"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"

Нормативтік сілтемелер
Қысқартулар мен белгілер
Анықтамалар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1 Негізгі бөлім ... ... .10
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ветеринария туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.2Қазақстан Республикасы Ауылшаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық Департамент туралы ереже ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.3Ботаның эшерихиозы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.4 Жұқпалы ауруларды сауықтыру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
3 Техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде болған экономикалық өзгерістер ветеринарлық қызмет көрсету жүйесін түп-тамырымен өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып келген ветеринарлық қызмет сапалы ветеринарлық қызмет көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке кәсіпкерлік саласының дамуына кедергі болады.
Осы жағдайлар «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 жылы қабылдануына әсер етті.
Бұл қаулы ТМД елдері арасындағы заңды күші бар және сол уақыттың барлық талаптарына жауап беретін алғашқы құжаттардың бірі болды. Ол елімізде ветеринарияның бір саласы жеке кәсіпкерліктің дамуына жол ашты және бұл ветеринариялық қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында жасалған жұмысты негізге ала отырып, төмендегі мәліметтерге көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, бақылау қызметінен шаруашылықтық-атқарушы қызметін бөліп ажырату жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды. Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және базарға дейінгі аумақты қамтыды. Мемлекеттік ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет көрсетудің барлық саласы бәсекелестік ортаға шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу шараларын ұйымдастыру және карантин қойылатын инфекциялық ауруларды жою жұмыстарын жүргізу қосылмаған.
- ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны анықталған.
- ветеринариялық препараттарды өндіруде барлық потенциалдық өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ветеринарлық қызмет көрсету нарығына ветпрепараттарды жеткізуде бәсекелестік ортасы кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы қабылданған заңға қарама-қайшылық туғызады және ол 2002 жылдың 10 шілдесінде жаңа талаптарға сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта талқылап, қабылдануының себебі болды.
- жаңа «Ветеринария туралы заңның» мақсаты - ветеринарлық-санитарлық жағдайды жақсарту, жануарлар өнімдерін, шикізаттардың және ветеринарлық қадағалаудан өтетін басқа объектілердің қауіпсіздігін, халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
1 Қасымов, Е.И. Бірнеше түлікке ортақ жұқпалы ауруларды балау және күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Е.И.Қасымов - Алматы: Санат, 1992. –124б.
2 Сайдулдин, Т. Ветеринариялық індеттану: оқулық жоғары оқу орындары үшін /Т.Сайдулдин – І,2-кітап, Алматы: Санат, 1999. - 129 бет.
3 Носков, Н.М. Руководство к практическим занятиям по эпизоотологии: учебное пособие для вузов /Носков Н.М.- Москва: Колос, 1961.-126б.
4 Поляков, А.А. Ветеринарная дезинфекция: учебное пособие для вузов /Поляков А.А.- Москва: Колос, 1964.- 128с.
5 Сюрин, В.Н. Частная ветеринарная вирусология: учебник для вузов /В.Н Сюрин, Н.В.Фомина – Москва: Колос, 1979.-154с.
6 Сюрин, В.Н. Диагностика вирусных болезней животных: справочник / В.Н Сюрин и др. М: Агропром, 1991.-111с.
7 Тәжібаев, А.С. Научные основы эффективной дератизации объектов ветеринарного надзора: учебное пособие для вузов / А.С. Тәжібаев - Алматы, 2000.-156с.
8 Мырзабекова, Ш.Б. Ветеринариялық вирусология: учебник для вузов /Мырзабекова Ш.Б – Алматы: Білім, 2004. – 141б.
9Тұтқышбай, И.А. Жануарлар патологиясы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Тұтқышбай И.А., Сабекова Д.Ө./ Шымкент,
2009-133б .
10Арзымбетов Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б., Қанатбеков Т.И.- Алматы, 2009.
        
        Аннотация
«Ветеринария ісін ұйымдастыру» пәнінен "Бота ешерихиозы (ақтышқақ)
ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар" ... ... ... 30 ... тұрады.
Курстық жұмыста кіріспе, негізгі бөлім, өзіндік зерттеу, техникалық
қауіпсіздік, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімі және 3 ... ... ... - ... — жас ... ... көтеріп,
асқазанын қабындыратын және ауырған малдың іші қатты өтетін жұқпалы ауру.
Күл - түйе мен ботаның күл ... өте ... жіті ... ... ... ... гөрі бота тез ... және олардың көбісі 3—8 күн
аралығында ... ... - ... ... ... оның ... үш қозғаушы
күштері инфекцйия ... ... ... ... және ... ... бір-біріне әсер етітін кеңістік аталады.
Карантин - жұқпалы ... ... ... ... ... ... Оның шарты бойынша іңдет ... ... ... ауру ... жерге апаратын жолға ... және ... ... - ... гөрі ... ... қарым-қатынасты
тежеуге бағытталған тиым жолдары. Оларды тез тарай коймайтын жұкпалы
аурулар кезіңде ... ... ... қолданады.
Диагноз - ауру малдың жағдайы туралы қысқа түсінік
Пальпация - ... сезу ... ... ... ... ... - мал ... сыртынан қағып тыңдау.
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Қысқартулар мен белгілер
Анықтамалар
Кіріспе…………………………………………………………...........…………….8
1 Негізгі бөлім ... ... және ... ... ... бұзғаны үшін
жауаптылық..................................................................
....................................10
1.2Қазақстан Республикасы Ауылшаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық
Департамент ... ... ... ... ... ... ... мен белгілер
м2 - шаршы метр
м3 – метр куб, көлем
м – метр
% - пайыз
°С – температура
мг/ м3 – көлем
г – ...... ... ... жұмыста келесі нормативтік құжаттарды қолдануға
сілтемелер жасалған:
МЖМБС 2.104 -2006 КҚБЖ ... ... 2.301 -68 КҚБЖ ... 2.601 -2006 КҚБЖ ... құжаттары.
МЖМБС 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД).Сызбалық шрифттер.
МЖМБС 2.701-84 КҚБЖ (ЕСКД).Схемалар.Түрлері мен ... ... ... 2.321-84 КҚБЖ ... белгілеу.
Ф. 7. 04 – 03
Қазақстан Республикасы ... және ... ... ... ... Қазақстан Мемлекеттік Университеті
__________________________кафедрасы
___________________________________пәні бойынша
Курстық жұмыс
Пәні _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... ... ... ____________
бағасы
бағасына қорғалды
«_____»________2016ж.
Норма бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы,аты – жөні
_______________
қолы,аты – жөні
Шымкент 2016 ж.
Ф. 7. 05 – ... ... ... ... ... Университеті
______________________________кафедрасы
«Бекітемін»
Каф.меңгерушісі __
«____»_____2016ж.
№____Тапсырмасы
___________________________________пәні бойынша курстық жұмыс
Студент _______________________________
(тегі,аты-жөні)
Жұмыс тақырыбы ______________________________________________
Бастапқы мәліметтер __________________________________________
|№ |Курстық ... ... | ... | Көлемі |
| | ... ... ... |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | |
|7 | | | ... ... ... күні ... қорғау күні________________
Жұмыс жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған_______________________________
(күні, студенттің қолы)
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Еліміздің ... 10 жыл ... ... ... ... ... көрсету жүйесін түп-тамырымен
өзгеруіне әкеп соқтырады.
Орталықталындырылған жоспарлы экономика кезеңінде қалыптасқан және бұрын
толық мемлекет қаржысымен қаржыландырып ... ... ... ... ... көрсетуді қалыптастыра алмады. Ол жеке ... ... ... ... ... «Ветеринария туралы заңның» талқыланып, 1995 ... әсер ... ... ТМД ... ... ... күші бар және сол уақыттың барлық
талаптарына ... ... ... ... бірі болды. Ол ... бір ... жеке ... ... жол ашты және ... қызмет көрсетудің нарықтық дамуына негіз болды.
Ветеринариялық жүйені дұрыс қалыптастыру жолында ... ... ала ... ... ... көңіл бөледі:
- мемлекеттік қадағалау, ... ... ... ... ... жұмыстары атқарылды. Нарықтық экономикасы
дамыған мемлекеттер мысалында ветеринарияда инспекторлық жүйе құрылды.
Ол мемлекетегі қызметтегі бөлімнен, ауыл округына және ... ... ... ... ветинспекторлар ветеринарлық тәжірибе
жүргізбейді.
- ветеринариялық қызмет ... ... ... ... ортаға
шығарылған, бұған өте қауіпті жұқпалы аурулармен күресу ... және ... ... ... ... ... жүргізу қосылмаған.
- ветеринария саласында жұмыс атқаратын мелекеттік өндірістер саны
анықталған.
- ... ... ... ... потенциалдық
өндірушілердің байланысын қалыптастыруда және ... ... ... ... ... ... ортасы
кеңейтілген.
- осы қалыптасқан өзгерістердің бәрі 1995 жылы ... ... ... ... және ол 2002 ... 10 ... жаңа талаптарға
сай келетін «Ветеринария туралы заңды» қайта ... ... ... жаңа ... ... ... мақсаты - ветеринарлық-санитарлық
жағдайды жақсарту, жануарлар өнімдерін, шикізаттардың ... ... ... ... объектілердің қауіпсіздігін,
халықты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардан сақтау, сонымен
қатар бірінші, экономикалық орталық құру.
- ... ... ... ... үшін бір жағынан
ветеринарияның барлық саласын лицензиялайтын институттың құрылуы; ал
екінші жағынан ... ... ... ... ... ... ... жұмысымен айналысатын бүкіл ... ... ... ... және мемлекеттік
ветбөлімнен ауыл аймағына дейін инсректорлық вертикаль құрылады.
- заңның халықаралық ветеринарлық талаптарға ... ... ... әлемдік сауда ұйымы құрамына кіруіне себеп болады.
Ветеринарлық мамандардың ... ... ... және ... бар, ... олар ... мал мен ... ортақ аурулардан
сақтайды.
Ботаның эшерихиозы жас ботаның қызуын көтеріп, ... ... ... малдың іші қатты өтетін жұқпалы ауру.
Бота эшерихиозға 2—3 күндігінде шалдығады, бұдан марқалау ... ... ... жіті ... ... малдың дене қызуы 40°С дейін
көтеріледі, іші қатты өтіп, арықтайды. Бота самарқау тартып, орнынан ... ... ... оның ... тез ... ... ... Ауру
малға ем уақтысында қолданылмаса бота 3—4 күнде өледі.
Ауру ... ... ... ... ... белгілеріне сүйену
керек. Мұнда ботаның дене қызуы көтерілуі, туғанына 2—3 күн болған ... ... және іші өтіп тез ... ... ескеріледі.
Өлекседегі өзгерістерге асқазан жолдарындағы патологиялық сарындар,
өлексенің тым арықтығы жатады. ... ... ... ... дәл анықтау
үшін лабораториялық зерттеу әдісі қолданылады.
Ауру малды ... үшін ... ... ... ... және ... ... пайдаланылады [1,2].
Курстық жұмыстың мақсаты – ботаның ешерихиозы (ақтышқақ) ... ... ... зерттеу.
1 Негізгі бөлім
1.1Ветеринарияны қаржыландыру және ветеринария туралы заңдарды
бұзғаны үшін ... ... ... ... ... бюджет есебінен жүзеге
асырылады:
ветеринария саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган мен оның аумақтық
бөлімшелерін ұстауға ... ... ... мекемелерді ұстауға арналған шығыстар;
ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... ветеринариялық бақылау бекеттерінде көлік
құралдарын ... және ... ... қорын сақтауды қоса алғанда, Қазақстан ... ... ... ... жануарлардың аса қауіпті ауруларының
профилактикасы, диагностикасы және оларды жою;
жануарлардың және адамның денсаулығына ерекше ... ... ... ... ... ... ... мен шикізатты жою;
алып қойылатын және жойылатын ауру ... ... ... мен ... иелеріне олардың құнын өтеу;
ветеринарияда пайдаланатын сақтаулы микроорганизмдер штаммдарының Ұлттық
коллекцияларын сақтауға арналған шығыстар;
Қазақстан Республикасының бюджет заңдарына сәйкес өзге де ... ... ... ... ... мен ... ... уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген тәртіппен мемлекеттік
ветеринариялық қадағалау объектілері ... ... ... ... ... препараттарды, жемшөп пен жемшөптік қоспаларды байқаудан
өткізу, серияларын бақылау және ... ... ... ... ... ... ... қадағалау
бақылайтын жүктерді өндіру, дайындау, ... ... және ... жөніндегі
ұйымдарды бірдейлендіру рәсімі;
базарлардағы ветеинариялық-санитариялық сараптама;
дегельминтизация, дезинсекция, дератизация, дезинфекция (мемлекеттік
шекарадағы вет. бақылау ... ... ... ... ... ... бекіткен тізбеге енгізілген
аса қауіпті ауруларын қоспағанда, жануарлар ... ... ... диагностикасы және оларды жою;
түсетін қаражатты Қазақстан Республикасының заңдарында ... ... ... кірісі есебіне аудара ... ... мен ... куәліктің
бланкілерін беру.
Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңдарын бұзғаны ... ... ... ... заңдарының бұзылуына
кінәлі тұлғалар Қазақстан Республикасының заң актілеріне ... ... салу не өзге де жаза ... кінәлі тұлғаларды Қазақстан
Республикасының азаматтық заңдарында белгіленген тәртіппен залады өтеуден
босатпайды.
Осы заңды қолданысқа ... ... заң ... ... күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Мал дәрігерлігі туралы» 1995 жылғы
25-шілдедегі №2376 заң күші бар ... ... ... Жоғарғы
Кеңесінің Жаршысы, 1995ж. №14 құжат; ... ... ... 1998 ж. ... 225 құжат; №24, 443-құжат) күші жойылсын деп
танылсын.
1.2Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық
Департамент туралы ... ... ... ... Ауыл ... ... Департаменті Қазақстан Республикасының Ауыл
шаруашылығы ... ... ... ... және ... функцияларын, сондай-ақ
мал дәрігерлігі саласында аралық үйлестіруді дербес жүзеге
асыратын Қазақстан ... ... ... Департамент өз қызметін Қазақстан Республикасының
конститутциясына, ... ... ... ... актілеріне, өзге де нормативтік
құқықтық актілерге, сондай-ақ осы ережеге сәйкес ... ... ... ... ... ... тұлға болып табылады, өзінің атауы
мемлекеттік тілде жазылған ... мен ... ... ... ... ... сәйкес
банктарда шоттары болады.
Департамент азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі.
Департаменттің, егер ... ... оған ... ... ... ... қатынастардың тарабы болуына
құқығы бар.
4. ... өз ... ... ... ... ... ... аумағында міндетті күші
болатын бұйрықтар шығарады.
5. Департаментінің құрылымын Қазақстан ... ... Штат ... ... штат саны ... ... Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі
бекітеді.
6. Департаменттің заңды мекен-жайы:
473000. ... ... ... ... ... Департаменттің толық атауы- «Қазақстан Республикасы Ауыл
шаруашылығы министрлігінің ... ... ... ... Осы ... ... ... құжаты болып табылады.
9. Департаменттің қызметін қаржыландыру тек ... ... ... ... ... ... табылатын міндеттерді орындау
тұрғысында кәсіпкерлік субъектілерімен ... ... ... ... ... заң ... кірістер әкелетін қызметті ... ... ... онда мұндай қызметтен алынған кірістер ... ... ... ... ... ... және ... негізгі міндеттері:
1) жануарлар менқұстардың аса қауіпті әрі карантинді жұқпалы ... ... ... алу және ... жою жөніндегі мақсатты
бағдарламаларды әзірлеу және іске асыру;
2) меншіктіктің барлық нысандарындағы ... және жеке ... ... ... ... және мал ... биологиялық,
химиялық, басқа да препараттардың қолданылуын бақылау функцияларын жүзеге
асыру;
3) мал дәрігерлігі ... ... ... мал ... ... және мал дәрігерлігінің проблемалары бойынша ... ... ... ... бағыттарды айқындауға және
бағдарламаларды қалыптастыруға қатысу;
4) республиканың аумақтарын басқа ... ... ... ... оның ... ... және көлікте мемлекеттік мал
дәрігерлік бақылауды қамтамасыз ету;
5) өнімнің, жануар ... ... ... ... мал дәрігерлік-
санитарлық бақылауды қамтамасыз ету;
6) мал дәрігерлік-санитарлық тұрғыдан ... ... ... алдын алу болып табылады.
11.Департамент өзіне жүктелген міндеттерге сәйкес заңдарда ... ... ... ... асырады:
1) мал дәрігерлік қызыметті лицензиялауды жүзеге асырады;
2) жануарлар ауруларын алдын алу және ... жою ... ... ... ... әзірлеуді ұйымдастырады,
жануар тегінен жасалған өнімдер мен шикізаттарға мал дәрігерлік-санитарлық
сараптама жүргізудің тәртібін белгілейді;
3) ... аса ... ... ауруларының тізбесін жасайды және
оны Үкіметке бекітуге ... ... аса ... жұқпалы аурулармен ауырған жағдайда, оларды
Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен тізбе ... ... ... ... және жеке ... орындауы үшін міндетті нұсқау береді;
5) санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдармен өзара іс-қимылды
халықты жануарлар мен адамға ... ... ... ... ... ... тегінен жасалған азық түліктермен уланудың алдын ... ... мал ... ... мен ... бұзылған жағдайда, қажетті мал
дәрігерлік-санитарлық, эпизоотияа қарсы іс-шаралар жүргізілгенге ... ... ... пайдалануды, ет және сүт өнеркәсібін ұйымдастыруды,
жануарлар тектес азық-түліктер мен шикізаттарды ... ... және ... ... ... ... жануарлардың ауруына байланысты мал ... ... есеп пен ... ... жетілдіру жөніндегі ұсыныс
енгізеді;
8) заңды және жеке тұлғалардың мал ... ... алу ... ... ... ... мал дәрігерлік-санитарлық ережелерді
сақтауын бақылайды, Қазақстан Республикасының мал ... ... ... ... ... қабылдайды;
9) республиканың аумақтарын шет мемлекеттерден жануарлардың жұқпалы
ауруларының әкелінуінен ... ... ... орындалуын
бақылайды;
10) шекаралық және көліктік мал дәрігерлік бақылау пунктері арқылы
мемлекеттік мал дәрігерлік ... ... ... ... ... ... жемшөптің, биологиялық, химия-фармацевтік препараттардың
және басқа да бақыланатын жүктердің ... ... ... ... ішінде тасымалдануын, мал айдауды қадағалауды жүзеге асырады;
11) өз құдіретінің щегінде мал ... ... ... ... ... ... ісі және ... мен құстар ауруларының диагностикасын
жетілдіру жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады;
13) отандық және импорттық мал дәрігерлік препараттарына, ... мал ... ... ... ... береді және оларға
арналған нормативтік-техникалық құжатаманы бекітеді, оларды өндіруге және
қолдануға рұқсат береді;
14) мал ... ... ... сою және ... ... шыққан
шикізаттарды қайта өңдеу жөніндегі ұйымдарды ... және ... ... ... ... және жануарларға арналған су
қорғандарының құрылысын салу үшін жер ... ... ... ... ... арасында мал дәрігерлігі және мал дәрігерлік-санитарлық оқу-
ағарту жұмыстары саласында насихатты ұйымдастыру;
16) республикалық бюджеттен мал дәрігерлік алдын алу, эпизоотикаға қарсы
және сауықтыру ... ... ... ... ... ... енгізеді;
17) мал дәрігерлігі қызыметін ұйымдастырудың отандық және ... ... ... енгізеді және өз құзіретінің шегінде таяу
және алыс шетелдермен мал дәрігерлігі саласында ынтымақтастықты жүзеге
асырады;
18) ... ... ... ... өзге де ... асырады.
12.Департаменттің негізгі міндеттерді іске асыру және өзіне жүктелген
функциялардыжүзеге асыру үшін заңдарда белгіленген тәртіппен:
1) өз құзіретінің шегінде орындау үшін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару органы
болуға, олардың жарғыларын бекітуге, ... ... ... ... ... ... ... асыруға;
3) өзіне жүктелген міндеттерді жүзге асыру үшін мемлекеттік органдар мен
өзге де ұйымдардан ... ... ... және ... өз ... ... лицензиялауды жүзеге асыруға;
5) өз құзіретінің шегінде мемлекеттік меншіктегі мүлікті пайдалануды
жүзеге асыруға;
6) меншіктің барлық ... ... мал ... заңдарының
нормаларын орындауын тексеру мақсатында оларды тексеруді жүргізуге;
7) заңды және жеке тұлғаларға эпизоотикаға қарсы және ... да ... ... жүргізу және мал дәрігерлік-санитарлық
ережелердің ... жою ... ... қоюға, сондай-ақ қойылған
талаптардың орындалуын ... ... мал ... ... мен ... бұзылуына жол
берген лауазымды тұлғалар мен азаматтарды әкімшіліктік ... оның ... ... ... ... эпизоотикаға қарсы іс-шаралар мен жануарлар ауруларының
диагностикасына ... ... ... ... ... ... химиялық, фармацевтік, жемдік үстемелер мен ... ... ... басқа да препараттарды өндірді және
пайдалануды бақылауға;
11) ... ... өзге де ... ... ... ... бар.
3.Департаменттің мүлкі
13.Департаменттің жедел басқару құқығында оқшауланған мүлкі болады.
14.Департаментке бекітіліп берілген мүлік республикалық меншікке жатады.
15.Департаменттің өзіне бекітіліп берілген мүлікті ... ... ... оған ... ... ... ... құқығы жоқ.
Департаментке заңдарда белгіленген жағдайларда және шектерде мүлікке
билік ету құқығы берілуі мүмкін.
Департаменттің ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрінің
ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметі қызметке тағайындайтын және
қызыметтен босататын Төраға басқарады.
Департамент ... ... ... Ауыл шаруашылығы
министрі қызметке ... және ... ... ... ... ... ... Республикасының Бас
мемлекеттік мал дәрігерлігі инспекторы болып ... ал ... ... ... ... Бас мемлекеттік мал
дәрігерлігі инспекторының ... ... ... ... ... ... ұйымдастырады және
оған басшылық жасайды және Департаментке жүктелген міндеттердің орындалуы
және оның өз ... ... ... үшін жеке ... ... осы мақсатта:
-өзінің орынбасарлары мен Департаменттің құрылымдық ... ... мен ... айқындайды;
-заңдарға сәйкес Департаменттің қызыметерлерін, Департаменттің аумақтық
органдарының басшыларын қызметке ... және ... ... белгіленген тәртіппен Департаменттің ... жаза ... қол ... ... ... ... ... бекітеді;
-мемлекеттік органдарда, өзге де ұйымдарда Департаменттің атынан өкілдік
етеді;
-заңдарға сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге ... ... ... және ... ... ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес жүзеге асырылады ... ... ... ... эшерихиозы (ақтышқақ) - эшерихиоз - жас ботаның қызуын көтеріп,
асқазанын қабындыратын және ауырған малдың іші ... ... ... ... ... - ішек ... Ол 60°С ... 15 мин, ал 100°С
бірден өледі. Суда, топырақта, көңде микроб бірнеше ай бойы тіршілік етеді.
Колибактериоз ... ... ... ... түліктің жас төлдері ауырады. Құлын туа ... ... ... қозы туа ... 5-7 айға ... ... торай туған соң
бірер апта бойы, енесінен айырарда және енесінен айырған соң, құс 1 күннен
90 күнге ... және ... ... терісі бағалы аңдар өмірінің
бірінші аптасында ауырады.
Колибактериоз барлық өлкелерде кең тараған. Оның ... ... ... туған төл жаппай ауырады. Жылдың кез келген маусымында байқалғанымен
негізінен мал жаппай ... ... қора ... ... ... ... ... және бейім жануарлардың көбеюіне байланысты туындайды.
Қозының жаздың соңында, күздің басында ... ... ... ... ... көшіруге байланысты.
Ауру қоздырушысының бастауы - колибактериозбен ... және ... төл, ... ... ... микроб алып жүретін енелері. Мұңдай
жануарлар ... ... көп ... ... кей ... ... шығарады. Жұқтыру факторы нәжіспен және несеппен ... ... ... ... Жаңа ... төлге ауру қоздырушысы гигиеналық
тәртіп бұзылғанда, мал төлдеген шақта енесінің уызымен, жемшөппен ... ... ... алиментарлық, сирегірек аэрогендік жолмен енеді.
Аурудың тұрақталған ошағында жас төлге ауру тумай тұрып жатырда жұғады.
Колибактериоздың таралуына себеп ... ... буаз ... ... ... ... уыздың құнарсыз болып, соның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... күтімінің
нашарлығы, гигиеналық-санитариялық реттіліктің ... ... ... ... әсер етеді. Бұзау, лақ, қозы, торай, құлын ... ... ... ... олар алғашында тек қана енесінің
уызынан төлдің қанына ... ... ... ... жас төл ала ... ... ... талапқа сай болмаса, онда денеге енген микробтарға,
олардың ішінде ... ... ... ... жануар ауруға
шалдығады,
Колибактриоздың таралау ерекшелігі - ауру ... соң ... ... ... шалдыққан малдың саны, індеттің қарқыны үдей түседі, сонымен
қатар аурудың өтуі де ауырлайды. Мал тұрған ... ауру ... ... тыс көбеюі және олардың жануар организмі арқылы ... ... ... ... жас төл ... ... төзімділігінің
жоғарылығына қарамай жаппай ауырады [1,3].
Аурудың н ы ш а н ы. Бота ... 2-3 ... ... ... ... ауруы сирек кездеседі.
Ауру жіті өтеді. Ауырған малдың дене қызуы 40° С дейін көтеріледі, іші
қатты ... ... Бота ... ... ... көп қозғалмайды,
енесін ембейді, оның организмі тез әлсіреп, жатып ... Ауру ... ... ... бота 3-4 ... ... а н ы қ т а у. Ауру малға диагноз қойғанда аурудың клиникалық
белгілеріне сүйену керек. Мұнда ... дене ... ... ... ... ... жас ботаның ауыруы және іші өтіп тез арықтауы ... ... ... жолдарындағы патологиялық сарындар,
өлексенің тым арықтығы жатады. Сонымен бірге ... ... дәл ... ... ... әдісі қолданылады.
Емі. Ауру малды емдеу үшін сульфаниламид дәрілері ... ... ... және фуразидин, антибиотиктер пайдаланылады.
Аурудың алдын алу жолдары. ... ... алу үшін мал ... ... ... ... ... қажет. Ауырған мал оқшау
шығарылып, емделеді. Қора зарарсыздандырылады. Ауырған малды ... ... ... алдын алу үшін эшерихиозге қарсы қан сарысуы егіледі.
Колибактериоздың алдын алу үшін буаз малды дұрыс ... ... ... ... ... ... ... болуы қажет. Төлдің ауруға
шалдықпауының басты шарты - дер ... ... соң 6 ... уыз ... Мал ... жер таза, зоогигиеналық талаптарға сай
болуы керек. Буаз інгенді бұзаулайтын қораға ауыстырар ... ... ... орнын дезинфекциялайды. Туған ботаны бірінші тәулік енесімен
бірге ұстап, ... ... ... бір ... ... ... 1-3 күннен аспауы қажет. 5-10 күңдік ересек боталар ... ауру ... ... ... жас ... ... ... «бос
- бос емес» ережесі бойынша секцияны мүмкіндігінше аз уақыт ... бір ... ... ... ... «дем ... ... тазалаудан өткізіп, дезинфекция жүргізеді.
Колибактериоздың тұрақты ошағына айналған шаруашылықтарда буаз малдарға
вакцина егеді. Фермада колибактериоз ... ... ... ... ... ... ... Ауырған боталарды
бөлектеп ұстап, емдейді. ... туа ... ... ... ... 80-100 мл гипериммунді қан сарысуын және колипротектан береді.
Колипротектанды ... ... ... ... ... 10 мл дозада екі күн қатарынан күніне 3-4 рет береді. Ауру байқалған
фермада санитариялық реттілікті күшейтіп, мал төлдейтін, жас төл ... 4% ... ... ... (70°С) ... 3% белсенді
хлоры бар хлорлы әкпен, немесе формалин аэрозолімен дезинфекциялап ... ... ... сауықтыру шаралары
Инфекциялық аурумен күресуде басты шаралар үш бөліктен тұрады:
1) аурудың көзін жою;
2) ауруды тарату жолдарын, ... ... ... ... ... туралататын кабілетін көтеру.
Айтылған шаралар профилактикалық (аурудың алдын алу, сақтандыру) ... ... ... соң) болатын ... ... ... ... ... суғару, күту, бағу жатады.
Малды күтүшілердің жеке гигиенасын сактау (арнайы киіммен камтамасыз ... және ... дәрі - ... бөлу т. б) ... ... қоршау, суды, суғару суаттарын реттеу мал азықтарын үнемі
тексеріп отыру малды әр кезде малдәрігерлік тексеруден ... ... ... ... малдарды клиникалық тексеруден, диагностикалық -
лабораториялық тексеруден өткізіп отырады. Ауру ... ... ... ... ... ... ... жасайды (етке; тері астына вакцина
егеді). Қазіргі кезде аэрозольдык вакцинация (әсіресе құсқа, ... ... соны іске ... ... ... ... алу үшін ... жасау керек. Ауруды
сактандыру шарасын іске ... және оны ... ҚР ... ... ... және ... ... іске асыру болып табылады. Оны іске
асыру жеке адам болсын, ферма иесі ... жеке мал иесі ... ... ... іске ... ... аурудың алдын алу, таратпау үшін ең маңызды шара бұл ... шара ауру ... ауру ... іске ... ... Мал дәрігерлік
устав бойынша, ферма және ... ... мал 30 күн ... ... керек.
Мал келген кезде малдәрігерлік ... өтуі ... Ал ауру ... ... фермаға карантин салынуы қажет. Фермаға бөтен адам,
(тек фермада ... ғана ... ... атты адам ... - ... Ол ... жем, шөп (жалпы азықтың барлық түрі) сабан, силосты
әкелуге және әкетуге тиым ... ... ... ... 1000м*1000м территория қоршалып,
малды күтіп, бағатын адамдардан басқа адамдар ол ... ... ... ... үнемі мал дәрігерлік тексеруден өткізу қажет, ауру малды тез
арада бөліп ... ... Мал ... ... ... ... ... әңгіме т.б.) халықпен, күтінуші персоналмен, өзін ... ... ... және жою ... ... ... ... Ауру
шыққан туралы бұхаралық ақпарат құралдары арқылы халыққа хабар тарату
қажет.
Ауруға ... мал ... ... ... өтеді. Ауруға жаппай
тексеру үшін, ... ... ... ... ... Бұл зерттеудің нәтижесінде барлық жануарлар ... ... ... ... ауру ... және аурудың жұғуы
күдікті.
Ауруы айқын жануарларға диагнозы ... ... да, олар ... ... ... жеке қора - жайға ауыстырылады.
Бұл малдарды күтуте бөлек адам ... да, ... ... ... ... ... сояды /бруцеллез, туберкулез т.б./,
не жояды.
Ауруы дүдәмал жануарларға диагнозы ... ... Олар - ... ... ... немесе зерттеудің
нәтижесі дүдәмал болғандар. Мұндай малдар ... ... және ... ... жеке бөлініп алынады. Олар ... ... де, ... ... ... айкын малдарға,
ал диагнозы растамаса аурудың жұғуы күдіктілерге косылады.
Аурудың ... ... ... ... ... жатады. Олар ауруға
шалдыққандармен жанаскан себепті ... ... ... ... ауруды балау үшін ... ... өтіп ... малдың ауруға ... ... ... ... ... тексеруден кейін ... ... ... соң, ... ... ... ... катар, жұқпалы аурудың ерекшелігіне байланысты, бұл топтағы
жануарларды иммуңдейді ... ... ... әдіспен/ болмаса
микробтарға ... әсер ... ... - ... ... Аса ... ... кезінде /мысалы, шошка обасы/ індет
ошағындағы барлық жануарлар сойылады.
Жұқпалы ... емі. ... ... ... емдеу кешеңді түрде ... Бұл ... және ... ... ... ... ем - аурудың себебіне /этиологиялык факторына/, яғни оның
коздырушысына қарсы ... Ол үшін сол ... тән ... ... ... өзгеше емес дәрі - дәрмектер қолданылады.
Белгілі бір ... ... ғана әсер ... ... ... қан ... ... бактериофагтар
жатады. Өзгеше емес дәрі- дәрмектерге ... ... және ... ... ... дәрі-дәрмектер ауырған жануардың жағдай - ... ... ... қалпына келтіру мақсатында пайдаланылады.
Оларға жүрекке әсер ететін, қақырық түсіретін, зәр шығаратын дәрілер, су-
тұз ... ... ... ... ... ... куатын
арттыратын, десенсибилизациялайтын, т.б. дәрмектер жатады.
Жұқпалы ауру кезінде емдеу толық курс ретінде жүргізіледі Аурудың ... ... ... өше ... сәтте, емдеуді тоқтауға болмайды.
Емдеу курсы толық аяқталмаса, ауру кайта өрбіп, рецидив беруі мүмкін,
жұқпалы ... ... ... ... ... ... ... қасапханада сояды. Егер ондай мал тым көп болса ... сою ... ... Ол үшін ауру ... соятын арнайы
санитариялық қүн белгілеп, сойым аякталғаннан кейін бүкіл цехка дезинфекция
жасалынады. Сойылған малдан ... ... ... ... аурудың
түріне, ветеринарлық-санитарлық сараптаудың қорытындысына, бактериологиялық
тексерудің нәтижесіне байланысты шешіледі.
Аса қауіпті ... ... ... ... ... ... ... ұшасы техникалық пайдалануға жатқызылады немесе өртеу арқылы, не
басқа жолмен жойылып жіберіледі [1,3,6,9].
Ауруға бейім ... ... ... ... қарсы шаралардың
маңызды бір бөлігі - ауруға бейім жануарларға қатысты жүргізіледі. Олар
негізінен хайуанаттарды ауруға ... ... және ... ауру ... корғауға бағытталған. Аурудын малға жұғуына қарсы шаралар ... ... ... ... ... ... ... жерде жануарлардың ауруға төзімділігін арттыру жайы сөз болады.
Жануарлардың ауруға ... ... - ... ... ... қатысты іс-әрекеттердің ең өзекті мақсаты. Оны
қамтамасыз ету үшін кең ... ... ... ... ... іске асыру керек. Өнімді
көп беретін малды өсірумен қабат, олардын ауруға төзімді болуына да көңіл
бөлу қажет. Бұл қасиеттердің ... ... ... ғана ... оның ... ... екені анық. Сондықтан, қора-жайдың, жайылым мен өрістің,
соңдай-ақ малды ... және ... ... ... сай ... ... ... ауруға төзімділігіне әртүрлі
стресс жағдайлар кері әсер етеді. ... ... ... және ... ... ... ... коспалар, ауаның қалыптан тыс
температурасы, ылғалдылығы, қысымы, ... ... және ... ... ... ... ... аса орналасуы, ... ... ... шулы ... ... тасымалдау оларға зиянды әсер етеді. Сондықтан да жыл мезгілі
ауыскан шақта, малды ... ... ... ... ... ауыстырғанда, ... ... ... - ... ... ... ... болдырмауға бағытталған ... ... ... ... ... ... шақтарында: қарлы -жауын, ... ... ... кейінгі жылымық кезінде, малдың ... ... ... ... ... күтіміне, азықтандыру рационына, бос жіберілуіне
/моцион/ ... ... ... ... ... төзімділігін
қамтамасыз ететін ең маңызды алғы шарттар.
Жұкпалы ауру шыққан сәтте ... ... ... Ол ... ауру болмаған уақытта да ... ... ... ... ... ... ауру ... сол ауруға қарсы
иммундік ... ... Егер ... ... бастауымен жанаспаған болса, вакциналау арқылы белсенді
иммудеу ... ... ... ... жұктыру ... ... ... ... ... қалыптастыруға тиым
салынған [1,2,7].
Індет процесі ... осы ... үш ... бөліктің қозғалысқа
келіп, олардың бір-біріне ... ... ... Бұл ... ... ... - біріне жұғуы, қоздырушының ауру малдан
сау малға беріледі. Індет процесін ... деп, ал ... ... ... тарағанда лаңдану деп атайды.
Жоғарыда келтірілген үш фактор індет ... ... ... ... ... ... күштері немесе індет бағалауының
негізгі буындары деп аталады. Олардан ... ... ... ... ... бар. ... ... географиялық және әлеуметтік-
экономикалық шаруашылық факторлары жатады. Негізгі ... ... ... ... ... ... де ... қосымша қозғаушы
күштері негізгі қозғаушы күштері арқылы індет ... ... ... ауру ... сәтте індет ошағында толық індеттанулық ... ... ... қорытындылары бойынша сауықтыру
шаралары белгіленеді.
Карантин және ... ... ... одан әрі
ұлғаюына жол бермеу үшін жүргізілетін ең басты шара ... ... ... қолданылады.
Карантин - жұқпалы аурудың таралуына қарсы ... ... ... Оның ... бойынша іңдет ошағына күзет посты
қойылып, ауру шыққан жерге ... ... ... және ... аса қауіпті індет кезінде баска елді мекендермен барлық қатынас
тоқтатылып, автобус маршруттары өзгертіледі.
Карантин негізінен аса қауіпті ... ... ... ... ... карантиндік инфекцияларға әр ... - ... ... ... - оба, ... қарасан, жылқыда - маңқа,
мандам, жұқпалы анемия, делбе, ... - ... ... - кебенек,
т.б. жатады. Карантиндік ... ... ... ... ... белгіленеді.
Әдетте ауруға бейім малдарды әкелуге немесе ... ... Кей ... мал ... ... ... ... тоқтатылып,
базарлар жабылып, жәрмеңке мен мал көрмелерін өткізуге тиым салынады. Сиыр
обасы, аусыл ... аса ... ... кезінде барлық басқа
шаруашылықтармен қатынастарды тоқтатуға тура келеді. Кей ... ... ... ... ... ошағының маңайында кауіп төнген аймақ
/зона/ белгіленеді. Бұл аймақта ауруға бейім жануарларды ... ... ... ... ... ... ... вакциналау
жүргізіледі [1,7,8].
Шектеу шаралары - карантиннен гөрі шарттары бәсендеуі қарым-қатынасты
тежеуге бағытталған тиым ... ... тез ... ... жұқпалы
аурулар кезіңде /мысалы, сарып, сақау/ қолданады.
Карантин мен ... ... ауру ... ... ауру ... соң, яғни ең ... ауырған мал сауыққаннан
немесе өлгеннен кейін біраз ... ... соң ... алынады. Олардың
алыну мерзімі аурудың жасырын ... және ... ... алып жүру кезеңінің ұзақтығына ... ... ... алып жүру кезендері неғұрлым ұзақ болса, соғұрлым ... ... ... ... Аса қауіпті аурулардан ... ... ... тағы да ... ... ... қалдырылады.
Мысалы, аусылдан соң карантин алынғаннан кейін бір жыл ... ... мен ... алар ... мал ... ... мен ... жөндеу жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... ... төнген аймаққа індет ошағын қоршаған аймақ жатады. Оның ауданы
табиғи-географиялық, экономикалық ... ... ... және ... козғалыстың деңгейіне, т.б. ... ... ... ... ... ... негізінде шектеу
шараларымен тақылеттес болады. Кейбір аса қауіпті індеттер кезінде /аусыл,
оба/ бұл шаралардың талабы ... ... ... ... мен ... індет буындарының ішіңде ... ... ... әсер етеді. Ауру ... ... ... ... шараларға сонымен бірге дезинфекция,
дезинсекция, дератизация, ... ... ... ... жатады [3,6,7,8,9].
2 Өзіндік зерттеу
Мен курстық жұмысты ... ... ... ... ... ... ветеринариялық-санитариялық іс-шараларын зерттедім.
Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-
шаралар
Аурудың алдын алу үшін мал дәрігерлік-зоотехниялық шараларды бұлжытпай
орындап ... ... ... мал оқшау ... ... ... ... ... емдеу үшін және аурудың алдын алу үшін
эшерихиозге қарсы қан ... ... ... алу үшін буаз ... ... ... керек. Оның
рационында жеткілікті мөлшерде қоректік заттар болуы қажет. Төлдің ауруға
шалдықпауының басты шарты - дер ... ... соң 6 ... уыз ... Мал ... жер ... зоогигиеналық талаптарға сай
болуы керек. Буаз інгенді бұзаулайтын қораға ... ... ... ... ... дезинфекциялайды. Туған ботаны бірінші тәулік енесімен
бірге ұстап, еркін емізеді. Профилакторияда бір секциядағы боталардың жас
айырмашылықтары 1-3 күннен ... ... 5-10 ... ... ... жаңадан
туғандарға ауру жүқтыруы мүмкін. Сондықтан жас жағынан ұқсас төлдермен «бос
- бос емес» ережесі ... ... ... аз ... ішінде
толтырып, бір мезетте босатып, босаған секцияны «дем ... ... ... ... дезинфекция жүргізеді.
Колибактериоздың тұрақты ошағына айналған шаруашылықтарда буаз малдарға
вакцина егеді. Фермада колибактериоз байқалған ... ... ... секцияларына қабылдауды тоқтатады. Ауырған боталарды
бөлектеп ұстап, емдейді. Ботаға туа салысымен уызға ... ... 80-100 мл ... қан ... және колипротектан береді.
Колипротектанды эшерихияның энтеропатогенді сероварларынан даярлайды. Оны
уызбен 10 мл ... екі күн ... ... 3-4 рет ... Ауру байқалған
фермада санитариялық реттілікті күшейтіп, мал төлдейтін, жас төл тұратын
қораларды 4% күйдіргіш натрийдің ыстық (70°С) ... 3% ... бар ... ... ... ... аэрозолімен дезинфекциялап тұрады
Жұқпалы аурулардың емі
Жұқпалы аурумен ауырған ... ... ... ... Бұл ... ... және симптоматикалық ... ... ем - ... ... ... ... яғни оның
коздырушысына қарсы бағытталады. Ол үшін сол ... тән ... ... ... өзгеше емес дәрі - дәрмектер ... бір ... ... ғана әсер ... өзгеше
дәрмектерге иммунді қан ... ... ... Өзгеше емес дәрі- дәрмектерге антибиотиктер, сульфаниламидтер,
нитрофурандар және ... ... ... ... ... ... жағдай - күйіне
байланысты, дененің қызметін қалпына келтіру мақсатында ... ... әсер ... ... ... зәр шығаратын дәрілер, су-
тұз алмасуын қалпына келтіретін ... ... ... ... десенсибилизациялайтын, т.б. дәрмектер жатады.
Жұқпалы ауру кезінде емдеу толық курс ретінде жүргізіледі Аурудың беті
кайтып, клиникалық белгілері өше ... ... ... тоқтауға болмайды.
Емдеу курсы толық аяқталмаса, ауру кайта өрбіп, рецидив ... ... ... ... жануарларды /мысалы, бруцеллез, ... ... ... ... Егер ... мал тым көп ... ет
комбинатының сою цехын пайдаланады. Ол үшін ауру малды соятын ... қүн ... ... ... ... ... цехка дезинфекция
жасалынады. Сойылған малдан алынған өнімді азық-түлікке пайдалану, аурудың
түріне, ветеринарлық-санитарлық сараптаудың қорытындысына, бактериологиялық
тексерудің ... ... ... ... инфекциялар кезінде /кұтырық, шошқа обасы, топалаң/ ауру
малдың ұшасы техникалық пайдалануға жатқызылады немесе өртеу аркылы, не
баска жолмен ... ... ... ... ... ... Індетке қарсы шаралардың
маңызды бір бөлігі - ауруға бейім жануарларға қатысты жүргізіледі. ... ... ... ... ... және оларды ауру жұғу
каупінен корғауға бағытталған. Аурудын ... ... ... ... ... берілу тетігіне қарсы шаралар ретінде қарастырылатындықтан
бұл жерде жануарлардың ауруға ... ... жайы сөз ... ... төзімділігін арттыру - фермаларда жүргізілетін
барлық шаруашылыққа ... ... ең ... ... ... ету үшін кең ... ... селекциялық-
зоотехникалық, ветеринариялық-санитарлық шараларды іске асыру керек. Өнімді
көп беретін малды өсірумен қабат, олардын ауруға төзімді болуына да ... ... Бұл ... ... ... ... ғана ... оның күтіміне
де байланысты екені анық.
Сондықтан, қора-жайдың, жайылым мен өрістің, соңдай-ақ малды ... ... ... ... талаптарға сай жүргізулері
керек. Жануарлардың ауруға төзімділігіне әртүрлі стресс жағдайлар кері
әсер етеді. ... ... ... және су, ... ... ... ... ауаның қалыптан тыс температурасы,
ылғалдылығы, ... ... ... және ... ... ... торларда жануарлардың аса орналасуы, ... ... ... шулы ... ... тасымалдау оларға зиянды әсер етеді. Сондықтан да жыл ... ... ... ... жайылымға шығарғанда ... ... ... ... ... стресс - факторлардың жануарларға жайсыз әсерін
мейлінше ... ... ... ... ... қажет.
Ауа райының құбылмалы шақтарында: қарлы -жауын, боран, ... ... ... ... ... ... күтіміне ерекше көңіл
бөлу керек. Малдың күтіміне, азықтандыру ... бос ... ... ... ... ... ... төзімділігін
қамтамасыз ететін ең маңызды алғы шарттар.
Жұкпалы ауру шыққан ... ... ... орындау
жеткіліксіз. Ол шарттар ауру болмаған уақытта да тиянакты ... ... ... ... Жұқпалы ауру байқалғанда, сол ауруға қарсы
иммундік ... ... Егер ... инфекция
коздырушысының бастауымен жанаспаған болса, вакциналау арқылы ... ... ... ... ... ... арқылы
ауруды жасанды түрде қоздырып, ... ... ... ... еңбек қорғау ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға алғашқы,
жұмыс орнындағы кезеңді нұсқауларды беруі тиіс.
Алғашқы нұсқаулармен барлық жұмыстарға жаңадан ... ... ... ... ... келген адамдар еңбек қорғау ... және ... ішкі ... ... ... ... топ жетекші жүргізеді. Бұл нұсқау жұмыстың
қауыпсыз тәсілдерін практика игерудің бастамасы болып табылады. ... ... ... яғни малдармен жұмыс жасайтын адамдарды жеке бастың
гигиенасымен таныстырады.
Мал шаруашылықтарындағы жұмысшылар арнайы жэне ... ... ... ... киім - бұл ... ... ... де биологиялық факторлардың әсерінен қорғайтын кұрал.
Ауру малдармен, өлекселермен, қилармен ... ... ... ... ... жұғу ... ... Аса қатерлі ауруларға
топалаң, маңқа, туберкулез, бруцеллез, құтыру, бұзаутаз және тағы басқа
аурулар жатады.
Ауру ... ... ... ... ... - ... 15 минут
кайнатылады. Егер малдар изоляторға жіберілетін болса, байлауға колданылған
жүген - ... тағы ... ... ... - саймандар дезинфекцияланады.
Окшауханаға кіргізер алдында, малдардың тұяғы жуылып, тазаланады. Ауруға
қойылған диагноз ... ... ... ... сабынмен жуылып,
дезинфекцияланады. Ауру малдарды қабылдаған ветеринарлар мамандары қолын
жуып, алшалғышты, ... ... және де тағы ... ... ... отыруы тиіс, мүмкіншілік болмаған жағдайда дезинфекцияланылып
отырылуы қажет.
Химиялық дәрілермен жұмыс істеу кезінде ... ... ... және ... жеке ... ... ... үшін жағдай
-туғызуға және малдардың ауруларына және өлулеріне жол бермеуге бағытталған
аса маңызды шара.
Улы химикаттармен жұмыс істеуге ең кемі 18 ... ... ... химиялық дәрілермен жұмыс істеу ережелері жөнінде ... ... және де ... ... ... ... игерген
қызметкерлерге ғана рұксат беріледі.
Техникалық қауіпсіздік және өндірістік-санитариялық шаралар жиынтығы
малшыларды зооантропонозды ... ... ... ... және ... сапалы өнім алуды қамтамасыз етуі керек.
Малшылар еңбек қорғау ережелерімен танысуы үшін әкімшілік оларға
алғашқы, жұмыс ... ... ... беруі тиіс.
Алғашқы нұсқаумен барлық жұмысқа жаңадан келген адамдар танысады. Оның
мақсаты ... ... ... ... ... ережелері және кәсіпорынның
ішкі тәртібімен таныстыру.
Жұмыс орнындағы нұсқауды топ жетекшісі жүргізеді.Бұл нұсқау жұмыстың
қауіпсіз тәсілдерін ... ... ... болып табылады. Малмен
тікелей жұмыс істейтін адамдарды жеке ... ... ... ... мал шаруашылығы жұмысшылары үшін 6 айда бір рет
жүргізіледі. Жазатайым жағдай болса фермада ... ... ... оған
барлық құсшылар қатысады.
Мал шаруашылығында еңбек шарты қора-жай ауасының зиянды газдармен, шаң
тозаңмен және ... ... ... ... және ... ... байланысты болады.Соған
байланысты мал шаруашылығындағы жұмысшылар көп жағдайда мамандық ауруына
ұшырайды.
Шаруашылықтарды механикаландыру және ... ... ... ... ... ... көңді жинау сияқты жұмыстар кезінде физикалық
ауыртпалықты ... еді. ... де, ... шаруашылықтарда кейбір
колайсыз факторлар сақталады, ... ұзақ ... бойы ... ... ... орналасуы, ауаның бактериялармен ластануы, бұлардың барлығы
мал шаруашылығындағы ... ... ... ... тигізеді.
Сондықтан да қораларда оптимальді ... ... ... ... ... ... факторы болып табылады.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылар арнайы және ... ... ... ... киім - бұл жұмысшыларды физикалық, ... ... ... ... ... ... Арнайы киімге
кеудеше, комбинезон, алжапқыш, қолғап, етік, резеңке шұлықтар жатады.
Химиялық дезинфектанттардың зиянды әсерінен қорғану үшін жұмысшыларға
алжапқыш, қалпақ, ... етік және ... ... киім- бұл ет және ет өнімдерінің, сүттің ... ... ... ... ... ... алушы құралдың бірі.
Санитариялық киімге ақ, тегіс мақта матадан тігілген халат, ... ... қи мен ... ... ... ... комбинезон киіп
жинайды. Бұл жұмыстан кейін арнайы киімдерді әбден ... ... ... ... 1 рет 1 ... сілтілі
ерітіндіге немесе 2 пайыз сода ерітіндісіне салып ... ... 30 ... ... жуады.
Кейде жұмысшылардың оқыс қимылынан мал шошынып адам денесіне жарақат
түсіруі мүмкін. Малдың шоқып алуы ... ... ... алдын-алу
үшін жұмысшылар малды күтудің қауіпсіздік ережелерін жаттау керек.
Қызмет көрсетушілер толық медициналық тексеруден өткеы соң ... ... ... 3 айда 1 рет, ... айына 1 рет
профилактикалық тексеруден өтеді және 6 айда 1 рет ... ... ... ... ... ... ... тасымалдауға
тексеріледі.
Дезинфекциялық жұмыстарға ветеринарлар, санитарлар, ... және ... ... олар дезқондырғылармен және
дезинфекциялық ерітінділермен жұмыс істеу және қауіпсіздік ережелерін білуі
керек.
Дезерітінділерді ... ... ... мамандарды
қадағалауымен жүргізіледі. Ерітінді дайындаушылар арнайы киімдер киеді.
Дезерітінділермен және аэрозольдармен жұмыс істеу барысында ... және ... ... ... ... ... дезинфекциялау
желсіз құрғақ ауада жүргізіледі.
Дезинфекция немесе аэрозольді дезинфекциядан кейін жайларды ... ... ... ... ... ... ... есіктеріне
«кіруге болмайды» деген ескертпе жазулар ілінеді.
Улы химикаттармен жұмыс жасаған соң, ... ... ... ... және
қолды сабындап жылы сумен жуады. Дезинфекцияда қолданылған арнайы киімдерді
үйде сақтауға болмайды.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылардың барлығында ... ... ... ... ... кітапшаға денсаулық
жағдайы, медициналық тексерудің нәтижелері инфекциялық аурулармен ауырса,
ол ... ... ... ... туралы жазылады.
Туберкулезбен, бруцеллезбен және басқа да адаммен малға ... ... ... ... ... ... ... мамандар үнемі ауру малмен және өлекселермен тікелей
қатыста болатындықтан, олар үшін жеке гигиенны ... аса ... ... үшін ... ... жүргізіледі: қораларда оптимальді
микроклимат жасау тиімді желдеткіш және канализация орнату, жүйелі түрде
дезинфекция, дезинсекция, дератизация жүргізу, ауру ... ... ... ... ... және ... келгенде, ботаның эшерихиозы жас ... ... ... ... және ауырған малдың іші қатты өтетін жұқпалы ауру.
Аурудың қоздырғышы-ішек таяқшалары. Ол 60° ыстықта 15 мин, ал ... ... ... ... көңде микроб бірнеше ай бойы тіршілік етеді.
Бота эшерихиозға 2-3 күндігінде шалдығады, бұдан марқалау боталардың
ауруы сирек ... Ауру жіті ... ... ... дене ... 40° С
дейін көтеріледі, іші қатты өтіп, арықтайды. Бота самарқау тартып, орнынан
көп қозғалмайды, енесін ... оның ... тез ... ... ... ... ем ... қолданылмаса бота 3-4 күнде өледі.
Ауру малға диагноз қойғанда аурудың клиникалық ... ... ... ... дене қызуы көтерілуі, туғанына 2—3 күн болған жас
ботаның ауыруы және іші өтіп тез ... ... ... малды емдеу үшін сульфаниламид дәрілері қолданылады, ... және ... ... пайдаланылады.
Аурудың алдын алу үшін мал дәрігерлік-зоотехниялық шараларды бұлжытпай
орындап отыру қажет. Ауырған мал ... ... ... ... Ауырған малды емдеу үшін және аурудың алдын алу ... ... қан ... ... ... алу үшін буаз ... ... бағып-күту керек. Оның
рационында жеткілікті мөлшерде қоректік заттар болуы қажет. Төлдің ... ... ... - дер ... ... соң 6 сағаттан
кешіктірмей, уыз емуі. Мал төлдейтін жер таза, зоогигиеналық талаптарға ... ... Буаз ... ... ... ... ... үстін
тазалап, тұрар орнын дезинфекциялайды. Туған ботаны бірінші тәулік енесімен
бірге ұстап, ... ... ... бір ... ... ... 1-3 күннен аспауы қажет. 5-10 күңдік ересек боталар жаңадан
туғандарға ауру жүқтыруы мүмкін. Сондықтан жас жағынан ... ... ... бос ... ... ... секцияны мүмкіндігінше аз уақыт ішінде
толтырып, бір мезетте босатып, босаған ... «дем ... ... тазалаудан өткізіп, дезинфекция жүргізеді.
Колибактериоздың тұрақты ошағына айналған шаруашылықтарда буаз малдарға
вакцина егеді. ... ... ... кезде туған боталарды
профилакторияның ... ... ... ... ... ... емдейді. Ботаға туа салысымен уызға қосып колибактериозға
қарсы 80-100 мл ... қан ... және ... ... ... ... ... даярлайды. Оны
уызбен 10 мл дозада екі күн қатарынан күніне 3-4 рет береді. Ауру байқалған
фермада ... ... ... мал ... жас төл ... 4% ... ... ыстық (70°С) ертіндісімен, 3% белсенді
хлоры бар хлорлы ... ... ... ... ... ... ... тізімі
1 Қасымов, Е.И. Бірнеше түлікке ортақ жұқпалы ... ... ... шаралары: оқу құралы ... оқу ... үшін ... ... ... 1992. ... Сайдулдин, Т. Ветеринариялық індеттану: оқулық жоғары оқу орындары ...... ... ... 1999. - 129 ... ... Н.М. ... к практическим занятиям по ... ... для ... ... Н.М.- ... ... ... Поляков, А.А. Ветеринарная дезинфекция: учебное пособие для ... А.А.- ... ... 1964.- ... ... В.Н. ... ... вирусология: учебник для вузов /В.Н
Сюрин, Н.В.Фомина – Москва: Колос, 1979.-154с.
6 Сюрин, В.Н. Диагностика вирусных болезней животных: ... / ... и др. М: ... ... Тәжібаев, А.С. Научные основы эффективной ... ... ... ... ... для вузов / А.С. Тәжібаев - Алматы,
2000.-156с.
8 Мырзабекова, Ш.Б. ... ... ... для вузов
/Мырзабекова Ш.Б – Алматы: Білім, 2004. – 141б.
9Тұтқышбай, И.А. Жануарлар патологиясы: оқу құралы жоғары оқу ... ... И.А., ... Д.Ө./ ... ... Д.Е.Ветеринария ісін ұйымдастыру: Ауыл шаруашылық жоғары
оқу орындары студенттеріне арналған оқулық /Арзымбетов Д.Е., Орынтаев Қ.Б.,
Қанатбеков Т.И.- ... ... 7. 04 – ... Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
« ... ... ... ... ... – жөні)
_______________2016ж.
Курстық жұмысты қорғау
Хаттамасы №____
______________________________________________________пәні
студент_____________________________тобы_________________________
Курстық жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде ... ... ... ... ... ... кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 ... ... бағасы____________
Курстық жұмыс жетекшісі____________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Қорғау күні__________2016ж.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адыраспан4 бет
Ауески ауруының сипаттамасы, диагностикасы, алдын алуы8 бет
Витаминдер(дәрумендер)6 бет
Дәрумендер. Дәрумендердің жетіспеушілігі7 бет
Дәрумендердің классификациясы. Оларды анықтаудағы негізгі әдістер7 бет
Ибараки ауруы3 бет
Күл (дифтерия)1 бет
Радиацияға толы сфера6 бет
Ферменттер10 бет
Қызанақтың макроспориозы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь