдайларын, сапалы азықтандыру және ... ... де ... ... мал ... ... ... Көшпенділер тіршілігі
төрт түлік мал өсіріп, солардың өнімімен күн көруге негізделгендіктен,
ғасырлар бойы бай ... ... ...... ... келе
жатыр. Бүгінгі күнгі мал шаруашылығы мамандарын дайындауда, осы құнды
атамұрамызды аяқ асты ... ... ... ... талабы мен
дүниежүзілік нарық заңдылығына сәйкестендіре дамытуымыз қажет.
Псороптоз ауруының әсерінен шығатын ... ... өте ... ... ... ... ... түсуі. Мәселен 1 қой 3,6 – 4кг ... оны ... ... яғни 4кг – ... ... 2,8г жүн
жоғалтады.
Қазақстанда ауыл шаруашылық малдарының инвазиялық аурулардың, қан
паразитарлық ... ... ... зияны өте көп. Мәселен,
Psoroptidae тұқымдасына жататын ... ... ... ... ... себебі олардың мекені және өсіп – өну ортасы тек жануарлар
денесі ғана, ... ... олар ... аз – ақ ... ... [1,3].
Курстық жұмыстың мақсаты – псороптоз ауруына қарсы ... ... ... ... ... ... туралы заң
Осы заң ветеринария саласындағы қызметті ... ... ... және ... негіздерін айқындайды, ветеринариялық-
санитариялық қолайлы ... ... ... өнімдер мен
шикізаттың, ветеринариялық препараттардың, жем-шөп пен ... ... ... ... сондай-ақ халықты жануарлар мен
адамға ортақ аурулардан қорғауға бағытталған.
1-тарау. Жалпы ... Осы ... ... ... ... заңда мынандай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
1) сараптама актісі - мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... ... ... бойынша ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік
орган белгілеген тәртіппен ветеринариялық ... ... ... ... ветеринария саласындағы
заңдарының талаптарына сәйкестігін куәландыратын, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... өткізу - ветеринариялық
препараттарды ветеринария практикасында пайдалану ... ... ... ... мен ... ... мақсатында, шектеулі механикалық немесе
өндірістік ... ... ... ... ... белгілеген тәртіппен сынақтан өткізу;
3) ветеринария (ветеринария саласы) - жануарлардың аурулары ... ... ... олардың профилактикасында,
диагностикасына, оларды емдеуге және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
ветеринария саласындағы заңдарының талаптарына сай ... ... ... ... жануарлар мен адамға ортақ
аурулардан қорғауға бағытталған арнаулы ғылыми ... ... ... ... ... ... - мемлекеттік
ветеринариялық қадағалау объектілерінің олар пайдаланатын дағдылы
жағдайларда ... жеке ... ... қауіп
төндірмейтін күйі:
5) ветеринариялық-санитариялық сараптама - ... ... ... мен ... ... ... сәйкес
келуін ветеринария саласындағы ... ... ... ... органолептикалық, ... ... ... және ... ... ... ... құжаттар - мемлекеттік ветеринариялық қадағалау
объектілеріне ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган
белгілеген ... ... ... ... қорытынды, ветеринариялық куәлік,
ветеринариялық сертификат, ветеринариялық сипаттама;
7) ветеринариялық іс ... - ... ... профилактикасын,
емделуін немесе диагностикасын қоса алғанда, оның шығуын, таралуын
болдырмауға немесе оны жоюға; жануарлар мен адамның денсаулығына
қауіп ... аса ... ... ... ... алып ... және ... жануарлардың өнімділігін
арттыруға; жануарлардың және адамның денсаулығына жұқпалы, оның
ішінде жануарлар мен адамға ... ... ... ... ... қоса, жануарлардан алынатын өнімдер мен
шикізаттың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ... ... ... ... кешені;
8) ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) ережелер - ветеринария
саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітетін, ветеринария
саласының ... ... ... жеке және ... ... ... міндетті болып табылатын ветеринариялық іс шараларды жүргізу
тәртібін айқындайтын нормативтік-құқықтық акт;
9) ветеринариялық препараттар - жануарлар ауруларының профилактикасы,
диагностикасы, ... ... ... ... арттыру,
дезинфекция, дезинсекция және деретизация жасау үшін жануарлардан,
өсімдіктерден алынатан немесе ... ... ... ... ... ... ... құралдары ретінде
пайдаланылатын заттар;
10) ветеринариялық паспорт - ветеринария саласындағы ... ... ... нысандағы құжат, онда жануарлардың
иесі, түрі, жынысы, ... ... ... ... ... және ... емдеу мақсатында
жүргізілген ветеринариялық дауалаудың ... мен ... ... ауруларын қоздырушылар - вирустар, бактериялар,
риккетсиялар, ... ... ... қарапайым
жәндіктер, саңырауқұлақтар, гельминттер, кенелер, жәндіктер;
12) ветеринариялық ... ... ... - ... ... ... органның ветеринариялық
препараттарды сараптамадан, байқаудан өткізу;
13) ветеринариялық препараттардың мемлекеттік ... - ... ... ... ... шығаратын, мемлекеттік
тіркеуден өткен және ... ... ... және ... ... етілген ветеринариялық
препараттар туралы мәліметтері бар тізбе;
14) карантин - індет ошағын жою және ... ... жол ... індет ошағы, қолайсыз пункт пен ветеринариялық-
санитариялық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік ветеринариялық
қадағалауды бақылайтын жүктердің орнын ... ... ... ... ... ... және әкімшілік-
шаруашылық іс-шаралар жүйесін көздейтін құқықтық режим;
15) ветеринариялық-санитариялық сараптама зертханасы - базарларда және
басқа ... ... ... алынатын өнімдерге
ветеринариялық-санитариялық сараптаманы жүзеге асыратын заңды тұлға
немесе заңды тұлғаның мамандандырылған бөлімшесі;
16) ауру ... ... ... /қолайсыз пункт/- індет ошағы
белгіленген аумақ:
17) ... ... ... - ветеринариялық препараттарды
өндіру, сақтау, тасымалдау, байқаудан өткізу, тіркеу ... ... ... ... ... ... ... қолдану;
18) шектеу іс-шаралары - жануарлар ауруларының таралуына жол бермеу
және індет ошағы мен қолайсыз ... ... ... жол өткізу мақсатында шаруашылық байланыстарды
ішінара шектеуге және ... ... ... ... орнын ауыстыруды тоқтата тұруға ... ... ... ... ... ... ... жануарлардың аса қауіпті аурулары - ветеринария саласындағы
уәкілетті мемлекеттік орган ... ... мен ... ... қоса ... тез ... кең таралатын, жануарлардың
ауруға шалдыққыштығына немесе өлуіне, ... ... әкеп ... ... ... ... ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктер - жануарлар,
жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізат, ... ... және ... ... ... алынатын өнімдер - тиісінше өңделмей тамаққа
пайданылмайтын ет және ет ... сүт және сүт ... ... ... ... ... және жұмыртқа өнімдері, сондай-ақ бал
ара шаруашылығының өнімдері;
22) ветеринариялық препараттарды ... ... ...
ветеринариялық препараттардың Қазақстан Республикасының ветеринария
саласындағы ... ... ... белгілеген тәртіппен
қолданылатын әдістер, әдістемелер кешені;
23) ... ... ... ... ... ... ... – жануарлардың аса қауіпті, баяу және экзотикалық
ауруларының қоздырушыларын типтендіруді /белгілі бір түр ... ... ... ... ... ... ... әзірлеуді қоса жүзеге асыру, сондай-ақ
күмәнді немесе даулы жағдайларда түпкілікті диагноз қою;
24) базар – ... ... ... ... мен шикізатты,
ветеринариялық препараттарды, жем-шөпті және жем-шөптік ... ... қоса ... ... жабдықталған сауда орны;
25) жануарлардан алынатын шикізат - жануарлардан алынатын, жануарларды
сақтандыруға арналған және /немесе/ өнеркәсіпте ... жүн, түк, қыл, ... аң ... ... ... ... ішек-қарын, қан, сүйек, мүиіз, тұяқ және басқа өнімдер;
26) ветеринария саласындағы уәкілетті ... ... - ... ... ... өз ... ... саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыратын орган;
27) індет моноторингі – ... ... және ... нақты
ауруларының өршу заңдылықтары, олар мекендеген /ұсталған,
өсірілген/ аумақтардың ... ... және ... ... ... ... туралы ақпаратты қоса алғанда, жануарлар ауруларының
таралуы ... ... ... ... ... және оларды кейіннен
ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар тиімділігін талдау және
індеттердің немесе ... ... ... ... ... ... үшін ... өңдеу;
28) індет ошағы – жұқпалы аруды қоздырушы көздер, ... ... ... ... жануарлар тұрған шектеулі аумақ немесе қора-жай;
29) індет – ... бір ... ... аумағында
жануарлардың аса қауіпті және басқа да жұқпалы ауруларының жаппай
таралуы;
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдары
1. Қазақстан ... ... ... заңдары Қазақстан
Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан
Республикасының өзге де нормативтік-құықтық ... ... Егер ... ... ... ... шарттарда осы
Заңдағыдан өзгеше ерекшелер белгіленсе, халықаралық шарттардың ережелері
қоланылады.
Ветеринария саласындағы негізгі міндеттер
Ветеринария саласындағы негізгі міндеттер ... ... ... ... және емдеу;
2) халықтың денсаулығын жануарлар мен адамға ортақ ... ... ... ... бақылайтын жүктердің
ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
4) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және ... ... ... мен
таралуынан қорғау;
5) ветеринариялық препараттардың сапасын бақылау;
6) жануарлар ауруына қарсы күрес құралдары мен әдістерін ... ... ... ... өнімдер мен шикізаттың
сапасына ветеринариялық-санитариялық бақылауды қамтамасыз ету;
7) жеке және заңды тұлғалар ветеринария саласындағы ... ... ... ... ... ... ... алу және оны жою;
ветеринария ғылымын дамыту, ветеринария мамандарын даярлау және олардың
біліктілігін арттыру [10].
1.2 Псороптоз ...... ... жататын тері үстін мекендейтін
кенелер тудыратын инвазиялық ауру. Бұл ... ... ... ... ... ... жүні ... қалады, ал кейде өлім – жітімге
ұшырайды.
Psoroptidae тұқымдасына ... ... ... деген 3 туысы жатады.
Psoroptidae туысына жататын кенелердің тұрқы 0,8мм. ... ... ... тесіп, малдың сөлін соруға икемделген. Төрт жұп аяқтары ұзын,
жақсы дамыған. Бірінші, ... және ... жұп ... ұзын ... ... ... сорғыш жабысқақтары бар. Бірақ еркек
кенелерінің ... ... олар ... Жыныстық диморфизм жақсы
дамыған. Еркек ... арт ... екі ... бар, ... ... 4 тал ... бар, сондай – ақ жыныс ... бар. ... арт жағы ... ... мал ... тән өз ... бір ... түрі болғанымен олардың
морфологиясы, яғни құрылысы бір – біріне ұқсас.
Псороптозды қойда Psoroptes ovis, ірі қарада Psoroptes bovis, ... ... ... equi, үй ... ... cuniculi ... өсіп – өнуі. Psoroptidae тұқымдасына жататын қотыр
кенелері тұрақты паразиттер қатарына жатады, ... ... ... ... – өну ... тек ... денесі ғана, қоршаған ортада олар
тіршілігін аз – ақ ... ... ... ... тері ... жұмыртқа салады. Әр жұмыртқа
үстінде желім тәрізді зат болғандықтан олар теріге ... ... ... ... 1 – 2 ден, ... 60 шақты жұмыртқа салады. Жұмыртқадан 3 –
6 күннен кейін балаң кене шығады. Кейінгілерден 3 – 4 ... ... ... ... ... ... ... 3 – 7 күннен кейін түлеп, екінші
нимфа немесе телеонимфаға айналады, ал ... ... ... 2 – 3 күн ... ... және еркек кенелердің өсіп – өнуіне әртүрлі мерзім ... ... ... ... 14 – 16 ... ал ... 18 – 20 ... жетіледі. Ұрғашы кенелер салатын жұмыртқаның саны және ... ... ... ... тері ... ... ... Ыңғайлы жағдайларда бір жұп кенелер бір жыл ішінде миллиондаған
ұрпақ ... ... ... ... биологиясы, өсіп – өнуі,
морфологиясы
Кенелердің биологиясы да, яғни өсіп – өнуі де бір – біріне өте ... ... ... ... ... яғни ... ... 15мм – дей жол жасап, олардың әр қайсысының ішіне 2 – 8 ... ... Бір ... кене ... 40 – 60 – тай ... ... 3 – 6 күннен соң балаң кене ... да, 3 – 4 ... ... ... ал тағы бір 3 – 7 күннен соң ол екінші нимфаға айналады.
Соңғылар 2 – 3 күннен ... ... ... яғни ... ... айналады.
Терінің эпидермис астындағы қабатының көтеріліп өсуіне байланысты екінші,
яғни телеонимфа тері ... ... ... ... ... кенелермен
шағылысқаннан кейін терінің басқа жеріне көшеді де, ұрғашы ... ... ... ... ... тесіп, салынған жолға
жұмыртқалай бастайды.
Өзіне жайсыз қоршаған ортаға түсіп қалған кенелер өсіп – ... ...... және ... өзгеруіне өте сезімтал
болғандықтан 15 тәуліктен соң – ақ ... ... ... ... ... барлық түрлері өзара ұқсас. Тері
бетінің кенелерімен салыстырғанда, бұл үлкендігі 0,2 – 0,5мм ... ... ... Денесінің формасы жұмыр, солғын – сұр түсті. Тұмсығы таға
тәрізді, қысқа, ... ... ... қысқа, ұзын сегменттенбеген
өзектерде сорғыштары бар. ... ... ...... қабатында
тоғышарлық етеді. Лимфамен қоректенеді. Мұнда ұрғашылары жырашықтар жасап,
жұқа мөлдір қабығы бар сопақ ... ... ... ... өзі 60 – қа жуық жұмыртқа сала ... ... ... ... ... тері ... ... өткен
сатылардан өтеді. Қолайлы жағдайларда бүкіл айналу циклына 15 – 19 ... ... ... ... ... жоқ. Кез – ... терілердің белгілі
бір жерін қысқа уақытқа ... ... ... ... 3 ... дейін
сақталуы ықтимал.
Кенелердің даму циклін, оларды айналу иесін білу тоғышарлық ететін
мезгілін ... ... ... ... үшін ... ... сілекей
бездерінің даму уақытын білген жөн, өйткені сол сілекей бездері ... кене ... ... ... ... ауруын таратады. Сондықтан сол
кезде кенені малдың ... ... ... ... жою жасау керек
болады, қай кененің қай ... қай ... ... білу ... ... ... бір ... орманды бұтақты жерде өссе, екіншілері далада
құмды, жартылай құмды жерлерде өседі. Үшіншілері тек жабайы аңдарда олардың
жүнінің ... ... ... түрі үй малдарының тұратын жергілікті өседі,
көбейеді. Міне, осыған қарап эпизоотикалық іс – шара сол ... ... ... ... ... бунақтарға бөлінбеген, ұзындығы 4мм – ... ... ... пішінді және де арқасынан құрсағына қарай нығыздалып
келген ... Ауыз ... ...... ауыз аппаратына айналған. Ересек
түрлерінде 4 жұп жүретін аяқтары бар, ал ол ... ... ... ... ... ... созылғышкутикуламен қапталған. Ал оның
астында гиподерма қабаты мен етті талшықтар шоғыры орналасқан.
Екі иелік кенелер ... ... ... ... ... қанға тойып,
басқа малға ауысып нимфаға айналады, сол малдың қанына тойып ішіп ... де ... ... ... Ол ... ... ... басқа малға немесе
сол малдың өзіне қайта шабуыл жасайды да, дамудың ... ... ... ... ол ... жерге түседі.
Үш иелік кенелер, кезек – ... үщ иені ... ... иеде ... ... ... иеге ... жерге түсіп жұмыртқа салады
(үшінші иелер жабайы шошқа, қасқыр, түлкі, қоян, тышқандар т.б. болды).
Кененің сыртқы ... Ас ... ... Қорегі ауыздан жұтқыншаққа
түседі. Жұтқыншаққа сілекей ... ... ... Ас ... ... ашылатын жіңішке өңешке өтеді. Ортаңғы ішегінде ... ... ... ... болады. Қорытылмаған өнімдер - артқы ішегі
арқылы аналь тесігінен сыртқа ... ішкі ... алу ...... ... ... ... нашар дамыған. Жүрегі арқа жағындағы тері жамылғысыны
астында орналасқан. Жүректен алға ... ... ... ... Қан ... ашық ... жүйесі өңешті айнала тұтас ганглиозды сақина тәрізді. Мұнда нерв
сақинасының үстіңгі бөлімі бас миға, ал ... ... нерв ... ... ... ... артқы ішекке ашылатын жұп ұзын ... ... ... ... бір ... безі ... ... жолы
қынапқа өтетін жұпсыз жатырға ашылады. Қынап алдыңғы жыныс тесігімен сыртқа
ашылады. ... екі ... ... ... сыртқа ашылатын бір тұқым
шығарғыш каналынан тұрады ... ... ... эпизоотологиялық деректері
Малдың түлігіне қотыр кенелерінің сол мал денесінде мекендейтін ... тән. ... ... сау ... ауру ... жанасқанда жұғады. Сондай-
ақ, ортақ жайылым, суат, қора және әр түрлі құрал – ... ... ... арқылы да жұғуы мүмкін, арық малға қотыр жұққыш келеді,
себебі арық малдың терісі селдіреп жұқарады да, оны кене ... оп ... ... ... малдың терісі тығыз және қалың болады. Сондықтан кененің
өмір сүруіне ол қолайсыз.Қотыр мал арасына әсіресе ылғалды, жауында ... ... ... ... түрінде өтеді. Ауруға биязы және жартылай
биязы жүнді қой тұқымдары бейім. Ауру күз және қыс ... етек ... ... мал ... ... келген қотыр кенелері аз уақыт
ішінде өсіп – өніп мал ... ... ... бір ... ... ... ... түрiнде малдың көз үстi ойығында ... ... ... ... ... ... ... сәл қалыңдап қайызғақтанғаны
байқалады. Мал көп мазасызданбайды. Қотыр ауруы мал ... ... ... ... шаруашылықтарда пайда ... ... ... ... ... дегенмен биязы, биязылау жүнді тоқтылар,
тұсақтар тез ... ... Ауру ... күз, қыс ... ... өрістеуі мен етек алуының негізгі себептері ауа райының ... қой ... ... өсуіне, мал терісінің физиологиялық
жағдайына байланысты. Солтүстік ... ... ... ... Орал ... — қотыр ауруы август-сентябрь айларында
байқалады да, күздің аяғы мен қыстыкүні бүкіл малды ... Егер ... ... ... ... қарсы тұру күші төмендесе, онда қотыр
ауруы асқынып, ... ... соң ... ... бәсеңдеп, мал сақаяды да терінің
қалың қатпарларында ғана некен-саяқ қара-қотырланған орындар ... ... ... ... ... ... кенелердің уақытша өсіп-жетілуін
тоқтату ... ... 2—3 ... ... да ... Қой ... ... залалы болмайды, дегенмен қоздырушы кене көпке дейін иттің, аттың,
өгіздің, түйенің немесе қорада кездесетін әр түрлі кемірушілердің ... ... ... ... мүмкін.
Жаздыкүні мал өрісін ұзақ уақыт ауыстырмай, шөп тұяқ-кесті ... ... ... болып тұрса таулы немесе тау
етектеріндегі шаруашылық малының ... ... ... көзі — ... ... ... Р. оvis кенесі бар қойлар.
Ауру сау малға қотыр қойды ... ... ... мен ... да ... ... ... Кейде бұрын ауру мал ... ... 2 ... қой ... немесе бір ай болмай ауру мал жайылған өріске қой
жайғанда шығады. Сондай-ақ кененің жұмыс ... ... ... ... ... [1,2,4].
1.2.3 Псороптоз ауруының патогенезі
Кенелер тері үстінде жорғалап, денесіндегі қылшықтарымен ... ... ... – ақ сөл ... ... ұзын
тұмсықтарымен теріде орналасқан рецепторларды тітіркендіреді, сондықтан
тері қышынады. ... ... ... ... ... ... Осының барлығы алғашқы ошақта кененің жылдам
өсіп – өнуіне әсерін ... ... ... ... ... улы ... де әсерін тигізеді.
Ауру жұғудың негізгі көзі – ауру мал. Ауру мал мен сау мал ...... сол ... ... ... ... көрсететін
адамдардың киімдері арқылы ауру жұғуы мүмкін. Ауру малмен тікелей араласып
жүрген малдың өзге ... де ... ... болуы ықтимал.
Псороптоздың таралуына малдың бір жерде өте көп ... ... өте ... және онда аммиактың болуы, малды қайта топтау;
жеткілікті азықтандырмау, гельминтоздар және басқа ... ... ... Псороптоз ауруының клиникалық белгілері
Псороптоздың жасырын кезеңі 2 – 3 аптадай. Аурудың алғашқы сатысында
қотырға шалдыққан тері қызарып ісінеді. Сонан соң ... ... ... ... ... олар ... экссудатқа толып күлдірейді. Кейінірек
олардың іші іріңге толып пустулаға айналады. Мал қышыған жерлерін ... қан ... ірің ... ... ... ... Қотырға
шалдыққан мал қатты қышынады – бұл ... ... ... ... жүні түсіп қалады.
Тері қотырына қойдың шоқтығы, арқасы, белі және сауыры ... ... ... әрі ұзын ... шалдығады. Егер қой ауру басталғаннан кейін 6 –
8 апта ... ... мал ... ... тарап, аяқтары мен бас терісінен
басқа жері түгел зақымданады.
Ірі қарада тері қотыры мойынның екі жағынан, ... және екі ... ... ... соң зақымданған жер үлкейе түседі.Ескі ошақтарда
тері қатпарланып, жүні түсіп қалады. Мал ... ... әр ... қаны ... ... қотырға жалы, шоқтығы, иығы шалдығады. Жылқы бұл жерлерін
қабырғаға және тісімен қасып ... ... ... ... ... жүні түсіп, дерматитке айналады. Үй қоянының тері
қотырына құлақ қалқанының ішкі жағы ғана шалдығады. Құлақ ішін ... ... Ауру қоян ... ... ... ... Егер ... ортаңғы және ішкі құлақ бөлімдеріне тарап, ауру қоянның басы
қисайып тұрады.
Жазда, ... ... ... ... кейін псороптоздың
клиникалық белгілері жойылып кетеді. Ауру ... ... ... ... ... ... ... Олар тері қатпарларына, ... ... ішкі ... ... ... және жаз ... етуге қолайлы келетін дененің басқа да жерлеріне ... ... ... ... ... жерлерге ауысады да, аурудың
клиникалық белгілеріне байқатады.
Ірі қара мен ... ... ... көбінесе күзгі – қысқы
кезеңінде ауырады. ... ... ... ... мен ... жүні ... Үй қояндарының құлақ қалқанының ішкі терісі зақымданады.
Үй қоянынының тepi қотырына құлақ қалқанының iшкi жағы ғана ... iшiн ... ... ... Ауру қоян ... ... ... Егер ауру acқынca opтaңғы және iшкi құлақ бөлiмдерiне
тарап, ауру қоянның басы қисайып ... ... ... соң ... ... да ... жұмыртқалай бастайды. Ол үшiн тұмсығымен тepiнi сөл бөлу
қабатына дейiн тесiп, аққан ... ... ... тepi ... ... тepiнiң сезгiш рецепторларын тiтipкендiрiп, қышытады. Бұл - ... ... ... ... Одан әpi ... ... мал ... үйкелейдi, тұяғымен қасиды немесе тiciмeн тiстелейдi. ... ... да ... артып кенелердiң өсiп-өнyiнe өте
қолайлы жағдай туады. Keнeнiң сiлекейi немесе ... ... ... ... мал дeнeciнe ciңeдi де тiтiркендiрiп, аллергия пайда болуына
әкеп соғады.
Keнeнiң мал ... ... ... да ... ... ... жасайды. Tepi жарақаты ... ... ... малдың дамылсыз қышынуы, қасына беруi, кене ... ... ... ... тарауы, тepiнiң қатпарланып iciнyi малдың бүкiл
денесiнiң физиологиялық табиғи ... ... Мал ... ... ... қорытылмайды. Қаси бергендiктен мал ... жүнi ... да ... суық тию, өкпе қабыну салдарынан өледi.
Сақа қой арасында қотыр кeнeci түскен соң ауру 2-4 ... ... ... ... ... Ауру жiтi, ... ... түрде кездеседi.
Қотырдың жiтi түрiнде - ең басты белгi тepiнiң қaтты қышуы. Осыған орай
ауырған мал дiңгек, қашаларға ... ... ... ... аяқ мүйiздерiмен қасып мазасызданады. Қасынған жердi қарағанда тepi
үстiнде суға толы ұсақ ... мен ... ... ... ... шетiнен қайызғақтанып үгiтiлгенi көрiнедi. Мұндай жерде мал жүнiнiң
ұйысып қалғаны, қайызғақ қатпарларымен қоса оңай ... ... ... ... жерлер бiрiне-бiрi ұштасып, мал ... ... ... мал ... тез ... кейде өлiп те
қалады.
Аурудың созылмалы түрiмен көбiнесе қозы ауырады. Tepiнiң ... ... жүнi ... ... ... саябырлайды. Қайызғақ
қатпар болмайды. Күз түсе күн ... ... ... молайғанда жас
малдың жүнi қалыңдайды. Кене де eмін-еркiн өсiп-өнiп қыс ... ... мал ... етек ... ... Псороптоз ауруын анықтау
Қотыр ауруларын анықтағанда оның сыртқы ... ... ... ... өзгерістеріне, яғни қызару, ісіну, түйіршіктер және ... де ... ... ... ... терінің қатпаршақтануы тағы басқасына
мән беру керек. Сондай – ақ эпизоотологиялық деректерді де ... алу ... етек ... мал ... ... ... күзгі – қысқы маусым. Тек
қана үй қоянында ғана қотыр жыл бойына кездесе беруі мүмкін.
Қотыр ауруларын ... ... үшін ... ... ... Зерттелетін зат – ауру малдан алынған тері қырындысы. Ол үшін
қандауырдың үшкір жағымен ... сау және ... ... ... ... Қырындының көлемі 0,5 – 1см3 – дай болуы шарт. Қырынды
ішінен қотыр кенелерін ... ... ... бар.
Ауру малдан алынған қырындыны бактериологиялық тостағанға салып,
қақпағын жабады да, қақпақ жағын ... ... ... ... ... суға толы стакан үстіне қояды. 5 – 10 минут өткен соң тостағанның
қақпағын қырындыдан босатып алып, ... ... күн ... ... ... ... қырындыға бірнеше тамшы керосин тамызып, үстін жапқыш
шынымен ... ... де, ... ... ... ... бірнеше тамшы 10% сілті ерітіндісімен жұмсартып, 10
минуттан соң қысқышпен аз – ... ... ... ... ... Псороптоз ауруының емі
Қой псороптозы кеңінен тараған, ол қой ... ... зиян ... Псороптозды емдеу үшін жылдың жылы кезеңінде әр
түрлі акарацид препараттарының эмульсиясын, ал ... ... ... Ауру ... және күмәнді деп есептелетін отарларды 10 – ... ... екі ... ... Ауру ... шығар деп күмәндалған отарларды
бір дүркін өңдейді.
Қойды гамма – изомер гексахлоран– күшті әсер ... ... ... эмульсияларымен өңдеу экономикалық жағынан неғұрлым тиімді.
Күшті әсер ететін заттар (АДВ) техникалық гексахлоранда 9 – 13%, ... 50 – 90%, ... 97 – 100%, ... 6%, ... 3%, ТАП – 85-те ... ... әр партиясында міндетті түрде паспорт
болуы керек, онда ... ...... ... процентпен
көрсетіледі. Эмульсиямен өңдегенде қойды ванналарда ... Бұл ... ... ... ... ... ... Ваннадағы эмульсияның
температурасы 15-250С болуға тиіс. Оның үшін әсіресе салқын ... ... ... жөн. Мұны ... ... ... арқылы
істейді.
Тоғытылған қойды міндетті түрде эмульсияға басын 1 – 2 с ... ... ... ... ... ... 30 – 60с. Гексахлоранның гамма
– изомерінің концентрациясына (ол 0,025-0,03% болуға тиіс) және ... ... ... ... ... жөн, ... гексахлоранның 1
салмақ бөлігіне креолиннің 5 салмақ бөлігін алып, араластырады да, 60 – 70
градусқа дейін ... ... ... кейін осындай температурадағы
судың 4 салмақ бөлігін қосып, ... 0,025 – 0,03% ...... ... ... мұның үшін судың 97,5 бөлігін, 9 – 13% гамма – ... ... ... ... ... 2,5 ... ... емдеу. Ауырған мал араға 10-15 күн салып қой тоғыту
ванналарында ... бар ... ... ... ... 50 ... ... бар гексахлоран, 96-100
проценттiк гамма-изомерлi линдан, 6 проценттiк гамма-изомерлi ... ... 16 ... ... ... эмульсия, 6 проценттiк гамма-
изомерлi ТАП-85 және фенолсыз тacкөмip креолинi қолданылады. Жазда ... ашық ... ал ... жылы ... ... Жұмысқа
қолданылатын эмульсияларды сол жерде, тоғытар алдында ғана дайындайды. ... ... ... ... қалдыруға болмайды, өйткенi ол жарамайды. Бұл
эмульсияда гексахлоранның гамма-изомерi 0,03% ... ... ... ... (жұмсақ). Ақырындап араластырыла отырып ... ... ... ... ... жылы ... ... .
Toғыту кезiнде қолданылатын судың сапасы анықталынады. Ол үшiн
қолданылатын гексахлоран препаратынан 0,03% ... ... да, ... ыдысқа құйып үй температурасында, қозғалмайтындай етiп 10 сағатқа
қалдырады. Осы yaқыт өткен соң ... сүт ... ... жоймай, ыдыс
болғаны. Егер эмульсияның түci өзгерсе, ыдыс түбiне түйiр-түйiр едәуiр
тұнба түзсе, ... ... қой ... ... Бұл ... не ... ... болғанын анықтау керек. Ол үшiн эмульсияны
дистилденген немесе жауын не қар суынан жасап 10 ... ... ... ... соң ... бәрiбiр өзгерicке түссе онда қолданылатын
препараттың ... ... ... ... тоғыту басталар алдында жасалынған
эмульсияның улылығын тексерген жөн. Ол үшiн ... үш ... үш ... үш
семiз қойды (барлығы он) кiшiгiрiм тоғытпаға тоғытады да, бiр тәулiк бойы
байқайды. Ешқандай улану белгiлерi бiлiнбесе ... қой ... ... Егер арық ... ... онда мал ... ... етiлмейдi.
Гексахлоран ерiтiндiсiне 3 айға дейiнгi қозы, ауру және арық ... ... ... ... ... ... емдейдi. Қой қырқымы
өткеннен кейiн 3-5 күн өткен соң тоғыта беруге болады. Өте ... ... ... қой ... тыйым салынады. Егер тоғытылған мал
жаңбырға ұрынса, онда 10-15 күннен соң ... ... тиic. ... ... 15 күн қалғанда немесе ұрықтандырудан 15 күн өткен
соң ғана тоғытуға рұқсат етiледi.
Етке өткiзiлетiн малды ... ... ... оны ... 2 ... ғана рұқсат берiлсе, сауылатын саулықтарды ... ... ... ... 2,5 ... ... креолин ерiтiндiciне
(35-38 0С) арара 7-10 күн салып 2 рет тоғытады.
Малды тоғытар алдында 10-12 ... ... ... 4-5 ... иiрiп тастайды, жемшөп бермейдi, ал 1-2 ... ... ... ... ... ... дәрi ... жұтпас үшiн). Тоғытпа
ваннада әр мал 60 секундтан артық болмауға тиiс. Ерiтiндiге түскенде ... ... әр ... ... ... 1-2 рет ... керек.
Тоғытылған қой үстiнeн эмульсия түгел ағып кеткенше, яғни 10-15 ... шыға ... ... ұсталынады да өріске шығарылады.
Ерiтiндiнiң бастапқы көлемiн әрбiр қырқылмаған 200-400, ал ... ... мал ... соң 0,06 ... ... ... қосып,
толықтырып отырады.
Тоғыту аяқталған соң қалған ерiтiндiлердi арнайы шұңқырларға ... ... ... ... ... icтеушi адамдарға көзәйнeк қолғап, дәкеден жасалған
ауа сүзгiш, арнаулы киiм берiледі. Жұмыс аяқталғаннан соң арнайы киiмдердi
қағып-сiлкiп сабынды суға ... ... соң ... бiр ... бойы қой ... ... Егep
уланғандай белгі бiлiнетiн болса, онда әpқайсысының тері астына 100 кг
тірілей ... 5 мл ... 1 ... ... ... ... гексахлоранды даярлауға қандай әдіс қолданса, байытылған
гексахлораннан эмульсия концетратын ... да дәл ... ... Бұл ... тиісті концентрациядағы жұмыс ... ... ... 100 % ... 1000л суға 2,5кг ... ... – 3кг және 80% - 3,5кг, ... және 50 – 60 % - ... қосу ... ... – 85 ... концентрацияланған эмульсия даярлау үшін оны
600 температурада балқытады және 1кг ... 500мл су ... ... ... ... 98,5 ... су және 1,5 бөлігі
даярланған қоспа есебінен даярлайды.
Күшейтілген креолиннен ... ... 1 ... ... ... ... ... 60 градусқа дейін қыздырады.
Жаппай тоғытқанда, қойды өңдеу үшін белгіленген препаратты, ойда жоқ
жерден асқындырып алмау үшін, алдын – ала ... қой ... ... ... жөн.
Егер бір күн тәулік ішінде тәжірибе жүргізілетін ... ... ... ... қой ... ... ... Тоғытудан 4-5 сағат
бұрын қой жаюды ... және 1-2 ... ... ... ... ... ... 2 ай ішінде сойылуға тиісті ... ... ... Арық және қоздауына бір ай ... ... 3 ... ... ... ... – ақ ... ауруға
шалдығып, арықтаған қойлары өңдеуден өткізуге болмайды. Өңдеуді олар ... ... ... ... эмульсияның едәуір бөлігі жоғалады. Оның
орнын толтыру үшін ваннаға қажетті ... ...... су және ... ... ... ... қосып отырады. Әдетте жүні
қырқылмаған 200 – 400 және жүні қырқылған 300 – 500 ... ... ... ... толықтырады. Мұнда қосылған эмульсияның жалпы мөлшері
оның ... ... ... тиіс. Жұмыс эмульсиясын қойды тоғытар күні
даярлайды. Келесі күні ол ... ... және ... ... ... үшін ... пайдаланғанда ауру қойларды бір ... Ол үшін 0,015% ...... бар ... ... даярлайды.
Осындай концентрация алу үшін 1т суға 2,5кг ... ... ... ... ... үшін ... жүні қырқылмаған
қойларды тоғытқанда 12 килограмнан және жүні ... ... ... 10 ... препарат қосады. Оны алғашқы рет 100 қойды, екінші рет ... және одан соң әр 150-200 ... ... ... ... Ваннаны
сумен толтырғанда, судың әр тоннасына 2,5 килограмнан гексалин араластырады
(өңдеу процесінде қосылған препараттың мөлшеріне байланысты ... ... ... ... ... сұйығы біркелкі әсер етуі үшін
былай істейді. Егер бір ваннада ауру байқалған бірнеше отарды тоғытса, онда
ваннаға ... ... ... ... қайтадан тоғытылған кезде ең ... ... ... ... ... жағдай болмаса оларды гексахлоран
дустысымен (6-12 проценттік ) 10 күн ... екі ... ... әр ... дуст ... ... жұмысын қорадан тыс жерде қауіпсіздік
техникасының барлық ережелерін сақтай ... ... жөн. ... бола ... ... ... ... гексахлоран эмульсиясына екі
дүркін тоғытады.
Қой псороптозын емдеу және одан сақтандыру үшін ұнтақталған ... ... ... ... күкіртті ойдағыдай пайдалануға болады. Оны топтық
әдіспен жем азықтарға қосып күніне бір дүркін бір ай бойы сақа ... ... 5г, ... ... 3г, 6 ... ... төлге күкірттің
мөлшерін 3г, қозыларға емдік және сақтандыру мақсатымен 1 граммнан береді.
Қотыр едәуір түскен қойға жеке – жеке 5 күн бойы ... 5 ... ... ... ірі ... коллоид күкіртімен емдеген
тиімдірек, оны 2 проценттік суспензия, СК – 9 препаратының 4 ... ... 2 ... ... күйінде немесе хлорофостың 1
проценттік ерітіндісін 7 – 12 күн ... екі ... ... арқылы
қолданады.
Жақпа маймен, линименттермен және эмульсиямен емдеу. Егер қотыр мал
денесіне ... ... ... ... ... ... лнимиенттермен мал
денесінің үштен бір бөлігі, ал бұдан кейін 2 – 3 күннен соң дененің ... ... ... малдың дәріден улануына жол берілмейді.
Қотырға қарсы қолданылатын сүртпе май ... ... ... жиі ... ... ... қарамай линименті: әр қайсысы 100 грамнан қайынның қарамайы
мен күкірт, әр қайсысы 200 грамнан сабын мен ... ... ... ... ... ... сөйтіп зақымданған жеріне
ысқалап жағылады.
2. Креолин линименті: әр ... 100 ... ... (тас ... мен көк ... 800г ... алынады да, сол қоспа зақымданған
жеріне жағылады.
3. ... ... ... ... – 1 бөлік, сабын – 20 бөлік, креолин –
2 бөлік, су – 100 бөлік, скипидар – 2 ... ... Олар ... ... ... мен креолин қалған суда ерітіледі,
содан соң оны ... ... ... ... қосады. Қосынды
жылы күйінде зақымданған жерге жағылады, бір аптадан кейін қайталап
жағылады.
4. К сабынның ... К ... ... бөліктерін оның 4 немесе 6
проценттік ерітіндісін алғандай мөлшерде суға (45 – 500С) ... ... ... араластыра береді; 4 проценттік эмульсиямен
дененің зақымданған жерін, ал 6 ... ... ... сау
жерін жуады.
Соңғы уақытта қотырдың қай түрін болмасын емдеу үшін хлорофостың 3
проценттік ... ... ... жүр. ... ... ... жерін, ал бұдан екі – үш күн өткен соң дененің сау жерін жуады,
жетінші күні ... ... ... ... ... ... жылдары ивомек қолданылып жүр. Ол қойдың
әрбір 50кг тірілей салмағына 1мл – ден тері ... ... ... ... ... пайдаланған өте тиімді. ... ... ... де ... ... өте жоғары.
Бұл акарацидтер буынаяқтыларға қарсы өте дарығыш.Ол емдік мақсатпен
арасына 10 – 12 күн салып екі рет, ал ... ... 1 рет ... ... ... ... қолданылады. Дәрі 1мл дарығыш заты 1000мл
суға ерітіледі.
Неоцидолмен емдеу. ... - ... әcep ... 60% ... ... улау ... жоғары препарат. Ол түссiз немесе қызылдау
майлы сұйық, сумeн қосылғанда ақ түсті ... ... ... ... ... ... ... еркін ашылатын қораларда жасалынады.
Қотырдың алдын алу үшін ... ... және ... бiр ... ал ... ... 10 күн салып 2 рет тоғытады. Сауын малын емдеуге ... Әр ... ... ... ... қалған әрбiр тонна epітіндігe 60 ... 150 мл ... ... ... соң ... бiр тәулiк бойы қой бақылауда болады. Егep
уланғандай. ... ... ... онда ... тері ... 100 ... ... 5 мл есебiмен 1 проценттiк атропин ерiтiндiсiн жiбередi.
Неоцидол эмульсиясына тоғытылған малды тек 20 күн ... соң ғана ... ... ... ... ... халат, көз әйнек, резинка
eтiк, қолғап, А маркалы противогаз қолданылады да, ... ... ... тыйым салынады, жұмыс бiткен соң арнаулы киiмдердi шешiп, бас-көздi
сабындап жуады. Эмульсия ... ... ... ... сабын ерiтiндiсiмен шайған дұрыс.
Неоцидолды жабық ыдысқа салып құрғақ адам тұрмайтын үйлерде сақтайды. Әр
ыдыстағы неоцидолдың қанша ... күшi бар ... ... ... ... ... ... сақтауға, тасымалдауға болмайды. Ауа райына,
яғни күннiң ыстық-суықтығынa ... әр ... ... ... немесе құpғaқ әдicтер қолданылады. Ылғалды әдiсi тиiмдi және
еңбектi (құрғақ ... ... аз ... әдiс. Қой малын көбiнесе
арнаулы тоғытпада тoғытy әдiсiмен емдейдi.
Қотыр шығып жүрген шаруашылықтарда қойды eкi мaycымдa, яғни көктемде қой
қышынғаннан кейiн және ... ... ... - шуақ жылы күндepiндe) тоғытy
жақсы нәтиже бередi. Қой тоғытyға 0,05 % неоцидол эмульсиясы ... ... ... ... отарларда арасына 10-12 күн салып, eкi
рет тоғытy жақсы нәтиже бередi.
Ивен, ивермекпен емдеу. ... ... ... емдеу үшін ертеректен
кеңінен қолданылып келген әдіс креолин болып табылады. Оны бір литр ... ... ... ... Бұл дәрі ... ... ... бит т.б жояды немесе алдын ала пайдаланғанда болдырмайды. Және
оны ... ... ... ... яғни жаз ... ... ауруы негізінен күз, қыс айларында кеңінен таралады. Мұндай
мезгілде бұлайша емдесек, малға суық тигізіп алуымыз ... Және оның ... адам ... кері ... ... және емдеу кезінде көп
жұмысшы күшін қажет етеді. Жалпы ... ... ... Ал ... ... ... ... препарат өте тиімді болып табылады.
Олар: Араб елінің – ивен және ... ... ... ... ... ... ... дәрілер мал организмінде тоғышарлық өмір сүретін жәндік, құрттардан
тазалауда белсенділігі ... Ол мал ... ... ... ... қырып жояды. Қотыр ауруын ... ... бұл өте ... әсер ... Сонымен қатар ішек
қарындағы құрттарды, ... ... ... токсокарис,
гиостронгилус, нематодирус, копериа, габронема, оксиурис, параскарис,
стронгилус, ... ... ... ... ... және ... ... белсенді түрде жояды.
Бір малдан екінші малға жұғатын ауру қоздырғыштары осы топтағы құрттар
арқылы тасымалданатындықтан бұл ... ... ... алуға өз көмегін
тигізетіні айдан анық.
Препаратты бір рет мына дозада егеді:
Ірі малдарға: 1 мл 50кг тірі ... 0,5 мл 25кг тірі ... тері ... ... ... осы ... өте ... болып келеді.
Өйткені қотыр ауру негізінен қыс ... көп ... ... ... ... жай ине ... оңай болып келетін бәрімізге белгілі.
Осылай емдеу арқылы жаңа айтылып ... ... мал ... тазалап
алсақ, оның өнімділігі арта түседі.
Ірі қара қотырын емдеу үшін ... ... 2% ... Бұл дәрі арасына 8 – 12 күн салып, екі рет бүркіледі. Күннің
суық маусымында коллоидты күкірттен жасалған 3% дуст ... ... ... ... 2 – 3% эмульсиясы немесе 1% хлорофос ерітіндісі 2 – 3 рет
қолданылады. Бірен – ... ... күн ... ... үшін соңғы жылдары
бүріккіш ыдысқа толтырылған акродекс, дерматозоль дәрілері ... ... ... ... жерінен 30см – дей қашықтықта ұстап, ... ... ... ... ішіндегі дәрісі аэрозоль болып шашылады.
Шет елдік дәрілерден қотырға қарсы стомазан (1:200) ерітіндісі де ... ... ... ... ... жылы сабынды сумен немесе 0,2%
сілтілі содамен тазалап жуу шарт. Егер қыста жылқыны 2-3% ... ... ... 1,5% ... ... ... коллоидты күкірттің 3%
суспензиясымен арасына 10-12 күн ... 2- 3 рет ... ... псороптозында ең жақсы нәтиже беретін дәрі камфора майына
ерітілген 3% ... ... Бұл ... көз ... 1 ... мөлшерінде жылыдай құлақ ішіне тамызылады. Ем 7-10 күннен ... ... – ақ үй ... ... ... ... ... де емдеуге болады. Аурудың жеңіл түрінде екі рет ... үй ... ... ... ал ауыр ... емді ... 7 ... салып
үш рет қолданса да болады.
Ваннаға тоғыту. Ванналар жылдың жылы кезінде ... жылы ... Олар ... ... ... болады. Тұрақты ванналар
цементтен, жылжымалылары – брезенттен жасалады. Тұрақты ваннаның ені 80 ... ... 12-15м және ... ... еңкек түсе беріс және шыға берісінде жайпақ басқыш істеледі.
Кіре берістің алдыңғы жағында мал ... үшін қаша ... ал ... ... алаң ... оның ... ... Малдың
үстіндегі судың алаңнан ағып кетуі үшін осында науалар жасалады.
Тоғыту алдында қой ... ... 10 ... ... ... тоқтатады, ал екі сағат қалғманда қой суарылуы ... ... ... екі – үш күн өткен соң ғана тоғытуға ... ... ... ... креолин ерітіндісінде 2 минуттан, ал
гексахлоран ерітіндісінде 1 ... ... ... ... болмайды.
Тоғытуға түсірілісімен және одан шығар алдында қойдың басын ерітіндіге 1 ... ... ... ... ... ... алаңда 10 – 15 минут ұстайды,
бұдан соң үстінің құрғауы үшін басқа жерге шығарылады. Үш айға ... және буаз ... ... ... ваннада тоғытады. Сондай –
ақ үш ... ... ... және осал ... ... алып, бөлек
тоғытады.
Қотырға шалдыққан қой тоғыту алдында емделеді, ... ... СК – 9 – дың 5 ... ... ... К ... 6 проценттік
эмульсиясы жағылады. Эмульсиялар жылы күйінде пайдаланылады. Қойды ... соң 2 – 3 ... ... ... ... ... ... арасына 5 – 7 күн салып екі рет, гексахлоран – ... – бір рет ... ... ... үшін мына эмульсиялар қолданылады.
Күшейтілген креолин эмульсиясы. Гексахлоранмен күшейтілген креолин
эмульсиясы заводта даярланады, оның ... ГХЦГ – ның 3 ... ... ... ... оның 0,5 – тен 1 ... ... ... ... жүнді қойды 0,5 проценттік, биязылау және ұяң жүнді
қойды – 0,75 ... ... ... және ... қойларды – 1 проценттік
ерітіндіде тоғытады.
К – 3 және К препараттарының ... Қой ... үшін ... ... 4 ... ... қолданылады. Эмульсияның
температурасы 40 градустан кем болмауы тиіс. Қой осы ... 2 ... 5 – 7 ... соң ... ... – 9 препараты. 2 проценттік эмульсия суда әзірленеді. 5 – 7 ... соң ... ... ... Қой ... үшін тас көмірден алынған тоғыт
креолині пайдаланылады. Даярланған ... ... 400С ... Қойды жаппай тоғыту арқылы анықталады. Егер 8 күннің ішінде креолин
қойға улы әсер етпесе, ол жарамды деп ... ... ... ... Емдеудің бұл әдісі қыста да тәуір нәтиже
береді. Бұл үшін арнайы газ ... ... ... ... ... ... Газ камерасы ауа шықпайтындай болуы шарт.
Газ камерасында емдеу үшін күкірт ангидриді қолданылады. ... ішкі ... 20-250С ... ... ... 4-5 ... ... жақсы нәтиже алынады. Жылқы камерада
40 минуттан 1 сағатқа дейін емделеді; күкірт түтінімен емдеу 7 күннен ... ... газ ... ... ұзындығы 2,4м, ені 0,9м,
биіктігі 1,9м (көлемі 4,1м3).
Камерада концентрациясы 5 проценттік күкірт ... ... ... ... шығарады. Газ күйіндегі 1л SO2 жанғанда 1,31г күкірт береді.
Оның концентрациясы 5 ... ... үшін ... 1м3 ... ... ... Сөйтіп 1,31х 50=66г таза күкірт қажет болады. Камераның көлемі
4м3 болғанда 66х4=264г күкірт керек. ... газ ... ... ... ... ... ... концентрациясы йодометрия әдісімен
анықталады.
Гексаталп – майлы сұйықтық, қою қоңыр түсті, ... иісі ... ... 5,8 – 6,2% ...... ... тас көмір мен
эмульгатордың қоспасы бар. Гексаталп пен суды ... ... ... ... пайда болады.
Гексаталп 0,03% сулы ерітіндіде ...... ГХЦГ ... ... және ... ауруына шалдыққан қойды емдеу үшін
қолданылады.
Гексаталп ... ... ... алдында дайындайды. 0,03%
эмульсия препаратын дайындар ... ... ... ... формула
бойынша дайындайды.
х – гексаталптың мөлшері, 1л ерітінді дайындау үшін
А – ............ ... ... % бойынша
Мысалы: Гексталптың құрамында 6% гамма – изомері ГХЦГ 0,03% ... ... ... ... 0,03% ... алу үшін 5г гексаталп, 1000л - 5кг алу қажет.
Ерітіндіні жылытып ваннаға құяды да, үстіне аз – ... су ... ... ... ... 18 – 250С болу қажет. Ерітіндіні
тұщы суда даярланады.
Гамма – изомер ГХЦГ концентрациясы ... ... ... ... әр 500 қойдан кейін жұмыс ерітіндісіне гексаталп қосады: қырқылған
қойларды тоғытқанда – 1кг препарат, қырқылмағандарды тоғытқанда – 1,2кг ... ... ... ... қосады.
Препаратпен жұмыс кезінде арнайы киімде болу керек, ... ... ... Жұмыс кезінде темекі, тамақ және су ішуге болмайды. Жұмыстан
кейін арнайы киімді шешіп, қол мен ... ... ... ... сумен шаю
керек.
Ерітінді дайындайтын ыдысты ... ... ... тағамдармен сақтауға және тасымалдауға болмайды [1,2,5,7,8,9].
2 Өзіндік зерттеу
Курстық ... ... ... ... ... ... – санитариялық шараларды зерттедім.
Псороптоз ауруына қарсы ветеринариялық – санитариялық шаралар
Қотырды ... үшін қой ... екі рет: ... және күзде тоғыту
қажет. Сондай – ақ, мезгіл – мезгіл мал ... ... ... ... ... ... ... 1 ай бойы оқшаулап бағып, оған үнемі мал
дәрігерлік байқау ... ... мал ... ... емделеді. Мал ішінен
қотыр шыққан шаруашылықтан бірден – бір бас ... ... ... шығару
болмайды.
Қора – жай, құрал – саймандарды, ... ... ... ... ... ... және ... әдістермен мезгіл – мезгіл
зарарсыздандырып отыру қажет.
Жайылымдар мен суаттарды, мал тұрға шарбақтарды биологиялық ... Ол үшін ... ... ... ... 2,5 ай, ал ... 5 ... яғни ол жерге мал бақпайды. Бұл жерлерде бірен – ... ... ... ... өзіің өсіп – өнуіне қолайлы жағдай таппай, түгелдей
қырылып ...... ... ... тазарту үшін креолиннің 3 – 5 % ыстық
эмульсиясын ... Ал ... ... мал ... 12% әк ... 6
сағаттай зарарсыздандырады. Сондай- ақ , қора мен аула ішін зарарсыздандыру
үшін 5% сабынды – ... ... ... күкіртті карбол қоспасының 3%
ерітіндісі, 3%лизолдың ыстық ерітіндісі қолданылады.
Шет елдік дәрілерден қора – ... ... үшін ... ... де ... арқылы қолданылады. Ерітіндіні жұмсау мөлшері
30- 50мл м2, яғғни әрбір шаршы метрге 30 – 50мл ... (1:200) ... ... ауруын алдын алудағы шаруашылық субъектісінің
басшысының, жануарлар ... ... ... ... ұстауды қамтамасыз ету, оларды күнделікті
тазарту және ... ... ... 10 ... бір рет – ... Тері қабатының жағдайына көңіл бөлу, төмен қоңдылықтағы жануарлардың
азық рационын арттыру;
- Әр жануарға тұартын орнын бекіту (жылқыға, ірі ... және ... ... ат сайман, мүліктер, шөтке, азықтандыратын астаулар
т.б.);
- Қотырдан қолайсыз шаруашылық субъектілерінен ... ... ... болмайды;
Жануарлардың қотыр ауруына күдік ... ... ... ... ... иелері осы туралы жедел мемлекеттік ветеринариялық
инспекторға хабарлауға, ауырған және ауруға күдікті жануарларды оқшаулауға,
осы жануарлар ... ... ... ... Қалған
жануарлардың қотырмен ауырған және ауруға күдікті жануарлар тұрған ... ... ... жол бермейді, 1 – 2 ай өтпей ауру малдың жайылымына
шығармайды.
Шаруашылық субъектісінен 1 бас ауру ... ... ... онда ... ... болып саналады.
Қотыр анықталғанда шаруашылық ... ... ... ... ... ... жою шараларын жүргізеді;
- Аудандық (қалалық) мемлекеттік ветеринариялық ... ... және ... ... ... хабарлайды;
Шаруашылық субъектісінің басшысы және жануарлардың иелері ... ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттік ветеринариялық инспекторының міндеті:
- Шаруашылық субъектілерінің басшыларын осы ереже және ... ... жою ... ... ... ... ... есепке алуға;
- Қышыманы жою шараларының жүргізу ұдайы бақылауда ұстауға;
Қышымадан ... ... ... ... ... Ауру ... ... белгілері басым және ауруға күдіктілер);
жұғуға күдікті ... ... ... жоқ, бірақ
аурулармен жанасуда болған, қораның ішіде көрші лапаста тұрып,қатаң
жеке күтімге алынбаған ... ... ... ... қатар сау
жануарлардан (ешқандай клиникалық ... жоқ, ... ... ... және ... қораларда тұрған) бөледі;
- Жануарларды оқшаулап ұстап және әрқайсысына жеке ... ... ... ... ... ... және ... өздеріне сәйкес
мүліктерден іске асыру тиіс;
- Жануарлардың әрбір топтарын оқшаулап, ... бір ... ... ... ... ... ... ветеринариялық инспектордың арнаулы емдеу пункттеріне жіберген
жануарлардан басқасын шығаруға болмайды.
Қотырға жұғуға күдікті жануарлар да ... ... ... ... ... шығару (сату, басқа шаруашылыққа жіберу) тек қышымаға
қарсы домдаудан кейін, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... шаруашылық субъектісінде сау және
жұғуға күдікті жануарлардың ... ... ... ... ... ауру және ... күдіктілер табылғанда, жедел
оқшаулауды
3Техникалық қауіпсіздік
Фермаларда ветеринариялық - санитарлык мәдениеттің ... ... ... ... ... тазалық бөлімінің құрылуы, жеке
бастың гигиенасы мен арнайы киімдер мен залалсыздандырғыш ... ... ... ... мал ... ... алаңдарға, сауын орындарына, су
ішетін және мал ... ... сол ... ... ... ... мен
мүліктеріне үнемі зарарсыздандыру шараларын жүргізу қажет. Зарарсыздандыру
мақсатында 4% - дык ... ... 70°С ... ... 1% - дық
этафор ерітінділері қолданылса өте жоғары ... ... ... ... ... оқшаулау, індеттің таралмауына қарсы
қолданылатын шаралардың басты элементі болып саналады. Осы ... ... ... ... ... ... және инвазиялық ауруларға шалдыққан малдар үшін арнайы инвазиялық
бөлімдер, ... ... ... Инвазиялық ... ... ... ... ... ... Оған кіріп-
шығатын арнайы жеке есіктер бөлек болады. Есіктерде арнайы ... ... ... жеке қол жуғышпен, сабынмен, дезинфекциялық
ерітіндімен, құралдарды стерильдеуге ... ... ... ... ... ... қолданылған құрал-жабдықтар 15 минут
қайнатылады. Егер мал ... ... ... ... ... ... Оқшауханаға кіргізер алдында, малдың
түяғы жуылып, ... ... ... ... ... қайшылықтар
болмаса, мал сабынмен жуылып, дезинфекцияланады. Ауру малды қабылдаған
ветеринар ... ... ... ... ... т.б. ... үнемі
ауыстырып отыруы тиіс, мүмкіншілік болмаған жағдайда дезинфекциялап
отырылуы керек. ... - ... ... ... малды тұрақты емдеуге
арналған орын. Ветеринариялық заңдылықтарға сәйкес оны малдәрігерлік емдеу
мекемелерінде, шаруашылықтарда ұйымдастырады.
Оқшауханада ауру малды ... және ... ... ... орындар болуы тиіс. Ондағы мал серуенге шығарылмайды. ... ... ... ... ... жасөспірімдер жүмыс істеуіне тиым
салынады. Ауру ... ... ... санитарлар жұқпалы аурулармен ауырған
малдармен жүмыс істеу ережелері жайында вет-санитарлық минимумдарымен
танысулары керек.
Оқшаухана мен ... ... ... ... және ... сұйық қиы міндетті ... ... ... ... сөндірілген әкпен ... ... ... тек ... ... ғана жалпы құбырға жіберілуі шарт.
Қорытынды
Қорыта айтқанда, малдың түлігіне қотыр кенелерінің сол мал ... түрі ғана тән. ... ... сау ... ауру ... ... ... ақ, ортақ жайылым, суат, қора және әр ... ... ... әбзел, малшылардың киімі арқылы да жұғуы мүмкін, арық ... ... ... ... арық ... ... селдіреп жұқарады да, оны
кене тұмсығымен оп- оңай теседі. Семіз малдың терісі ... және ... ... ... өмір ... ол ... мал ... ылғалды, жауында жылдары көбірек тарайды.
Псороптоз көбінесе энзоотия түрінде өтеді. Ауруға биязы және жартылай
биязы жүнді қой тұқымдары бейім. Ауру күз және қыс ... етек ... ... мал терісіне жабысып келген қотыр кенелері аз уақыт
ішінде өсіп – өніп мал фермасына, ... ... бір ... тарап кетуі
мүмкін. Аурудың жасырын түрiнде малдың көз үстi ойығында шабында ... ... ... түспейтiн тұстарында теpінiң сәл қалыңдап қайызғақтанғаны
байқалады. Мал көп мазасызданбайды. Қотыр ауруы мал ... ... ... сақталмаған шаруашылықтарда пайда болады.
Ауру көбінесе күз, қыс ... ... оның ... мен етек ... себептері ауа райының жылылығына, ылғалдылығына, қой ... ... мал ... ... жағдайына байланысты.
Солтүстік ... ... ... ... ... Орал
облыстары) — қотыр ауруы август-сентябрь айларында ... да, ... мен ... ... ... ... Егер мал ... авитаминоз
болып, ауруға қарсы тұру күші төмендесе, онда қотыр ауруы ... көзі — ... ... ... Р.bоvis кенесі бар сиырлар.
Ауру сау малға қотыр малды оқшауламағанда немесе ... мен ... да ... ... ... ... ... ауру мал ұсталған қораларға 2 ... ... ... бір ай ... ауру мал жайылған өріске жайғанда
шығады. ... ... ... ... ... денесінен де ауысуы
мүмкін. Псороптозбен зақымданған ірі қараны коллоид күкіртімен емдеген
тиімдірек, оны 2 ... ... СК – 9 ... 4 ... ... 2 ... эмульсиясы күйінде немесе хлорофостың 1
проценттік ерітіндісін 7 – 12 күн аралата екі ... ... ... ... тізімі
1 Белов, С.М. Справочник по качеству продуктов животноводства:
учебное
пособие для вузов / ... ... - ... 1986. ... ... Х.С. ... ... с основами
технологии, переработки продуктов животноводства: учебник для вузов / Х.С.
Горегляд –Москва: 1981.-176с.
3 Житенко В.И. ... по ... - ... ... пособие для вузов / В.И. Житенко - Москва: 2001.- 189с.
4 Колоболотский, П.В. Биохимические методы исследования в ... ... ... для ... / П.В. ... - Москва,
1965.-157с.
5 Шуклин, Н.Ф. Ветеринарно - санитарная экспертиза стандартизация и
сертификация продуктов: учебник для ... / ... ... 2003, 1-2 том - 215, 126 ... ... В.А. ... по ветеринарно-санитарной экспертизе:
учебник для ... / В.А. ... - М: ... Т.М. ... ... сараптау және мал
шаруашылығы өнімдері ... мен ... ... ... жоғары
оқу орындары үшін / Т.М.Телеуғали, С. Қырықбайұлы – Алматы: 1998.-185б.
8Сабаншиев, М.С. Паразитология және жануарлардың инвазиялық аурулары:
оқулық ... оқу ... үшін / ... Т.Т. ... - ... - ... Малмақов, Н.И. Қой өсіруші фермердің шағын анықтамалығы: оқу құралы
жоғары оқу орындары үшін / Н.И.Малмақов - Алматы: 2002. – ... ... ісін ... Ауыл ... ... орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б.,
Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.
Қысқартулар мен белгілер
Курстық ... ... ... мен ... ......... — пайыз
мин — минут
м — метр
т.б — тағы басқа
мм — миллиметр
Ф. 7. 05 -04
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
______________________________кафедрасы
«Бекітемін»
Каф.меңгерушісі ... ... ... ... _______________________________
(тегі,аты-жөні)
Жұмыс тақырыбы ... ... ... ... жұмыстың мазмұны | Орындалу | ... |
| | ... ... ... |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | ... ... ... күні ... ... ... ... _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған_______________________________
( күні,
студенттің қолы)
Ф. 7. 04 – 06
Қазақстан ... ... және ... министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
« _______________________________________» жоғары мектебі
«_________________________________________» кафедрасы
«Бекітемін»
Кафедра меңгерушісі
_____________________
(қолы,аты – жөні)
_______________2016ж.
Курстық жұмысты қорғау
Хаттамасы №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық ... ... ... ... ... ... жауап алынды:
1.________________________________________________________________
2.________________________________________________________________
3.________________________________________________________________
Курстық жұмысты орындау кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 ... ... ... жұмыс жетекшісі____________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Қорғау күні__________2016ж.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Псороптоз ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар32 бет
"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"30 бет
«Анаэробты дизентерия ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Бірнеше түлікке ортақ пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Ботулизм ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»31 бет
«бұзау аусылы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»37 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
«Шин-Лайн» балмұздақ фабрикасында технологиялық қондырғыларды санитариялық өңдеу57 бет
«Шошқаның тілме ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»29 бет
Ірі қара фасциолезіне қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь