Сиыр кампилобактериозы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар

Нормативтік сілтемелер
Белгілер мен қысқартулар
Анықтамалар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.1Жануарлар ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.2 Сиыр кампилобактериозы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.2.1Кампилобактериоз ауруына бейімділік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.2.2Кампилобактериоз ауруының шығуы мен жұғуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.2.3 Кампилобактериоз ауруының клиникалық белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
1.2.4 Кампилобактериоз ауруын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
1.2.5Кампилобактериоз ауруынындағы өлекседегі патологоанатомиялық өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.2.6Кампилобактериоз ауруының емі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
1.2.7 Кампилобактериоз ауруынан сақтандыру және күресу шаралары ... ... ... ..16
1.3Жұқпалы ауру шыққан шаруашылықта ауруды жою шаралары ... ... ... ... ... .17
1.4 Жұқпалы ауруларды зертханалық жолмен анықтау әдістері ... ... ... ... ... ... .. 19
1.5Малдың жұқпалы ауруға төзімділігі мен қабылдағыштығы ... ... ... ... ... ... ...20
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
3Техникалық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің алдына қойған ірі мақсаттарының бірі – Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында атап көрсеткеніндей, еліміздің ауылшаруашылық саласындағы шығаратын өнімдері халықаралық стандарттарға сай болып, әлемдегі бәсекеге ең қабілетті 50 елдің қатарына қосылу бағдарламасы болып табылады.
Қазіргі таңда мал шаруашылығының санын арттырып, сапасын жақсарту мақсаты агроөнеркәсіп кешенін дамытудың ең басты мәселесі болып отыр. Осыған байланысты мал шаруашылығындағы өзекті мәселе - малдың жұқпалы және инвазиялық ауруларының алдын алу.
Қазіргі нарықтық экономика жағдайында Республикамыздағы мал шаруашылығының басым көпшілігінің, бұрынғы кеңес дәуіріндегі қатаң жоспарлы түрінен, қазіргі жаңа жағдайға бейімделген еркін түрінде көшуі, алғашқы жылдарда мал санының едәуір кемуіне соқтырғанмен, елдегі мал басының түгелдей жеке меншік иелерінің қолына өтуі кейінгі жылдарда мал саны мен сапасының көбеюіне және артуына себеп болып отыр.
Ауыл шаруашылық Министрлігінің 2011-2012 жылдардағы өткізіп отырған ауыл шаруашылық санағы да осы түпкі мақсатты көздейді. Бұл саладағы негізгі бағыттың бірі мал шаруашылығы болғандықтан, оның құрамдас бөлігінің бірі – ветеринарлық және зоотехникалық іс-шараларды мал шаруашылығында дұрыс әрі тиімді жүргізу.
Мал шаруашылығында мал санын арттырып, одан шығатын өнімдердің сапасын арттырудағы ең негізгі кедергілердің бірі – осы малдар арасында кең таралған жұқпалы инфекциялық және инвазиялық аурулар болып табылады.
Жануарлар арасында байқалатын жұқпалы ауруларға адам баласы өте ертеден-ақ көңіл аудара бастады. Адамзат қоғамының ой-өрісі жетіліп, өнер-білім мен мәдениетті қалыптастырудағы ұзақ тарихи даму жолында ғылымның көптеген салаларының бірі ретінде осы заманғы індеттану қалыптасты. Адам тағы аңдарды қолға үйретіп, одан кейін мал шаруашылығымен айналыса бастаған кезде-ақ жануарлардың әр түрлі ауруларымен, олардың ішінде жұқпалы аурулармен кездесті.
Жұқпалы аурулардың белгілеріне, олардың таралу заңдылықтарына көңіл бөлумен қатар, олармен күресу шаралары да қарастырыла бастады. Бұл аурулардың жұқпалылығы, адам мен малда тез тарайтындығы, бір ауырып жазылған соң қайтадан ол аурумен ауырмайтындығы, аурудың ауырған малдан сау малға тікелей жанасқанша ғана емес бөгде заттар арқылы да жүғатындығы (мысалы, ауру мал ішкен суды сау мал ішсе соңғысының дертке шалдығуы, т.б.) Бұл аурулардыңкейбір сырларын ашып қана қоймай, адам санасын түбегейлі өзгерткен білімнің көптеген жаңа салаларын (микробиология, иммунология т.б.) тудыруға түрткі болады [1,2].
Курстық жұмыстың мақсаты – cиыр кампилобактериозы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар шараларын зерттеу.
1 Қасымов, Е.И. Бірнеше түлікке ортақ жұқпалы ауруларды балау және күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Е.И.Қасымов - Алматы: Санат, 1992. –118б.
2 Сайдулдин, Т. Ветеринариялық індеттану: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Т.Сайдулдин – І,2-кітап, Алматы: Санат, 1999. - 122 бет.
3 Носков, Н.М. Руководство к практическим занятиям по эпизоотологии: учебное пособие для вузов /Носков Н.М.-Москва: Колос, 1961.-135б.
4 Поляков, А.А. Ветеринарная дезинфекция: учебное пособие для вузов /Поляков А.А.- Москва: Колос, 1964.- 179с.
5 Сюрин, В.Н. Частная ветеринарная вирусология: учебник для вузов /В.Н Сюрин, Н.В.Фомина – Москва: Колос, 1979.-132с.
6 Сюрин, В.Н. Диагностика вирусных болезней животных: справочник / В.НСюрин и др. М: Агропром, 1991.-211с.
7 Тәжібаев, А.С. Научные основы эффективной дератизации объектов ветеринарного надзора: учебное пособие для вузов / А.С. Тәжібаев - Алматы, 2000.-156с.
8Мырзабекова, Ш.Б. Ветеринариялық вирусология: учебник для вузов /Мырзабекова Ш.Б – Алматы: Білім, 2004. – 129б.
9Тұтқышбай, И.А. Жануарлар патологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Тұтқышбай, И.А, Сабекова Д.Ө./ Шымкент,
2009- 112б .
10Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. –Алматы, 2009.
        
        Аннотация
пәнінен тақырыбына жазылған бұл курстық жұмыста нормативтік сілтемелер, анықтамалар, қысқартулар мен белгілер, кіріспе, негізгі ... ... ... ... ... пайдаланылған әдебиеттер тізімі қамтылған.
Курстық жұмыс 29 беттен тұрады.
Мазмұны
Нормативтік ... мен ... ... ... ... ауруларының, оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою.................................................................9
1.2 Сиыр ... ... ... ... ... мен жұғуы..........................................13
1.2.3 Кампилобактериоз ауруының клиникалық белгілері...................................14
1.2.4 Кампилобактериоз ауруын анықтау...............................................................14
1.2.5Кампилобактериоз ауруынындағы өлекседегі ... ... ... ... ... ... ... және күресу шаралары..............16
1.3Жұқпалы ауру шыққан шаруашылықта ауруды жою шаралары.....................17
1.4 Жұқпалы ауруларды зертханалық жолмен анықтау ... ... ... ... ... мен қабылдағыштығы...........................20
2 Өзіндік зерттеу........................................................................................................24
3Техникалық қауіпсіздік...........................................................................................27
Қорытынды ................................................................................................................28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ...........................................................................29
Нормативтік сілтемелер
Осы курстық ... ... ... ... ... ... ... 2.104 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Негізгі жазбалар.
МЖМБС 2.301 -68 КҚБЖ (ЕСКД).Форматтар.
МЖМБС 2.601 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Пайдалану құжаттары.
МЖМБС 2.304-81 КҚБЖ ... ... 2.701-84 КҚБЖ ... ... Түрлері мен типтері. Орындауға қойылатын жалпы ... 2.321-84 КҚБЖ ... ... ...
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
__________________________кафедрасы
___________________________________пәні бойынша ... ... ... тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... ... ... аты - ... ... ... ... ... ____________
бағасы
бағасына қорғалды
________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты - жөні
Комиссия:
_______________
қолы,аты - жөні ... - ... ... 7. 05 - 04
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
______________________________кафедрасы
... ... ... ... ... жұмыс
Студент _______________________________
(тегі,аты-жөні)
--------------------------------------------------------------------------------
Жұмыс ... ... ... __________________________________________

Курстық жұмыстың мазмұны
Орындалу
мерзімі
Көлемі
(парақ саны)
1
2
3
4
5
6
Ұсынылған әдебиеттер: 1.__________________________________________________________
2.__________________________________________________________
3._____________________________________________________________
Тапсырма берілген күні _________жұмысты қорғау күні________________
Жұмыс жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты - ... ... ... ... ... студенттің қолы)
Ф. 7. 04 - 06
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
> жоғары ... ... ... - ... жұмысты қорғау
Хаттамасы №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды: ... ... ... кезінде алынған балл (60 мүмкіндіктен) _____, қорғау бағаланды (40 мүмкіндіктен)_____балл.
Сомалық баллы______
Жұмыстың ... ... ... мүшелері________________________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Қорғау күні__________2016ж.
Белгілер мен қысқартулар
%- пайыз
мин- минут
Мг/кг-милиграмм/килограмм
Г/кг-грамм/килограмм
Кг-килограмм
Г-грамм
Мл/кг-милилитр/килограмм
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің алдына қойған ірі ... бірі - ... ... ... ... ... атап ... еліміздің ауылшаруашылық саласындағы шығаратын өнімдері халықаралық стандарттарға сай болып, әлемдегі бәсекеге ең қабілетті 50 елдің қатарына қосылу ... ... ... ... ... мал ... санын арттырып, сапасын жақсарту мақсаты агроөнеркәсіп кешенін дамытудың ең басты мәселесі болып отыр. Осыған байланысты мал ... ... ... - ... жұқпалы және инвазиялық ауруларының алдын алу.
Қазіргі нарықтық экономика жағдайында Республикамыздағы мал шаруашылығының басым көпшілігінің, бұрынғы кеңес ... ... ... ... ... жаңа жағдайға бейімделген еркін түрінде көшуі, алғашқы жылдарда мал санының едәуір кемуіне соқтырғанмен, елдегі мал басының түгелдей жеке меншік ... ... өтуі ... ... мал саны мен ... көбеюіне және артуына себеп болып отыр.
Ауыл шаруашылық Министрлігінің 2011-2012 жылдардағы өткізіп отырған ауыл шаруашылық ... да осы ... ... ... Бұл ... ... бағыттың бірі мал шаруашылығы болғандықтан, оның құрамдас бөлігінің бірі - ветеринарлық және зоотехникалық іс-шараларды мал ... ... әрі ... ... ... мал санын арттырып, одан шығатын өнімдердің сапасын ... ең ... ... бірі - осы малдар арасында кең таралған жұқпалы инфекциялық және инвазиялық аурулар болып табылады.
Жануарлар арасында байқалатын жұқпалы ... адам ... өте ... ... ... ... Адамзат қоғамының ой-өрісі жетіліп, өнер-білім мен мәдениетті қалыптастырудағы ұзақ тарихи даму жолында ғылымның көптеген салаларының бірі ретінде осы ... ... ... Адам тағы ... ... үйретіп, одан кейін мал шаруашылығымен айналыса бастаған кезде-ақ жануарлардың әр түрлі ауруларымен, олардың ішінде жұқпалы аурулармен кездесті.
Жұқпалы аурулардың белгілеріне, ... ... ... ... ... ... ... күресу шаралары да қарастырыла бастады. Бұл аурулардың жұқпалылығы, адам мен малда тез ... бір ... ... соң қайтадан ол аурумен ауырмайтындығы, аурудың ауырған малдан сау малға тікелей жанасқанша ғана емес бөгде заттар арқылы да жүғатындығы ... ауру мал ... суды сау мал ішсе ... ... ... т.б.) Бұл ... сырларын ашып қана қоймай, адам санасын түбегейлі өзгерткен білімнің көптеген жаңа ... ... ... т.б.) тудыруға түрткі болады [1,2].
Курстық жұмыстың мақсаты - cиыр кампилобактериозы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар ... ... ... ... оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу және оларды жою
Жеке және ... ... ... ... оның ішінде жануарлар мен адамға ортақ аурулардың алдын алу жөніндегі міндеттері
Жеке және заңды тұлғалар:
+ Қазақстан ... ... ... ... белгіленген жануарлар ауруларының алдын алуды және мемлекеттік ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктердің қауіпсіздігін ... ... ... ережелерді сақтай отырып, ветеринариялық және әкімшілік-шаруашылық іс-шараларды жүзеге асыруға;
+ Зоопарктердегі, цирктердегі, омарталардағы, аквариумдардағы жануарларды қоса алғанда, жануарлардың ветеринариялық ... мен ... ... ұсталуын, өсірілуін және пайдалануын жүзеге асыруға;
+ Аумақты, мал шаруашылығы қора-жайларын, сондай-ақ жемшөпті, жануарлардан алынатын өнімдер мен ... ... және ... ... ... ветеринариялық-санитариялық ережелер мен нормативтерге сәйкес ұстаған, қоршаған ... ... жол ... ... ... қадағалау бақылайтын жүктерді ұстауға, өндіруге, пайдалануға, дайындауға, сақтауға, ... мен ... ... ... ветеринариялық қадағалау объектілерін орналастыру, салу, қайта жаңғырту және пайдалануға беру кезінде, сондай-ақ оларды тасымалдау кезінде ... және ... ... сақтауға;
+ Ауылшаруашылық жануарларын бірдейлендіруді және оларға ветеринариялық паспорттарды рәсімдеуді қамтамасыз етуді;
+ Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау органдарына ... ... ... ... ... ... олардың сойылғаны мен сатылғаны туралы хабарлауға;
+ Ветеринариялық ... ... ... етуі ... диагностикалық зерттеулер мен вакцина егуді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... бір мезгілде ауырған немесе ветеринариялық мамандарға хабарлауға және ветеринариялық мамандар келгенге дейін ауру деп күдік келтірген жануарларды оқшаулап ... ... ... ... ... ... ... ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктерді ветеринариялық тексеру үшін кедергісіз беруге;
+ Ветеринариялық инспекторлардың жануарлардың және ... ... ... ... ... ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктерді залалсыздандыру, өңдеу жөніндегі талаптарын ... ... ... ветеринариялық тексеру жүргізбей жануарларды өткізу үшін союға және ... ... ... мен ... ... ... ... өткізуге жол бермеуге;
+ Ветеринариялық мамандарға өздерінің қызметтік міндеттерін орындауына жәрдем көрсетуге;
+ Жаңа, жетілдірілген ветеринариялық ... ... ... құжаттаманы ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік органмен келісуге міндетті.
Ветеринариялық іс-шаралар
1.Ветеринариялық іс-шаралар:
* ануарлар мен ортақ ауруларды қоса ... ... ... ... ... мен ... улануының алдын алу, жануарлардың, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізаттың, ветеринариялық препараттардың, жемшөп пен жемшөптік қоспалардың ... ... ... ... ... ... талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында ветеринариялық-санитариялық тұрғыдан қолайлы аумақта өткізілетін іс-шаралар;
* Шектеу іс-шараларын немесе карантинді қоса ... ... аса ... ... жою және ... ... алдын алу мақсатымен індет ошағында және қолайсыз пунктте жүргізілетін іс-шаралар болып бөлінеді.
* Ветеринариялық іс-шараларды ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді, жеке және заңды тұлғалардың оны орындауы міндетті болып табылады.
Шектеу іс-шаралары және карантин
* ... ... ... ... ... жұқпалы аурулары пайда болған жағдайда, тиісті аумақтық бас мемлекеттік ветеринариялық инспекторының нұсқауы бойынша, жергілікті атқарушы органның шешімімен белгіленеді.
* ... ... ... ... ... белгіленетін жұқпалы ауруының тізбесін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді.
* Ветеринариялық іс-шаралары кешені өткізілген жағдайда, шектеу іс-шараларын немесе карантинді ... ... ... ... ... бас ... ... инспекторының ұсынуы бойынша жергілікті атқарушы орган қабылдайды.
* Тиісті аумақтардың мемлекеттік ветеринариялық инспекторларының ұсынуы бойынша жергілікті атқарушы ... ... ... тақтартылғаннан кейін Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарында ... ... ... ... ... мүмкін.
Ветеринариялық препараттардың республикалық қоры
* Індет ошақтарын жою және жануарлардың ... ... ... ... ... ... аса ... ауруларының таралу қауіпінің алдын алу кезінде пайдаланылатын, үнемі жаңартылып отыратын ветеринариялық ... ... қоры ... ... Ветеринариялық препараттардың республикалық қоры бюджеттік бағдарламалар шеңберінде сатып алынған ветеринариялық препараттар көлемінен жасалады. Ветеринариялық препараттардың түрлері ... ... ... ... ... ... мемлекеттік орган белгілейді.
* Ветеринарялық препараттардың республикалық қорын қалыптастыру мен пайдалану тәртібін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді.
Ветеринариялық нормативтер
* Ветеринариялық ... ... ... ... зоогигиеналық нормалар) ветеинариялық немесе ветеринариялық-санитариялық факторды жануарлардың және адамның денсаулығына, қоршаған ортаға қауіпсіздігі тұрғысынан сипаттайтын көрсеткіштердің жол беруге ... ... ... ... ... ... ... нормативтер Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарына сәйкес жүргізілетін зерттеулер негізінде белгіленеді.
* Ветеринариялық нормативтер індеттердің объективті және негізделген монитарингін жүргізу, ветеринариялық-санитариялық ... ... қол ... ... ветеринариялық іс-шаралардың көлемі мен сипатын жоспарлау, сондай-ақ жануарлар ауруларының ... ... ... және ... жою ... ... үшін ... болып табылады.
* Ветеринариялық нормативтерді ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік ... ... және олар ... саласындағы қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар үшін міндетті болып табылады.
Мемлекеттік ветеринариялық ... ... ... алып қою, жою, ... және ... ... және адамның денсаулығына қауіп төндіретін жануарлар, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізат, олардың қауіптілік дәрежесіне қарай, ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен тәртіппен міндетті түрде алып қоюға және жойылуға, не алып қойылмай міндетті түрде залалсыздандырылуға және өңдеуге ... ... және ... ... ... ... ... жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты міндетті түрде алып қою және жою жүргізілетін жануарлардың аса ... ... ... ... ... ... ... органның ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
* ... және ... ... ... ... ... ... жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты, ветеринариялық препараттарды, жемшөп пен жемшөптік қоспаларды алып қоймай-ақ, міндетті түрде залалсыздандырлуға және ... ... ... ... ... ... саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді.
* Жеке және заңды тұлғалардың жануарлардың және ... ... ... ... төндіретін жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты алып қою және жою салдарынан өздеріне келтірілген залалды Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... құқығы бар.
Азаматтардың денсаулығын жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғау
Мемлекеттік ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктерді ұстауды, өсіруді, пайдалануды, өндіруді, дайындауды, сақтауды, өңдеуді, ... мен ... ... асыратын азаматтардың денсаулығын жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғау ... ... ... ... ... сақтау саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті орталық атқарушы органымен келісе отырып, ... ... ... ... орган белгілейді.
Ауылшаруашылық жануарларын, базарларды, мемлекеттік ветеринариялық қадағалау бақылайтын жүктерді өндіру, дайындау, сақтау, өңдеу және ... ... ... бірдейлендіру
+ Ауылшаруашылық жануарлары ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген тәртіппен жануарлар ауруларының ... мен ... ... ... ... ... асырылуын бақылау мақсатымен әрбір жануарға қадағалау жүргізуге мүмкіндік беретіндей міндетті бірдейлендіруге тиіс.
+ ... ... ... ... ... алынатын өнімдер мен шикізатты, ветеринариялық препараттардың, жемшөп пен жемшөптік қоспаларды сақтау, өңдеу және өткізу ... ... ... ... ... ... жүктердің Қазақстан Респулликасының ветеринаария саласындағы заңдарының талаптарына сәйкестігін бақылау мақсатымен ... ... ... және ... ... ... жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты, ветеринариялық препараттарды, жемшөп пен ... ... ... ... және ... ... ұйымдарды бірдейлендіру тәртібін ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... даярлау мен олардың біліктілігін арттыру жөніндегі қызметі
Ветеринария саласындағы ғылыми-зерттеулер
* Жануарларды пайдалану рәсімдерін, сондай-ақ ... ... ... ... ... мен ... қоса алғанда, ветеринария саласындағы ғылыми зерттеулер Қазақстан Республикасының ветеринария ... ... ... сай ... ... Ғылыми-зерттеулер нәтижесінде әзірленген немесе жетілдірілген ветеринариялық препараттардың, жемшөп пен жемшөптік ... ... ... ... ... ... олар байқаудан өткізілуі тиіс.
Микроорганизмдердің Қазақстан Республикасында бар, сондай-ақ ғылыми-зерттеулер нәтижесінде, жануарлар ауруларының диагностикасы кезінде алынған штаммдарды ветеринарияда ... ... ... ... Ұлттық коллекциясында сақталуы тиіс [10].
1.2 Сиыр кампилобактериозы
Қоздырғышы -- Vibrio fetus ... fetus ... - ... ... бояуымен боялатын Грамм теріс таяқша, дезинфектант ретінде формальдегид, күйдіргіш натр және сөндірілген әктің ерітінділері тиімді қолданылады.
Өніп - өскен вибриоздар сыртқы ашық ... және ... ... ... келеді. 58°С -- ыстықта бес минуттың ішінде өледі, құрғатуға да, шіріндіге де ... ... ... ... ... шалдығады.Ірі қара көбінесе жас кезінде ауруға шалдыққыш келеді. Қой мен ешкі сирек ауырады, ал ауруға шалдыға қалғанның өзінде ауру белгі ... ... ... ... жасырын ошақтары пайда болуы мүмкін.
1.2.2Кампилобактериоз ауруының шығуы мен жұғуы
Ауру жұқтырудың негізгі көзі ауру ... ... ... іш ... ... ... сақталған заттар арқылы және бұқалардың ұрығы арқылы тарайды.
Ауру жыныс жолдары арқылы жыныс мүшелерінің зақымданған ... ... ... ... ұзақ ... сол ауыстырылмаған төсеніштерде ұстаудан немесе көң-қоқысты уақтысында тазалап тұрмағандықтан жұғады.
Аурудың алиментарлық ... ... екі ... күйіс қайыратын малдардың, әсіресе сиыр мен қойдың қайталап күйлеуімен, уақытша бедеулікпен, іш тастаумен және ... ... ... ... ұзаруымен сипатталатын жұқпалы ауру [1,3,4].
1.2.3 Кампилобактериоз ауруының клиникалық белгілері
Жыныс ... ... ... ... еніп ... де, 3-4 ... соң жатырға өтеді.
10-15 күні- жұмыртқа түтігіне жетеді.
20-30 күні - жұмыртқаға ... ... ... ... ... орын алады. Кілегей қабықтар қабынып, бөлінген кілегейде микоцит пен кілегей ... ... ... ... ... қынапқа енген сперамалар қимылы бәсеңдеп ұрықтандыру қабілетті төмендетеді.
Аурудың ... ... ұзақ ... ... ... ... қан кернеп, ісініп ауырады да, одан қанды сарысу ағады. Ақырында бұл сарысу іріңге айналады.
Қынаптың кілегей қабығының астында әр ... ... ... ... ... ... Ақырында ауру мал көбінесе буаз мерзімінің бірінші жартысында іш тастайды. ... ... ... кілегей қабаты қабынып, қынаптан іріңді қалдықтар ағып, созылмалы ауруға айналады.
Ауру малдың ... ... ... көп ... олар ұзақ уақыт бұзауламай жүреді.
Іш тастаудың вибриоз аурулы түрі жыл бойының ... ... ... күзде және қыста көбірек кездеседі. Қайталап іш тастау некен-саяқ болады.
Ауру бірнеше айға ... ... ... қыс ... ауырлап, жазға салым баяулап өтеді.
Вибриозға шалдыққан сиырдан туған бұзаулар әлсіздіктен өмірінің ... ... ... жиі ... Олар ... тұра алмайды, сүтті аз ішеді, самарқау, сөйтіп арығы асып өледі. ... ауру ... ... ... бермейді, негізінен жұқпалы ауруды таратушылар осылар болады.
1.2.4 Кампилобактериоз ауруынындағы өлекседегі патолого- ... ... ішкі ... мен ... ... және ... да ... қанды-сарысу кернегендіктің салдарынан іштен алынған түсік-төл ісініп ... ... оның ішкі ... да ... ұшырағандығы байқалады.
Қағанақтан сарғыш су, күңгірт қойылған қан шығады. ... ішкі ... ... түсі қара ... ... ақ-сұр үлпегі болады, алайда, вибриоз ауруынан өлген ересек малдың шығыны сирек кездеседі, кейде септикопиемияның (қанды іріңнің организмге жайылуы) асқынуының ... ... ... қалады.
Өзгерген ішкі органдардан абсцесстер және зақымданған кілегей ... ... ... ... ... қан ... қабыршақтары табылады [2,4,5].
1.1.5 Кампилобактериоз ауруын анықтау
Вибриоз ауруын эпизоотологиялық мәліметтер, клиникалық белгілер және ... ... ... ... ... ... Бұл анықтауды іштегі шудан алынған жағындыдан және түсік-төлдің ұлтабарынан микроскопиялық зерттеу арқылы анықтайды.
Бактериологиялық зерттеуде де осы материалды пайдаланады.Індеттанулық ... ... ... ... осы ... 60% жағдайға дейін қысыр қалатыны ескеріліп, олар күйлесе де ұрық ұстамайтыны және сервис кезеңінің ... ... ... Бұндай малдар 3-4 рет күйлегеннен кейін барып, ұрық ұстаулары мүмкін.
Кампилобактериозға тән басқа бір классикалық белгі - малдың буаздық кезеңінің кез-келген ... ... 3-6 ... іш ... Іш ... малдарда шудың ұзақ уақытта түспеуі жиі байқалады.
Сиырдың қысыр қалу ... ... ... бұқамен шағылысқанын, болмаса қандай бұқаның ұрығымен ұрықтанғанына назар қойылады.
Егер қолдан ұрықтандыру қолданылса, онда 1 ... ... ... ... іш ... ... ... болмағаны анықталады.
Лабораториялық зерттеуге жаңадан алынған түсік, қағанақ, оның суы ... тірі ... ... ... стерильді тампон арқылы алынған кілегей алынады.
Зерттеуге алынған материал тез арада лабораторияға жеткізілуі қажет, болмаса төменгі температурада сақталуы керек. ... ... ... алынған материал практикалық жағдайда, тез арада қоректі ортаға себілуі тиімді ... ... ... ... ... ... әдісімен зерттеледі. Бұл әдісті қынап кілегейімен аглютинация реакциясы (ҚКАР) деп атайды, орысша атауы (РАВС). Қойларда қан ... ... ... ҚКАР ... ... әдіс ... қолданылады.
Бактериологиялық зерттеу материалды(түсіктің асқазандағы сұйықтығы) микроскопиялаудан тұрады. Спираль тәріздес микроорганизмдердің анықталуы алдын ала балау қоюға мүмкіндіктер береді. ... ... ... алынған кілегейді зерттеу арқылы ауру қоздырушысын анықтау ... өте ... ... алынған кілегейде басқа да микрофлоралар көптеп кездеседі.
Соңғы жылдары тайынша тест деп аталатын Адлер әдісі практикада тиімді ... ... ... ... бұл әдіс ... ... жағдайда ауру қоздырушысының жұқтырған бұқаны анықтауға болатыны көрсетілген.
Қойдың кампилобактериозының балауын бактериологиялық зерттеу ... ... ... Қойда бұл аурудың негізгі клиникалық белгісі- іш тастау, әсіресе буаздықтың соңғы кезеңінде. Әлбетте тұсақ қойларының(бірінші туым) бұл ... қоса ... ... ... іш тастайтынын назарға алу қажет.
Кампилобактериоздың індет ошағында ветсанитариялық шаралар қатаң орындалып, ауру мал оқшауланып антибиотиктер басқа да ... ... ...
Бұқаларды емдеу қиындықтар тудырады. Бұл мақсатта қолданылатын емдік шаралар схемалары арнайы препараттарды ... ... ... ... ... үшін іш тастаған сиыр қанының сывороткасын немесе қынаптың іркіндісін РА әдісі бойынша, вибрионды ... ... ... ... антигенділігін (уға немесе микробқа қарсы организмде пайда болатын белоктық зат) зерттейді.
Мұнымен қатар ... ... ... ... еске ... ... ауруын табу мақсатымен бактериологиялық және серологиялық зерттеулер жүргізіледі. Бұларға құрт ауруларын қоспайды [1,3,5,6].
1.1.6 ... ... ... ... ... 1 гр пенициллин араластырылған сұйық майды немесе балық майын іш тастасымен-ақ жатырға егеді. Май мен пенициллин қоспасын арасына 2 -- 3күн ... 3 -- 4 рет ... ... ... малдың бір кг тірі салмағына 4 мың ЕД есебімен бұлшық етке ... 3 рет ... ... ... ауру ... ... ... мен сырқаттың халіне қарай, симптоматиялық егу жүргізеді.
Бұқаларға қамшысының қабы арқылы антибиотиктер жібереді. Бұл үшін 2 -- 3г ... мен 1гр ... ... ... 5 -- 10мл суға ... де, одан ... 40мл өсімдік майына араластырады. Бұл қоспаны кататер (түтік) арқылы шприцтің ... ... ... ... ... бір бөлігіне жіберіп, содан соң қапты төменнен жоғары қарай сылайды. ... емді 4 ... ... ... қоса ... ... ... бір килограмына есептеп 4 мыңЕД мөлшерімен ... ... ... ... ережеге сәйкесбиопроба алу арқылы тексереді.
1.1.7 Кампилобактериоз ауруынан сақтандыру және күресу шаралары
Вибриоз ауруы шығысымен бұл фермада ауру бар деп ... Ірі ... уақ ... ... ... Іш ... және іш ... бейім тұрған сиырларды бөлек ұстап, симптоматиялық ... ... Ауру ... табындағы малдардың бәріне вибриозауруы жөнінде РА әдісімен зерттеу ... ... ... ... ... зерттейді.
Сиырларды жасанды ұрықтандыру әдісімен бұзаулатады. Бұзауларды ересек малдардан бөлек ... ... жаңа ... ... 10 -- ... ерітіндісімен немесе креолиннің 3 -- 5%-тік эмульсиясымен дезинфекциялайды. Көң-қоқысты ... ... ... Тиым салынған шараларды аурудан әбден айыққанша және РА әдісімен ауру шыққан табындағы мал тобы түгел зерттеліп, одан екі ... ... ... ... жүргізе береді.
Антисептиктер, антибиотиктер, сульфаниламидті препараттар [2,5,6,7].
1.3Жұқпалы ауру шыққан шаруашылықта ауруды жою шаралары
Аурудын көзін жою. Ауру ... ... ... таза емес ... деп ... ... ... (дені сау малы бар) қауіпті зона ... -- ауру ... ... ... ... шаруашылық деп бөлінеді.
Мал дәрігерлік уставқа сэйкес аурудан таза емес ... ... ... ... ... ... карантин салады. Карантинді бір ауылға, фермаға да салуға болады.
Карантин ережесі ауру шыққан ошақта барлық ... ... ол оған ... ... мал ... және ... ... жоқ. Дезбарьер орнатып, күндіз-түні кезекші қояды, территорияға автокөлік, ат арба т.б. кіріп шығудытоқтатады, ол үшін ... ... ... ... ... ... ... Ауру шыққан малға тек күтуші адамдар ғана кіреді. Карантинді ашу, аурудың жазылу сипаттамасына ... ... ... ... соң қорытынды дезинфекция жасап, айналаны тазалап карантинді ашады.
Ауру ... ... ... ... ... ... оны үш топқа бөледі:
1) ауру мал;
2) ауыруған күдікті мал;
3) уақытша кудікті сау мал;
Бірінші топтағы малды ... алып ... ... ... топтағы малды тағыда мал дәрігерлік тексеруден өткізеді. Үшінші топтағы ... ... ... ... ... Ауру ... ... малдарды союға, кастрация -қан алуға болмайды.
Ауру шыққан жердегі соңғы ауырған мал жазылған соң дәрігерлік санитарлық шараларды іске асырады тазалайды, ... ... ... ... ... қора - ... ... әктейді айналаны тазалайды
Дезинфекция - ауру тарататын микробты (ауру ... ... ... ... жою, ... ол ... ... таратпау үшін жүргізетін шара.
Ол профилактикалық ағымдағы және қортынды болып бөлінеді. Эпизоотияға қарсы шаралар-инфекциялық ауруларды жою шаралары шаруашылықта ауруды болдырмау бағытында ... ... ... алу, оны ... ... және ... ... Сондықтан бірінші реттен малдың жұқпалы ауруга қарсы тұратын қаблетін күшейту үшін жұмыс істеу ... Мал ... ... ... ... және ... ... қажет.
Сондай ақ микробтың (ауру қоздырғыштың) әсеріне жауап беріп, оған берілмеу керек. Сонымен қатар, мал тұратын ферманы, ... ... ... ... ... ... қалмау жолын іздестіру қажет.
Малды жұқпалы аурудан корғау үшін өте ... ... ... және ... ... ... сақтау керек. Оған мына төмендегілер жатады:
1) Профилактикалық қорытынды сақтау. Фермаға, шаруашылыққа келген мал 30 күн карантинде тұру ... Оны ... ... сол 30 күн бойы қадағалап, оны күнде тексеріп ... ... ... ... ...
Малды тек жұқпалы аурудан таза шаруашылықтан алу ... Ол ... мал ... ... ... мал ... жердің аурудан таза ... ... ... беру керек, алу қажет, тек ... соң ғана ... ол ... ... ...
Жаңадан келген малды, бөлек ұстап, оған арнайы күтуші адам ... ... ... және ... ... ... отырып оны күнделікке жазып қою керек. Мал аурудың белгісін сәл берсе оны тез ... жабу ... ... ... ... құнарлы азықпен таза сумен азықтандыру қажет. Малды тайдырмай азықтандыру сансыз шіріген шөп, сабан, сасыған жем азық беру, малды нашарлатып, оның ... ... ... ... ... де. Сапасыз азық шөп, сабан, жем және нашар суда ауру тудыратын микробтар көп болады.
Азықты дайындауды жұқпалы ... таза ... ... ... қажет.
3) Малды дұрыс пайдалану(эксплуатация жасау) керек. Мысалы:атты шамадан тыс арбаға қосу, көкпар шабу тағы сол ... ... сүт алу үшін ... ... оның ... ... ... төмендетеді.
4) Мал ұстайтын жер қора, жай орын зоогигиеналық талапқа сай болуы
керек. Микроклимат ... ауа ... (О2, Со2, NH3) ... свет (жарық) өз нормасында болуы қажет. Уақытылы тазалау дезенфекция жасалып, желдету үнемі болу керек.
5) Өлген малдың өлігін, сойылған ... ... ... жойып отыру қажет оны жоғарыда жазғандай малдың өлігін көметін ... не ... ... көму не утиль установкада жою қажет.
6)Мал ферма бөтен кісі кірмеукерек. Есік алдына дезо барьер, дезоковрик, ... ... ... ... ... клиникалық тексеруден өткізіп және диагностикалық тексеру жүргізу (қан алып ... ... ... ... ... түрде вакцинация (емдеу) жүргізу керек.
8) Малдың қиын жинап, оны сақтау биотермиялық өңдеу және дизенфекция, дизенсекция, дератизация жасау ең маңызды ... бірі ... ... [2,3,7,8].
1.4 Жұқпалы ауруларды зертханалық жолмен анықтау әдістері
Жұқпалы ауруды зертханалык зерттеуге, бактериологиялық, серологиялық, ... ... ... ... ... ... ... табу үшін,зертханаға ауру малдың өлігін
ішкі органдарын немесе ауру малдан бөлінген зәр, ки, ... ... ... мүшелерінен,асказан мүшелерінен бөлінген заттарды жібереді.
Жіберілген материал өте жаңа болу ... ... ... кұрал-саймандарда таза стерильді болуышарт.
Алынған материалды жіберер жақсылап орау ... Ол ... ... ... ... микроб далаға түссе ауру тарауға себепші болады. Ауыру тараудың көзі ... ... ... ... ... ... ... іздейді және микроб табса одан себін (посев) жасайды. Тағыда себістен жалақ (мозок) жасап микроскопта тексереді.
Сонымен, қатар зертханалык малдарды қолдан ... Одан соң ... ... ... ... ... Микробтың формасын, көлемін, микробтың орналасуын т.б. ажыратады.
Сондай-ақ микробтың боялу (Граммоң, граммтеріс) қасиеттерін анықтайды.
Жұқпалы ауруларды серологиялық жолмен тану ... ауру тану ... деп ару ... ... ... ... денешікті (антителаны) табуды,и аныктауды айтады. Ол үшін дайын арнайы қан сарысуындагы антигенді пайдаланылады. Қазіргі кезде бұл әдіс ... ... ... ... реакциясы (РА), комплементті байланыстыру реакциясы (РСК) және преципитация реакциясы (РП) әдістері ... ... Ол үшін ауру ... ... кан алып ... ... ... нұсқауда қанды реакцияға қойып олардың қортындысын хабарлайды, осындай әдіспен бруцеллез, туберкуллез, Ауески т.т тексеріледі. Ауру шықса онда ... ... үшін ... ... ... -- бруцеллез, паратиф, құс пуллорозы т.б. аныктау үшін колданылады. Ол ауру ... кан сары ... ... ... ... ... ... дайындап қойған қоздырғышпен) реакциясы аркылы аныктайды.
Егерде тексерілетін ауыру малдың кан сары суында антитела болса антигенмен агглютиннацияға түсіп (жабысып -- ... ... Оң ... кезіде пробиркада тұнба пайда болады.Оны сәл сілкісек тарап кетеді. Сары судағы антителаны мүмкіншілігінше сұйылтады, ... ... ... ... айтканда аурудың ерекше клиникалық белгілерітерінің қызаруы, бөртуі, күлдіреу, демігу, жүрек қызметінің нашарлауы, әр жерлерде ісіну пайда ... ... ... ... ... Мысалы, туберкулезбен ауырған малға туберкулин - (ол туберкулез микробын сорпада) өсіріп оны сүзіп (фильтрден өткізіп) алынған ... ... ... ... ... ... ... пайда болады.
Кей жағдайда аллергиялық реакция пайда болмай қалады - оны анергия дейді.
Анергия -- екі жағдайда болуы мүмкін. Бірінші организмде қорғаныс ... ... ... күшті болғанда), екінші, аурумал организмі өте нашарлап кеткенде, ... ... ... ... ... ... (туберкулин, маллеин, бруциллолизат) жэне басқада түрлері өндірісте жиі ... ... ... ... ... ... ... жұқпалы ауруға төзімділігі мен қабылдағыштығы
Үй жануарлары мен тағы жануарлар бір ... ... бір ... су ішуі ... ... ... Оның ... сорған паразит, келесі жолы екіншісінің қанын ... ... ... ... Тағы ... әсіресе қасқыр сияқты жыртқыштар малға шабады. ... ... ... кемірушілер жылы мал қораларына жемшөп қоймаларына ... ... ... үй және тағы жануарлар бір - бірімен тікелей ... ... ... әйтеуір түрлі жолдармен жанасып тұрады. Сонымен нәтижесінде тағ ... мен үй ... ... ауру ...
Қалыптасқан ұғым ... ... тағы ... үй жануарларына аурудың ... баса ... ... де, ... ... берілуі көп жағдайда ескерілмейді.
Инфекциялық процесс даму үшін малдың ауру ... ... ... және ... ... ортаның жағдайы және организмінің жағдайы қажет.
Сау малда биологиялық және ... ... ... (қорғаныш) (барьерлер) ауру микробты ішке жібермейтін қабілеті бар. Осы қабілеттің ... нерв ... ... ... ... ... қасиетке ие. Организмнің осындай күйін, оның инфекциямен ауырмайтынын, микробқа қарсылық көрсететін ... ... ... екі ... ... ... иммунитетке мынадай барьерлер жатады - тері,кілегей ... ... ... ... - ақ ... воспаление (қабыну) т.б.
Спецификалық иммунитет деп организмнің бір немесе бірнеше ауру инфекциясын қабылдамауын ... Ол ... және ... деп ... ... ... туа біте пайда болады немесе сол аурумен ауырып жазылса пайда болады.
Иммунитетті классификация жасай келіп оны екі ... ...
1) ... -әр ... ... ... пайда болған (табиғи, және қолдан жасау) иммунитеті.Жасанды иммунитет ... соң, ... ... еккенде пайда болады.Организмнің қабылдамау қасиеті ішкі және сыртқы болып бөлінеді.
Ішкі қабылдамауға үлкен роль (әсер) ететін орталық жүйке жүйесі ... ол ... ... ... ... ауру ... микробқа қарсы күреске жұмылдырады. Аурудың пайда болуына малдың жасыда маңызды роль атқарады. Жас мал тез ... ... Жас мал ... ... тек ... ... (колибактериоз, сальмоналлез, мыт).
Инфекциялық аурумен әсіресе ұргашы малдар көп ауырады. Мәселен бруцеллезбен сиыр көп ауырады, ал бұха аз ... олар ... ... ... ... ... жағдайларға: азықтандыру жатады (тойдырмай азықтандыру) организмнің тұрақтылығын нашарлатады. Витаминдар (тұрақтылықты жоғарылатады), тұздардың жетіспеуі, ... ... ... ... ... ... ... әсерін немесе оның токсинын (уын) малорганизмінің қабылдамауын ... ... Жай ... ... ... ... ауру ... микробқа қарсы тұру қабілеті. Осыған байланысты иммунитет туа біткен және ... ... ... ... деп ... арнайы қасиеті. Ол ұрпақтан ұрпаққа өмірбойы беріліп келеді. Мысалы, жылқы, ірі қара малдың обасыменауырмайды. Сол сияқты ірі қара ... ... ... ... болған иммунитетте мал организмі микробтың әсерін және оның ... ... ... Ол ... және ... ... деп бөлінеді.
Табиғи имммунитет малды қандайда бір жұқпалы аурумен ауырғаннан соң пайда болады. Бұл ... ... ... ... өзі ... ... ... қорғаныш зат - антитела пайда болады.
Жасанды иммунитет - малды вакцинамен еккенде(вакцинация) жасағанда пайда болады. Мал ... - ... не ... ... ... микробын ексепайдаболған иммунитет белсенді, ал сывороткасын ексе енжар иммунитет деп атайлы.
Табиғи ... ... ... ... екі ... болады. Біріншіден мал микробтан құтылады, екіншіден мал ұзақ таратушы болып, микробты таратады. Бірінші жағдайда пайда болған ... ... ... ... жағдайдапайдаболғанстерильді емесиммунитет дейді.
Организмге енген бөтен заттар, оның ішінде микробтар да қанның ақ түйіршіг лейкоциттермен - жұтылып, ... ... жоқ ... ... ... ... ... (сөйтіп оны фагоцитоз) -деп атады. Фагос - жеп қоям (пожираю) деген сөз. Мәселен, қабыну (воспаление) кезінде, лейкоцит микробты ұстап ... және оны ... жеп ... ... жібереді. Бұл құбылыс - фагоцитоз, ал жеп қой клетканы (лейкоцитті) - ... деп ... ... ... ... да ... ... Мысалы: РЭС (ретикулоэндотелиалды системасының клеткасы) - бауырдың, көк бауырдың, қантамырының эндотелиясы, кейбір ... ... ... да қатынасады [2,3,4,7,8].
Індет ошағы деп - ... ... ... оның ... үш ... күштері инфекцйия қоздырушысының бастауы, ... ... және ... ... ... ... әсер етітін кеңістік аталады. Екінші сөзбен айтқанда індет ... ауру ... орын ... және нақтылы қалыптасқан жағдайда ауру қоздырушысының сау ... ... ... ... ... ... - қазақ тіліндегі байырғы сөз . оның ... от ... ... Бұл ұғым ... ... ... жау - отпен салыстыруынан туған. Орыс ... ... ... эпизоотологический очаг деп аталады. Ошақ ... іс ... еш бір ... орыс ... ... ... орда дәуірінде болса керек.
ұғымыны ... ... ... ... ... Індет ошғы аймаққа тән ұғым болса, инфекция ошағы ... ... ... ошағы деп зардапты ауру қоздырушы ... ... ... шалдыққан дене мүшесі ... ... ... ... ... ... және ... түрлері болуы мүмкін әрекетті індет ... ... ... әрі ... ... сақталады деп есептелінеді. Іс ... ... ... ... әрекетті деп санаған жөн. ... ... жою - ... ... ... ... ... мен негізгі жолы. Індет ошағын жоюдың ... ... ... ... бастауын құрту және сыртиық орта ... ... ... Бірақ кей жағдайда зардапты микроб ... да ... ... ... сақталып қалады.
Індет ошағының түрлері
Індет ошақтары жаңа өше ... ... және ... болып бөлінеді. Індет ошағы жуықта пайда болып, ауруға ... ... саны әлі де өсіп келе ... ол жаңа болып есептеледі. ... ... ... одан әрі ... кету ... ... ...
Өше бастаған ошақта жүргізілген ... ... ... ... ... ауру ... ... болады, аурудан малдардың сауығуына байланысты індет бәсендей береді. Қоздырушының ... ... ... ... ... одан әрі таралу қауіпі де төмендейді.
Тұрақты деп аурудың тұтануы ... ... ... ... соң ... байқалып тұратын ошақты атайды. Нақтылы бір ... ... ... ... аурулардың біліну мүмкіндігі сақталады.
Індет ошағының тұрақтануына жануарлардың арасында ... ... ... ... ... әртүрлі микроб тасымалдаушы кемірушілер және зардапты микробтың ... ... ұзақ ... ... себеп болады. Листериоздың індет ошағының тұрақтануы оның қоздырушысының сүлемеден ... ... ... ... ... ... ошағының ұзақ мерзімділігі қоздырушысының топырақта жылдар бойы өлмеуінің салдары. ... ауру ... ... ... ... микроб сыртқы ортада ұзақ сақталған жағадайда мұндай жерді індет ошағы ... гөрі ... ... деп атаған жөн.
Топалаңның қоздырушысы сақталған ... ... ... емес ... ... ...
Табиғи індет ошағы деп - белгілі бір ... ... ... тағы ... ... ... ... аймақты айтады. Құтырық, листериоз, лептоспироз және т.б. аурулардың табиғи ошақтары ... ... ... ...
Курстық жұмысты орындау барысында сиырдың кампилобактериоз ауруына емдеу жүргіздім.
Сиыр кампилобактериозы ауруына ... ... ... ... ... ... бұл фермада ауру бар деп жариялайды. Ірі қараны уақ малдан бөлек ұстайды. Іш ... және іш ... ... ... ... бөлек ұстап, симптоматиялық емдеу ... Ауру ... ... ... ... вибриозауруы жөнінде РА әдісімен зерттеу жүргізеді. ... ... ... ... ... ... жасанды ұрықтандыру әдісімен бұзаулатады. Бұзауларды ересек малдардан бөлек ұстайды.
Қора-жайды жаңа әкелген әктің 10-20%-тік ерітіндісімен немесе ... 3 -- ... ... ... ... биотермиялық тәсілмен залалсыздандырады. Тиым салынған шараларды аурудан ... ... және РА ... ауру шыққан табындағы мал тобы түгел зерттеліп, одан екі ... ... ... тоқтатпай жүргізе береді.
Антисептиктер, антибиотиктер, сульфаниламидті препараттар.
Жұқпалы ауру шыққан шаруашылықта ауруды жою шаралары
Аурудын ... жою. Ауру ... ... аурудан таза емес ... деп ... ... ... ... сау малы бар) ... зона делінеді, -- ауру келіп қалуы қауіп мүмкін шаруашылық деп бөлінеді.
Мал ... ... ... таза емес ... ... ... ... жүргізеді. Шаруашылыққа карантин салады. Карантинді бір ауылға, ... да ... ... ... ... ауру шыққан ошақта барлық қозғалысты тоқтатады, ол оған кірте болмайды, мал ... және ... ... жоқ. ... ... күндіз-түні кезекші қояды, территорияға автокөлік, ат арба т.б. кіріп шығудытоқтатады, ол үшін ... ... ... жақтан өтуге болатыны көрсетіледі. Ауру шыққан малға тек күтуші адамдар ғана кіреді. Карантинді ашу, аурудың жазылу ... ... ... Карантин біткен соң қорытынды дезинфекция жасап, айналаны тазалап карантинді ашады.
Ауру шыққан ... ... ... тексеруден өткізіп оны үш топқа бөледі:
1) ауру мал;
2) ауыруған күдікті мал;
3) уақытша ... сау ... ... ... ... алып ... ... Екінші топтағы малды тағыда мал дәрігерлік тексеруден өткізеді. Үшінші топтағы малды иммуниды ... ... ... Ауру ... ... ... союға, кастрация -қан алуға болмайды.
Ауру шыққан жердегі соңғы ауырған мал жазылған соң дәрігерлік санитарлық шараларды іске асырады тазалайды, дезинфекция жасайды, ... ... ... қора - ... ... ... ... тазалайды
Дезинфекция - ауру тарататын микробты (ауру ... ... ... ... жою, ... ол ... қайта таратпау үшін жүргізетін шара.
Ол профилактикалық ағымдағы және қортынды болып бөлінеді. Эпизоотияға қарсы шаралар-инфекциялық ауруларды жою ... ... ... ... ... ...
Аурудың алдын алу, оны емдеуден жеңіл және арзан түседі. Сондықтан бірінші реттен малдың жұқпалы ауруга қарсы тұратын қаблетін ... үшін ... ... ... Мал ... ортаның қолайсыз жағдайларына төзімді және бейімді болуы қажет.
Сондай ақ микробтың (ауру қоздырғыштың) әсеріне жауап ... оған ... ... ... ... мал ... ферманы, ауылды, жұқпалы аурудан қорғап, аурудың келіп қалмау жолын іздестіру қажет.
Малды жұқпалы аурудан қорғау үшін өте ... ... ... және малдәрігерлік санитарлык ережелерді сақтау керек. Оған мына ... ... ... ... ... ... шаруашылыққа келген мал 30 күн карантинде тұру керек. Оны бөлек ұстап сол 30 күн бойы қадағалап, оны күнде тексеріп аурудың ... ... ... ... ... тек ... аурудан таза шаруашылықтан алу қажет. Ол аудандық мал ... ... ... мал алатын жердің аурудан таза ... ... ... беру керек, алу қажет, тек содан соң ғана малды ол жерден алуға ... ... ... ... ... ұстап, оған арнайы күтуші адам қойып, күнде (таңертен және ... ... ... ... оны күнделікке жазып қою керек. Мал аурудың белгісін сәл берсе оны тез изоляторға жабу ... ... ... ... құнарлы азықпен таза сумен азықтандыру қажет. Малды тайдырмай азықтандыру сансыз шіріген шөп, сабан, сасыған жем азық беру, малды ... оның ... ... ... төзімділігін төменде де. Сапасыз азық шөп, сабан, жем және нашар суда ауру ... ... көп ... дайындауды жұқпалы аурудан таза жерден, шаруашылықтан дайындалу қажет.
3) Малды дұрыс пайдалану(эксплуатация жасау) керек. Мысалы:атты шамадан тыс ... ... ... шабу тағы сол ... ... сүт алу үшін азықтандырмай пайдалану, оның организмінің резистентность (төзімділігін) төмендетеді.
4) Мал ұстайтын жер ... жай орын ... ... сай ... ... ылғалдың, ауа составы (О2, Со2, NH3) нормада, свет (жарық) өз нормасында болуы қажет. Уақытылы тазалау дезенфекция ... ... ... болу ... Өлген малдың өлігін, сойылған малдың қалдықтарын уақытылы жойып отыру қажет оны жоғарыда жазғандай малдың өлігін көметін молаға не Бекери шұқырында көму не ... ... жою ... ... бөтен кісі кірмеукерек. Есік алдына дезо барьер, дезоковрик, дезомат жасау қажет.
7) Малдарды уақытылы клиникалық тексеруден өткізіп және диагностикалық тексеру жүргізу (қан алып ... ... ... ... ... ... ... (емдеу) жүргізу керек.
8) Малдың қиын жинап, оны сақтау биотермиялық ... және ... ... дератизация жасау ең маңызды шаралардың бірі болып есептеледі.
3Техникалық қауіпсіздік
Фермаларда ветеринариялық - ... ... ... ... санитарлық тазалық болуына, санитарлық тазалық бөлімінің құрылуы, жеке бастың гигиенасы мен арнайы киімдер мен залалсыздандырғыш ... ... ... ... ... мал қора- жайларына, алаңдарға, сауын орындарына, су ішетін және мал бағатын жерлер, сол сияқты ферманың барлық қондырғылары мен мүліктеріне ... ... ... ... ... ... мақсатында 4%-дық формальдегидтің ыстық 700С сілтілі немесе 1% - дық этафор ерітінділері ... өте ... ... ... ... ... ... оқшаулау, індеттің таралмауына қарсы қолданылатын шаралардың басты элементі болып саналады. Осы мақсатта ветеринариялық емдеу мекемелерінде, ... ... ... күдікті және инфекциялық ауруларға шалдыққан малдар үшін арнайы инфекциялық бөлімдер, оқшауханалар ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... арнайы ұйымдастырылуы қажет. Оған кіріп-шығатын арнайы жеке ... ... ... ... ... дезинфекциялық төсеніштер орнатылады. Бөлім жеке қол жуғышпен, сабынмен, дезинфекциялық ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Ауру малды қабылдағаннан кейін қолданылған құрал-жабдықтар 15 минут қайнатылады. Егер мал изоляторға ... ... ... ... ... ... Оқшауханаға кіргізер алдында, малдың тұяғы жуылып, тазаланады. Ауруға қойылған диагноз бойынша қайшылықтар ... мал ... ... ... Ауру ... қабылдаған ветеринар маманы қолын жуып, алжапқышты, қолғапты т.б. жабдықтарды үнемі ауыстырып отыруы тиіс, ... ... ... ... отырылуы керек.
Оқшаухана - жұқпалы ауруға шалдыққан малды тұрақты емдеуге арналған орын. Ветеринариялық заңдылықтарға ... оны ... ... ... ... ... ауру малды емдейтін және құрал-сайманды, азықты қоятын арнайы ... ... ... ... мал ... ... ... жүкті әйелдер, кәмелеттік жасқа толмаған жасөспірімдер жұмыс істеуіне тиым салынады. Ауру малмен жұмыс істейтін санитарлар жұқпалы ... ... ... ... ... ... жайында вет-санитарлық минимумдарымен танысулары керек.
Қорытынды
Қорыта келгенде, кампилобактериоз ауруы шығысымен бұл фермада ауру бар деп ... Ірі ... уақ ... ... ... Іш ... және іш ... бейім тұрған сиырларды бөлек ұстап, симптоматиялық емдеу жүргізеді. Ауру шыққан табындағы ... ... ... ... РА ... ... ... Бұқаның үрпек қабындағы вибриозды зерттейді.
Сиырларды жасанды ұрықтандыру әдісімен ... ... ... ... бөлек ұстайды. Қора-жайды жаңа әкелген әктің 10 -- 20%-тік ерітіндісімен немесе креолиннің 3 -- ... ... ... ... ... ... ... Тиым салынған шараларды аурудан әбден айыққанша және РА әдісімен ауру шыққан ... мал тобы ... ... одан екі ... ... алғанша, тоқтатпай жүргізе береді.
Аурудан аман шаруашылықта кампилобактериоздың, трихомоноздың бар-жоқтығын анықтау үшін жыл сайын шағылыстыру маусымы басталарда сиырлар мен ... ... ... Барлық іш тастаған және вагинит пен метритке шалдыққан сиыр міндетті түрде зерттеледі. Шаруашылыққа жаңадан әкелінген сиырлар мен бұқаларды шағылыстыру маусымы ... ауру ... ... ... ... ... тексереді. Кампилобактериоз шыққан шаруашылықта осы ауруға шалдыққан барлық сиырлар мен ... ... ... бар және күдікті мал емделеді, сиырды қолдан ұрықтандыру үшін сау бұқаның шәуеті ғана пайдаланылады.
Кампилобактериоздың індет ... ... ... ... орындалып, ауру мал оқшауланып антибиотиктер басқа да антибактериальды препараттар қолданылады. Бұқаларды ... ... ... Бұл ... ... ... ... схемалары арнайы препараттарды қолдану нұсқауларында көрсетілген. Аурудың анықтамасын растау үшін іш тастаған сиыр қанының сывороткасын немесе қынаптың іркіндісін РА ... ... ... ... ... микроб түрі) антигенділігін (уға немесе микробқа қарсы организмде пайда болатын белоктық зат) зерттейді. Мұнымен қатар аралас инфекция болып ... еске ... ... ауруын табу мақсатымен бактериологиялық және серологиялық зерттеулер жүргізіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Қасымов, Е.И. ... ... ... жұқпалы ауруларды балау және күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу ... үшін ... - ... ... 1992. - ... ... Т. Ветеринариялық індеттану: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Т.Сайдулдин - І,2-кітап, Алматы: Санат, 1999. - 122 ... ... Н.М. ... к ... занятиям по эпизоотологии: учебное пособие для вузов /Носков Н.М.-Москва: Колос, 1961.-135б.
4 Поляков, А.А. Ветеринарная дезинфекция: ... ... для ... ... А.А.- ... ... 1964.- 179с.
5 Сюрин, В.Н. Частная ветеринарная вирусология: ... для ... /В.Н ... Н.В.Фомина - Москва: Колос, 1979.-132с.
6 Сюрин, В.Н. Диагностика вирусных болезней ... ... / ... и др. М: ... ... ... А.С. Научные основы эффективной дератизации объектов ветеринарного надзора: учебное пособие для вузов / А.С. ... - ... ... Ш.Б. ... ... ... для ... /Мырзабекова Ш.Б - Алматы: Білім, 2004. - ... И.А. ... ... оқу ... ... оқу ... үшін ... И.А, Сабекова Д.Ө./ Шымкент,2009- 112б .
10Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу ... ... ... ... ... Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И. - Алматы, 2009.
Анықтамалар
Вагинит - ... ... ... ... - ... ... қабығының қабынуы
Оқшаухана - жұқпалы ауруға шалдыққан малды тұрақты емдеуге арналған орын.
Жатырдың іріңді қабынуы - ... ... - ... ... ... ... ... қайтуы
Жатырдың ішіндегі заттар сулы болса - гидрометрия
Жатырдың ішіндегі заттар кілегей секілді болса - ... ... ... - ... ... - ... кәрі ... гормон шығаратын органдарының әсері бұзылуының салдарынан болуы мүмкін

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ибараки ауруы3 бет
"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"30 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу"19 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу."6 бет
«Анаэробты дизентерия ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Бірнеше түлікке ортақ пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет
«Ботулизм ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»31 бет
«бұзау аусылы ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»37 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь