Арбитраждық процесс

1.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.Бірінші бөлім
1.Арбитраждық процесс және дау.дамайды шешудің тәсілдері ... ... ... ... ... ... .
2.Арбитраждық және сот процесінің бірінің тандалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.Дауды шешудің баламалық жолы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.Арбитраждық процестің негізгі элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..


3.Екінші бөлім
1.Арбитраждық келісім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.Арбитраждық процесс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.Дау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
6.ЮНСИТРАЛ Арбитраждық Регламенті және Үлгілік Заң ... ... ... ... ... ... ... ... ..

4.Үшінші бөлім
1.Тұрақты жұмыс істейтін арбитраж ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.Арбитраждық келісімнің орындалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.Арбитраждық соттың тағайындалуы.Арбитрлер саны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Саудагердің кәсібі әлемдегі ең байырғы кәсіп болмаса да, олар өркениет пайда болған кезден бастап халықаралық саудамен айналысты. Ассириялықтар көне египеттіктермен, қытайлар Индия, Греция жөне Рим халықтарымен сауда жүргізді. Сол кезде олар әрине көп жағдайда саудаға қатысты дау-дамайды шешумен де айналысты.
Халықаралық саудаға кем дегенде бір шетелдік қатысқандықтан және ксенофобия немесе басқа халықтарға көз алартып қарау замандар бойы адамзатпен бірге жасасып келе жатқандықтан, бір тарап екінші бір тараптың соттарына көбінесе сенімсіздікпен қарады. Ол ол ма, (бір мемлекеттің азаматтарының арасында туған дау-дамайды қарады деген мағынада) судьялар мен соттардың кебінесе ішкі дау-дамайларды шешуден қолы босамай қалды. Осының нәтижесінде тараптар дау-дамайға қатысатын елге сыйлы адамдарды тағайындап алатын болды, олар ел арасындағы дау-дамайды шешетін төрелік сот ретінде іс-әрекет жасады. Бір өкініштісі сол тағайындалып алған адам әрдайым міндетіне сай мінез көрсетпеді. Грек мифологиясы Троян принці Паристы мысал ретінде алға тартады: одан Гера, Афина, Афродита деген әйел құдайлардың қайсысы ең сұлуы екенін айтып беруді сұрағанда, мәселенің мәнін әділ бағалай алмаған ол Афродитадан күндей сұлу принцесса Еленаны ұрлап әкетуге көмектесемін деп пара алады, ақыр аяғында осының бәрі Троян соғысының тұтануына алып келеді. Төрелік соттың шешімдерін орындауда да қиындықтар болып жатты. Төрелік сот елге танымалдығын ұстап тұру үшін ғасырлар бойы жұрттың көңілінен шыға білді және өз өнерін жетілдіре түсті, соның арқасында ол бүгін халықаралық коммерциялық дау-дамайды шешудің кеңінен қолданылатын және тиімді құралы болып отыр.
Қазіргі арбитраж дегеніміз не? Арбитраж жалпы түсінік бойынша тараптардың қазіргі болуы мүмкін дау-дамай жөнінде оны шешуді бір немесе бірнеше арбитрден тұратын сот алқасына беру туралы келісімнен басталатын жабық сот тергеуі деуге болады. Сот алқасын тараптар тікелей таңдап алады немесе олар солардың атынан таңдап алынады, олар арбитраж өткізудің сот алқасы бекітуге тиісті тәсілін белгілей алады, сот алқасы шығарған шешім езгертілмейді және ол тараптар үшін заң жүзінде міндетті болып табылады, бірақ бүл шешім тараптар үсынған дәлелдерге және дәйектерге сәйкес қабылдануға тиіс. Арбитраж кабылдаған заңды шешімді соттар мойындайды және орындайды.Әрбір арбитраждық процестен осы элементтер табылғанымен, арбитраж бір текті нәрсе емес. Әрбір арбитраждық сот процесінің табиғаты проблеманың мәніне байланысты, дау-дамайдың ауқымы мен сипатына, дау-дамайға қатысатын тараптардың жағдайына және шыққан жеріне байланысты.
1.Халықаралық комерциялық арбитраж./Практикалық құрал/авторы:Марк Хьюлит-Джеймс,Николас Гоулд.
Ағыл.тіл.ауд. М.Ә.Төреханова-Алматы:Аян әдет,1999 ж.
        
        Жоспар
1.Кіріспе...................................................................
............................................................................
...............
2.Бірінші бөлім
1.Арбитраждық ... және ... ... және сот ... ... ... ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ең ... кәсіп болмаса да, олар ... ... ... бастап халықаралық саудамен айналысты. Ассириялықтар
көне египеттіктермен, қытайлар Индия, ... жөне Рим ... ... Сол ... олар ... көп ... саудаға қатысты дау-дамайды
шешумен де айналысты.
Халықаралық саудаға кем дегенде бір ... ... ... ... ... ... көз ... қарау замандар бойы
адамзатпен ... ... келе ... бір ... ... бір ... көбінесе сенімсіздікпен қарады. Ол ол ма, (бір мемлекеттің
азаматтарының арасында туған дау-дамайды ... ... ... ... соттардың кебінесе ішкі дау-дамайларды шешуден қолы ... ... ... тараптар дау-дамайға қатысатын елге сыйлы ... ... ... олар ел арасындағы дау-дамайды шешетін төрелік сот
ретінде іс-әрекет жасады. Бір өкініштісі сол тағайындалып алған ... ... сай ... ... Грек ... Троян принці
Паристы мысал ретінде алға тартады: одан Гера, Афина, Афродита деген әйел
құдайлардың қайсысы ең сұлуы ... ... ... ... ... ... бағалай алмаған ол Афродитадан күндей сұлу принцесса Еленаны ... ... деп пара ... ақыр ... ... бәрі Троян
соғысының тұтануына алып келеді. Төрелік ... ... ... ... ... жатты. Төрелік сот елге танымалдығын ұстап тұру үшін
ғасырлар бойы жұрттың көңілінен шыға ... және өз ... ... ... арқасында ол бүгін халықаралық коммерциялық ... ... ... және ... ... ... отыр.
Қазіргі арбитраж дегеніміз не? Арбитраж жалпы түсінік бойынша тараптардың
қазіргі болуы мүмкін дау-дамай ... оны ... бір ... ... ... сот алқасына беру туралы келісімнен басталатын жабық сот
тергеуі деуге болады. Сот алқасын тараптар тікелей таңдап алады немесе ... ... ... ... олар ... ... сот ... бекітуге
тиісті тәсілін белгілей алады, сот алқасы шығарған шешім езгертілмейді және
ол ... үшін заң ... ... ... ... ... бүл шешім
тараптар үсынған дәлелдерге және ... ... ... ... ... ... шешімді соттар мойындайды және орындайды.Әрбір
арбитраждық процестен осы элементтер табылғанымен, арбитраж бір текті ... ... ... сот ... ... ... мәніне
байланысты, дау-дамайдың ауқымы мен сипатына, ... ... ... және ... ... ... Коммунальдық қызмет
көрсететін кейбір компаниялар және ... ... ... ... шешу үшін ... ... ... түрін
қолданады. Әдетте коммерсанттар шыққан дау-дамайды қандай да бір сауда
ассоцациасында қалыптасқан нақты ... ... ... ... (сол
ережелер „карап тауып алу" деп аталатын тіпті ерепейсіз рәсімдерді қамтиды,
олардың айналып ... ... - ... ... ... ... ... айналысатын арбитраждың өзінің ұзақтығымен және
күрделілігімен аты ... ... ... ... ... ... туады. Осы рефераттың негізгі мақсаты халықаралық коммерциялық
арбитраждың ең маңызды аспектілері туралы жалпы мағлұмат беру. ... ... ... сөз жоқ ең ... ... ретінде
беруге болады. Арбитраждық келісімдердің ... мәні ... ... ... ... қолданылуында, қиындық осыдан туады,
соның нәтижесінде арбитраждық келісім кейін болатын арбитраждық ... ете ... ... жалпы мағлұмат бергеннен гөрі арбитраждық
келісімнің егжей-тегжейін зерттеу ... ... - ... ... мен ... ... басты назар
аудару, солар дұрыс берілсе, өте кәсіби жоғары арбитраждық ... ... ... ... ... ... процесс және дау-дамайды шешудің тәсілдері
Дауды өзара келісіп шеше алмайтын, дауға қатысатын тараптардың ... ... әдіс бар, олар ... солардың көмегімен шеше алады. Жоғарыда
көрсетілгендей істің сотта және арбитражда ... ... ... Дауды
шешудің баламалық жолы да қолданылады, ол ... ... ... ... ... ... белгілі.
Арбитраждық келісім жасайын ба, әлде жасамайын ба деп ойға шомған кезде
ғана ... ... ... ... ... арбитраждың талқылауы басталу керек
болғанда да, осы тәсілдер ойда тұруға тиіс.
Арбитраждық келісім жасалғанға дейін осы ... ... ... ... ... ... Ал дау шығып кеткеннен кейін, екінің бірін тандау
туралы ойлап та керегі жоқ. ... ... ... ... шартқа
арбитраждық келісім кірмеген күннің өзінде, тараптар екі арада туған дауды
(мәселен дау екі ... ... дал ... арбитражда қарау жолымен
шешілгені жөн деген келісімге келе алады. Мұндай жағдайда тараптардың дауды
әлі де арбитраждық ... ... ... ... ... мүмкіндігі болды
және арбитраждық келісім жасағаннан кейін, ... ... ... ... ... және сот ... ... тандалуы
Судьяның немесе арбитрдің нақты дауды ... ... ... ... болатыны айдан анық, дегенмен оның солай ... ... ... не ... ... ... ... не тараптар дау туғанға
дейін ... дау ... ... дау ... ... ... берілуге
тиіс екендігі жайында өзара келісімге келе алады.Тараптардың қолында дауды
арбитраждық жолмен қарау ... ... ... ... ... тұрған
жағдайда, көптеген мемлекеттердің соттары арбитраждық келісімді орындайды
да, арбитраждық келісімге қайшы келетін сот тергеуін тоқтата ... ... ... жалғасуына кедергі жасайды).Жоғарыда аталған рәсім 1958
жылғы ... ... ... осындай сот болып ... ... II ... ... әрдайым сақталуға тиіс. Осындай
маңызды мәселе былайша сипатталуға тиіс:
(а) Төрелік ... ... ... үшін ... ... өтінішпен аз
барып жүрген жоқ, сондықтан үлттық соттарға:
(1) арбитрді тағайындауға және ... ... ... ... ... даулы меншікті дау кезінде қорғайтын тыйым салған шешімін
шығару үшін;
(3) үшінші тараптың қүжаттар тапсыруын немесе іс тыңдалғанда ... ... ... ету ... ... шығарған шешімді орындауға көмектесу үшін өтінііппен ... ... осы ... бір де бірі ... ... ... ... шешімін қабылдауға қатысуына мүмкіндік бермейді.
(б) Арбитраждық процесте жеңілген тарап істі ... ... ... ... ... ... тарап шешім орындалатын елдің сотында
шешімімен орындалуына кедергі жасағысы келсе, ... ... ... дау айта ... ... оның ... ... күшіне
күмән келтіре алады). Бұл тарап мынадай талап қойып, ... ... бара ... ... ... ... ... ережелерге (арбитрдің
есімі, қойған қолы, датасы және тағы басқасы жөніндегі ережелер)
сөйкес келмегендіктен, ... ... ... деп ... ... ... іс ... немесе заң жүзінде елеулі қате
болғандықтан, оны ... ... ... ... сотқа арызбен бара
алады. Жергілікті заңдардың ережелеріне байланысты және оның ішінде
жергілікті заң жалпы алғанда арбитраждық ... ... ... қарайтындығына қарай, сот арбитраждық шешімді шешімнің даулы
жағы өзгертілуге, жарамсыз деп ... ... ... жағдайларда
арбитрдің шешімінің езі іс жүзінде өзгертілуге тиіс екендігін керсете
отырып, арбитрге қайтара (яғни қайтарып жібере) ... ... ... ... ... ... шығаруға жеткілікті
өкілеттігі болмағандықтан және жеңілген тарапқа істі қарау кезінде іс
жөнінде өзінің негіздемесін ұсынуға жеткілікті мүмкіндік
берілмегендіктен немесе шешімді орындау ... ... ... арбитрдің шешімін орындамау жөнінде сотқа арызбен бара
алады.
Даудың мән-жайы ... ... ... тараптар орындауға міндетті
шешімді сот шығарған жағдайда ... ... ... ... сирек
кездесетін жағдай. Арбитр шешім шығарып қойғаннан кейін ғана сот осылай ... ... ... ету ... келіп жатса).
(с) Олар жасасқан шарт негізінде туған белгілі бір дауларды арбитражға
беру жөнінде тараптар келісуі де мүмкін. Басқа бір ... ... ... ... мұндай жағдайда соттар мен арбитраждың солардың қарауына
берілген нақты оқиғаларға қатысты құқықтық билігі соларға ... қала ... ... ... ... жасауға ризашылық
берілмейді, егер шарт мұқият жасалмаса, онда бұл ... ... ... ... ... ... ... шығып кетуге негіз
болады.
Нақты мемлекеттің немесе арбитраждың соттарды таңдауы толық мәнді таңдау
болмайды. (Қазіргі ... ... ... ... шығу ... шыққан жері, қүкықтық билікке ие бола алатын сот, активтердің
орналасуы ескерілуге тиісті көп ... ... ... ... істеуге
болатын ең дұрыс нәрсе - арбитраждық тергеудің араласуы керек ... ... деп ... ... ... жағдайларға карау.
Халықаралық коммерциялық дауды төрелік сот карайды:
(а) егер дауды қай соттың карауға тиістігі ... ... ... ... ... біреуі дауды қарау жөніндегі өкілеттікке ие бола
алатын соттар талқылауды (ұйымдастырушылық ... тағы ... ... ... ... лайықты немесе ыңғайлы деңгейді
жүзеге асыра алмайды деп ... ... сот ... ... ... ... ... қатысты қауіп болуы мүмкін.
Тараптардың бірі ... ... өтіп ... ... ... ... ... өзін еркін сезіне алмауы мүмкін.
(б) егер соттар берілген материалдар мен дәлелдердің сот ісін жүргізу
тіліне аударылуын қоймай ... ... ол тіл ... ... ... хат-
хабар алмасқан тіл емес, тараптардың біреуі үшін шет тілі болып табылса,
көпшілігі ... ... да. ... ... тараптар әр тілді
мемлекеттерден, мысалы ... және Чад ... ... ... ... ... ... талқылауы тараптар үшін (ағылшын тілі секілді)
түсінікті және іскерлік қатынастар жасалған ... ... ... ... алады.
(с) егер дау жауап беруші тараптың активтерінің көпшілігі болмайтын елде
шешілуге тиіс ... Сот ... және ... ... осы
шешімдер шығарылмаған елдерде танылады немесе ... ... 1958 ... ... ... белгілеген шетелдік
арбитраждық шешімдерді тану ... ... ... ... 1968 ... Қүқықтық билік пен ... ... ... ... ... ... Конвенциясына мүше
мемлекеттер екендігін қоспағанда) сот шешімдерін тану немесе ... ... ... ... ... географиялық
қолдану аясы әлдеқайда көлемді.
(д) егер тараптар арадағы дау-дамайды жария еткісі келмесе.
Кейбір елдердің соттарының рәсімдерді оңайлатуға және ... ... ... ... көлемін қысқартуға барынша әрекет ... сот ісін ... ... ... ... ... ... көп
және ұзаққа созылған іс болып отыр және сот шешіміне шағымдану рәсімін
қамтуда дәстүрге ... бұл да оның ... ... ... Арбитраж сот
процесін жүргізуден гөрі арбитраждық процестің сипатын және ... ... ... бере отырып, тараптарға маңызды артықшылық
беруде. Өкінішке орай ... сот ... жай ғана ... айнытпай
жасауға мүмкіндік беріліп отырған жағдайда, бүл бақылаудың пайдасы жоққа
тән болып отыр. Арбитраждық процестің өзі ... ... ... ... қолына тисе, оны даулы істің түпкілікті шешімін
табудың тез де тиімді кұралын жасауға лайықтап ... ... ... ... орынсыз болып табылады және жүрмейді:
(а) Егер арбитраждық келісімнің өзіне, арбитраждық процесс өтуге тиіс деп
жорамалдап отырған елдің ... ... ... шешім орындалуға
тиісті елдің құқығына қатысты қолданылып ... ... ... ... ... ... Егер ... процеске қатысуға ниет қылған бір тараптың өзінде
домицилианты ... ... ... ... ... ... ... жоқ
болса. Мысалы Сауд Арабия мемлекеті арбитраждық келісімде ... ... ... ... келісімде тарап ретінде шыға алғанымен,
АҚШ-тың федеральдық Үкіметі арбитраждық келісімде тарап бола ... ... ... органның ерекше рұқсаты берілсе ғана арбитраждық
келісімде тарап бола алатын, мысалы Иран ... ... ... ... ... ... ... болғанда, дауды түпкілікті
шешудің құралы ... ... ... ... те ... қатар сотта істі, мысалы өтелген ... ... сот ісін ... тез және ... ... болады. Соған
қарамастан тез шешуді керек ететін істерді сот қана қарай алады ... ... ... ... ... Палатасының арбитраждық
жетекші институттардың бірі болып табылатын ... ... ... ... ІСС) ... қараудың арбитражға дейінгі рәсімін белгіледі,
ол рәсім істі арбитраждың қарауына келіскен ... ... ... ... арбитражға өтінішпен баруға мүмкіндік береді. Арбитрдің бұл
шешімі алдын ала шешім ... ... және ... да бір ... талқылау үшін міндетті болып табылмайды.
(е) Процеске екіден артық тарап қатысады, сонымен қатар өзара байланысқан
контракттардан да дау туып ... ... ... көптеген соттарда
қалыптасқан практикаға қарамастан, арбитраждық процеске қатысатын
тараптар арбитрлердің ... мен ... ... төлеуге
тиіс екені ескерілуге тиіс. Тараптар сондай-ақ дауды шешуге қатыса
алатын бір ... ... ... ... ... ... ... төлеуге тиіс.
Дауды шешудің баламалық жолы
АРС секілді мәселеге көңіл белген орынды болар еді. Оны ... ... ... ... бұл тәсілі арбитраждық процесс басталғанға
дейін де, оны өткізіп жатқан кезде де өте жиі ... ... ... бар ... тым ... оның неге ... соғатынын түсінуге
міндетті. Бұған қоса Америкалық Арбитраждық Ассоциация (ААА ... ... ... Палатасы (ХСП немесе ІСС) және инвестициялық дауларды
шешу жөніндегі Халықаралық Орталық ... ... ІСID), ... ... ... ... БҰҰ Комиссиясы (ЮНСИТРАЛ) секілді
халықаралық арбитраждық институттар, келісу ... ... ... реттейтін ережелерді жариялады.
„Баламалы" сөзінің мағынасы АРС-те біраз ... ... ... не ... ... Белгілі бір кезеңде АРС рәсімдері дау шешуге
мүмкіндік беретін әртүрлі ... ... ... ... ... олар ... ... рәсімдерден өзгеше. Арбитраждық процесс те
осы жерге енгізіледі. Қалыптасқан практика қазіргі ... АРС ... ... ... Оның ... төмендегіше:
(а) АРС-тің бұған дейінгі танымалдығы сот тергеуінің әрі арбитраждық
тергеудің, соның ішінде шешілуге тиісті іс жүзіндегі көптеген
мәселелерді қамтитын ... ... ... ... даулардың
ұзақтығы және құны туралы қам жеудің нәтижесі.
(б) АРС рәсімдері сот ... ... ... ... ... ... мен ... міндетті түрде белгілеп беруге
арналмаған. АРС рәсімдері әрбір шыққан дауды ... ... ... ... ... ынтымақтасып жұмыс істеуді ... ... ... да ... ... ... келістіруші секілді үшінші
тарап көмектеседі). Келісім АРС рәсімінің тікелей нәтижесі ... ... ... ... ... кезде процесс те тоқтайды. Осы
секілді рәсімге қатысатын бір де бір ... ... шешу ... келісім
жасауға күштеп көндірмейді.
(с) АРС көп жағдайда (кейде ... ... ... ... ... ... ... немесе сот процесімен бір мезгілде болады. Істің
жағдайы осындай болған кезде арбитражды немесе ... ... ... ... кейінге қалдыруға болады, бірақ міндетті түрде
солай болуға тиісті емес.
(д) Сот ... ... ... ... АРС оқшау тұрған процесс
емес. Егер АРС нәтижесінде ... шешу ... ... келу ... онда ... ... шешу үшін арбитраждық немесе сот процесін
қолдануға тиіс. Бұның халықаралық байланыста маңызы зор. Егер ... ... сот ... ... ... бір ... соты немесе
арбитраж болсын), тараптардың бірі бұл жағдай дауды сотта шешуге мәжбүр
етіп тұр, ... оның ... ... деп ... алады.
АРС рәсімдерінің түрі әрқалай болады. Әдетте бұл олардың қаралатын даудың
нақты жай-жапсарын ... үшін ... ... АРС-тің
өте жиі кездесетін түрлері мыналар:
(а) Келістіру: көптеген заңгерлер үшін "келістіру" және "татуластыру"
сөздері синоним сөздер ... ... ... жеке ... осы
рефератта баяндалған, соңдықтан бұл сөздердің қолданылуында көп жағдайда
бір ортақтық бар. ... ... ... ... ... дауласқан тараптарға келісімге қол жеткізу үшін келіссөз
жүргізуге көмектеседі. Сол үшін ол ... ... жағы мен осал ... баса
көрсете отырып, әрбір тараппен даулы ... жеке ... ... ол ... барысын алға жылжытуға тырысады. Тараптардың
қалауы бойынша бұл бірлескен ... ... ... жеке және ... ... да бола ... бүл процесс келістіруге өте үқсайды, бірақ бір айырмашылығы
бар, даудың әділ ... не ... ... шешеді. Бұл шешім
тараптарға кеңес ретінде ұсынылады, тараптар мүмкін оны қабылдайды ... ... ... ... ... ... Кеңесті орындау
тараптар үшін міндетті емес.
Мини-Сот: Бұған тараптардың өкілдері ... олар ... ... ... ... өзі ... қорғаған тараптың (дауды шешу туралы
келісімге қол қоюға міндеттейтін өкілеттігі бар) аға ... ... ... ... ... бірлескен жюриге істің ... ... ... ... ... ... ... (көбінесе
таңертең немесе түстен кейін) өтеді. Бүл рәсімнің мақсаты - орындаушыларға
тараптар өздерінің ісінде нені өте ... деп ... ... ісінің қай жағы нашар деп санайтындығы туралы қысқаша шолу
беру. (Бір тараптың ісінің ... ... ала аға ... ... ... ... қызметкерлер немесе олардың қол астындағылар
жасырып қалуы мүмкін). Соның ... аға ... ... жай-жапсары
жөнінде өз пікірлерін қалыптастырып, оларды әзірше дауды шешуге қатысып
отырғанда, әртүрлі ... ... ... ... және солардың негізінде
дауды шешу ... ... ... емес арбитраж немесе сараптау қорытындысы: Тараптар нақты бір
мәселе немесе ... ... ... ... ... асыру үшін
немесе делелдемелердің тым шектеулі саны ... ... ... ... ... ... ... бейтарап кісіні тағайындай алады. Тараптар
арасындағы басты дау техникалық сипат алған жағдайда, ол практикалық мәнге
ие ... ... ... ... үшін ... ... ... бергеніндегідей жағдайдағыдай ... ... ... ... оны кейін болатын келіссездерге
негіз ретінде пайдалана алады. Сарашпының ... ... ... қатысты болған жерде бұл сүйенішке айналады, барлық дау-
дамайды шешу үшін ... ... ... ... жүргізуге болады.
АРС даудың шешілуіне алғашқы кезеңде қол жеткізе алатын болғандықтан,
келіссөз жүргізу ... ... ... ... ... талаптарына АРС
туралы ережені сот тергеуі немесе ... ... ... ... ... ... ... Өкінішке орай бұл ережелерді жасауға
байланысты мәселелерді талқылауды мына кітаптың ... ... ... ережелерді түсініп алуға көмек керек болса, ондай көмекті:
(а) АРС рәсімдерін іске асыруға жағдай жасаған (ААА, ХСП, ЛХА, ... ... ... (1) Нью-Йорктегі Қоғамдық Ақпарат Орталығы (ҚАО немесе СРR),
(2) Лондондағы Дауларды Шешу Орталығы (ДШО ... ... ... ... ... ... ... Орталығы
(КДШАО немесе АСDС) секілді институттардың бірінен алуға болады.
Олардың бәрі АРС ... ... ... ... қол ұшын беру ... ... Татуластыру ережелерін жариялаған ЮНСИТРАЛДАН алуға болады.
Даудың "халықаралық" сипаты - Құқықтық мағынасы
Арбитраждық соттың "халықаралық" сипатының ... ... мәні ... ... және ... секілді белгілі елдер "халықаралық"
арбитраждарға ішкі ... ... ... ... ... салыстырып қарағанда басқаша құқықтық режимдерді қолданады.
(Ішкі арбитраждық соттарда бір мемлекеттің ... мен ... және ... ... ... ... ... көмегімен
шешкісі келетін арбитраждық соттардан гөрі осы секілді ... ... ... шығар). Егер арбитраж "халықаралық" деген
санатқа жататын болса, онда дегенмен оған арбитраждық талқылау өтіп ... ... ... (ішкі арбитражға қолданылатын ережелерден не көп,
не аз ... бар) ... ... ... ... тиіс.
Мына жағдай тура екі немесе одан да көп ... ... мен ... ... ... ... жағдай, сонымен қатар жалпы ... ... ... анықтамасы жоқ, әрбір жағдайда тиісті
құқықтық жүйе ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Мына рефератта ЮНСИТРАЛ құрастырушылары әзірлеген және
қабылдаған Халықаралық Коммерциялық ... ... ... Заңда
пайдаланылған көзқарас баяндалады, онда арбитраждық соттар "халықаралық"
соттар ретінде қаралады, ... ... ... ... ... ... ... елде болса немесе төменде аталатын орын- дардың бірі
тараптардың коммерциялық кәсіпорындары бар елдің ... тыс ... ... ... ... ... ... немесе;
(2) даудың мәселесімен тығыз байланысты жер қаралатын болса.
Даудың "коммерциялық" сипаты
Халықаралық ... ... ... ... ... ... арбитраждық соттардың әрбір түріне алуан түрлі қарайды. Олар
"коммерциялық" арбитраждық соттарға да сондай көзқарас көрсете алады немесе
негізінен ... емес ... ... баса ... ... ... қатынастардан туындайтын арбитраждық талқылауға қырын
қарайтын бірқатар мемлекеттер бар, олар ... ... ... жоқ ... бұл қатынастарды шеше алады деп есептемейді.
Халықаралық Коммерциялық ... ... ... Заңда - ЮНСИТРАЛ,
"коммерци"ялық сипаттағы қатынастардан туындайтын барлық дау-дамайдың шарт
түрінде рәсімделген-рәсімделмегеніне ... ... ... үшін ... түсіндірілуге тиіс" деп керсетілген (1(1) бапты қараңыз).
Арбитраждық ... ... ... ... ... даудың
коммерциялық сипатының маңызы арта түседі немесе ... ... ... Шешімдерді Тану және Мойындау туралы 1958 жылғы ... ... ... ... ... ... Көп елдер
Конвенция рұқсат еткен ескертулерді ... және олар ... ... ішкі ... жүйесі коммерциялық деп қарайтын дауларға
ғана ... ... ... өзі "халықаралық" термині жөніндегі жағдайдағы
сияқты "коммерциялық" терминінің жалпы ... ... ... ... ... ... осы ... қол қойған мемлекеттердің
тізімі, сондай-ақ "коммерциялық ескертулерге" үміт артқан мемлекеттер
керсетілген.
Арбитраждың ... ... бір ... ... екі ... ... ... үшін де) практикалық мәні мынада: дауды шешуге кем дегенде
бір шет ел және бір шетелдік құқыктық жүйе ... ... ... ... консультанттарының даудың құқықтық және рәсімдік мәселелерін тиімді
шешу мүмкіндігі қиындайды.
Бұл сонымен қатар:
(а) арбитраждық тергеуге байланысты шығындардың ... мен ... ... шет елде бола ... ... алуға; және
(с) шешімді құндылықтары шешім шығарылған елдегіден ... ... әсер ... шет ел ... ... ... жүйе ... процестің элементі
болған күннің өзінде кем дегенде арбитражға ... адам үшін ... ... ... жүйесі кездейсоқ бір жағдай болмауға тиіс.Ілуде бір жағдайда
болмаса, әрдайым халықаралық ... ... ... бірі ... жөн, оның мәні ... ... болуында, басқаша айтқанда
тараптардың өзара келісімі бойынша ... ... ... ... болуы керектігін анықтап алатын өкілеттігі болады.
Сонымен:
(а) Дауды қараудың арбитраждық тәртібі туралы келісімде арбитраждың өтуге
тиіс орнын, оны қалай жүзеге асыруға тиіс ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар келісімде арбитраждық
процесті реттейтін арнайы ережелерді белгілей алады.
(б) Арбитраждық келісімдегі тараптар ... ... ... жасаған
келісімнен туындайтын дауды шешу үшін пайдаланатын құқықты таңдауға
ерікті.
(с) Арбитраж өткізілетін ... ... ... ... ... ... ... арзан және тез орындауға
болатын және борышқордың активтері ... елде ... ... деген
шартпен таңдап алуға болады.
(д) Арбитрлердің азаматтығы мен біліктігі туралы уағдаластық ... Және ... ... ... бір мемлекеттің азаматы
болмауға тиістілігі жөнінде келісім болады.
Осы мәселелердің бәрі ... ... ... және ... ... мәселені қараудың осы кезеңінде істелуге тиісті қажет нәрсе:
(а) келісім бойынша тараптар арбитраждағы шетелдік элементтерге белгілі
бір ... ... ... осы ... ... мен ... келудің нәтижесі ретінде қол
жететіндігін жөне
(с) тараптардың бірі шет елде өзіне таныс емес ... ... ... тиісті арбитраждық талқылауға амалсыз араласатындығын баса айту.
Жоғарыда аталғандардың ... ... ... ... ... ... ойланып жүрген тараптарға халықаралық
коммерциялық арбитражда тәжірибесі барларға арбитраждық ... ... ... ... ... ... келісім жасаған кезде де білікті
мамандар ақыл-кеңес береді.Арбитраждық келісім жасалғанда ... ... ... қаралады.
Маңызды мәселелер және ережелер
Халықаралық коммерциялық арбитражға байланысты ... ... ... ... бір ... ... қүқықтық жүйесіне ... ... Ол ол ма, ол көп ... бір ... ... ... өтеді. Түптеп келгенде арбитраждық процеске қатысатын
тараптар арбитражға қолданылуға тиісті арнайы ... ... ... процеске өзгертулерін енгізу туралы уағдаласа алады. Осының
бәрі арбитраждық талқылауға алғаш рет ... ... ... ... ... маңызды меселелер мен ережелер болады және арбитражға қалай
қарау керек және оны ... ... ... ... ... қиын ... отыр.
Жоғарыда керсетілгендей, арбитражды бір-бірінен бөлек екі ... ... ... ... ... туралы келіссөздер жүргізіліп жатқан кездегі дауды
шешу құралы ретінде арбитраж ұсынылған бірінші кезең.
(б) дау-дамай шыққаннан кейін тараптар қол жеткен келісімге ... ... ... ... ... ... екінші кезең.
Әркімнің басына келетін, осы кезеңдердің кез-келген біреуінде кім ақыл-
кеңес және ... ... ... ... ... ... ... төменде көрсетілген бірінші тобы шарттың талаптары ... ... ... ... ... ... бірақ оны
дау-дамай туған кезде де қарауға болады.
Арбитраждық ... ... ... элементтердің" арбитраждық процесте болуына кепілдік беру ... ... ... ... ... ... Адал ... өзінің (яғни
мақсаты арбитраждық процесті әуел бастан түкке тұрғысыз рәсімдеу ... ... ... ... ... ... ... оны тараптар
арасында туған даудың жай-жапсарына ешбір қатысы жоқ ... ... ... ... қарауды соза түсу болғандар емес) дауды бейтарап қарауды
жүзеге асыру және тараптар ... ... ... ... асыру
мақсатымен негізгі элементтердің болуын табанды талап етуге құқы бар.
Екінші бөлім
Арбитраждық келісім
Арбитраждық келісім ... ... ... ... ... бір
негізгісі ретінде кездессе де, арбитраждық келісімнің бөлек келісім
екендігі және ... ... ... ... ... ... ал оған қоса берілген контракт аяқталып келе жатыр. Бұл арбитраждық
шарттың "автономдығы", "бөлектігі" ... ... деп ... ... ... ... ... заңның
тараптар арасындағы негізгі контрактқа қолданылатын ... ... Бүл ... ... келісімнен немесе заңға байланысты туындайды.
Арбитраждық келісім 1980 жылғы шарттық міндеттемелерге ... ... Рим ... ережелерін қодданыстан шығарып тастады. Соған
қарамастан арбитраждық келісімнің қолданылатын заңды белгілеу ... ... ... Бұл ... "Дау" ... ... ... даудың шешілуіне араласа отырып, мемлекеттің қүқықтық қабілетін
жоққа шығарады, бүл дауларға ... ... ... ... Бүл күн ... коммерциялық мәмілелерді тартқан кезде, оған
мемлекет ілуде бір араласады. ... жеке ... ... ... бүзылардың алдында түрған семьяның қаржылық жағдайы), банкротгықтағы
үшінші ... ... ... ... ... ... күкы
жөне еңбекпен ай-налысу жөніндегі дау-дамайдың белгілі бір жақтары ... ... ... ... ... саясат мәселесі ретінде
араласқ-ысы келеді. Бүл бізді даулардың "арбитраждығы" деген үғымға әкеліп
тірейді. Арбитраждық келісімге ... ... ... ... ... дау ... арқылы шешілмейді.Бұл Іех аrbitri-ге сәйкес
арбитраждық тәртіппен қаралуға тиісті дау ... де ... Осы ... ... дау ... шешімнің орындалуы талап етілетін елдің ... ... емес дау ... ... шешім мұндай елде орындалмайды (Нью-
Йорк Конвенциясы 1958 жыл, V(1)(а) және 2(а) бабы).
Сонымен ... ... - ... ... және арбитраждың әрбір үш
негізгі кезеңіне назар аударылуға ... ... ... ... жасау;
(б) арбитраж бастау және
(с) шешім орындау.
Арбитраждық процесс
Жуықта әсіресе континенталдық Европаның белгілі бір елдерінде мемлекеттік
бақылаудың кез-келген ... ... ... халықаралық коммерциялык
арбитражды дауды шешудің шешімді орындаудан ... ... ... ... бір ұсыныс болды. Басқа сөзбен айтқанда арбитраж өтіп ... ... ... ... тиіс және оның ... олар ... арбитр шығарған басқа шешімге араласа алмайды, арбитраж процеске
сәйкес жасалды. Бұл ұсыныс бірқатар ... ... ... ... ... ең ... халықаралық коммерциялық арбитраждың теориясы
"делокализация".
Көп жағдайда арбитраждық процеске кіретін ... қол ... ... шешу ... ой ... сол ... процесс болған елдің
соттары реттейтін болды. Енді мемлекеттің тартылған-тартылмағанына ... ... ... ... бару керек. Оның қорғаушылары
арбитражы бар елдер көбінесе кездейсоқ жолмен таңдап алынады деп керсетеді
және елдің зандарының дегенмен арбитраж жасауға ... болу ... ... ... бәрі ... қоғамдық тәртіп нормаларын сақтауды талап
етеді.
Бұл теория әсіресе құқықтық жүйесі жалпы ... ... ... ... ... соны атап ету ... өйткені ол
практикада бұл мемлекет немесе мемлекеттік ... ... ... ... көпшілік қабылдаған (және қарауға берілген, дұрыс)
көзқарас сол арбитраждар құқықтық вакуумда өткізілмейді.
(а) тараптар арбитраждың бірдейлігі жөнінде келісе алмаса,
(б) ... ... ... қалыптасқан қате пікірі немесе басқа заңсыз мінез-құлқы үшін
қызметтен шеттететін және оны ... ... ... ... ... арбитрге көмек беретін,
(й) шешімнің дау туғызбастығын және үзілді-кесілділігін белгілейтін
қажеттік ... ... ... мүмкін.
Осы функцияларды орындауды толығымен арбитрге және тараптарға ... ... ... дейін жеткізетін көрініп тұрған кандидат арбитраж
өтетін елдің соты ("орын") болып табылады, оның ... ... ... елде ... ... құқы бар. Сотқа беруде және өз шешімдерін
қабылдауда мұндай сот ... ... ... ... ... ... қайта оралады, ол теория арбитраждық процесс ... ... ... ... заң ... табылады.
Әзірше бұл шарт бойынша арбитраждық процеске қолданылатын заңды таңдап алу
әбден ... ... ... ... орны ... бір ... ... тиісінше болатын жағдайын алдын ала ескеру қиын ... ... ісін ... ... ... құқықтық шешім атап етілгендей елеулі
практикалық мән-жайларға ... ... ... ... ... заң ... болса, әртүрлі критерий қолданылады.
Ресей тарабы Англия тарабымен Германияға ... ... ... ... ... ... ... және бұл дауды Францияда өтіп жатқан
арбитраждың қарауына береді. Ресейдің, Англияның және ... ... ... ... бар, ... ... бір де біреуі
практикалық заң емес, тараптардың біреуі, мүмкін арбитр өзі тым аз ... ... ... мәселені шешуге тиіс.Тараптар сот ... ... ... ... міндетті үлттық соттар (жауапкер домицил
болғандықтан немесе даудың мәніне ... ... ала ... ... 1980 ... Рим ... сәйкестендіруден басқа осы шешімді
жасау үшін өз ... ... ... ... елге ... ... ... Тараптар арасында арбитраждың орны мен арбитрге (немесе
ХСП ... ... егер ... ... ... ... ... халықаралық даудың арбитраждың қарауына берілуі болып
табылады, және осы мөселенің шешілуін табуға тиіс. Арбитраж ... ... мен ... үшін ... ... аса ... болып табылатын ел
болады. Дауға қатысты заңды анықтау жөнінде неге осы елдің ... ... ... ... жоқ. Ол аз ... ... де ... судья сияқты бұл елмен байланысы жоқ.
Аса маңызды (халықаралық ... ... жұрт ... және негізгі
принцип) - тараптың автономдығы, яғни тараптпардың таңдауға еркіндігі, ... ... ... Дауға қолданылатын заңды анықтауға байланысты екі
аспект бар:
(а) Тараптар өз дауларын колдануға тиісті заңды таңдай алады ... ... және ... ... дейін); немесе
(б) ондай тандау жоқ болғанда, тараптар арбитрдің қолданылатын ... ... ... алады. Сонымен егер таратар ХСП ... ... деп ... ... осы ... 17(1) бабы
"Аралық Соттың тиісті деп анықтаған заңның ережелерін ... ... ... ... 33(1) ... тура ... талап бар. Практика да, тандау жасағанда арбитрлер ... ... ... нені жатқызатынын немесе арбитраж өтетін
орынның қүқықтық жүйенің немесе олардың ойы бойынша ... ... ... ... не ... қарауға бейім тұрады.
Тараптар арасында дауға қолданылатын заңға қатысты ... оны ... ... ... келісімге қол жетпегеніне көңіл бөлінуге тиіс.
Франция, Нидерланды және Швейцария ... ... ... өздерінің
халықаралық коммерциялык арбитраждарға колданатын заңдарында бір талап бар,
оған сәйкес арбитр дауды реттеу үшін қандай ереже лайықты ... ... ... ... ... көпшілігінде мұндай еркін арбитраждық режим
жоқ және арбитрден арбитр орналасқан жердің нормаларына ... ... ... ... ... бір ... ... сол - халықаралық коммерциялық контрактқа
қолданылатын ... ... ... ... қажет. Тараптар құқықтық жағынан
әртүрлі болғандықтан, олар оны өзара контракт арқылы реттелетін құқықтық
жүйеге ... қол ... қиын деп ... Көп жағдайда тараптың
біреуі мемлекеттің өзі болғанда контрактқа өзінің ішкі мемлекеттік құқығы
қолданылуын талап етіп ... ... ... ... осы заңдағы бұдан ... ... ... өз позициясын қорғауды қалайды. Ол бұған
контрактқа ... ... ... ... туралы келісім арқылы қол
жеткізе алады (тиісті өтемақыны национализациялау актіне сөйкес төлеу
міндеттемесі)мысалы "қолданылатын ... ... ... ... ... иық ... ... ететін заң және ішкі мемлекеттік құқықтың
пайдаланылуын бақылау). Мұңдай тарапта "талапты бекіту" жөнінде мемлекеттік
келісімге қол ... ... бұл ... тарапты шартқа сәйкес
артықшылығынан айыру жөнінде өз ... ... ... сүйенбейді
дегенді білдіреді, немесе егер ондай бола қалса, ол өтемақы төлеуге
міндетті ... ... ... ... ... ... ... жолмен заң шығарушы биліктің акті бостандығын шектей
алатыны белгісіз).
Әлдеқайда тепе-тең коммерциялық негізде тұрған тараптар дауға қолданылатын
заңға қол ... ... екі ... да ... басқа амалды қабылдай
алады.Шартқа отыру жөніндегі осындай әдістің бірі Іех mercatoria-ға ... ... ... ... - яғни ... ... халықаралық
сауда жүргізуді реттейтін принциптерге ... Бұл әдіс ... ... қатысты нақты, оңай табылатын тұжырымдардың
жоқтығынан зардап шегуде. ... жиі ... ... әдіс - ... ішкі ... заңға қосымша, бұл арбитрды сауда дағдысын (узусты)
еске алуға міндеттейді ... ... ... ... ... ... ... қабылдаған мағына кіреді). Кейбір ... оған ... ... немесе кез-келген жағдайда соны талап етеді.
Оларды ІСС ... ... ... ... (17(2) бап жөне ЮНСИТРАЛ
Арбитраждық Регламентінің (33(3) бабы).
Қорытындысында дауға қолданылатын құқықтық ... ... ... құрамның" және арбитрдің „ex aequo et bonoны" шешетін өкілеттігін
қысқаша еске салмаса токтатылмайды. Халықаралық коммерциялық ... ... ... не ... ... дәл анықтама жоқ. Орыңдалатын
шешімді жасау барысында арбитрге шешімге келуге ... ... бір ... ... жақындау болып табылады, бұл шешімді ол қолданылып
жүрген заңға қатаң сәйкес келмесе де, әділ деп ... ... ... ... ... бұл ... келіскен жағдайда ғана пайдалана алады.
Егер мұндай өкілеттік арбитрге жүктелетін болса, онда арбитрді ... ... ... тараптар арасындағы даудың мәні туралы хабардарлығы
үшін таңдап алған жақсы ... еді. ... ұзақ ... ... кезде өкілеттікті арбитрге де жүктеуге болушы еді жөне келісімнің
қолданылу ... ... ... ... ... ... бүдан былайғы қарым-
қатынастарына зиянын тигізбей-ақ шешуге болады деп басын қатыруда.
Халықаралық конвенциялар
Нью-Йорк Конвенциясына сілтеме ... ... ... ... бар ... ... маңызды тақырыбына алып келеді. Ең маңызды
конвенциялар (мысалы үш немесе одан да көп ... ... көп ... ... ... ... ... олар шартқа
отырған мемлекеттердің заңдары осындай ... ... ... және ... ... ... ... береді.
1923 жылғы Женева Хаттамасы
Алғашқы елеулі халықаралық ... ... ... ... 1923 ... ... ... болды. Оның басты мақсаты
арбитраждық келісімдердің халықаралық дәрежеде орындалуын қамтамасыз ... ... ... ... шығарылған мемлекеттердегі арбитраждық
келісімдердің орындалуын қамтамасыз етуге бағытталған.
1958 жылғы Нью-Йорк Конвенциясы
Женева Конвенциясының және Хаттаманың ең ... ... жағы ... күш ... жүрген тарапты орындалуға қажетті ... ... үшін ... Бұл ... жүк ... ол
шешім шығарылған елдің соттарына өтініш беруді талап етті, ... ... ... ... ... ... ... құралы
ретінде пайдаланғанда әсерлі болған жоқ.1958 жылғы Нью-Йорк Конвенциясы
Біріккен Ұлттар Үйымының ... ... ... ... ... ... ең маңызды халықаралық Конвенция болды.
Нью-Йорк Конвенциясы Женева Хаттамасын және Маврикийден басқа бүкіл ... ... ... Ол ... тұрған мемлекеттерден құқыққа
сай ... ... ... талап етті, ол арбитраждық
шешімдердің орындалуын ... ... алу үшін ... ... ... ... ... мен Конвенцияның ауыртпалығын алып тастады, негізгі
ауыртпалықты шешімдерді мақұлдамаудың немесе орындамаудың ... үшін ... ... ... ... ... жасаған
тарапқа жүктеді.
Нью-Йорк Конвенциясының мәнін артық бағалауға болмайды. Оны әлемнің 100-
ден аса мемлекеттері мақүлдады, ... ... шешу ... ... ... қазіргі кең тараған желі пайда болды.
1961 жылғы Халықаралық ... ... ... ... ... конвенцияның басты мақсаттарының бірі Европаға жатпайтын мемлекетгер
үшін де қол қоюға ашық болса да, Шығыс-Батыс саудасына жәрдем беру ... ... ... Европа Конвенциясы арбитраждағы
тараптар шартқа отырған мемлекеттерде тұрған ... ғана ... ... 19-ақ ел қол ... және ол ... Конвенциясындай
маңызды емес.
1965 жылғы Вашингтон Конвенциясы
Бұл конвенция Инвестициялық Дауларды Реттеу жөніндегі Халықаралық Орталық
кұруды көздейді (ІСSID). Оны ... ... ... ... ... ... шарттағы мемлекеттің азаматы (мемлекетпен немесе
штаттың тағайындаған органымен жасалған келісімге ... ... ... салынған инвестиция үшін туатын дауларды шешуге арналған.
Соған кдрамастан арбитраждардың шектеулі саны іс ... ... ... Вашингтон Конвенциясының маңызды болатын себебі оны 100-ден аса
мемлекет макүлдады және ІCSID арбитраждық ... ... ... тізіміне енгізілген. Вашингтон Конвенциясына Әлемдік Банк ... ... ... ... ІСSID ... орындатуға кемектесу үшін
сүйенетіндей болды.
1972 жылғы Мәскеу Конвенциясы
Мәскеу Конвенциясы ... ... ... ... ... ... ... экономикалық интеграциялауын" жүзеге асыру
женіндегі процестің бір бөлігі ретінде жасалды (СМЕА).Ол конвенцияға ... ... ... ... ... ... дауын
арбитраж, сол мемлекеттердегі сауда палаталарында көрсетілген арбитраж
соттары арқылы шешуді талап ... Ол ... ... ... ... ... ... әсер берді және олардың екі
жақты орындалуы үшін талаптар енгізді.
СМЕА тарағаннан кейін Мәскеу Конвенциясының ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің бәрі және
басқалар оны ... ... ... ол ... ... ... ... Конвенциясы
Латын Америкасының елдері ұзақ жылдар бойы Америка Құрама Штаттарына
және Европа іскер ... ... ал ... ... болған
арбитраждық ұйымдар халықаралық арбитраждың пайдасын мойындады. Олар Нью-
Йорк ... ... ... ... ... ... ... көріп, Нью-Йорк Конвенциясын ратификациялауға асыққан
жоқ. ... ... ... ... ... екі жағы ... онда ... келісімдерді орындау жөнінде ... ... егер ... ... ... жөнінде келісе алмаса, онда
Америкаралық Коммерциялық Арбитраждық Комиссияның ... ... Енді олар ... ... ... деп аталады.
Екіжакты шарттар
Мұндай шарттар екі елдің арасында жасалады. Көп тарап ... ... ... ... ... ... ... маңызды болып тұрғанда, бұл факт екіжақты шарттардың пайдалы
екендігін жасырмауға ... атап ... ... бір ... тартылғанда немесе
одан да маңыздысы - Нью-Йорк Конвенциясы бойынша контракттағы мемлекетте
тараптың ... ... ... ... жері ... ... ... қорқып ықылассыз бастауы мүмкін.Мұндай
жағдайда олар арбитраж ... ... ... орындау жөнінде
жауапкердің активтері жатқан елмен екіжақты конвенциясы бар елдің жерінде
келісім жасауға тырысу керек. ... ... ел ... Конвенциясы
бойынша контракттағы мемлекет болуға тиіс, сонда кез-келген шығарылған
шешім ... ... ... ... ... ол ... ... Конвенциясы бойынша контрактта тұран ... ... ... ... Регламенті және Үлгілік Заң
Халықаралық коммерциялык арбитраж өздеріне қолданылатын заң-дар жөнінде
бірізділіктің жетіспейтіндігін сезетінін оқушы енді ... ... ... ... сала тараптар арасындағы келісімге ... ... ... ... ... ... ... (яғни 1980 жылғы Тауарларды Халықаралық Сату ... ... Вена ... - ... ... тапқан ЮНСИТРАЛ). Бұған қоса
1980 жылғы Рим Конвенциясы шарт ... ... ... қүқықтарды
белгілеу нормалары женінде келісіп алуға тырысады. Алайда ... ... ... ... ... болған және қазір де
мынадай бір елеулі мәселе бар, кейбір ... ... ... ... заңның басқа жүйесі тіпті бар ма екен.Бұған қоса, ХСП және
(бүрын Халықаралық Арбитраждың Лондон Соты ... ... ... ... ... ... ... келмейтін, арбитраждарда
қабылдануға тиісті норма сипатына ... ... жоқ. ... ... ... арбитраждарда шығарылған шешімдер орындалатын жағдайда өте
маңызды.
Арбитраждық Регламент
ЮНСИТРАЛ Арбитражцық Регламенті көп елдердің заңгерлерімен кеңесіп барып
дайындалған және ... түрі 1976 жылы ... ... Бұл ... ... ... Олар "аd һос " ... пайдалануға арналған (мәселен,
тараптар "институциялық" арбитраждарға бөгет жасайтын өз ... ... ... онда ... ... ХСП ... ХАЛС
секілді институттардың арбитраждық регламентіне сәйкес және солардың
қорғауында жүргізу туралы келісті). Соған қарамастан, ... ... ХАЛС және ААА ... ... ... өз ... ... Арбитраждық Регламентіне сөйкес арбитраж өткізуге
дайындалған.
(б) Олар ... ... бір ... ... береді, олар дауларды кез-
келген "аd һос " ... ... ... ... ... береді.
Дегенмен олар тараптарға процесті қалай өткізуге ... ... ... ... Олар әр саладағы заңгерлердің консультациясының көмегімен
дайындалғандықтан және екінші ... ... ... ... ... bona fide-нің қолайлылығын аd һос арбитраж қарайтын
тарапқа дәлелдеуге тиіс.
Бұл жерде ЮНСИТРАЛ Арбитраждық Регламентін бүкшігіне ... ... ... жоқ. Ол ... ... ... қамтиды және оны байқатып жасайды.
Дегенмен назар аударуға ... екі ... ... Егер тараптар арбитр тағайындау туралы немесе оған өтінішпен бару
туралы келіспеген болса, мүндай жағдайда Нормалар ... ... бір ... тағайыңдау үшін Гаагадағы Аралық Соттың Тұрақты
Палатасының Бас Хатшысын талап етуге мүмкіндік береді (6(2) және ... ... ... ... - ... жалғастыруға біраз
кедергі болады. Егер тараптар алдымен беделдіні белгілеп алуға келіссе,
бұл мәселеден құтылуға болады.
(б) ... үшеу ... ... ... қолдауымен шығарылуға тиіс
(31(1) бап). Үш арбитрдің арасында келіспеушілік болған жағдайда
бұлардың өз шешімін шығаруға сот төрағасына өкілетгік беретін ХСП ... ... ... ... ... бар. Төраға
арбитрмен кезқарастары жақындасқандығы туралы келісім жасағанша,
ЮНСИТРАЛ Арбитраждық Регламенті кейінге қалдырыла тұрады.
Тараптарға осы ... ... ... ... бере
отырып, регламентті тараптар арасындағы келісіммен ... ... ... ... ... ... ЮНСИТРАЛ арбитраждың мемлекетішілік
заңдарындағы мемлекетке қатысты шешім шығаруға тырысты. Екі ... ... ... ... ... ... зандардың сәйкес келуін
жақсарту;
(б) тараптардың біреуі ... ... бір ... жоя ... ... ... нормалар жөнінде бір келісімге келу.
Оны жүргізу үшін ЮНСИТРАЛ қабылдаған әдіс (1985 жылы ... ... ... ... ... ... ол олардың арбитраждық заңын
кабылдауға көмектесті.(Коммерциялық ... ... Заңы ... ... атауы бар) Үлгілік Занды қабылдау жөніндегі ынталандыру ретінде елдер
(ескертілуге тиісті) көп тарап қатысқан конвенциядағыдай ... ... ... ... қосып алуға міндетті емес еді, бірақ оларға
олардың мемлекетішілік ... ... ... ... ... ... ... олармен конфликтте болған саясат үшін одан біраз кейін шегінуге
мүмкіндік берілді. Бұл практикалық маңызды ойға ... ... ... ... Заңды қабылдап алғанын білу маңызды заңдар Үлгілік Заңның
жетілген көрінісі болды деген ... ... Олай ... яғни ... ... ... егжей-тегжей қарауға орын жоқ, бірақ
оларды дайындаған кезде ЮНСИТРАЛ қабылдаған басты мақсаттар мыналар :
(а) үлттық сотгардың рөлін ... және ... ... ... ... ... тілектерш бірінші кезекте орындау.
(б) шектеулі талаптар арқылы іс жүргізу ... ... ... сол ... ... ... ... шегінуге келісе
алмайды.
(с)тараптар барлық іс жүргізу мәселелері жөнінде келісімге келмесе де,
арбитражды аяқтауға ... ... ... ... ... жұмыс істейтін арбитраж
Түрақты жүмыс істейтін бірнеше арбитраждық институтгар бар, со-лардың
ішіңдегі ең белгілері ХСП Халықаралық ... ... ... ... және ... ... Ассоциациясы болуы мүмкін. ... ... ... немесе мемлекеттік органдар қатысатын
инвестициялық дауларды қарайтын арбитраждарға ... ... ... Ресей Федерациясының Сауда Өндірістік Палатасы, Америка Коммерциялық
Арбитражцық Комиссиясы, Гонконг Халықаралық Арбитраждық Орталығы ... ... ... ... ... немесе тұрақты жұмыс істейтін
ұлттык арбитраждар бар.
Арбитраждық институттардың өзін ... ... ... ... ... жалпы
алғанда неге арбитраждық институтгарды пайдалану ... ... ... ... Оның мынадай маңызды себептері бар:
(а) Арбитраждық процестің қалқасында тәжірибесіз және тым асығыс тараптар
түсіп ... ... ... бар, аd һос ... ... ұшырады, өйткені тараптар басынан бастап проблеманың шешімін өз
арбитраждық келісімінде тиісінше қарай ... ... ... ... регламенттерінің мақсаты - орындалатын
арбитраждық шешімді кейін ... ... ... ... ... ... ету. Регламентте трибунал арбитраж өткізу үшін тағайын-
далған жөне тараптардың бірі арбитражға қатысудан бас ... ... ... қоя ... ... де олай ете ... ... ереже бар. ЮНСИТРАЛ
Арбитраждың Регламентінде осы регламентгің ережелерін аd һос ... ... ол 1976 жылы ... сол ... ... осы ... кете ... себебі арбитраждык, келісімге ЮНСИТРАЛ Регламентінің
ережелері енгізілді.
(б) Институциялық жақсы арбитраж арбитражға ... болу және ... үшін ... ... бұрмайтын (қандай да бір нақты экономикалық
немесе саяси бірлестік жөнінде ешкімге бүйреп бүрылмайтын) орган ... ... ... ... арбитраж шығындарын телеуді бакылауға, арбитрлер
гонорарының мөлшерін белгілеуге және арбитраж өткізудегі ... ... ... Арбитрлердің гонорар мөлшерін бақылауды
жүзеге асырған кезде ... ... ... ... зор.
(с) Жауапкердің арбитражды ынтымақтасып еткізуге ықылассыз екені белгілі
болғанда, басында институционалдық арбитраждың ... ... ... ... ... ... арбитраж трибуналдық арбитрлерді
тағайындау үшін кемек сұрап соттарға етінішпен ... ... ... бере ... (қалайда осылай көмек сүрап етініш
айту барлық елде ... ... ... ... осындай тиімді жақтары қүннан
көрінеді - институциялық (түрақты жұмыс істейтін арбитраж қымбат болуы
мүмкін, себебі ... ... мен ... ... ... ... қатар арбитраждык институттың өзіне жетекшілік ... үшін ... ... ету ... ... көп ... сонысымен істі жылдам қарауға үлкен мән берілетін арбитраждар үшін
қолайсыз болуы мүмкін, бүл да болатын кемшіліктің ... бір ... ... ... ... ... қызмет керсете
бермейді.ЛХАС және ААА ... ... ... осы ... ... мен сот ... ... барлық хабарды беруді қосқанда,
көрсетілетін қызметтің бәрін жасайды (ЛХАС арбитраждық регламентінің ... өзі ... сот ... ... тараптар мен сот алкасының арасында
тікелей бергізу жөнінде нүсқау беруге ... ... ... баска
институциялық арбитраждар сот алқасының қүрылуын, гонорары мен шығындарды,
соңдай-ақ арбитраждық шешімдердің тексерілуін ... ... сот ... ... ... ... ... беріп отырса да, жартылай
жетекшілік қызмет керсетеді.
Жетекшілік ету шығындарына ... ... ... ... ... ... шығуы мүмкін жене айтарлықтай сипат алатындай ... ... ... ... ... ... ... өзінен-өзі
түсінікті нөрсе деп саналмайтын дауларды шешкенде институциялық ... ... ... ең ... деп ... Қандай да бір тараптың
арбитражды қолдайтын қүқықтық жүйесі жоқ едден шықкдны туралы сол ... ... ... ... ... ... ... жасалған
арбитраж шығындарды сот және жетекшілік ету шығындарын сақтау ... ... алуы ... мүмкін. Сонымен катар тараптардың және олардың
консультанттарының дене күші мен ... ... ... ... ... ... ... оралсақ, институтты істің
нақты жай-жапсарына сәйкес таңдау керек ... атап ... жөн. ... ... ... ... ... дауды ИДШХО-ның
қарауына жіберуге болады, себебі бүл ... ... 1965 ... ... ... женінде тамаша ережелер бар Вашингтон
Конвенциясына ... ... ... Тараптар арасындағы нақты аймақта
домицирленген дауларды осы аймақтың арбитраждық ... ... ... Институциялық арбитраж тараптар арасында туа ... ... ... дейін қызметін атқаруға тиіс, бүдан басқа
арбитраждық институтты ... ... жөне ... ережесі жоқ. Арбитраждық
институт қызметінің дау ... ... ... да ... ... ... арбитрлерді тағайындау рәсімі жүзеге асырылмай қалатын
дай, соның ... ... ... жүргізуге (тиісті тараптың
арбитраждық заңдары соттарға трибуналды тағайындауды мүкіндік ... ... ... ... зардаптарға соқты-рады. Осы
себептен аймақтық немесе ұлтгық арбитраждық институттардың ... ... ... ... арбитраждық институггар-дың қаншама үзақ уакытқа
созылуын мүқият ойластыру қажет.
Арбитраждық институтгы тандаудың басқа бір ... ... ... ... ... Басты арбитраждық институттардың
регламентгері түтастай алғанда жалпы көзқарасты (ҮҮҮ) пайдаланады, бірақ
бүл регламенттердің арасында ... бар және ... ... жөнінде
ғана емес. ЛХАС жөне ААА секілді арбитраждық институттар өз регламентгеріне
ғана ... ... ... ... ... ... ... жетекшілік етуге дайын. 3-қосымшада ААА, ... және ... ... арбитраждық институттардың кейбір ең маңызды
арбитраждық регламенттерінің салыстырмалы талдауы келтірілген.
(Тұрақты жұмыс ... осы ... ... ... ... жоқ болғанымен, басқа инстиуттардың үсынылатын арбитраждық
ережелеріңде түзақтардың бар-жоғын тексерген артық болмайды. Мысалы, ... ... және ... ... ... (ҚХЭСАК
немесе СІЕТАС) Арбитраждық регламентінің 35-бабында тараптар ... ... ... істі ... ... немесе Арбитраждық
Комиссиясының Бас Хатшысының мақұлдауымен басқа бір ... ... ... ... орындалуы
"Арбитраждық келісімнің орындалуы" деген терминнің мағынасының өзі адамды
адастырады. Тараптардың арасында дау туа қалса, арбитраждық ... олар ... ... міндетті бола алмайды. Дау туған ... ... де ... ... дауын қарау жөніндегі ең қолайлы ұйым
деп есептейді. Егер тараптар шынымен солай деп есептесе, онда ... ... ... ... ... ... оның ішінде Нью-Йорк ... ... ... ... ... ... орындалатын
арбитраждық келісімде көзделген дауды соттарда қарауға бөгет жасау арқылы
жанамалап арбитраждық келісімді орындайтын болады және ... бұл ... ... ... тиіс ... талабынан қайтпайды (Нью-Йорк
Конвенциясының 2-бабын қараңыз).
Арбитраждық келісімнің осылай "орындалуына" әдетте процесті "тоқтата тұру",
яғни талапкерге сот процесін ... ... ... мақсатымен дауды
қарау жөніндегі процесс басталған сотқа шағым арыз беру ... ... ... ... ... ... елдердің соттары басқа
мемлекеттердің соттарында процестің жалғасуына шек қоятын бұйрық ... Олар бұны ... ... ... Олар ... ... (шетелдегі
процестерге қатысып жүрген талапкер Англия соттарының құқықтық билігінің
шеңберінде ... ... оның ... Англияда жатқан жағдайда) және
шетелдегі ... өзі ... ... ... болса, бұйрықтың белгілі бір
әсері болады деген нық сенімде болғанда ғана шығарады.
Арбитрлардың саны
Көп жағдайда үлкен және маңызды даулар үш ... ... сот ... тиіс ... тарап бір арбитрден тағайындайды, үшінші арбитр
траптардың немесе олар ... ... ... ... тиіс ... оны ... ... институциялық арбитраж
тағайындауға тиіс), айтарлықтай маңызды емес дауларды дара арбитр ... ... ... айтылып жүр. Артып отырған үміт үлкен болуы және
тараптардың ... сот ... ... ... ... зор ... ұялатады және маңызды мәселелер ұмыта қалмауына
немесе оларға мән берілетіндігіне кепілдік ... ... ... ... жөнінде әсіресе даудың неғұрлым жылдам шешілуі аса маңызды болып
тұрған жағдайда ... ... ... ... арбитрлер көбінесе бос
болмайды. Істі тыңдаудың нақты даталарын оған үш ... бір ... ... етіп ... өте қиын ... ... осының
нәтижесінде арбитраждық процестің ... ... ... ... ... ... оның құны да айтарлықтай арта түседі. Үш арбитраждан
тұратын сот алқасы бір арбитрдан тұратын сот алқасына ... үш ... ... дағды болып барады.Соған қарамастан бір арбитрден ... сот ... ... ... ... арбитр жөнінде келісімге келе
алмаса, тараптар тандау жасау және тағайындау туралы тараптар ... ... ... ... ... сай емес деп ... бір
арбитрды таңдап ала алады. Бір адамды болашақта туа қалатын дауларды шешуге
тиісті дара арбитр ретінде тағайындағанда тағы да абай болу ... жат ... ... жоқ ... ... тағайындалуы.Арбитрлер саны
Арбитраждық келісімге қолданылатын құқыққа және ... ... ... шек қойылмайтын болса, тараптар арбитраждық сотқа
кіргізуге келісім беретін ... ... ... ... қандайда бір
шектеу болмайды. Практикада халықаралық коммерциялық арбитражда көпшілігі
бір немесе үш ... ... сот ... ... (Бұл факт ... ... 5-бабында керсетілген: Егер тараптар алдын-ала
яғни бір ... үш ... ... ... ... ... қарамастан, көп
тарап қатысқан белгілі бір арбитраждар ... аса ... ... сот
алқаларында өткізілетіні орынды болуы мүмкін, сондықтан бір де бір ... ... ... ... деп ... айта алмайды.Үш арбитр
тағайындалғанда, оның біреуін сот алқасының ... ... және ... ... өткізуге байланысты өз қалауынша бұйрық беруге
өкілеттік беріледі.
Құқықтың кейбір жүйелеріне сәйкес және ... ... ... бір ... сот алқасының екі арбитрден тұруы мүмкін, әр
тарап бір арбитрден ... ... ... ... ... ... болдырмау мақсатымен арбитрлердің дауды шешу үшін
суперарбитр тағайындауға өкілеттігі болуға тиіс (мысалы, 1996 жылғы
Англияның ... ... 16(6) ... ... қарамастан
көптеген коммерциялық арбитраждарды екі арбитрден тұратын сот алқасы
қанғатғандырмайды.
Бұдан "Бір ... ме, әлде үш ... ме?" ... ... ... Тарапатар
көбінесе өз арбитраждық келісімінде арбитрлер санын белгілемейді. Мұндай
жағдайда ... ... ... ... керісінше енгізілмеген бір
ережелердің қағидалары, сондай-ақ арбитраждық процеске қолданылып жүрген
заңдар қаралуға тиіс. Қаралатын тиісті ... ... қана ... ... ... ... да) ААА, ХСП және ЛХАС Регламенттерінде бір
арбитрдің тағайындалуы ескеріледі, ал жағдай үш ... ... ... ... ... ... ... шартқа басқаша отырмаған болса. Англия зандары бір ... ... шарт ... Және ... ... ... ... жағдайда, ЮНСИТРАЛ-дың Үлгілік Заңы мен Арбитраждық Регламент үш
арбитрден тұратын сот алқасының қалыптасуын ескереді.
Арбитрді ... ... ... ... ... кез-келген елеулі мәні бар
ережелермен және арбитраждық ... ... ... ... ... ... белгілеу үшін (өз кезегінде) танысқан кездегі
секілді арбитрлерді тағайындау үшін де дәл ... ... ... ... сот ... ... бірнеше тәсілі бар. Солардың
ішіндегі ең тиімдісі - арбитрлердің жеке басы жөнінде ... ... ... ... ... көрсетілген үшінші тарапқа арбитр
тағайындау құқын ... ... ... ... ... инстанция ретінде
арбитрлерді арбитраждық процесс өтуге тиісті елдің соттарының тағайындауы.
Бұл тәсілдердің ... ... бар және сот ... бір ... ... ... тиіс пе дегенге байланысты және әрбір тәсілдің арбитраждық
процестің табиғатына қарай (яғни бұл аd һос арбитраж немесе тұрақты ... ... өз ... бар. Олар сот ... ... ... ... (мақсатын) тапқанша таусылмайды.
(а) Келісім - үш немесе бұған ... ... бір ... ... ... ... рәсіміндегі басты айырмашылық
рәсімінің әр тарап сөзсіз өз ... ... ... ... де ... ... соттың төрағасын
немесе болуы мүмкін вариант ... дара ... ... ... ... жасай бастағаңда-ақ арбитр тағайындау
тәсілдері бір-біріне ... ... ... ... ... ... ... арбитр жөніндегі келісімге қол
жеткізуге көмектесу үшін пайдалануға болады, ... ... ... ... ... ... алмасу ең көп тараған тәсіл болып
табылады. Егер арбитрлердің ... ... екі ... ... ... онда
ол арбитр болып тағайындалады. ... ... ... ... ... жүрсе, онда тараптар олардың бірі жөнінде келісімге
келуге тиіс). Екі ... ... де ... ... ... жиі
кездеседі. Тізімдердің бірінде көрсетілген арбитрдің тағайындалуына,
егер оны ... ... ... ... ... ... ... сол болып
табылатынына көндіре алса, бөгет жасамау керек. Тараптар қолайлы ... ... ... арбитр тағайындау үшін өтінішпен ездері баратын
кез-келген құзырлы органға тізімдердің бірінде көрсетілген арбитрді
тағайындауға кедергі ... ... ... ... алу ... ... күнде, шынымен солай болса, онда дау-дамайды қарау жөніндегі ең
тәжірибелі арбитр арбитраждық процестен ... ... сот үш ... ... ... ... сот ... тағайындалып қойған екі арбитр тандауға тиіс деп келісе алады,
сол арқылы арбитрлер ... ... ... арта ... және ... ... істей
алатын адам таңдап алатындығына кепілдік жасауға талпынады. Бұл жағдайда
олар да сот ... ... ... ... қол жеткізу үшін
арбитрлерді тізім арқылы тағайындау тәсілін немесе басқа бір ... ... ... ... ... арбитраждық сот жөніндегі келісімнен екі
маңызды нәрсе туындауы мүмкін:
(1) Болашақтағы дауларды ... ... беру ... ... ... ... көрсету ақылдылық емес және (мәселенің
қалай шешілетіндігі ... ... егер ... ... ... ... Ол өліп ... немесе арбитр болғысы
келмеуі немесе бола алмауы мүмкін. Соған қарамастан, дауды беру туралы
(болып ... ... ... ... беру ... ... екі жаққа бірдей қолайлы арбитрдің есімін ... ... ХСП және ЛХАС ... ... ... ... тараптар арбитр
тағайындауға өзара келісіп қойса да, арбитр тағайындау жөніндегі соңғы
сөз айту құқын сақтап қалып ... Бұл ... ... ... ... тәуелді болудан толық құтылмағандығының дәлелі
арбитраждық институттың ... ... ... өзі талапқа сай
келмейді деп есептейтін арбитрді тағайындауға кедергі жасау ... ... ... - ... көп ... ... сот құрамы
туралы келісімге келе алмауы ... ... ... ... ... тұру керек болғанда) келісілген белгілі бір уақыт ішіңде ... ... және ... ... ... құзырлы
органға көмек сүрап келуі арбитраждық процестің бір қолайсыз жағы болып
табылады. Расында да ... ... ... талаптары туралы
келіссөздердің басында арсыздыққа дейін барады, ... егер ... ... ... күйге жетсе, осы секілді келісімнің
болуы әбден мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... процестің басында арбитр тағайындауды жүзеге асыратын
құзырлы органды анықтап алу ... ... ... ала ... ... һос ... үшін ... тағайындайтын құзырлы органдар әр түрде
көріне алады, олар мыналар:
(1) шарт сауданың ... бір ... ... ... ... жұмысты орындау туралы шартпен әйтеуір бір ... бар ... ... ... ... ... ... Институтының Президентіне қүрылысқа байланысты дауды
қарауға арналған арбитрді тағайындау мақсатымен баруға ... ... ... ... Регламентіне Соттың Бас Хатшысы
ЮНСИТРАЛ Арбитраждық Регламентіне сәйкес сотқа берілетін дау болған
жағдайда және басқа бір ... ... ... ХСП ... Арбитраждык институт. Арбитраждық институттың рөлі
арбитр тағайындаумен шектелетіндіктен және ХСП арбитраждық регламенті
тараптар арасында ... ... ... ... мәні ... ... арналған құзырлы орган ретінде белгіленген,
тағайындалған жеке адамның есімін ... бір ... ... ... және ... ету қабілетін шектейтін елім және басқа ... ... ... ... осы ... ... ... орган жеке адам
болмаған кезде ... ... ... ... және арбитраждық процесс
аяқталмағанша бар болғаны қашанда маңызды ... қаза ... ... ... ... ... ... әрдайым есте ұстау қажет).
Дау түрақты жүмыс істейтін арбитражда қаралатын болса, арбираждық институт
құзырлы ... ... ... ... ... ... әр нәрсеге тағайындауға лайықты деп саналып отырған арбитрлер
тізімі бар, соған қарамастан Арбитраж ХСП-да өткізілген ... ... ... ... ... жасалады, әдетте міндеттемені орындамайтын
тараптың Ұлттық Комитетін сілтеп көрсетеді немесе арбитраждық сот ... ... ... ... ... ... елдің заңы сілтеп
көрсетіледі.
(с) Соттар - тараптар арбитраждық трибуналдың құрамын толық тағайындай
алмаған және ... ... ... ... ... жағдайда, тараптар
қажетті адамды немесе адамдарды тағайындау жөнінде соттарға ... ... ... құтқаратын кұрал ретінде соттарға әрдайым сүйене
беруге ... ... де өте ... ... ... үшін ... тиісті өкілеттігі болуға тиіс. Соттың құқықтық
билігі әдетте арбитраждардың кұқықтық билігі ... ... ... ... ... елінің құқығы қолданылғанда
шектеледі. Екіншіден, сот өз ... ... ... трибуналды
тағайындайтын белгілі бір өкілеттікке ие болады. Өкілеттікке ие болу
соншалықты қиын емес, ... ... ... ... ... ие ... отырған көптеген елдерге сондай құқық беріледі. Одан
гөрі жиі ... ... бірі ... ... ... ... арбитраждық ескертуде құзырлы орган көрсетілмейді, сонымен
қатар ... ... ... ... ел де ... мүмкін. Егер
шын солай болса және арбитраждық процесті тараптардың қай ... ... ... ... немесе үйғарым болмаса, онда оның
арбитраж тағайындайтын ... бар ... ... ... ... ... ... таңдау
Бұл критерийлер белгілі бір дәрежеде арбитрдің дара арбитр ретінде ... ... ... ... ... өткізу үшін тараптар
тағайындаған арбитр ретінде таңдап алынғандығына байланысты болады.
Сондай-ақ тараптар арасында жасалған ... ... ... ... бар ... ... институпың ережелері, сонымен қатар
арбитраж өткізілетін жердің заңдарындағы императивтік ережелер де ... ... ... сауданың тиісті саласында төжірибесі болуға тиіс
деген келісімге келе алады.
(б) Арбитраждық институттар тағайындау үшін тандап алынатын ... ... шек қою ... біреуге бүйрек бұруы және
қалыптасып қалған қате пікірде болды деп айыптауды болдырмауға ... ... ... ЛХАС арбитраждық регламентінде де дара
арбитрді немесе арбитраждық трибуналдың төрағасын ... ... ... ... ... тараптар секілді бірдей
болмауы ескерілген. ЮНСИТРАЛ Арбитраждық Регламенті мұндай кезқарасты
қолдайды.
(с) Чилидің арбитраждық заңдары ... ... ... Чилидің
азаматтығы болу керектігін және езі заңгер болу керектігін талап етеді.
Арбитрлерде арбитражда туа ... ... ... ... үшін ... ... та, ... де болуға тиіс, бұл арбираждық сотты тандаудың
маңызды жағы болып табылады. Халықаралық ... ... сан ... ... ... ... (олар арбитраждық процестің әр жағдайына
колданылатын құқықтың әр турлі жүйелерінен және ... ... ... байланысты проблемадан туады). Соған сәйкес дара арбитр
тағайындалатын кезде ... ... бар және ... ... ... бар ... ... орынды болады. Дәл сондай
себептер осындай тәжірибесі бар бір адамды үш ... ... сот ... ... ... ... ету ақыл ... еді (өйткені төрағаға
рәсімдік мәселелерге қатысты дара шешім қабылдауға жиі-жиі қүқык беріледі).
Егер дау белгілі бір ... ... ... ... ... заңгерлік білімі болуы ордайым қажет емес. Керісінше ... ... бір ... ... ... білімі бар адамның дау
женіңде дауға қатысты шешім шыгара алатындығы. Мәселен, күрылыс саласындағы
дауды қарау үшін кейде ... мен ... ... ... ... ... жүрген қүқықта және арбитраждык
процесте қалыптаскан прак-тикада айтарлықтай білім және ... ... ... ... сот ... қалған екі арбитр заңгер болған
жағдайда ... ... ... ... сот ... ... жок, ... болуын қалай бермейді.
Сот алқасы мүшелерінің ... ... сот ... ... өздеріне тыңдау уақытша кідіртілген жағдайда жолығуға мүмкіндіктің
болуы ... ... ... ... танымал түлғалардың жүмыс
кестесі кеп жағдайда өте тығыз болады;
(б) арбитраждық талқылау жүретін тілде түсініп, сөйлей ... ... ... және ... ... маңызды. Өзінің тәуелсіздігі мен
бейтараптығына күмән ... бір ... ... болған арбитр бұл
жағдай туралы процеске қатысатын тараптарға хабарлауға ... ... ... институттар арбитрлерден тағайындауы қабыл болғанға
дейін тәуелсіздік туралы декларация толтыруды талап ... ... ашу ... бір ... біліктілігінен айыруды
білдірмейді. Беделінде бір міні жоқ көрнекті ... ... ... ... ... ... ... туралы хабарласа,
тараптардың бірі соған қарамастан оның арбитрдің міндетін атқаруға тиіс
екендігіне келісе алады.
Арбитраж өткізілетін (немесе ... ... ... орын
Арбитраж еткізілетін орын қаралуға тиісті маңызды мәселелердің бірі.
Таңдап алынған арбитраждық ... ... ... арбитраж
өткізілетін орын туралы не ... білу ... ... ... ... немесе СІЕТАС Арбитраждық регламентінің 35-бабы немесе
арбитраждың өткізілетін орнына қатысты шек ... ... ... 13(3) ... ... орын ... мәселенің
үш элементіне сәйкес таңдап алынады:
(а) арбитраждық келісім, арбитраж өтетін елдің соттары ... ... ... ... ... ... Конвенциясына
қатысушы мемлекеттердің соттары осыны істеуге міндетті ... ... бүл ... да өздерінің елдерінің заңдарына сәйкес арбитраж туралы
сотқа ... ... ... орындамайды және бұл соттар осындай
келісімді орындау үшін шығарылған кез-келген ... ... ... ... ... ... айтылғандай арбитраждық прцестер
құқықтық вакумда өтпейді және арбитраждық процесте процесс өтіп жатқан
елдің құқы ... ... ... мен ... тараптардың немесе сот алқасының көңілге қонымды талабы бойынша
қолдау көрсететін және ... ... ... дауды шешудің кұралы ретінде ... ... ... ... немесе арбитраждык процестің соңында шығарылған
шешімге өзінің араласуын шектейтін еддерде ... ... Егер бір ... арбитраж арбитраждың шешіуі орындалу үшін
жауапкердің жеткілікті активтері бар елде өтпеуге ... ... ... тым ... ... ... ... елмен бірге
арбитраждық шешімдерді тану және орындау жөніндегі халықаралық шарттың бір
тарабы ... ... елде ... ... ... ... ең
әйгілісі Нью Йорк Кон-венциясы болып табылады, бірақ екі ... ... ... бола алады.Екі тарапқа бірдей міндетті шешімді орындау туралы
шарттың болмауы ... ... ... ылғи ... әсер ... ... жағдайда арбитраждық шешім ... ... ... ... ... немесе екі жақты келісім
болмаса да шешім орывдалатын болса, бәрі бір бүл тіпті сенімсіз болады.Осы
себептен ... ... ... ... ... ... мемлекетгің аумағында өту үшін ... ... ... ... ... ... ... қолайлы болып табылатын мемлекет табу
Қиын, сондықтан айналып келгенде баланс шығарылуға тиіс. Баланс шығарған
кезде жауапкердің ... ... ... ... ... шешім
түпкі мақсат болып табылатыны есте болуға тиіс. Осы мақсатқа жетемін ... ... ... ... ... ... ... немесе олардың болмауының салдарынан (дауды өзінің қарауына
кдбыддаудан бас тарту секілді) кедергі жасайтын мемлекетгерден ... ... ... ... осы ... мақсаты айқын. Арбитраждық талқылаудың тілі шарттар
жасалған тіл болып табылатындығы ... ... деп ... Бұл аса ... аудармаға байланысты ауқымды жұмыс көлемін қысқыртады.
Қорытынды
Дауға қолданылатын құқық оның ... ... ... ... да-уларды
болдырмау мақсатымен анықталуға тиіс. Соған ... ... ... ... емес, тараптардың негізгі шартгарында аныктап
алу олар үшін ... ... ... ... Кейбір тәсілдерді
колданып, тараптардың қолданылып жүрген қүқыққа өзгерту ... ... ... ... ... ... 21-22 беттерді қараңыз).
Даудың мәніне катысты колданылатын қүқық арбитраждық процеске (оның
нәтижесімен ... ... әсер ете ... ... ол ... ... зардаптың нәтижесі бола алады:
(а) арбитраждық келісімге қолданылатын қүкықты анықтайтын ере-желер
болмаған кезде, екі ... ... ... ... ... үшін ... алған қүқықты да арбитраждық келісімге қолдануға болады. Арбитраждык
келісімге қолданылатын осы қүқықтың кейбір ережелерін тексеру ... ... ... шарт-тан туындайтын даулардың арбитражда қаралуына тыйым салатын
болса, ... ... ... осы ... ... ... беретш басқа қүқық жүйесімен реттелуге тиіс ... ... ... ... (а) ... ... жағдайда негізгі шартка колдану үшін
тараптар қүқығын таңдап алғав елдің сотгары басқа бір елде ... ... жою үшін ... ... (осы ... ... келісімге
де қолданылады деген неііз бойынша) өздерінің қүқықтық билігіне беруді
талап ете ... ... жене ... ... ... ... тікелей арбитраждық процеске қатыса-тын бір
тарап тағайындаған арбитрдің рөлін және бұл ... өзі ... ... ... не ... ... ... мәжбүр етеді. Даудағы
тарап тағайындаған арбитр (егер тараптар ... ... ... ал олай
ету халықаралық ... ... ... бір ... ... ... ... немесе адвокаты (қорғау-шысы) болып табылмайды
және нүсқауларды ... ... езін ... ... тікелей
араласпай қоя алады.
Алайда тағайындалған арбитрдің қолынан ... бір ... ... ... іске ... басқа екі арбитрде болатын
түсінбестікті болдырмау. Арбитраждык келісім ... ... ... болып табылады. Ол ең маңызды элемент болып табылмайды жөне тараптар
келіссөздерден шаршаған кезде келіссөздердің ... ... Осы ... арбитраждық келісімге айтарлыктай көңіл бөлінуге және оны
жасағанда сак болуға ... Дау туа ... ... ... ... зор
болады. Ол ол ма, тараптардың бір де бірі ... ... кете ... ... ... мәселенің орнына жүретін", дүрыс жасалмаған
арбитраждық келісім негізінде ар-битраждық процесс басталғанын мойындағысы
келмейді (Амброуз ... ... ... оған "Халықаралық Арбитраж"
деген анықтама берген).
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.Халықаралық комерциялық арбитраж./Практикалық құрал/авторы:Марк Хьюлит-
Джеймс,Николас Гоулд.
Ағыл.тіл.ауд. М.Ә.Төреханова-Алматы:Аян әдет,1999 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз."5 бет
Арбитраждық шешімнің жарамсыздығы6 бет
Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз4 бет
Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлорасы3 бет
Спорт арбитірінің жұмысын автоматттандыру22 бет
Халықаралық арбитраждық органдардың түрлері56 бет
Халықаралық коммерциялық арбитраж17 бет
Қазақ халқының дәстүрлері, адамгершілік әрбиесі7 бет
Әрбір жас кезіндегі балалардың ойлау мен сөйлеудің теориялық талдамасы11 бет
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь