Отбасының психологиялық анықтамасы

1. Кіріспе
Отбасының психологиялық анықтамасы.
2. Негізгі бөлім:
• Отбасының түрлерi және құрылымы.
• Ерлі.зайыплылар қарым.қатынасының психологиясы.
• Конфликт түрлері және отбасылық конфликт себептері
3. Қорытынды
Отбасылық конфликттерді шешу тактикалары
Отбасылық психотерапия
Отбасы – бұл әлеуметтiк институт пен шағын әлеуметтiк топ белгiлерiн иеленетiн әлеуметтiк жүйе. Әйгiлi әлеуметтанушы, әрi әлеуметтiк психолог А.И.Антоновтың айтуынша, отбасыны ата-аналар – балалар деген қатынас құрады. Толыққанды отбасында мынадай өзара қатынас типтерi болады: әйелi –күйеуi, күйеуi – балалары, әйелi – балалары, балалар – ата-аналар, балалар – балалар. Отбасы дегенiмiз некеге қарағанда күрделiрек қарым-қатынастар жүйесi, ол тек жұбайларды ғана емес, сонымен қатар балаларды, туыстарды, жұбайларға жақын адамдарды бiрiктiредi. Бұл пiкiрдi А.Г.Харчев айтқан болатын.
Көптеген зерттеу нәтижелерiне қарай отырып, мынадай қорытынды шығаруға болады: отбасы – бұл күрделi, көпаспектiлi құрылым, оның мынадай 4 сипаттамасын бөлiп көрсетуге болады:
1) Отбасы – қоғамның ұяшығы.
2) Отбасы – жеке тұрмысты ұйымдастырудың маңызды формасы.
3) Отбасы – жұбайлар одағы.
4) Отбасы – жұбайлардың туыстармен көпжақты қатынасы: балалармен, ата-аналармен, аға-сiңiлiлермен, ата-әжелермен және т.б. Басқаша айтқанда, олар бiрге тұрады, олардың ортақ шаруашылығы болады.
Л.Б.Шнейдердiң айтуынша, отбасы – бұл эмоционалды-жақын және маңызды, мәндi адамдардың жүйелiк-функционалды құрылымы.
Отбасы некеге немесе қандас туыстыққа негiзделген шағын топ, оның мүшелерi тұрмысының ортақтылығымен, өзара моральдық жауапкершiлiкпен және өзара көмекпен байланысады. Отбасы неке мен қандық туыстыққа негiзделген адамдардың бiрлестiгi, оларды тұрмыстарының ортақтығы, эмоционалды байланыс, өзара жауапкершiлiк байланыстырады. Отбасының ең негiзгi мiндетi – ұрпақ жалғастыру болып табылады. Сонымен қатар, ұрпақты өсiру, лайықты тәрбие беру, қоғамның толыққанды мүшесi болатындай азаматтарды қалыптастыру – отбасының негiзгi әрекетi болып келедi.
Отбасы тарих барысында адамдарға керек қажеттiлiктердi өтеу үшiн пайда болып, қоғамның өзгеруiмен қатар, отбасы да өзiнiң формаларын, типтерiн, құрылымын өзгерттi. Отбасы бұл мемелекет iшiндегi шағын мемлекет деуге де болады. Осы шағын мемлекеттердiң психологиялық, әлеуметтiк, экономикалық, тәрбиелiк және т.б. жағдайлары қандай болса, жалпы мемлекеттiң де бейнесi сондай болады.
Шнейдер Л.Б. «Психология семейных отношений» М.2006г.

Дружинин Н.М. «Психология семьи» М.1996г.
Андреева Г.М. Психология семьии М.: Аспект Пресс, 2000.
        
        Жоспар:
1. Кіріспе
Отбасының психологиялық анықтамасы.
2. Негізгі бөлім:
• Отбасының түрлерi және құрылымы.
• Ерлі-зайыплылар қарым-қатынасының психологиясы.
• Конфликт түрлері және отбасылық конфликт себептері
3. ... ... шешу ... ... ... анықтамасы
Отбасы – бұл әлеуметтiк институт пен шағын әлеуметтiк топ белгiлерiн
иеленетiн әлеуметтiк жүйе. Әйгiлi ... әрi ... ... ... отбасыны ата-аналар – ... ... ... ... ... ... өзара қатынас типтерi болады: әйелi
–күйеуi, күйеуi – балалары, әйелi – балалары, балалар – ... ... ... ... дегенiмiз некеге қарағанда күрделiрек қарым-қатынастар
жүйесi, ол тек ... ғана ... ... ... ... ... жақын адамдарды бiрiктiредi. Бұл пiкiрдi ... ... ... нәтижелерiне қарай отырып, мынадай қорытынды шығаруға
болады: отбасы – бұл ... ... ... оның ... ... ... көрсетуге болады:
1) Отбасы – қоғамның ұяшығы.
2) Отбасы – жеке тұрмысты ұйымдастырудың ... ... ... – жұбайлар одағы.
4) Отбасы – жұбайлардың туыстармен көпжақты қатынасы: ... ... ... ... және т.б. ... ... ... тұрады, олардың ортақ шаруашылығы болады.
Л.Б.Шнейдердiң айтуынша, отбасы – бұл ... және ... ... ... ... ... ... қандас туыстыққа негiзделген шағын топ, ... ... ... ... ... ... ... көмекпен байланысады. Отбасы неке мен қандық туыстыққа негiзделген
адамдардың бiрлестiгi, ... ... ... ... өзара жауапкершiлiк байланыстырады. Отбасының ең негiзгi мiндетi
– ұрпақ жалғастыру болып табылады. Сонымен қатар, ұрпақты ... ... ... ... ... ... ... азаматтарды қалыптастыру
– отбасының негiзгi әрекетi болып келедi.
Отбасы тарих барысында адамдарға керек қажеттiлiктердi өтеу үшiн ... ... ... ... отбасы да өзiнiң формаларын, типтерiн,
құрылымын өзгерттi. Отбасы бұл мемелекет ... ... ... ... ... Осы шағын мемлекеттердiң психологиялық, әлеуметтiк, экономикалық,
тәрбиелiк және т.б. жағдайлары қандай болса, жалпы мемлекеттiң де ... ... ... және ... ... және ... ... көптеген зерттеулер бар.
Отбасы құрылымы – бұл отбасы құрамы және отбасы мүшелерiнiң саны, сонымен
қатар, ... ... ... ... ... ... ... байланысты
көптеген ғалымдардың зерттеулерi бар, оларды атап өтсек: Т.В.Андреева,
А.И.Антонов, ... ... ... Е.А.Личко және т.б.
Отбасы құрылымын талдау нәтижесiнде отбасындағы қызметтi бөлудi
түсiнуге болады.
Туыстық құрылым бойынша ... ... ... ... ... және
кеңейтiлген отбасы.
Жұбайлар арасында билiктi бөлу құрылымы бойынша келесi ... ... ... – тең құқықтылыққа негiзделген; авторитарлы –
басты шешiмдi күйеуi немесе әйелi қабылдайды.
Балалар саны ... - көп ... аз ... ... жоқ ... ... мiндеттерiн бөлу сипаты бойынша – дәстүрлi ... және ... ... ... ... өткiзу сипаты бойынша ашық отбасы ... ... ... бағдарланған) және жабық отбасы (бос ... ... ... бағдарланған) болып бөлiнедi.
Е.А.Личко отбасының келесi классификациясын ұсынады:
1. Құрылымдық құрамы бойынша:
- толық отбасы;
- ... емес ... ... ... ... отбасы;
2. Функционалды ерекшелiктерi бойынша:
- гармоникалық отбасы;
- дисгармоникалық отбасы.
Ал, А.И.Антонов пен В.М.Медков отбасыны былай бөледi:
- патриархалды ... ... ... ... отбасы.
А.И.Антонов пен В.М.Медков классификациясындағы негiзгi ... ... ... ... табылады.
Кейбiр зерттеулер бойынша еуропалық отбасы әйелдiң жұмыс ... ... ... ... ... жоғары және бала туу
деңгейiнiң төмендiгiмен сипатталады. Ортаазиялық ... ... ... ... ... ... ... бала туу деңгейiнiң
жоғарлылығы және ажырасу санының ... ... ... тән. ... таңда
көптеген елдерде отбасының аралас түрлерi кездеседi.
Ерлі-зайыптылар қарым-қатынасының психологиясы.
Неке және отбасы қарым-қатынасы – бұл тарихи даму ... ... ... ... жағы адам түсінуді, бағалауды,
эмоциональді бастан кешіруді қоршаған ортаның құбылысы ... ... ... өзінің жеке қажеттіліктерінің салдарынан туындайды. Некенің
психологиялық қарым-қатынасының обьектісі: формамен, ал субьектісі-мәнімен
сипатталады. Сонымен, ... ... ... ... және субьект
қатынас негізінде болады. Некенің формасы әртүрлі, көрінісі-өзгермелі.
Сейгер: неке жүріс-тұрысында мынадай жіктеулерді ... тең ... жұп. ... мен ... тең болуын кұтетін жұп.
2. романтикалық жұп. Рухани келісімді күтеді, жылулық.
3. ата-аналық жұп. Досы сияқты қамқор болады және тәрбиелейді.
4. балалық жұп. ... ... ... және ... ... ... ... әлсіз жүргізеді.
5. рационалбды жұп. Эмоциялық тууын бақылап отырады. Міндетпен құқұқты
тура ұстанады, бағалауда жауапты және сергек.
6. жолдастық жұп. Романтикалық махаббатты аңсаайды, ... ... ... ... жұп. ... ... белгілі қатынасты ұстанады.
Неке профилін жіктеуде келесі классификацияларды қарастырсақ.
1. Симметрикалық: ерлі ... тең ... ... ... ауыстыру, компромистік бағытта проблемаларын шешеді.
2. Комплиментарлық: Бір-біріне бұйрық ... ... ... ... Метакомплиментарлық: Жұптың біреуі жағдайды ашады, тәжірибесізден
бетіне басып, манипулияцаланып, ... айта ... жұп ... конфликт негізін реакцияның бағалау критериін
қолданып үшке бөлген.
1. өзара иілу. Жұп талқылауда ... ... ... ... ... өкпе-реніштерін, тоғандыратындарын айтпайды.
2. өзара ренжісу. Жұптар ашық түрде өзінің тітіркенулері ... ... ... ... ... ... ... және иілу. Жұптың біреуі басқамен жақын болуға тырысып,
белсенді ... ... ... ... екіншісікерісінше
болып, жақындасуға қарсы болады.
Жұп аралық қатынас және детерминанты түсініктерін түсіну некелік жұптың
өзара тәуелділік ассиметрикалық немесе ... ... болу ... ... тәуелділігі ретпен анықталады. Бұндай бір ... ... ... бқл әдемілік, нәзіктік, әйелдік
жүріс-тұрыс, ал ерлерде- ақыл, қарым-қатынасқа оңай түсу, еркектік қасиет.
Егер тәуелділік адекватты ... онда ... жұп ... Егер жұп біреуі
шектен тыс тәуелді бақылауда болса, онда ... ... тыс ... ... ... тәуелділік болса, бұл кедей категория болып табылады.
Ерлі-зайыптылардың отбасына бейімделу.
«Бейімделу» ... кең ... ие, яғни ол орта ... ... ... өмірімен таныстық процесі, оған бертіндеп ену процесі.
Бұл кезең айрықша әне ... ... тек ... – қатынаспен іс -әрекет қайта
құру емес, сонымен қатар ерлі-зайыптылардың тұлғалық өзгеруі, ... ... ... ... сана ... жаңа ... қалыптасуы,
әлеуметтік ортада жаңа байланыстар.
Бейімделу процесі екі деңгейде ... ... ... болып бөлінеді.
Биологиялық процесіне – ортаға физикалық жағдайдың өзгеруі және
организм тұрақтылығына бейімделу.
Психологиядық – ... ... өз ... ... ... сол ... сай ... ретінде бейімделу.
Психологиялық бейімделу – ... яғни ... ... мен
құндылықтарын меңгеру. Ол адамның ... ... ... ... өзара пайда болады.
Отбасы өміріне бейімделу ... ... ... ... ... Бұл ... өте ... ол тек қарым- қатынаста ... ... ... ... жас жұп ... ... өзгереді.
Мотивациялық қажеттілі ксферасы қайта құрылады, өзін - өзі ... Неке адам ... ... ... ... ... ... рольдің өзгеруі) өзіндік ... ... ... ... кейн «мен» !бізге» ауысады.
Е.С.Колмокова: Ерлі-зайыптылар өмірінің алғашқы жылдарында мәселелерді
қарастыра отырып, бірлескен өмірінің алғашқы ... ... ... ... қалыптасу кезеңі,
құндылықтар ... ... ... ... ... шешіледі.
1. отбасылық құрылымын қалыптастыру.
2. ер мен әйелдің арасындағы ... ... ... ... ... ... Трапезникова және А.И Волкова бойынша: жас отбасы үшін ... ... ... ... ... ... ... ретке
келуіне дейінгі заңдылықтарды қанша ... ... да, ... болады.
Қызметтерді бөлісу тындайды, конфликтілік, туысқандық өзара ... ... ... және ... ... ... Некеден кейінгі және некеге дейінгі шынайы ... ... ... ... ... ... үшін ... идиализация тән. Ол рухани өсім мен өзін -өзі ... ... ... Гозмон және Ю.Е.Алюшина: ... ... ... ... ... да ... Отбасында максимальды бақылау жүзеге асып
отырады.
- құрамының гетерогендігі
- топтың ... ... ... көп ... болуы
- отбасы тарихының ұзақтығы
- катальділік яғни, кез-келген ... ... ... тарту.
Т.А.Гурько және В.В.Менькутин айтуынша: жас жұбайлар некеге түскеде
бірнеше идеялар сипатталады. Бұл ... ... өз ... ... және өзін ... күтіледі. Осы күтімдерден соңғы орынға ... орын ... ... жеке ... ... ... ... төрт тобын ажыратады.
1. жоғарғы бейімделген тұлға
2. орташа бейімделген тұлға
3. ... ... ... ... неке ... қатынастардың бейімделу құрылымына
мыналарды ажыратады.
1.физикалық, сексуальды
2. темперамент және мінез ... ... ... ... жаңа ... ... жеке одағына ... неке жұп ...... ... және өмірлік
образдарына, стильіне бейімделу
5. өмірдегі негізгі құндылықтарына: бейімділікке партнердың ... мен ... ... ... ... ... өте ... жұптың көпдеңгейді
тұтас процесі. Жұптың өзара бір-бірімен ... ... Бұл ... келесі
компоненттерді бөледі.
1. некелік жұптың бейімділігі
2. отбасы жұптық ... ... ... және ... ... бейімделу. Жаңа
міндетер мен құқұқтарға бейімделу.
Конфликттің түрлері
Әлеуметтік психологияда конфликтті құраушы ... ... ... ... жағдай болып табылады. Американдық психолог М. Дойч
конфликтінің келесі түрлерін бөліп шығарды
1. Шынайы конфликт – ... ... ... және ... ... ... немесе шартты конфликт – бұл конфликт оңой шешілуі керек,
бірақ жұбайылар мұны ... ... ... конфликт – шынайы конфликтті ығыстырып оның орнына ... ... ... ... ... ... ... – жұбайылар арасындағы әлі саналанбай
жүрген ... ... емес ...... себептері жоқ конфликт
Конфликттің шынайы себептерін табу өте қиын . ... кез – ... ... ... ... жауып тастайды. Екіншіден конфликттің
себептері бейсанада сақталған, ол ... тек Мен – ... ... түрінде ғана көрінеді. 3-ден отбасы ...... ... заңы бар. Оны былай түсіндіруге болады.
Қарым – қатынастың 3 аспектісі бар
1. ... (біз оны ... ... және ... ... не сеземіз)
3. жүріс – тұрыстық(біз қандай әрекет жасаймыз)
Көп деңгейлік айнымалы себептілік заңы бойынша конфликтке ... ... ... бұл ... ... бір компонені болуы мүмкін: «білім→
эмоция→ жүріс -тұрыс». Бұл компоненттер бір ... өтіп ... ... ... табу өте ... Мысалы, алғашында қарым – қатынасы
жақсы ... жас ... ... ... ... бірінші
баланың дүниеге келуі. ... ... ... ... ... ... пайда болады. Бұл жерде қиыншылық және конфликт қарым ... ... ... ... Навайтистің айтуынша , жас отбасыларда мынандай факторлардың ... ... ... ... ... ... туысқандармен
қарым – қатынастың бұзылуы, интимді қарым – қатынастың дұрыс ... ... ... ... жұбаылардың стресске тұрақсыз болуына әкеледі.
Сондықтан осындай қиыншылықтарды шешкенде конфликттерді ... ... ... ... осындай қиыншылықтарды шешудің орнына, конфликттерді
алдын алу маңыздырақ. Сол үшін ... ... ... ... ... ... беру қажет.
Отбасы конфликттерінің себептері
В.А Сысенко барлық отбасыларда болатын ... 3 ... ... ... ... ... бөлінбеу салдарынан болады құқық және міндет түсінігінің
әр түрлі болуы
2. белгілі бір қажеттіліктің қанағаттандырылмауынан болады
3. тәрбиенің жетіспеу салдарынан ... өз ... әр ... ... елестетеді. Олардың көзқарастары әр
түрлі болған сайын отбасындағы конфликттер көбейеді, сонымен қатар
қажеттіліктер де әр түрлі болып ... ... ... бір – ... ... және ... Бұл конфликт алдымен
жасырын түрде болады, кейін ашық жүріс – тұрыстық конфликтке айналады.
Ерлер мен әйелдердің отбасы – ... ... әр – ... ... ... да бар. Егер 20-30 жас ... әйел үшін
эмоционалды, рухани және сексуалды қатынас басты рөлде болса, 30-40 жас
арасында ... ... ... ... ... ... қатысуын қалайды.
50- кейін финанстық және рухани қолдауы бірінші орында болады.
Америкалық отбасылық консультанттар ... ... ... ... ... ... тәрбиелеумен байланысты қиыншылықтар
3. сексуалды қиыншылықтар
4. қаржылық қиыншылықтар
5. ата – ... ...... ... ... ... физикалық жарақаттар
8. тұрмыстық қиыншылықтар
9. басқа қиыншылықтар
Көріп тұрғанымыздай отбасындағы коммуникативті қарым – ... бас ... ... ... ... ... – қатынас мәдениетін
қалыптастыру қажет.
Отбасылық конфликттерді шешуші тактикалары
1. жұбайылар бір бірін қолдап отыруы қажет
2. бір- ... ... ... ... ... ... қажет
3. отбасы мүшелерінің біреуі қателік жасаса, көңіл аудармауы тиіс
4. өткен ... ... еске ... ... ... қысымды дер кезінде таоқтату
6. конфликтті жағдайды туғызбау
7. жұбайылардың адалдығына сену
8. отбасында үнемі шыдамдылық, кең пейілділік қажет
9. ... ... тек ... ... назар айдару
Отбасы терапиясын өткізу
Отбасы кеңес беруінде «клиент» ретінде жеке тұлға емес, бүкіл отбасы ... ... бұл ... ... ... ... ... отбасылардың проблемасы қарым – ... ... ... ... - ... ... ... көптеген отбасыларда
жалғыз ата – ананың болуы. Қиыншылықтарды шешуде ... ... ... ... ... ... жаңа паййда болған
отбасына отбасына көмек беру, кризисті бастан ... ... ... беру немесе бала тәрбиелеу сұрақтарына жауап беру.
Отбасының ... ... ... ... ... ... кенеттен пайда болатын – бір мүшенің мерт ... ... шөп ... ... ... хроникалық - ұзаққа созылған конфликттер, қолайсыз тұрмыстық жағдай
3. өмірдегі кризистік периодтар – 3-7 жас ... және 17-25 ... ... 1- шісі ...... бұзылуы, шынайы мінездің
байқалуынан 2-шісі балалардың отбасынан бөлектенуі ... ... ... әкеледі, нәтижесі ... ... және ... ... ... бар. Ал ... ... және
практикасы әлі де жоқ. Отбасымен жұмыс жасайтын психолог өз ... ... ... ... ... ... жасайтын бірнеше бағыт
бар. Ал ... ... ең көп ... - ... және ... ... Отбасы тіршілік ету бастағаннан бері келе жатқан
проблемалар және проэкциялар. Бұл ... ... ... кө көңіл бөледі, яғни
өткен шақта шешілмеген қиыншылықтар қазіргі кездегі қиншылықтарға әсер
етеді. Психодинамикалық бағыттың ... ... ... ... отбасы ішілік проблемаға әкеліп соғады. Психологтың мідеті
тренер позициясына ұқсас, ол ... ... ... ... ... ... беру ... отбасылық бағыт. Жүйелік отбасылық терапевт жүмысы біріншіден,
адекватты емес ... ... шешу ... ... Бұл ... Дж. ... К. ... Л. Хоффман отбасы қиыншылықтары
продуктивті ... ... ... ... шақ ... ... пәні ... оның пәні - отбасы ұрылымы, ... ... және ... ... ... ... қолдана алатын сан техникалар бар.
Бұрынғы уақыттан келе жатқан кеңес беру формасы - ... ... ... 2 ... одан көп ... ... жұмыс жсауы –
котерапия деп аталады. Бұл техника консультация процесін ... жіне ... ... ... ... бүкіл отбасын жинағаны дұрыс ... ... көп ... ... ... ... түрде жұмыс жасайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Шнейдер Л.Б. «Психология семейных ... ... Н.М. ... ... ... Г.М. ... ... М.: Аспект Пресс, 2000.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«жұмыссыздық және оның түрлері.»7 бет
Ажырасу мәселесіне арналған әдебиеттерді талдау19 бет
Бастауыш сынып оқушыларындағы мәселелері бойынша ата-аналарға кеңес беру90 бет
Жанұяның тәрбиелік мүмкіндігінің диагностикасы4 бет
Жасөспірімдердің есірткі қолдануына қарсы кеңес берудің психологиялық маңыздылығы89 бет
Мектеп педагогикалық ұжымының оқушы отбасымен байланыс орнатудың психологиялық-педагогикалық негіздері50 бет
Отбасының тәрбиелік мумкіндігінің диагностикасы6 бет
Қазіргі отбасы жағдайының әлеуметтік-психологиялық аспектілері118 бет
Отбасы жағдайын әлеуметтік - психологиялық анықтау9 бет
"Әлеуметтік дезадаптацияның себептері."3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь