«Төл мацерациясы, этиологиясы және профилактикасы»

Нормативтік сілтемелер
Белгілер мен қысқартулар
Анықтамалар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1 Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.1Буаздықтың патологиялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.2Туудың және туғаннан кейінгі кезеңнің патологиялары ... ... ... ... ... ... ... ... .14
1.3Төл мацерациясы, этиологиясы және профилактикасы ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
3Техникалық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Ветеринарлық акушерлігі және гинекология - жыныстық процестердің, ұрықтандырудың буаздықтың, туудың, туғаннан кейінгі кезеңнің қалыпты жағдай және патологиялары, жаңа туған төл ауруларының, сондай-ақ бедеуліктің, қолдан ұрықтандырудың және эмбрионды көшіріп, қондыру мәселелері бойынша студенттерге теориялық біліммен қатар тәжірибе жүзінде үйрету.
Пәнді оқып үйрену студенттердің анатомия, генетика, гистология және эмбриология, физиология, биоорганикалық және биологиялық химия, ветеринарлық латын терминологиясы, мал азықтандыру, мал шаруашылығы патологиялық физиология, фармакология, микробиология және иммунология, вирусология, оперативті хирургия, ветеринарлық гигиена, клиникалық диагностикалау рентгенмен, жалпы және аумақты хирургия бойынша білім алуына негізделген.
Гинекологиялық ауруларға диагноз қою үшін міндетті түрде сарпайды, қынап кіре берісін, қынап, жатыр мойыны, жатыр тармақтары, түтіктері мен жұмыртқалықтарды зерттейді.
Сарпай мен қынап кіре берісін қолмен ұстап, ашып көреді. Қынапты зерттеу үшін қынап айнасын қолданады және оған жарық беретін қондырғы орнатады. Қынап, қынап кіреберісі мен шүртекейдің төңірегіне қарағанда оның кілегей қабығы ісінген қабығы ісінген бе, түсі өзгерген бе, құрғақ немесе ылғалды ма, жара, күлдіреуіктер, абцесстер, ұсақ түйіндер жоқ па, жиналған жалқаяқ бар ма, ауырсына ма, осының бәріне көңіл бөлу керек.
Аналық жыныс безінің көлемі, сыртқы пішіні, тығыздығы, температурасы, күлдіреуіктер немесе фолликулдің, сары дененің болуы, ісінуі, ұстағанда малдың ауырсынуы, жұмыртқалықтың әртүрлі физиологиялық немесе патологиялық жағдайларына байланысты өзгеріп отырады.
Мал шаруашылығын қарқындатудың бірден – бір дұрыс жолы – малды өз төлінен өсіру болып табылады. Бірақ, оған жыл сайынғы жүздеген мың аналық бас малдың қысыр қалуы үлкен зиянды әсерін тигізіп отыр.
Буаздық кезінде көбінесе мына төмендегі аурулар кездеседі: буаздықтың ісігі, буаз малдың жатып қалуы, невропатия, гепатопатия, эклампсия, остеомоляция, қынаптың түсуі, жатырдың қан кетуі, мезгілсіз толғақ, жатыр жарығы, жатырдың бұралуы, іш тастау, жатырдан тыс буаздық, т.с.с.
Буаз малдың ісінуі деп буаз малдың туар алдында бір ай шамасы бұрын артқы аяқтарында, құрсағының астыңғы жағында пайда болған ісіктерді айтады. Аурудың себептері біршама көп. Ең алдымен жемшөптің құнарсыздығы, жетіспеуі, буаз малдың күнделікті серуенге шықпауы, жүрек, бүйрек аурулары. Соның салдарынан қан айналу жүйесі әлсіреп, қан тамырларының ішкі қысымы артып,қанның сұйық бөлігі қан тамырларының сыртынана сүзіліп шығады. Көбінесе тері астылық ұлпаға сіңіп жинала береді де, үлкен болып жайылған ісіктерге айналады.
Бұл ісіктер ауырмайды, бармақпен басып көргенде терең шұңқырлар қалады. Мұндай мал тез шаршайды, ентігеді. Ісінген жерлері бір нәрсеге соғылып зақымданса тез іріңдеп кетеді. Мұндай ісіктер көбінесе мал туғаннан кейін 5-10 күннің ішінде өздігінен жазылып кетеді.
Малдың қысыр қалуы шаруашылыққа орасан зор экономикалық зиян келтіреді, ол негізінен алынуға тиісті төл басының кемуі мен сүттің 30-35% - ға төмендеп кетуінен құралады, одан басқа қысыр малды емдеуге, бағып – күтуіне, жем – шөпке кеткен шығын қосылады [1,3].
Курстық жұмыстың мақсаты - төл мацерациясы, этиологиясы және профилактикасы зерттеу.
1 Карпов, В.А. Акушерство и гинекология мелких домашних животных: учебник для вузов /Карпов, В.А. Москва, Росагропромиздат, 1990. - 104с.
2 Рудин И.И. Практикум по акушерству, гинекологии и искусственному осеменения сельскохозяйственных животных: учебник для вузов /И.И.Рудин, В.Р. Тарасов, И.Л. Якимчук / Москва, Колос, 1979. -127с.
3 Жоланов, М.Н. Мал акушерлігі және гинекологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / М.Н. Жоланов, К.У. Қойбағаров - Алматы 2005.-139б.
4 Жоланов, М.Н. Мал акушерлігі және гинекологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / М.Н. Жоланов, Қ.У. Қойбағаров, О.Т. Туребеков, М.Ә. Мадияров - Алматы 2005.-182б.
5 Кузнецов, В.И. Мал дәрігері анықтамалығы: / В.И. Кузнецов Москва, Колос, 1979. -123с.
6 Тұтқышбай, И.А. Жануарлар патологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Тұтқышбай, И.А, Сабекова Д.Ө./ Шымкент,
2009.-158б.
7 Студенцов, А.П. Ветеринарное акушерство и гинекология сельхоз. животных: учебное пособие для вузов / А.П.Студенцов. М:1970.-119с.
        
        Аннотация
пәнінен тақырыбына жазылған бұл курстық жұмыста аннотация, нормативтік сілтемелер, анықтамалар, қысқартылған сөздер, кіріспе, негізгі бөлім, ... ... ... ... ... ... ... және 1 кесте қамтылған. Курстық жұмыс 25 беттен тұрады.
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Белгілер мен ... ... ... бөлім ...........................................................................................................10
1.1Буаздықтың патологиялары.........................................................10
1.2Туудың және туғаннан кейінгі кезеңнің патологиялары.................................14
1.3Төл мацерациясы, этиологиясы және профилактикасы.................................19
2 Өзіндік зерттеу.........................................................................................................20
3Техникалық қауіпсіздік............................................................................................22
Қорытынды ................................................................................................................24
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды қолдануға сілтемелер жасалған:
МЖМБС 2.104 -2006 КҚБЖ (ЕСКД).Негізгі жазбалар.
МЖМБС 2.301 -68 КҚБЖ ... 2.601 -2006 КҚБЖ ... ... 2.304-81 КҚБЖ ... ... 2.701-84 КҚБЖ ... Схемалар. Түрлері мен типтері. Орындауға қойылатын жалпы талаптар.
МЖМБС 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД). Әріптік ... ... ... ... және ... министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Университеті
__________________________кафедрасы
___________________________________пәні бойынша
Курстық жұмыс
Пәні _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... ... ... аты - ... ... ...
Жұмыс ____________
бағасы
бағасына қорғалды
________2012ж.
Комиссия:
_______________
қолы,аты - жөні
_______________
қолы,аты - жөні
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты - жөні ... 2012 ... 7. 14 - 03 ... ... ... ... Мемлекеттік Университеті
______________________________кафедрасы
... ... ... ... ... ... _______________________________
(тегі,аты-жөні)
--------------------------------------------------------------------------------
Жұмыс тақырыбы ______________________________________________
--------------------------------------------------------------------------------
Бастапқы ... ... ... ... ... ... саны)
1
2
3
4
5
6
7
Әдебиет: 1.__________________________________________________________
2.__________________________________________________________
3._____________________________________________________________
Тапсырма берілген күні _________жұмысты қорғау күні________________
Жұмыс ... ... ... - жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған_______________________________
Ф. 7. 14 - 04
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы ... ... ... ... ... ... - жөні)
_______________2012ж.
Курстық жұмысты қорғау
Хаттамасы №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды: ... ... ... ... ... балл (60 мүмкіндіктен) _____, қорғау бағаланды (40 ... ... ... ... ... ... ... күні__________2012ж.
Белгілер мен қысқартулар
%- пайыз
мин- минут
Мг/кг-милиграмм/килограмм
Г/кг-грамм/килограмм
Кг-килограмм
Г-грамм
Мл/кг-милилитр/килограмм
Кіріспе
Ветеринарлық акушерлігі және гинекология - жыныстық процестердің, ұрықтандырудың буаздықтың, ... ... ... ... ... жағдай және патологиялары, жаңа туған төл ауруларының, сондай-ақ бедеуліктің, қолдан ұрықтандырудың және эмбрионды ... ... ... ... студенттерге теориялық біліммен қатар тәжірибе жүзінде үйрету.
Пәнді оқып үйрену студенттердің анатомия, генетика, ... және ... ... ... және ... ... ветеринарлық латын терминологиясы, мал азықтандыру, мал шаруашылығы патологиялық физиология, фармакология, микробиология және иммунология, вирусология, оперативті хирургия, ветеринарлық ... ... ... ... ... және ... ... бойынша білім алуына негізделген.
Гинекологиялық ауруларға диагноз қою үшін ... ... ... ... кіре ... қынап, жатыр мойыны, жатыр тармақтары, түтіктері мен жұмыртқалықтарды зерттейді.
Сарпай мен қынап кіре берісін қолмен ... ашып ... ... ... үшін ... ... қолданады және оған жарық беретін қондырғы орнатады. Қынап, қынап кіреберісі мен шүртекейдің төңірегіне қарағанда оның ... ... ... қабығы ісінген бе, түсі өзгерген бе, құрғақ немесе ылғалды ма, жара, күлдіреуіктер, ... ұсақ ... жоқ па, ... ... бар ма, ... ма, ... бәріне көңіл бөлу керек.
Аналық жыныс безінің көлемі, сыртқы пішіні, ... ... ... ... ... сары дененің болуы, ісінуі, ұстағанда малдың ауырсынуы, жұмыртқалықтың әртүрлі физиологиялық немесе патологиялық жағдайларына байланысты өзгеріп отырады.
Мал шаруашылығын қарқындатудың ... - бір ... жолы - ... өз ... ... болып табылады. Бірақ, оған жыл сайынғы жүздеген мың аналық бас ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Буаздық кезінде көбінесе мына төмендегі аурулар кездеседі: буаздықтың ісігі, буаз малдың жатып қалуы, невропатия, гепатопатия, эклампсия, остеомоляция, қынаптың ... ... қан ... ... ... ... жарығы, жатырдың бұралуы, іш тастау, жатырдан тыс буаздық, т.с.с.
Буаз малдың ісінуі деп буаз малдың туар алдында бір ай ... ... ... ... ... ... жағында пайда болған ісіктерді айтады. Аурудың себептері біршама көп. Ең ... ... ... ... буаз ... ... ... шықпауы, жүрек, бүйрек аурулары. Соның салдарынан қан айналу жүйесі әлсіреп, қан тамырларының ішкі ... ... ... бөлігі қан тамырларының сыртынана сүзіліп шығады. Көбінесе тері астылық ұлпаға сіңіп жинала береді де, үлкен болып ... ... ... ... ... ... ... көргенде терең шұңқырлар қалады. Мұндай мал тез ... ... ... ... бір ... соғылып зақымданса тез іріңдеп кетеді. Мұндай ісіктер көбінесе мал туғаннан кейін 5-10 күннің ... ... ... ... ... ... шаруашылыққа орасан зор экономикалық зиян келтіреді, ол негізінен алынуға тиісті төл ... ... мен ... 30-35% - ға ... ... құралады, одан басқа қысыр малды емдеуге, бағып - күтуіне, жем - шөпке ... ... ... [1,3].
Курстық жұмыстың мақсаты - төл мацерациясы, этиологиясы және профилактикасы зерттеу.
* Негізгі бөлім
1.1Буаздықтың ... ... ... организмінде өте күрделі өзгерістер туғызады. Әрбір органның қызметі ауырлап оған күш түсе бастайды, бұрынғы ескі ... ... Бағу ... ... нашар болса, мал буаздықты көтере алмай ауруға шалдығады.
Кейде, тіпті барлық жағдайы дұрыс бола тұрып та буаз мал ауруға ... Оның ... ... ... ... ... ... туғызады. Мұндай ауруларды буаздықтың токсикозы деп атайды.
Сөйтіп, ұрғашы малдың организмінде буаздық, туу және туғаннан ... ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Буаздық кезінде көбінесе мына төмендегі аурулар кездеседі: буаздықтың ісігі, буаз малдың жатып қалуы, невропатия, гепатопатия, эклампсия, остеомоляция, қынаптың түсуі, ... қан ... ... ... ... жарығы, жатырдың бұралуы, іш тастау, жатырдан тыс буаздық, т.с.с.
Буаз малдың ісінуі деп буаз малдың туар алдында бір ай шамасы ... ... ... ... ... ... пайда болған ісіктерді айтады. Аурудың себептері біршама көп. Ең алдымен жемшөптің құнарсыздығы, жетіспеуі, буаз ... ... ... ... ... бүйрек аурулары. Соның салдарынан қан айналу жүйесі әлсіреп, қан тамырларының ішкі қысымы артып,қанның сұйық бөлігі қан ... ... ... ... ... тері астылық ұлпаға сіңіп жинала береді де, үлкен болып жайылған ісіктерге айналады.
Бұл ісіктер ауырмайды, бармақпен басып көргенде терең шұңқырлар ... ... мал тез ... ентігеді. Ісінген жерлері бір нәрсеге соғылып зақымданса тез іріңдеп кетеді. Мұндай ісіктер ... мал ... ... 5-10 ... ... ... жазылып кетеді.
Буаздықтың ісігін туғанға дейін күнделікті уқалап, сылап сипайды, малды серуенге шығарады, сұйық азыққа азайтып сапалы пішенмен азықтандырады. Кейде ... ... ... 100-150 мл 10%- дық ... ... ... Буаз мал тууға 1.5-2 ай қалғанда аяғына тұра алмай жатып қалады. Ауру көбінесе сиырларда қыстың күндері кездеседі. ... ... ... әлі ... жоқ. Дегенмен малдың жемшөптен қысылуы, серуенге шықпауы, ... ... әсер етуі ... кезде сиыр жүргендн теңселгендігі байқалады, кейіннен жатып тұруы қиындап, бір жерден екінші жерге сүйретіліп жылжиды. Жемшөпке тәбеті ... дене ... да ... жағдайда. Туғанға дейін шыдаса, туғаннан кейін бір- екі аптаның ішінде тұрып кетуі ықтимал. Ал енді көп ... ... ... ... ... ... болып, жатқан жағы тесіліп, ақыры интоксикациядан немесе септицемиядан өледі ... аман ... қалу үшін ... оңай ... ... ... заттары, ақ заты көп азықтарды кіргізеді, олар балық майы, сәбіз, құрғақ көк пішен. ... ... жері ... ... ... Үсті ... жан ... уқалап, сүртіп 2-3 рет аударып тұрады. Венаға 100-150 мл хлорлы кальцийдің 10%-дық,200-300 мл глюкозаның 20%-дық ерітінділерін және ... ... ... ... Буаз ... ... ... соққы әсерінен жыртылып, жатыр пайда болған тесік арқылы тері астына ... ... Бұл ауру ... сиырларда, биеде, ешкіде кездеседі. Бір бүйірі немесе құрсағының астыңғы жағы бұлтиып шығып тұрады. Ұстап,түртіп көргенде ... ... ... суы, ... ... дене мүшелерін сеземіз. Уақыт өткен сайын жатыр тері астына ығысып,сыртынана қарағанда ісіктің көлемі ұлғая береді. Бірақ бұл потология төлдің өсіп, ... аса көп ... ... қоймайды. Малдың жалпы жағдайы да өзгермейді, тек туу ... мал ... туа ... көп ... төл ... өліп кетуі мүмкін.
Аурудың емдеу әдісі табылған жоқ, тек төлді туған кезінде тартып шығару керек, қажет болса кесарь ... ... ... көбінесе сиырларда кездеседі. Бұл потологияның мәні жатыр өз осьінен 180-3600-қа ... ... ... ... ... ... ... ұзара түседі де оны бекітіп ұстап тұрған шарбының әлі жетпей, мал құлағанда, арықтан қарғып өткенде жатыр оп оңай өз ... ... ... ... да ... ... жартысына ауған малды қуалап айдауға, биік қырдан төмен қарай түсіруге, тар есіктен сығылыстырып ... ... онша көп ... оның қан ... ... ... үзілмей аяғына дейін дұрыс жүре береді. Ал енді толығымен бір айналып түссе, онда ішіндегі төл тұншығып өледі ... ... ... ... ... ... жағдайы өзгермейді. Кейіннен түйнек болған сияқты мал ... ... ... ... ... ... шықпайды. Қынаптың кілегейлі қабығының қатпарлары жатырдың бұралған жағына ... ... ... ... қол ... жатырдың бұралып тұрғанын оңай анықтауға болады,оның бір жақ ... ... ... жағы бос ... 3600-қа бұралса, көп кешікпей ақ оның қабырғасында некроз басталады да жатыр қынаптан бөлініп түседі.
Бұралған жатырды қалпына келтіру үшін,тік ішек ... ... кері ... ... мүмкін болмаса малды тегіс жерге жығып оны арқасынан жатырдың бұралған ... ... ... қажет. Егер аталған әдіс нәтиже бермесе малдың артқы аяқтарын қоса байлап, 0.5-1 м ... іліп ... Мал ары бері ... ... ... ... ... Осы жоғары да аталған әдістер нәтиже бермесе кесарь операциясын жасайды.
Қынаптың айналып түсуі ... ... ... ... сиыр мен ... ... ... немесе ерте көктемде кездеседі. Жемшөптің жетіспеуінен ... ... ... ... ол ... ... қынаптың артындағы дәнекер тоқыма тозып,жоқ болады, оған қосымша құрсақ қуысындағы қынаптың босаңсыған қабырғасын сыртқа қарай ығысытырп шығара бастайды. Сөйтіп,қынап ... ... ... саңылауынан сыртқа шығып тұрады.
Алғашқы кезде қынап жартылай ғана түседі, тек үстіңгі қабырғасы ғана айналып,жұдырықтай болып, ... ... ... Сиыр ... түре ... ... ... қайтып орнына барып көрінбей қалады. Бірақ уақыт өткен сайын ауру одан сайын асқына береді де, қынаптың толық түсуіне айналады, ... ... ... да ... ... түскен бөлігі күнге кеуіп, жарылып топырақ, зәр нәжіспен ластанып қабынады, ісінеді, мал күйзеліске түседі. Қынаптың кілегейлі қабығы қарайып, шіріп өлі ... ... мал ... зәр ... ... Ауру ұзаққа созылса мал сепсистен, немесе басқа асқынуждан өліп кетуі мүмкін.
Емдеудің негізгі мақсаты: ... ... салу және ... ... етіп ... операция оңай болуы үшін сиырға бірінші құйрық омыртқасы тұсынан төменгі сакральді анестезия жасайды. Қынапты орнына ... соң, ... ... екі - үш жерден тігіп бекітіп қояды.
Аборттар.Буаздықтың мезгілінен ... ерте ... ... деп ... Аборт шаруашылыққа үлкен экономикалық зиян келтіреді: жоспар бойынша аламыз деп үміттеніп отырған төл алынбай ... ... ... ... жылқы жұмысқа жарамайды, азып тозып өліп қалуы мүмкін. Аборттың салдарынан мал ұзақ ... ... ... ... ... ... ұғым ... бір түрі ғана, аборттың нәтижесі әртүрлі. Атап айтқанда, төл ыдырап, сіңіп жоқ болып кетуі, төл құрғап, кеуіп, қатып қалуы, іріп ... өлі ... тірі ... жетілмей тууы мүмкін.
Іш тастау деп жетілмеген қызыл щақалақ өлі төлдің түсуін ... ... ... мал ... кездеседі.
Аборттың жіктелуі
1.Мезгіліне қарай: ерте болған аборт, кеш болған ... ... ... аборт
-жартылай аборт
-үйреншікті аборт
-жасырыне аборт (эмбриональді аборт)
3.Түріне қарай:
-жұқпайтын аборт
-жұқпалы аборт (індеттік, инвазиялық)
4.Ақырғы нәтижесіне ... ... ... ... ... ... ... бір айдың ішінде болған абортты ерте болған аборт, ал екінші жартысында, соңғы айларда болған абортта кеш болған аборт немесе шала туу деп те атай ... ... ... ... барлық төлі өліп қалса толық аборт,бір екеуі өліп өалғандары аман есен ай күніне жетіп туса жартылай аборт дейді.
Ұрғашы ... жыл ... ... ... бір ... ... іш тастап кетуін үйреншікті аборт дейді.
Буаздықтың ерте мезгілінде аборт болып төл ыдырап сіңіп кетіп,ешқандай клиникалық белгілері байқалмаса, оны ... ... ... ... болған малды, оның малын мұқият тексеру керек. Себебі, жұқпалы аборт басқа малға жұғып тез арада таралып кетуі мүмкін.
Шаруашылықта көбінесе жұқпайтын ... ... Оның ... ... буаз ... дұрыс азықтандырмау, бағып күтімінің нашарлығы, қорқып үркуі, ... ... ... улану, өкпе, жүрек, бауыр, жатыр аурулары мен төлдің даму ... ... т.с.с ... ... ... аборт деп жем шөптің жетіспеуінен, шіріген, көгерген жем шөпті жеп уланудан, аш қарынға мұз болып қатып қалған азық жеуден,салқын су ... ... А,Е,Д ... мен ақзаттар, көмірсулар, макро және микро элементтерінің жетіспеуінен, іш кептіретін, шық түскен, қырау тұрған көк ... ... ... ... ... ... ... деп мал сүзіскенде, тебіскенде, сүрініп құлағанда, тар қақпадан қысылып сығылып шыққанда,ұзақ жолға қуалап айдағанда,тік ішек ... ... ... немесе жұмыртқалықтағы сары денені езіп жібергенде, мал бір ... ... ... қорыққанда болған абортты айтады.
Жасырын аборт көбінесе рационның құнарсыздығынан ... ... ... төл қабықтарына індеттің түсуінен, уланудан болады. Кейде эндокриндік бездердің гармондарының жетіспеуінен де болады. Аборт болған мал қайтадан күйлейді.Тік ішек арқылы ... ... ... білінген белгілері байқалмайды.
Індеттік және инвазиялық аборт деп ... ... ... ... ... ... токсоплазмос ауруларынан болған абортты айтады. Диагнозды лабораторияда төлді,қағарын,қынап ішіндегі сұйықты тексеру арқылы қояды. Кампилобактериоз, трихомоноз болған сиырлардың ... ... ... төңірегінде ұсақ қызыл қоңыр түсті түйіндер болады.
Шала туған төл деп ... ... ... ерте ... ... ... Сиырда 7-8 айлығында туа береді. Егер төлдің үстіне түгелдей жүн шығып, ... ... ... ... онда ... аман алып ... ... үстіне құрғатып,жылы орап,жиі емізікпен жылы уыз беріп отыру керек.
Түсік деп үстінде жүні жоқ, өлі туған төлді айтады. Көп ... ... қай ... ... болғанын анықтау қажет болады. Оның негізгі принципі түсіктің ұзындығын, ... ... ... жүн шыққан жерлерін қарайды [2,3,4].
1.2Туудың және туғаннан кейінгі кезеңнің ... ... ... көмек көрсету. Малдың өздігінен туа алмау себебі толғақтың әлсіз болуынан, жатыр мойынның толық ашылмауынан, жамбас қуысының тарлығынан, сондай-ақ төлдің ... ... ... толғақ көбінесе буаз малдың күтімі нашарлап, арықтағанда қысты күні және ерте ... ... ... ... ... келе жатқан төлдің көрініп тұрған мүшелерінен ұстап алып, ... ... ... ... ... керек.
Кейде жатырдың өзін қынап арқылы немесе тік ішек арқылы қолмен жайлап сипап көргенде ... ... - ... күші ... ... жетіп, толғақ күшейеді.
Төлдің теріс келуі. Малдың буаз кезінде серуенге ... ... ... ... ... - төлдің басы бір жағына қайырылып қалады немесе алдынғы аяқтары бүгіліп қалады. Кейде төл жамбас қуысына көлденең ... ... не ... ... түсуі де мүмкін. Төлдің жатырда жамбас қуысында ... ... ... ... ... төлдің мүшелерін ұстап білу арқылы анықтайды.
Төлдің бүгіліп, қайырылып ... ... ... үшін ... ... немесе аударылып түскен төлді оңғару үшін оны ... ... ... ... ... түзетеді. Туа алмай жатқан малға көмек көрсеткенде мына төмендегі ережелерді сақтау керек:
1. Акушерлік көмек сол төлдейтін малдың жамбас сүйектерінің орналасу және ... дене ... ... ... ... ... көмектің мақсаты - енесі мен төлін бірдей қауіптен құтқару;
3. Төлді тек қана малдың күшенген кезінде тарту ... ... ... - ... ... мүшелерін жатырдың ішінде түзету керек. Ол үшін төлді жамбас қуысынан жатырға итеріп түсіреді;
5. Төлді жатырға итеріп түсіру оңай болу үшін ... ... литр ... ... жылы ерітіндісін қүяды;
6. Егер туа алмай жатқан малды аман алып қалуға мүмкіндік жоқ ... ... ... ... иісі ... креолин, лизол, фенол, йодоформ сияқты дезинфекциялық заттарды қолдануға болмайды;
7. Төлді жатырға итеріп түсірмес бұрын шығып тұрған ... ... ... ... ... алу ... Төлді тартып шығару мүмкіндігі болмаса тездетіп анасының құрсағы мен жатырын кесуге (кесарь тілігі) немесе ... ... ... ... ... ... ... көмек көрсетпес бұрын барлық қажетті аспаптарын қайнатып дайындап алады. Содан соң өзінің қолын жылы сумен сабындап жуады, ... ... ... соң ... ... ... ... Акушерлік көмек көрсеткенде жұмысты бітіргенге дейін қолды 2-3 рет қайталап майлауға тура келеді.
Туу патологиясы және тууға ... ... ... ... болатын нәрселер мына төмендегілер:
- малды азықтандыруда жіберген кемшіліктер шіріген, саңырау кұлақ өскеншөп, сабан, мұздап ... азық ... ... ... қора-қопсыда дұрысұстамау (тығыз жерде ұстау, тайғақ полда жату, серуендеу жасамаудан);
- аналық жыныс ... ... ... ... тар ... ... мойынының қысылып қалуынан, қынаптың тар болуынан,сыртқы жыныс тесігінің кішкене болуынан, төлдің дұрыс жатпауынан, оныңмүшелерінің ... ... ... ... ... ... жәрдем беруге дайындалу. Туудың бірінші белгісі пайда болғаннан бастап аналықтың сыртқы жыныс мүшелерінің екі артқы аяғының ... ... ... ... ... сабындап жуып дезинфекция жасайды (ерітінділермен жуады).
Акушер тырнағын тазалап алады, қолдарын тазалап сабындап жуады, спиртпен сүртеді. Қолда жара, тілінген жер болса ... ... ... ... не ... ... Мал туралы анамнез жинап туудың созылу себептерін анықтайды. Жыныс органдарды тексереді төлдің қалай жатқанын ... Одан соң ... ... ... кіріседі. Инструменттер қайнатылған (пастеризованно) болу керек. Жәрдем көрсетер алдында, барлық инструменттерді және ... ... ... ... Акушерлік инструменттер: ұрықты ұстау, артқа итеру және шығару үшін ... ... ... ... ... 2,5-3м ұзындықтағы) ұрықты фиксация жасау үшін және шығару үшін керек. Ол жіптен тұзақ ... ... ... ... ... тұзақ салушы мен клюктер жатады. Акушерлік ілгіштер ұрықты шығару үшін қажет. Ал Витта қысқашы шошқаның торайын, қозы ... ... алу үшін ... ... ... ашылмауы - оның негізгі себебі жатыр мойынының дұрыс ашылмауы, тарылуы ол қабынудан, жыртылған ... ... ... өсуі не басқа жаңа тканьның пайда болуы болады. Сондай-ақ қынаптың сыртқы жыныс еріндерінің (тесігі) тарылуы себепті болады. Оны ... ... ... ... керек. Мұндай жағдайда туу процесі тоқтайды. Жыныс мүшесінен төлдің аяқтары шығып ... ... ... ... туу процесі созылады. Мысалы; қынап тарылғанда, ұрық ... тек ... ... ал ... ... ... тарылса, аяқтары және бастың алдыңғы жағы, ауызы, еріні көрініп тұрады. Жолдары ашылмағанда майлы дәрі-дәрмек (шөп ... ... ... ... вазелин) қолданады. Болмаса өскен тканын (рубец) хирургиялық операция жасап алып тастау керек ... ... ... - жас ... малдарда сүйек сынғанда (орнына қайта келіп жазылғанда), рахитпен ауырғанда тағы ... ... ... ... жағдайда майлы дәрі-дәрмек кұйып, ұрықты акушерлік ... ... 2-3 адам ... беру ... ... ... алуға тырысу керек.
Ұрықтың (төлдің) үлкен болып өсіп кетуі - төлдің ірі болуы, ... ... ... дұрыс таңдап қашырмауынан болады. Мысалы: салмағы жоғары үлкен бұқамен, денесі кіші салмағы төмен кұнажынды қашырғанда, ондай бұқадан ірі бұзау туады, тағы ... ... ... ... дәрі-дәрмек кұйып шығып тұрған мүшелерге жіп салып, тартып алады. Егер одан болмаса кесар тілігін ... ... ... алу ... ... толғақ (потуги) - дегеніміз жатырдың етінің (пресс) нашар және қысқа жиырылуынан болады. Ол аналықты күтіп бағудағы кемшіліктен, дұрыс азықтандырмаудан болады. ... ... ... ... ... ... толғатуға шамасы келмей қалады. Мұндай жағдайда қол салып мүшелерден ұстап, жайлап тартып алуға болады. Оған ... онда ... ... ... ... (окситоцин, притрирун) салумен жәрдем береді.
Жиіленген толғақ - жыныс жолдары тар болғанда, ұрық дұрыс жатпағанда, үлкен төл болғанда болады. Ол ... ... еті ... ... жиырылып, демалыс (пауза) қысқа толғатумен немесе тоқтаусыз толғатумен, толғақпен сипаталады. Мұндай жағдайда тез акушерлік жәрдем көрсету ... ... ... арт ... ... ... ... Егер оған болмаса онда дәрі-дәрмек беру керек. Сиырға, ... 1л (2 ... арақ ... ... не етке ... салу ... ... тері астына морфий егу керек.
Туу жолдарының құрғап кетуі - ұрық айналасындағы ... ... ... ... ... ... кетуінен болады. Оның жарылуы жатыр мойыны әлі ашылмай жатқанда болса өте қауіпті, туу өте қиын ... ... үшін тез ... ... Туу ... ... жағу, сабынды су, шөп майын құю қажет. Одан соң қолды салып жакын жаткан мүшелерді жіптермен ... ... ... алу ... ... алып жатқанда аналықтың күшенуін күтіп соған сәйкес, тек күшенген кезде тарту арқылы тартып іске асыру қажет, әйпесе жатыр ... ... ... (уродства) - акушерлік практикада кейде ұрық кемістер (уродтар) кездеседі: егіз ... ... ... екі бас бір ... мойыны қайырылып қалуы т.б. Туу процесі кемістікте (уродствада) созылады. Оған акушерлік көмек қажет. Ондай ұрықты ... ... ... алу ... ... ... созылуы.
Туу процесінің созылуы мына төмендегі жағдайларда кездеседі: ұрықтың мүшелерінің дұрыс орналаспауы ... ... ... ... ... ... дұрыс жатпауы (көлденең, тік (вертикально), дұрыс позицияда ... ... ... ... ... ... емес ... әр түрлі
жағдайы (классификациясы)
Төлдің денесінің көлеміне жамбас қуысының сәйкес келмеуі
Төлдің шамадан тыс ... Төл ... тыс өсіп ... онда ол ... ... ... ... сәйкес келмейді.
Анықтау: Тексеруде төлдің орналасуының дұрыс емес екенін анықтайды, мүшелердің дұрыс жатқанын, жатпағанын және позициясын ... және ... ... үлкен емес екенін анықтап болып жәрдем беруге ... ... ... ... алу үшін ... 3-4 адам керек. Жақын жатқан мүшелерден ұстап, тұзақ салып, жыныс жолдарын вазелинмен, не шөп майымен майлайды. Төлдің алдымен бір ... одан ... ... ... ... ... керек. Бірінші иық буын белдеуін қалыпты жағдайға келтіру керек. Екінші қиын белдеу - ол жамбас белдеуі. Оны да ... ... ... ... Бір аяқты тартқанда, екінші аяқты ұстап тұрып (тұзақпен), сәл артқа жамбас қуысына қарай итеру керек.
Төлдің егіз болу жағдайы. Кейде ... ... егіз ... ... бір төлдің аяқтары шығып тұрады, екінші төлді іздеп тауып анықтайды. Оның аяқтарын не басын тауып, одан соң жәрдем беруге кіріседі.
Жәрдем ... Төл егіз ... бір төл ... ... төл ... ... Жәрдем беру кезінде екі төлдің аяқтарын шатастырмау керек. Ол үшін төлдің аяқтарын әртүрлі жіппен байлайды. Бірінші үстіндегі төлді суырып алып ... ... ... ... ... Бірінші төлді алған соң екінші төлді шығарады [3,5,6].
Ұрық мүшелерінің дұрыс орналаспауы
Бастың бір жаққа қайырылуы
Бас бір жаққа ... туу ... ... ... ... екі аяғы ... тұрады, табаны төмен қарап тұрады. Шығып тұрған аяқтың басы, екінші аяққа қарағанда қысқа, себебі бас сол аяққа қарап бұрылған. Төлдің ... ... білу ... беру: Шығып тұрған аяқтарға башпай сирақтарын жоғарғы жағына жіптен тұзақ салып жәрдемшіге ұстатады, одан соң клюкпен артқа ... ... ... ... ... түрде тұзақ салады.
Алдыңғы аяқтардың қайырылуы
Алдыңғы аяқтардың қайырылуы ... ... және иық ... ... Ол бір ... не екі жақты болуы да мүмкін.
Бір жақты ... біз тек ... ... бір аяқ пен ... ... ал иық ... ... онда тек бас қана көрінеді, ондайда иық буынынан сипап көреміз.
Жәрдем беру: шығып тұрған мүшелерге ... ... ... одан соң ... ... ... ... буын қайырылса қолмен сирақты, ал иық буыннан қайырылса иық ... ... ... ... қайырылуы
Артқы аяқтар жамбас, ортан жілік, асықты жілік және толарсақ буынынан қайырылуы мүмкін.
Жәрдем беру: егерде төл үлкен ... онда ... ... ... ... ... жіппен Зоака тұзағын салып, ортан жілік пен жамбас сүйегінің арасымен өткізіп 2 адам жаймен тартып алуға болады.
Төлдің жату позициясы
Төлдің жату ... ... ... арқасының аналықтың арқасына орналасу позициясы.
Дұрыс позиция - жоғарғы позиция - төлдін арқасы аналықтың арқасына паралель орналасуы.
Дұрыс емес позиция - жанымен және ... ... деп ... ... ... іш қуысының қабырғасына жанымен немесе одан төмен орналасуын айтамыз.
Төменгі позицияда қол ... ... ... ... ... ... табаны жоғары қараса онда төл баспен, ал тұяқтарының табаны ... ... төл ... ... ... сөз.
Төлдің дұрыс жатпауы жағдайлары
Төлдің дұрыс жатпауының төрт жағдайы бар:
1) Іш жақпен көлденең жатуы. Мұнда жыныс жолында ... төрт ... да ... тұрады, сипалағанда іштің қабырғасы сезіледі;
2) Ішпен тік ... ... ... төрт аяғы және басы ... ... тесігіне жақын жатады;
3) Арқамен келгенде тік жатуы. Мұндайда тексергенде жамбас тесігінің шыға берісінде төлдің арқасы бар ... ... ... ... ... жатуы. Мұнда жамбастың шығаберісінде төлдің арқасы білінеді.
Барлық төлдің дұрыс жатпауы жағдайларында туу созылады, қиындайды, ... бұл ... ... беру керек.
Жәрдем беру: ішпен көлденең және тік жатқан төлді бұл жағдайдан жамбаспен көлденең не баспен көлденең жағдайға келтіру керек, ... қай ... ... ... соны ... алу ... Ол үшін ... не алдыңғы аяққа және басқа тұзақ салады, одан соң клюктің жәрдемімен артқа итеріп, ... не ... ... ... ... ... келтірген соң оны жоғарғы позицияға келтіру қажет екенін ескеру керек.
Егер төлді қалыпты жағдайға келтіру өте қиын болса не мүмкін ... ... ... алып ... ... мүшелерін фетотомия және ампутация жасау
Фетатомия
Фетотомия (лат. фетус - төл, ұрық және грек. томе - кесу) - іштен төлді амалсыз ... оны ... ... алу. Фетотомия төлді шығарып алуға ешқандай мүмкіндік болмағанда қолданатын әдіс. Ол көбінесе сиырда, биеде, ал кейде ... ... ... және оны төл ... соң ... Егерде төл тірі болса, онда төлді өлтіру керек. Ол үшін төл ... ... онда ... күре ... егер жамбаспен келсе жамбас артериясын кесу керек.
Фетотомия ... үшін ... ... мен ... ... Фетотомия жасау үшін екі түрлі әдістер қолданылады. Тері асты ... және ашық ... Тері асты ... ... инструменттер, төлдің терісі мен еттің арасында, ал ашық әдісте инструменттер төл мен аналықтың жатыры арасында пайдаланылады.
Ампутация
Ампутация (лат. ампутатио - ... - ... ... ... ... ... оңайлату, сән сипат беру, туалмаған төлдің көлемін ... ... ... (жануарлардың, төлдің) белгілі мүшесін (аяғын, ісіп кеткен ... ... ... ... ... алып ... ... [2,3,6].
1.3Төл мацерациясы, этиологиясы және профилактикасы
Төл мацерациясы бұл түсіктен ... ... ... ... ... ... Ол көбінесе сиырларда, шошқада, қой және басқа да жануарларда сирек кездеседі. Мацерация мынадай жағдайда болуы мүмкін. Төл жатырда қалып қалса ... ... ... катаральды қабынуға алып келеді, төл ұлпасының қатысуымен жатырда шіріген микрофлорасы өтеді. Мацерация ферментті процесс болып табылады, төл ... ... ... төлдің жұмсақ ұлпасымен сарғыштау немесе ақ түспен арласуымен, жағымсыз иістің шығуымен сипатталады. Кей кездері мацерация ... ... ... ... ... ... нәтижесінде төл мацеро-мумифицирлі жағдайда жатыр қуысынан шығады.
Белгілері. Ауру басында езілуі, күшенуді және қынаптан қызыл ... және ... ... ... ... төлдің бөліктерін және оның сүйек бөліктерін бақылайды. ... ... ашық ... ... ... ... жатырдың үлкеюі, флюктуация және жатыр қуысына төлдің бөліктерінің бар болуы орын алады. ... сары дене ... ... ... ... бөліну немесе жатыр қуысында төлдің бөліктерін диагностикалайды.
Болжам.Төл мацерациясы барысында болжамы қиын, жиі ... ... ... және ... ... ... жиі өлімге ұшырамайды.
Емі. Сиыр мен биеде тері астына 12 сағат арасында екіжақты 1% синестрол ерітіндісін 5 мл мөлшерде ... ... ... ... ... мойнын ыстық сумен (45°С) 30-35 мин аралығында шаяды, сосын жатыр мойнын қолмен қысып көреді. ... ... ... ... жібереді, жатырдан төл сүйектерін шығарады. Бұдан кейін пенициллин және ... ... 500 мың ЕД етіп ... ... 100-200 мл ... ... ... ерітіндісін жібереді. Дене температурасы жоғарылағанда бұлшықет ішіне пенициллин және стрептомицин (500-600мың ЕД) ... ... ... ... ... жұмысты орындау барысында төл мацерациясының этиологиясын және профилактикасын зерттедім.
Кесте ... ... мен ... ... ... ... ...
Емі
Этиологиясы
Төл мацерациясы
Ауру басында езілуі, күшенуді және ... ... ... және ... ... ... ... төлдің бөліктерін және оның сүйек
бөліктерін бақылайды. Жатыр
мойны ашық болады. Ректальды тексеру барысында жатырдың ... ... және ... қуысына төлдің бөліктерінің бар болуы орын алады.
Жұмыртқалықта сары дене
жиналады.
Төлдің мацерациясын жатырдан бөліну немесе ... ... ... ... ... мен ... тері астына
12 сағат арасында екіжақты
1% синестрол ерітіндісін
5 мл мөлшерде енгізеді.
Одан кейін қынаптық бөлік жатыр мойнын ыстық сумен (45°С) 30-35 мин ... ... ... ... ... қолмен қысып
көреді.Жатыр қуысына
майлы эмульсияны жібереді, жатырдан төл сүйектерін шығарады. Бұдан кейін ... және ... ...
500 мың ЕД етіп ... ... 100-200 мл ... хлоридінің изотониялық ерітіндісін жібереді. Дене температурасы
жоғарылағанда бұлшықет ішіне пенициллин және стрептомицин (500-600мың ЕД) енгізеді.
Төл мацерациясы бұл түсіктен ... ... ... ... ... ... Ол ... сиырларда,
шошқада, қой
және басқа да жануарларда
сирек кездеседі. Мацерация мынадай жағдайда болуы мүмкін. Төл ... ... ... катаральды немесе іріңді катаральды қабынуға алып келеді, төл ұлпасының қатысуымен ... ... ... өтеді. Мацерация ферментті процесс болып табылады, төл қабықтарымен ілесетін, ... ... ... ... сарғыштау немесе ақ түспен арласуымен, жағымсыз иістің шығуымен сипатталады. Кей ... ... ... ... ... ... ... тоқталады, нәтижесінде төл мацеро-мумифицирлі жағдайда жатыр қуысынан шығады.
3Техникалық ... ... - ... ... ... ... ... тазалық болуына, санитарлық тазалық бөлімінің құрылуы, жеке бастың гигиенасы мен ... ... мен ... ерітінділерімен қамтамасыз етілуі қажет.
Фермаға, барлық мал қора- жайларына, алаңдарға, сауын орындарына, су ішетін және мал ... ... сол ... ... барлық қондырғылары мен мүліктеріне үнемі зарарсыздандыру шараларын жүргізу қажет. Зарарсыздандыру мақсатында 4% - дық ... ... 700С ... ... 1% - дық этафор ерітінділері қолданылса өте жоғары нәтиже береді.
Жұқпалы аурумен ауырған малдарды оқшаулау, індеттің таралмауына қарсы қолданылатын ... ... ... ... ... Осы ... ветеринариялық емдеу мекемелерінде, шаруашылықтарда жұқпалы ауруларға күдікті және инфекциялық ауруларға шалдыққан малдар үшін ... ... ... ... ұйымдастырылуы қажет.
Инфекциялық бөлім ветеринариялық емдеу мекемелерінде арнайы ұйымдастырылуы қажет. Оған кіріп-шығатын арнайы жеке есіктер бөлек болады. Есіктерде арнайы дезинфекциялық төсеніштер ... ... жеке қо ... сабынмен, дезинфекциялық ерітіндімен, құралдарды стерильдеуге арналған жабдықтармен қамтамасыз етіледі.
Ауру малды қабылдағаннан кейін қолданылған құрал-жабдықтар 15 минут қайнатылады. Егер мал ... ... ... ... ... ... дезинфекцияланады. Оқшауханаға кіргізер алдында, малдың тұяғы жуылып, тазаланады. Ауруға қойылған диагноз бойынша қайшылықтар болмаса, мал сабынмен жуылып, дезинфекцияланады. Ауру малды ... ... ... ... ... ... ... т.б. жабдықтарды үнемі ауыстырып отыруы тиіс, мүмкіншілік ... ... ... ... ... - ... ауруға шалдыққан малды тұрақты емдеуге арналған орын. Ветеринариялық заңдылықтарға сәйкес оны малдәрігерлік емдеу мекемелерінде, ... ... ауру ... ... және ... азықты қоятын арнайы орындар болуы тиіс. Ондағы мал серуенге шығарылмайды. Оқшауханада жүкті ... ... ... ... ... ... ... тиым салынады. Ауру малмен жұмыс істейтін санитарлар жұқпалы аурулармен ауырған малдармен жұмыс істеуу ережелері жайында ... ... ... ... мен ветеринариялық клиникалардың инфекциялық бөлімдерінде су және малдың сұйық қиы ... ... ... ... ... ... ... әкпен немесе басқа да дезинфектанттармен), тек сонан кейін ғана жалпы құбырға жіберілуі шарт. ... ... ... әрбір жұмысшы ерекше қорғаныс киімімен қорғалуы тиіс, оған комбинезон-шлем, және қағаз мақта матадан қышқылға төзімді болатын ... ... ... Оның құрамына, резеңке қолғап, резеңке етік немесе қорғаныс көзілдірік ... ... ... ... үшін шаңға қарсы респираторлар қолданады. Оның маркасы Ф-62ш ( шм ), д-2к, және . ... ... жеке ... ... ... керек: тағам қабылдауға, темекі шегуге, ішуге болмайды. Препаратпен жұмыс істеу тәулігіне алты ... ... ... ... ... және де ... қабылдау үстінде, арнайы киімді қол мен бетті жуып, ... шаю ... ... ... ... ... аяқталғаннан кейін, мынадай үлгі бойынша шешу керек: қолдан шешпей тұрып, резеңке ... ... ... залалсыздандырғыш ерітіндімен шаяды, қорғаныс көзілдірігін, респиратор етік пен комбинизонды қайта залалсыздандыратын ... ... ... ... ғана ... ... киімді және индивидуалды қорғаныс құралдарын арнайы бөлмеде индивидуалды шкафта сақтау ... Үйге алып ... үйде ... ... ... ... Арнайы киім ластану түріне қарай ... ... 6 рет ... ... ... оны 2% сабынды содалы ерітіндіде 6 сағат көлемінде жібітеді. Бұдан кейін 2-3 рет ... 2% ... ... ерітіндіде жуады, кейін жақсылап шайып, ыстық жылы суға кезегімен шаяды.
Препараттардың теріге және ... ... ... ... суық ... ... ... сумен жуып, дәрігерге қаралу керек.
Препарат көзге түскен жағдайда, оны сумен жуып немесе абайлап тампонмен ... Егер ... ауыз ... ... ... ... бірнеше стакан су беру, таңдай басу арқылы құстыру керек. Құсқаннан кейін жарты стакан суға екі - үш ас ... ... ... (таблетка түрінде), тұзды жарты стакан суға ерітіп береміз.
Тыныс алуы қиындағанда нашатырлық спирт ... ... алу ... ... ... ... ... Алғашқы медициналық көмек көрсету үшін пестицидпен жұмыс жасайтын орында үй ... ... ... оны ... жұмсалуына қарай толтырылып тұруы қажет.
Препаратты жабық заводте, қыздырушы құралдарынан, ашық ... ... ... ... 1- ші заводтан 2-ші заводқа ... ... тиым ... ... ... қара ... ... болуы тиіс және келесі нұсқаулар: препараттың аты, оның құрамындағы әсер етуші заттар ( % ), шығарушы завод аты, ... ... ... ... ... ... ... туу патологиясына көптеген факторлар себеп болады.
Атап айтқанда, малды азықтандыруда жіберген кемшіліктер шіріген, саңырау кұлақ ... шөп, ... ... ... азық ... ... малды қора-қопсыда дұрыс ұстамау (тығыз жерде ұстау, тайғақ полда жату, серуендеу жасамаудан); аналық жыныс ... ... ... ... тар болуынан, жатыр мойынының қысылып қалуынан, қынаптың тар болуынан, сыртқы жыныс тесігінің кішкене болуынан, төлдің дұрыс жатпауынан, оның мүшелерінің дұрыс ... ... ... ... болады. Туудың бірінші белгісі пайда болғаннан бастап аналықтың сыртқы ... ... екі ... аяғының арасын, жамбасты (құйрықты байлап қояды) сабындап жуып дезинфекция жасайды (ерітінділермен жуады). Акушер тырнағын тазалап алады, қолдарын тазалап ... ... ... ... ... ... ... жер болса йодпен сүртіп, коллойдпен жабыстырады. Вазелин не ланолин ... Мал ... ... ... ... ... ... анықтайды. Жыныс органдарды тексереді төлдің қалай жатқанын анықтайды. Одан соң акушерлік жәрдем беруге кіріседі. ... ... ... болу керек. Жәрдем көрсетер алдында, барлық инструменттерді және жіптерді дезинфекциялық ерітінділерге салады. ... ... ... ұстау, артқа итеру және шығару үшін керек. Акушерлік жіптер (0,5-0,7см жуандықтағы, 2,5-3м ұзындықтағы) ұрықты фиксация жасау үшін және ... үшін ... Ол ... ... ... ... ... салады. Оларға тұзақ салушы мен клюктер жатады. Акушерлік ілгіштер ұрықты шығару үшін қажет. Ал Витта қысқашы шошқаның торайын, қозы ... ... алу үшін ... Жыныс жолдарының дұрыс ашылмауы - оның негізгі себебі жатыр мойынының дұрыс ашылмауы, ... ол ... ... ... ... тканьнің өсуі не басқа жаңа тканьның пайда болуы болады. Сондай-ақ қынаптың сыртқы жыныс ... ... ... ... ... Оны ... тексеру жүргізіп анықтау керек. Мұндай жағдайда туу процесі тоқтайды. Жыныс мүшесінен төлдің аяқтары шығып тұрады, басқа мүшелер ... туу ... ... ... ... ... ұрық ... тек аяқтары көрінеді, ал жыныс еріндері (вульва) тарылса, аяқтары және бастың алдыңғы жағы, ауызы, еріні ... ... ... ... ... ... (шөп ... балық майы, сабын, вазелин) қолданады. Болмаса өскен тканын (рубец) хирургиялық операция жасап алып тастау керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Карпов, В.А. ... и ... ... ... ... ... для ... /Карпов, В.А. Москва, Росагропромиздат, 1990. - 104с.
2 Рудин И.И. Практикум по акушерству, гинекологии и искусственному осеменения сельскохозяйственных животных: ... для ... ... В.Р. ... И.Л. ... / ... Колос, 1979. -127с.
3 Жоланов, М.Н. Мал акушерлігі және гинекологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / М.Н. ... К.У. ... - ... 2005.-139б.
4 Жоланов, М.Н. Мал акушерлігі және гинекологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / М.Н. ... Қ.У. ... О.Т. ... М.Ә. ... - ... ...
5 ... В.И. Мал дәрігері анықтамалығы: / В.И. Кузнецов Москва, Колос, 1979. ... ... И.А. ... ... оқу ... ... оқу ... үшін /Тұтқышбай, И.А, Сабекова Д.Ө./ Шымкент,2009.-158б.
7 ... А.П. ... ... и гинекология сельхоз. животных: учебное пособие для вузов / А.П.Студенцов. ... ... - ... ... ... ... ұлпалардың жұмсарып, сұйылуы.
Мумификация - жатырдағы өлі төлдің кеуіп қалуы
Жатырдың іріңді қабынуы - пиометрия
Жатыр инволюциясы - ... ... ... ... ... ... ... заттар сулы болса - гидрометрия
Жатырдың ішіндегі заттар кілегей секілді болса - жатырдың кілегейлі ... - ... ... ... ... - ... ... семуі - қысыр кәрі малда гормон шығаратын органдарының әсері бұзылуының салдарынан ... ... - ... ... - қынап кіре берісінің қабынуы
Ампутация (лат. ампутатио - кесу)
Фетотомия (лат. фетус - төл, ұрық және грек. томе - кесу) - ... ... ... ... оны ... ... алу.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұрмыстық зорлық-зомбылық профилактикасы туралы Қазақстан Республикасының заңы12 бет
Асқазан-ішек ауруларының профилактикасы5 бет
Буаздық кезіндегі остеодистрофия, профилактикасы37 бет
Жүрек қан тамырлардың ақаулары және оны емдеу профилактикасы26 бет
Иттердің гастриті, емі және профилактикасы48 бет
Мүйізді ірі қаралардағы желінсау ауруының этиологиясы37 бет
Стрес этиологиясы.Классификациясы. Қабыну,ісіну механизімі6 бет
Стреске анықтама, этиологиясы,кезеңдері,жіктелуі. Домбығу. Домбығу этиологиясы3 бет
Стресс этиологиясы жіктелуі даму механизмі патогенезі. Қабыну4 бет
Стресс.Этиологиясы,жіктелуі,кезеңдері, даму механизмі және патогенезі5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь