Салық қызметі

Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні
2. Салықтардың төлем айырмашылығы
3. Салықтардың атқаратын қызметі
Салық элементтері
Салықтардың жіктелуі
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Салықтар — тауарлы өндіріспен бірге, қоғамның топқа бөлінуімен және мемлекетгің пайда болуымен, оған әскер, сот, қызметкерлер ұстауға қаражаттың қажет болуынан пайда болды.
Салықтың экономикалық мәні - шаруашылық субьектілерінен, азаматтардан ұлттық табыстың бір бөлігін алу жөніндегі өндірістік қатынастардың бір бөлігі болып табылатындығында.
Салықтың мәні мемлекет өз пайдасына жалпы ішкі өнімнің белгілі мөлшерін нақтылы жарна ретінде алып қалады.
Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. Мемлекетті үстау үшін, халықтың ақшалай немесе натуралдьщ формада тұрақты түрде төлейтін жарналары қажет болады. Адамзатгың даму тарихында салықтың нысандары мен эдістері мемлекеттің сүранымдары мен қажеттеріне қарай бейімделіп, өзгерістерге үшырап отырды.
Салықтар тауар-ақша қатынастарынан тыс қолданылады. Натуралды салықтардың мөлшері мен түрі нақты жергілікті жағдайларға бағынған. Мысалы: 1 адамнан 1 құндыз терісі не-месе 10 пүт тұз жэне т.б. алынған. Тауар-ақша қатынастарының нығаюымен натуралды салықтың рөлі айтарлықтай азайды. Деген-мен, олар соңғы уақытқа дейін пайдаланылды (1953 жылға дейін жүн, жұмыртқа, сүт, май өткізген).
Егер екі мемлекет бір-бірімен соғыс жүргізсе, жеңген мемле-кет жеңілген мемлекетгің барлық байлығын тонап алады, болмаса белгілі бір мөлшерде салық салып отырған.
Салықтарға экономикалық эдебиеттерде эр түрлі анықтама мен түсініктеме берілген. Мәселен, Салық кодексінде «Салықтар - мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгілеген, белгілі бір мөлшерде жүргізетін, қайтарымсыз және өтеусіз сипатта бо-латын бюджетке төленетін міндетті ақшалай жарналар» деп атап көрсетілген.
Салық - занды актілерге сэйкес салық төлеушілермен жүзеге асырылатын бюджетке төленетін міндетті төлем.
Салық — белгілі бір объектілерден теленетін төлем.
Салық дегеніміз - белгілі бір мерзімде және белгілі бір көлемде алынатын, заң бойынша қарастырылған міндетті төлемдер.
Қорыта айтқанда, барлық анықтамалар бір негізді қүраушы жүйе екендігін байқауға болады.
Салықты басқа да төлемдерден ажырата білуіміз керек. Себебі, салық белгілі бір объектілерден (табыс, мүлік, тауар, жер, көлік, мүра) төленеді. Сонымен қатар салықты төлеудің өзіндік бір мерзімі болады (салық кезеңі - бір күндік, он күндік, айлық, тоқсандық, жылдық) жэне белгілі бір көлемде немесе мөлшерде (салық ставкасы) алынады.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетінде салықтардың меншікті салмағы 70 пайызын құрайды.
1. Қазақстан Республикасының Конститутциясы.
2. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындагы соттық жүйесі туралы» Заңы. 1991 жылы 25 желтоцсан.
3. Қазақстан Республикасы Президентінің «Салық және бюджет-ке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Заң күші бар Жарлыгы 1995 жылы 24 сәуір.
4. Қазацстан Республикасының «Салъщ және бюджетке төле-нетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Зацы. 1999 жылы
16 шілде.
5. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін
басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексі (Салық кодексі). 2001 жылы 12 маусым.
6. Қазақстфн Республикасынъң «Салық және бюджетке төле-нетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексінде (Салъқ кодексі) жасалган өзгертулер мен толықтыруларды қоса. 2006 жылы 1 қаңтар.
7. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі.
8. Қазақстан Республикасының Кеден кодексі.
9. А.И. Худяков, Г.М. Бродский «Теория налогообложения». -Алма-тпы «Норма-К», 2002.
10. Крымова В. «Экономикалық теория» : кестелі оқу құралы, Ал-маты, 2003.
11. Керімбек Ғ.Е. «Сальқ және салық салу», әдістемелік оқу қүралы. Шымкент, 2004.
12. Үмбеталиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік» — Астана, Фолиант, 2005.
13. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. «Шет мемлекеттер салық-тары», Алматы, 2004.
14. Аяпова Ж.М., Арыиов Е.М. «Іскер адамның орысша-қазақша экономикасының түсіндірме сөздігі». —Алматы, 1993.
15. Сүлеймен Рақымжанүлы Тоқсанбай «Толъқ экономикалық орысша-қазақша сөздік». -Алматы, 1999.
16. «Бухгалтер бюллетені» журналы. №3 қаңтар 2004.
17. «Бухгалтер бюллетені» журналы. №1 қаңтар 2006.
18. «Бухгалтер бюллетені» журналы. №2 қаңтар 2006.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні
2. Салықтардың ... ... ... ... ... ... элементтері
2. Салықтардың жіктелуі
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Салықтар — тауарлы өндіріспен бірге, қоғамның топқа бөлінуімен және
мемлекетгің пайда болуымен, оған ... сот, ... ... ... ... ... болды.
Салықтың экономикалық мәні - шаруашылық субьектілерінен, азаматтардан
ұлттық табыстың бір бөлігін алу ... ... ... ... болып табылатындығында.
Салықтың мәні мемлекет өз пайдасына жалпы ішкі ... ... ... ... ... алып ... мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. Мемлекетті
үстау үшін, халықтың ақшалай немесе ... ... ... ... ... қажет болады. Адамзатгың даму ... ... мен ... ... ... мен ... қарай
бейімделіп, өзгерістерге үшырап отырды.
Салықтар тауар-ақша қатынастарынан тыс ... ... ... мен түрі нақты жергілікті жағдайларға бағынған. Мысалы:
1 адамнан 1 құндыз терісі не-месе 10 пүт тұз жэне т.б. ... ... ... ... ... рөлі айтарлықтай азайды. Деген-
мен, олар соңғы уақытқа дейін пайдаланылды (1953 ... ... жүн, ... май өткізген).
Егер екі мемлекет бір-бірімен соғыс жүргізсе, жеңген мемле-кет
жеңілген ... ... ... ... алады, болмаса белгілі бір
мөлшерде салық салып отырған.
Салықтарға экономикалық эдебиеттерде эр ... ... мен ... Мәселен, Салық кодексінде «Салықтар - мемлекет біржақты тәртіппен
заң жүзінде белгілеген, белгілі бір мөлшерде ... ... ... ... ... бюджетке төленетін міндетті ақшалай жарналар» деп
атап көрсетілген.
Салық - ... ... ... салық төлеушілермен жүзеге асырылатын
бюджетке төленетін міндетті төлем.
Салық — белгілі бір объектілерден теленетін төлем.
Салық дегеніміз - ... бір ... және ... бір ... заң бойынша қарастырылған міндетті төлемдер.
Қорыта айтқанда, барлық ... бір ... ... жүйе ... болады.
Салықты басқа да төлемдерден ажырата білуіміз керек. ... ... бір ... (табыс, мүлік, тауар, жер, көлік, мүра) төленеді.
Сонымен қатар ... ... ... бір ... ... (салық кезеңі -
бір күндік, он күндік, айлық, тоқсандық, ... жэне ... бір ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бюджетінде салықтардың меншікті
салмағы 70 пайызын құрайды.
САЛЫҚТАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМ¥НЫ
1. Салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні
Салықты материалдық ... ... — бұл, ... ... ... мерзімде және белгіленген тәртіпте мемлекетке беретін белгілі бір ... ... ... ... ... ... материалдық құлдылық болып
саналады).
Салықтың материалдық белгісі - салық төлеуші ... бір ... ... түрде беруі болып келеді.
Материалдық салықтық қатынастар - ақшалай қатынастар, өйткені ол ... ... ... ... ақша ... ... дегенді
білдіреді.
Экономикалық категория тұрғысынан қараганда салық — ... ... ... бел гілі бір ... жэне ... бір бағыттағы ақшаның қозғалысы болып саналады.
Ал, құқъқтық тұрғыдан қарайтын болсақ, бұл мемлекеттік бекітілім, яғни
тұлғалардың мемлекетке белгілі бір ақша ... ... ... ... құқығы — мемлекеттің салықтық әрекеті процесінде пайда ... ... ... ... ... ... материалдық тұрғыда белгілі бір ақша сомасын (ақшалай нысанда)
немесе салық төлеушілердің мемлекетке беруі тиіс ... бір ... ... ... ... ... салықтардың мазмұны мынадай:
• Материалдық категория жағынан - бұл ... бір ақша ... ... ... ... ретінде - брі мемлекеттің табы-сы;
• Зандық категория ... бұл заң ... ... міндеттеме
больш табылады.
• Салықтың экономикалық белгілері ретінде келесі ... ... ...... ... ... ... өнімді бөледі;
• Салық - ақшалай нысанда ... ...... ... болып табылады;
• Салық - баламасыз сипатта болады;
• Салық - салықты төлеген кезде меншік нысандары ... ... - ... экономикалық қатынас туғызады.
Ал, енді осы белгілердің мазмұнын ... ... ...... тиесілі құрамдық жиынтық өнімді бөледі.
Мемлекеттік аппарат мемлекетке тиесілі ақша сомасын өндірмейді.
Сондықтан ... жеке жэне ... ... ... салу ... ... өндіріп алып отырады. Мұның экономикалық сипатгамасы мемлекет
салықгы белгілеу және ... алу ... ... қоғамдық жиынтық
өнімнің бір бөлігін өзіне ... сома ... ... ... Бұл жерде
салық қатынасы бөлуші сипатга болады.
2. Салық — ... ... ... ... ... де ... ... ауыл шаруашылығы
саласында жиналған өнімнің бір бөлігі салық ретінде төленеді.
Салық кодексінде салық ақшалай нысанда ... тиіс деп ... ... — қайтарылмайтын төлем болып табылады. Салықты төлеген кезде
ақша тек бір бағытга ғана ... яғни ... ... мемлекетке
бағытталады.
Мұның қайтарымды төлемдерден (мысалы, мемлекеттік қарыз) айырмашылығы:
• Біріншіден, ақша салық ... ... ... ... Екіншіден, кері қайтады, яғни мемлекеттен салық төлеушілерге
бағытталады (қайтарылады).
Ал, қайтарымсыздық дегеніміз — ақшаны ... ... ... яғни
ол соманың қашан қайтатыны белгісіз.
4. Салық - ... ... ... құнның ақшалай нысанда бір бағытта қозғалысын ... ... ... ... ... ... да қозғалыс жоқ. Толығырақ
айтқанда, салық қандай да бір тауарға, немесе мемлекеттік ... ... ... яғни ... ... алынуын көрсетеді.
Сондықтан салық - бачамасыз төлем болып табылады.
5. Салықты төлеген ... ... ... ... Салықты төлеген
кезде меншік нысандары ақша қаражаттарына, немесе материалдық құндылықтарда
жеке меншіктен мемлекеттік меншікке өтеді (ауысады). Анығын айтқанда, салық
салу ... ... ... иеліктен шығарады, ал меншік иелері
арасындағы ... ... ... ... жеке ... ... салық төлемдерінде меншік құқықтарын өзгерте алады.
6. Салық — тұрақты экономикалық қатынас тугызады.
Салықты ... ... ... қатынастары пайда ... ... ... ... яғни салық жеке түрде емес,
нормативті құқықтық актілермен белгіленеді. ... бір ... ... салу объектісі бар болса, ол салық ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүйелі төлемдерге
алып бармауы тиіс. Кейбір салықтарда салық төлеушілер үшін салық төлеу жеке
төлемдік сипатта ... ... ... ... жеке ... жылына бір
рет төлейді) немесе кейде кенеттен ... ... ... ... ... ... ... жасаған жұмысына жалақы алады).
Азаматтардың мүлік салығын төлеген кезде, оның салық қаты— настары
қысқартылмайды, қайта салық ... ... ... ... қоса, келесі салық кезендерінде де салық төлеуге міндетгі
болады. Бұл ... ... ... ... иесі ретінде құқынан
айырылғанға дейін жалғасын таба береді.
Сонымен қатар салықтың құқықтық ... ... бар, атап ... ... — мемлекет немесе уэкілдік берілген мемлекеттік орган
белгілейді;
• салық — құқықтық нысанда ... ... ... - ... бір ... белгіленімі болып табылады;
• салықты белгілеу арқылы салық міндетгемесі туындайды;
• салық — ... ... ... ... ... ... ақшаны алу құқықтық сипатта жүзеге асырылады.
Салықтың осы құқықтық белгілеріне кеңірек тоқталып өтейік.
1. Салықты тек ... қана ... ... ... ... ... және енгізуге құқы жоқ.
Салық — бұл мемлекетгің белгіленімі болып ... — осы ... ... ... да ... телемдерден ерекшеленеді.
Сондықтан көптеген мемлекеггің салық зандылықтарында салықты былайша
қарастырады:
... ... ... ... мемлекеттік орган ғана
бекіте алады;
• екіншіден, салықты белгілеу белгілі бір заң ... ... ... ... ... ... ... үшіншіден, осы қабалданған қүқықтық акт ... бір ... ... ... ... нысанда жүзеге асады.
Мемлекет салықты бекіту жэне енгізу үшін құқықтық акт қабылдайды.
Мемлекеттің салық қызметін ... ... ... ... ... ... шығару табылады.
Салықтың құқықтық негізі ретінде - мемлекет шығарған нор-мативті акт
қабылданады.
Салық элементтері жэне салық ... ... осы ... ... ... ... жэне ... асырылады.
3. Салық мемлекеттің бір жақты белгіленімі болып табылады.
Салық ұлт (халық, қоғам, азамат) жэне мемлекет арасындағы еркін ... ... ... ... ... ... салықты белгілеуде
барлық салық төлеушілермен келісімге келмейді, яғни ... ... ... ... ... ғана ... ... мүмкін. Кейбір кездерде
салықтық сувернитет жүзеге асырылады.
Салықтың суверенитеті (егемендік) - мемлекеттің өзінің аймағындағы
кейбір ... ... кез ... ... ... жэне ... ... белгілеуге, салық саясатын жүзеге асыруға құқы бар.
4. Салықты белгілеу арқылы салық міндетптпемесі туындайды.
Қабылданған қүқықтық акт негізінде белгіленген салық жеке және ... ... ... ... ... ... жүктейді.
Салық төлеуші тұлғалар салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдерді төлеуге міндетті болып саналады.
Белгіленген салық ... ... ... ... ... Салық кодексінде салық міндеттемесіне
былайша ... ... ... ... ... ... сәйкес
мемлекет алдында туындаған міндеттемесі салық міндеттемесі деп ... ... ... ... ... органына тіркеу есебіне түруға, салық салу
объектілері мен ... ... ... объектілерді айқындауға, алық және
бюджетке төленетін басқа да міндетті ... ... ... ... оны ... ... ... етуге, салық және
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуге міндетті".
5. Салық ... ... ... ... ... 3 ... байқалады:
• бірінші кезең, мемлекет салықты салық төлеушілердің еркінен тыс
белгілейді және енгізеді, яғни мәжбүрлі түрде;
... ... ... төлеген кезде салық төлеуші ... бір ... ... ... ... ... ... кезең, салық төлеуші ... ... ... ... ... ... соманы мәжбүрлі түрде өндіріп
алады.
6. Салық төлеу арқылы ... алу ... ... ... ... жағынан алғанда, салықтарды салық төлеушілерден ... ... ... ал ... ... ... ... да ақшалармен
қамтамасыз етеді, ал бұл құқықтық негізде ... ... ... Айта кету керек "Салық - салық төлеушілердің құқық бүзушылықтары
немесе құқыққа қарсы ... үшін ... ... ... ... ... ... сатушы мен сатып алушылардан;
• үй шаруашылығынан;
... ... ... ... ... ... салық түрлері;
• салық ставкалары;
• салық жеңілдіктері;
• салық салу эдістері;
Салық ... қашу ... ... ... ... ... ... айқынсыздығы;
• субъектілердің саналы түрде алдынала салық мөлшерін төлемеуге
ұмтылуы;
... ... ... ... болуы мүмкін.
Салық ауыртпалығы - салық жиналуының жалпы мөлшерінің бірлескен үлттық
өнімге қатынас ретінде анықталатын көрсеткіш.
Салықтардың алымнан айырмашылығы
Алымдар ... ... ... бір ... мәртебе берілгенде
немесе белгілі бір қызмет түрін бастар алдында ... да ... ... ... Ал, енді алымдардың салықтардан бірнеше
айырмашылықтары бар, атап айтқанда:
• біріншіден, алым мемлекетгік аппараггың ... ... ... занды іс-әрекет түрінде түлғаларға қызмет ... ... ... ... ... Ал ... ... толығымен қаржыландыруға
жұмсалады;
• екіншіден, салықтың өтеусіз жэне ... ... ... ... ... ... ... саналады, яғни алымды төлеу арқылы мемлекеттен
белгілі бір құқық, мәртебе немесе рұқсат алынады. Мысалы, ... ... ... үшін алымды алсақ, салық төлеуші осы алымды төлеу
арқылы өзіне белгілі бір ... ... ... ... алады немесе лицензиялық
алым белгілі бір қызметпен айналысу үшін алынатын рұқсат қағаз, яғни салық
төлеушіге ... бір ... ... айналысуға құқық беріледі. Сонымен
салық жай ғана ... ... ... одан ... ... ... ... ала алмайды, ал алымда салық төлеуші мемлекеттік органмен
байланысты ... ... ... ... да ... ... жасайды;
• үшіншіден, алым бір жолғы төлем болып табылады, яғни бір рет ... Ал, ... ұзақ ... және ... түрде төленіп отырады, қашан
салық міндетгемесі тоқтағанға дейін жалғаса ... ... ... ... ... эдісі қолданылады, яғни салық
төлеуші салық міндеттемесін орындамаған жағдайда, мэжбүрлі түрде өндіріп
алу ... ... ... ... ... ... түрде төлеп
отырады. Мысалы: бір тұлға мемлекеттік органға келіп, ... ... ... ... ... ... негізінде кез келген қызмет
түрімен айналысуға құқылы. Бүл жерде тұлға алымды өз еркімен төлейді.
2. Салықтың төлемақыдан айырмашылыгы
Төлемақы ... - ... ... ... ... ... төлем.
Салық пен төлемақының бірнеше айырмашылықгары бар. Мәселен:
• біріншіден, төлемақы өтеулі жэне баламалы ... яғни ... бір ... ... кезде төлейді;
• екіншіден, төлемақы мемлекетгің азаматтық құқыққа сәйкес азаматгық-
құқықтық қатынастары ... ... ... тұлғалар төлемақы төлеу арқылы баламалы түрде осы және
басқа да объектілерді пайдалануға құқық алады.
Салықтың мемлекеттік баждан айырмашылыгы
Мемлекеггік бажда төлем ... ... баж – ... ... мемлекеттік орган-дардың, немесе
лауазымды адамдардың зандық мэні бар ... ... үшін ... ... үшін алынатын міндетгі төлем.
Мемлекеттік баждың салықтан айырмашылығы ... ... ... берілетін қызметке байланысты болады, сондықтан
бүл баламалы төлем болып саналады;
• мемлекеттік бажды мемлекет қызметіне ... ... ... ... байланысты төлем ретінде қарау ... Айта ... ... төлеген кезде тауар - ақша қатынастары жүзеге асады.
Баждың алымнан айырмашылықтарына тоқталар болсақ:
• баж бюджеттің ... ал алым ... ... ... орай табысы болып саналады;
• баждың мөлшері ... ... ... ... ... ал алым көрсетілген ... ... ... яғни ... ... ... органға келтіретін шығындары
есепке алы-нады. Сондықтан алымның мөлшері тауар бағасы сияқты нақты ... ... ... да мемлекетгік каржы қорлары құрылады. Олар
мемлекетгің бюджеттік жэне бюджетген тыс қорларында (элеуметтік сақтандыру
қорлары, ... ... ... ... ... жол жөндеу қоры) жиналады.
Салықтың экономикалық мазмұны ... ... ... азаматтық қарым-қатынас бір жағынан жэне мемлекет екінші
жағынан қор ... ... ... ... 4 көзі ... ... салу;
• облигацияларды сату (қазыналық вексель);
• шетелдік қарыздардың тегін көмектері;
• ақша бірліктерін шығарудан түскен ... ... ... салу ... ... жэне ... ... ретгеу әдісі болып саналады,
яғни ... ... салу ... ... өз қажеттіліктерін
қанағаттандырады.
Салық салу - мемлекеттің ... ... ... және ... алу
жөніндегі қызметтерінің жиынтығы.
Тең салық салу - бұл ретте әрбір салық төлеушіден бірдей ... ... ... ... ... - салықтың пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... азаматтар және мем-лекетгер
арасында табыстарды үлестіру әдісі ретівде қолданылады.
Салық салуда қолданылатын негізгі құжатгар:
• декларация;
... ... ... жеке ... қызметін тексеру
материалдары;
• табыс салығын төлеушілердің салықты төлегені туралы ... ... ... ... туралы құжат. Салық салуға қойылатын
талаптар:
• қаржы-қаражат жүйелерінің ... ... ... мемлекеттік бюджеттің пайдалануын қамтиды;
• әлеуметгік-әділетгілік болуы керек;
• салықты - ... ... бір ... ... ... ... халықтың әлеуметгік кедей тобына арнайы жеңілдік жасау және
әлеуметтік ... ... ... жэне ... ... орналастыру, қаржыларды инвестициялау
мен жинау мэселелері салықты жоспарлаудың кезеңі болып табылады.
Салықты жоспарлау—салық міндеттемелер ін занды қысқарту әдістері.
Активтерді жэне табысты ... ... ... ... ... мэселелері салықты жоспарлаудың кезеңі болып табылады.
Салық теориясы — салықтың маңызы мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қаржы қызметіндегі олардың ролі.
Салық несиесі—салықты төлеу мерзімнің өзгеруін өрнектейтін ... ... - ... жэне ... төленетін басқа да міндетті
төлемдерді төлеу жөніндегі барлық ... ... ... ... ... ... салық зандары нормаларының жиынтығы.
3. Салықтың атқаратын қызметтері
Салық экономикалық категория ретінде және өзінің қалыптасуы ... үш ... ... ең ... ... ... ... бұл - қазыналық.
Мемлекет өз қазынасын толықтыру мақсатында ... ... ... төлеушілерге нормативтік құқықтық актілер негізінде салық ... ... ... да ... ... есептейді, салық ставкалары
мен төлеу мерзімін белгілейді. Салықгардың қазыналық ...... ... бір бөлігі мемлекет пайдасына өтеді. Салықтың
қазыналық қызметі арқылы ... ... ... ... ... қоғамдық міндеті артады. Қорыта айтқанда, мемлекеггің бюджет
саясаты жүзеге асырылады.
Салықтың келесі қызметтерінің бірі - ... ... ... ... ... ... ... процесі арқылы
экономиканың кейбір салаларын дамытуды ... жэне ... ... ... ... ... жасалады, салық ставкаларын төмендетеді).
Бюджетке түскен салық түсімдерін реттейді жэне бақылап отырады. Кез ... ... ... ... ... Ал енді ... түсімдеріне бақылау өте
қажет екені даусыз. Мемлекет бюджеттің кірісі мен шығысьш есептейді, соған
сәйкес ез қызметін ... ... ... ... ... ... ... қаржы ағымдары мен қызмет тұрлеріне бақылау қамтамасыз етіледі.
Салықтың келесі атқаратын қызметтерінің бірі — қайта бөлу.
Бюджетке түскен ... ... ... ... ... жобасына сэйкес жэне эр салаларға мақсатқа сай бөлінуін
қарастырады. Салық түсімдерінің мақсатқа сай жэне өз ... ... ... ... бөлу ... мемлекетке салықты қоғамдағы Экономикалық
және элеуметтік процестерге эсер ету құралы ретін-де ... ... ... бөлу ... ... ... ақша ... осыдан кейін жалпы мемлекеттік мэселелерді шешуге бағытгалады,
элеуметгік топтардың табыстары ... ... ... ... тепе-тендіісті үстап тұрады.
Салық қызметінің міндеті - бюджеттің ... ... ... ... ... бір мемлекеттік орган.
Салық - бірінші кезекте, бюджет ... ... ... ... ... толықтыруды көздейді. Осы бюджетке түскен салық
түсімдеріне «қайдан келеді жэне ... ... ... ... ... Ал
енді осы қызметтердің қорытындысы ретінде ... ... ... және
салықтық емес түсімдерге қайта бөлу жасалады.
Мұның мақсаты — ... ... ... өз ... да жоба отырып,
елдің әлеуметгік топтарына да қолдау көрсетіп, басқа да ... ... ... ... салықтардың бірнеше қызметтері атап
көрсетілген. Мәселен, ынталандырушы. Салықтардың ынталандырушы қызметінің
көмегімен мемлекет ... жэне ... да ... ... ... ... ... салық жеңілдіктерін, төмен пайызды
салық ставкаларын енгізеді.
Салықтардың ынталандырмайтын ... ... басу ... әрекетгің
қандай да бір түріне арнайы салықты енгізу ... ... ... ... ... ... өсу, ... халық санының өсуі үшін әр түрлі шаралар жасайды.
Салықтардың шектеу қызметі. Мемлекетке кейде ... ... ... тиімсіз болады. Салық саясаты арқылы мемлекет өндіріс
түрлерінің дамуын шектейді немесе ... ... ... ... 10-20-30 пайыздық салық ставкаларымен қатар жэне нөл пайыздық салық
ставкалары арқылы жүзеге асуда.
Бюджетті толықтырушы негізгі жүйеде салық тұсімдерімен ... ... ... де атап өтуге болады.
Салықтық емес түсімдер - Қазақстан Республикасының Салық кодексінде
белгіленген, негізгі капиталды, гранттарды ... ... ... басқа, Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... төленетін міндетті, қайтарылмайтын
төлемдер, ... ... ... ... ... ... негізде
берілетін ақшалар.
Салық теориясы - салық маңызы мен ... ... ... ... ... ... ... қаржы қызметіндегі олардың ролі.
Салық несиесі- салықты төлеу мерзімінің өзгеруін өрнектейтін жеңілдік.
Салық режимі - ... және ... ... ... да міндетгі
төлемдерді төлеу жөніндегі барлық ... ... ... ... ... қолданатын салық зандары нормаларының жиынтығы.
Қорыта келгенде, салықтар көптеген елдерде әр түрлі аталғанымен, кейде
оларға салық салу жэне алыну ... ... ... ... ... ... салық төлеу жауапкершілігі жүктелген занды жэне жеке ... ал ... салу ... ... ... төлеушінің есепті кезеңде
алған табыстары, тауарлары, мүліктері, көлік құралдары, пайдасы жэне ... ... ... ... ... және заттай түрде әділетгілік, тендік
жэне тұрақтылық тэрізді салық салу принциптері не-гізінде құрылған ... ... ... ... ... ставкалары тұрақты немесе пайыз
түрінде тағайындалады. Пайыздық ставкалар үйлесімді, үдемелі жэне кемімелі
болып ... Ал ... ... сол ... ... ... мен ... ескере отырып жүзеге асырылады.
Сонымен қатар салыц алудың мынадай негізгі тәсілдері бар:
... ... яғни ... ... ... кезде үхталып қалады;
• декларация негізінде, яғни салық ... ... ... табыстары, шегерімдері мен жеңілдіктерін ескере отырып,
анықталады;
• кадастр ... ... салу ... ... ... ... табыстың нақты мөлшеріне байланыссыз алы-нады).
Ал енді көптеген ... ... ... ... ... болсақ:
• жеке тұлғалардың табысына салынатын салық, кейбір мем-лекеттерде
азаматтардың табыстарына ... ... деп ... ... ... ... (пайдасына) салынатын салық
(корпорациялық салық деп те ... мұра мен ... ... ... ... ... салынатын салық;
• тұтыну салығы;
• элеуметтік сақтандыру қорына аударылатын жарналар;
• айналымға салынатын салық;
... ... жер ... көлік салығы жэне басқа да.
3.1. Салық элементтері
Салық элементтері - салық заңы регламенттелген ... ... ... ... бөлікгерінің жиынтығы. Салықтың бірнеше
элементтері бар, атап айтқанда (1-сурет):
... ... ... ... салық көзі;
• салық мөлшері;
• салық жеңілдіктері;
• салық ставкасы;
• салық ... ... ... ... ... есептілігі;
• салықты төлеу тэртібі.
1. Салық субъектісі.
Салық субъектісі — заңды ... жеке ... ягни ... төлеушілерді
атаймыз.
Салықты төлеушілер:
• қызметекрлер -өз ... ... жэне ... ... ... ... ... белгілі бір түсім алатындар, яғни ... ... ...... ... яғни ... ... төлеуші - салықты жэне бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдерді төлеуші ... ... ... — жеке ... жэне занды тұлға болып бөлінеді.
Жеке тұлға — Қазақстан Республикасының азаматы, шет ... ... жоқ ... ... - іс ... салық ауыртпалығы түсетін жеке
тұлғалар, соңғы салық ... яғни ... ... ...... Республикасының немесе шет мемлекеттің
зандарына ... ... оның ... шаруа-шылық құқықтар мен міндетгер
субъектісі ретінде әрекет ететін ұйым (шетелдік занды ... ... Шет ... ... ... ... компания, ұйым немесе
басқа да корпорациялық құралым.
Заңды тұлғаның өз балансы, елтаңбасы, мөрі және ... есеп ... ... ... кодексінің мақсаттары үшін олар құрылған шет мемлекеттің заңды
тұлғасы мэртебесіне ие ме, жоқ па - оған ... ... ... ... ... ... объектісі.
Салық объектісі — салық есептелетін база, яғни ... не ... ... мәселен: табыс, мүлік, тауар, мұра, жер және т.б.
Осы аталғандардан салық төленеді.
Мүлік жылжитын жэне жылжымайтын мүлік болып бөлінеді.
Тауар — ... пен ... ... зат. ... ... немесе айырбасқа арналған кез кел-ген еңбек өнімі болып
табылады.
Мұра - ... ... ... ... оның мұрагерлеріне көшуі.
Көптеген мемлекеттерде мүраға салық салынады.
Жер - белгілі бір өлшемдегі пайдалану мүмкіндігі орасан зор ... ... ... ... ... көзі- салық төлеу үшін белгіленген жэне қолданылатын ақша
қаражаттары, бүл - ... ... ... яғни салық неден
төленетіндігін анықтау.
Салық көзі - салық ... ... ... ... ... займдық қаржылар көзі тек мэселенің қысқа мерзімде шешілуін
көрсетеді.
Макроэкономикалық деңгейде салық ... ... көзі ... -
үлтгық табыс қатысады.
Салық төлеушілердің салық төлеу үіиін ... 5 көзі ... ... қор жэне ... ... ... ақша ... айналым қаражаттары қорын қоса
алғанда;
• қаражаттар, мүлікті өткізуден түскен, оның ... ... ... ... негізгі қорды қосқанда;
• қарыз қаражаттары.
Табыс — ... ... бөлу ... ... ... ... жеке түлғаға түсетін ақшалай немесе материалдық ресурстар.
Салық телеушілердің, яғни жеке жэне ... ... ... ... ... ... төлеушілердің табыстары, бұл кімнің табысы ... ... ... және ... нысандары бар:
• тауарды (жұмыс, қызмет) өткізуден түскен табыс;
... ... ... ... ... ... ... стипендия, сақтандыру төлемдері (бұларға табыс
салығында толығырақ тоқталамыз).
Қор - мемлекетгің, кәсіпорынның ... жеке ... элде бір ... ақша ... ... материалдық қүддылықтар.
Жинац - кәсіпорынның немесе жеке түлғалардың банкілер-ге жэне жинақ
мекемелеріне ... ... ... ету ... ... ақшалай
қаражаттар.
Айналым қаражаттары - өнім өндіру мен өткізудің жоспарлы және үздіксіз
процесін қамтамасыз ететін өндірістік айналым қорлары мен айналыс ... үшін ... ... ... авансыланған ақшалай
қаражаттың жиынтығы.
Қарыз қаражаттары - бір жақ ... ... ... жаққа (қарыз
алушыға) меншікті немесе ... ... ... немесе түр-түсі
белгіленген заттарды табыстайтын, ал қарыз алушы сол ... және ... ... ... ақшаны қайтаруға міндеттенетін шартқа сәйкес берілетін
қаражатгар.
Рента — алушыдан ... ... ... ... ... немесе жерден үдайы алынып отыратын табыс; көптеген капиталистік
елдерде - меншік иесінің ... заем ... ... ... ... ... жүмсаған еңбектің саны мен сапасына
қарай бөлініп, олардың жеке ... ... ... ... ... ... ... еңбек үшін сыйақы.
4. Сальқ мөлшері.
Салық мөлшері — салық төлеушінің табысына қарай алынатын салық сомасын
білдіреді жэне ол шекті, жеңілдікпен, ... ... ... ... ... ... - табыстың әр қосымша бірлігінен түсетін
үстеме салықты білдіреді, мэселен жеке табыс салығы, ... ... ... ... салығы.
Салықтың жеңілдік мөлшері болады, оны мемлекет өз тарапынан белгілі
бір ... ... ... жағдайын ескере отырып, салық ставкалары
бойынша ... ... ... ... ... мерзімін ұзартады,
мүгедектерге немесе жалғыз басты азаматтарға, көп ... ... ... ... ... жэне басқа да).
Салықтың орташа мөлшері деп салық төлеушінің табыстарын орта есеппен
алады да, сол ... ... ... ... ретінде патентгі алуға болады.
Бюджетке түсетін салық түсімдерін есептеу үшін ... ... ... ... ... ... бүл салық төлеуден босатылады (мысалы,
қосылған құн салығында ... ... ... ... ... бар, бұл
мәселеге кейін толығырақ тоқталамыз).
5. Салық ... ...... қабілетін, қоғамдық өндіріске қатысу және
басқа да факторларды ескеріп заңмен қарастырылған ... ... ... ... - ... ... ... төлеушіні біртіндеп немесе
салық төлеуден түгел ... ... ... ... ... ... ... Салық субьектілері бойынша жеңілдіктер.
Салық төлеушілердің ... ... ... ... ... мүлік салығында мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер мерзімді
қызметтен өту (оқу) кезеңінде салық төлеуден босатылады.
2. Салық ... ... ... ... ... салу ... ... беріледі. Мысалы: көлік
құралдары салығында мамандандырылған медициналық көлік құралдары ... ... ... ... ... ... жеке табыс салығы бойынша салық базасына мемлекеттік бағалы
қағаздармен жэне агенттік облигациялармен жасалған ... ... ... ... ... ... ... табыс салығында салық ... ... 30 ... бойынша салық төлесе, негізгі өндіріс құралы жер болып ... ... 10 ... ... бойынша салық төлейді.
5. Салық кезеңдері бойынша жеңглдіктер.
Мэселен, қосылған құн ... ... ... ... - күнтізбелік ай
болса, ал ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруші занды түлғалар үшін ... бір жыл ... ... ... есептеу тәртібі бопынша жеңілдіктер.
Шағын бизнес субъектілерінің белгілі бір бөлігі оңайлатылған декларация
негізінде салық төлейді.
7. ... ... ... ... жеңілдіктер. Мәселен, шағын бизнестің
кейбір субъектілері ... бір ... ... ... патент негізінде
телейді.
Қазіргі кезде кең тараган салық жеңілдіктерінің түрлерін С.Г.Пепеляев
ұсынган еді, ягни олар 3 топқа ... алып ... ... ... ... - салық салудың жекелеген обьектілері салық салудан алынып
тасталады.
Жеңілдіктер - салық базасын қысқарту.
Босату — салық ставкаларын төмендетуге бағытталған жеңіл-діктер.
Салық жеңілдіктерінің мазмүнын ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер.
Салықтың түш бойынша салық төлеушілердің жекелеген түлғалары салық
төлеуден ... ... жер ... иелігінде жер учаскесі бар
түлғалар ... ... Ал, ¥лы Отан ... ... ... жер
салығын төлеуден босатылады. Мұнда мемлекеттің әлеуметтік ... ... яғни ... ... ... жекелеген түрлеріне салық
төлеуде жеңілдіктер қарастырған.
Салық төлеуден толық босатылу, салық салуға ... ... ... ... Жеке ... салығын есеп-теген кезде, жеке
түлғалардың зейнетақысына салық салынбайды. Егер жеке түлға үшін зейнетақы
төлемдері ... ... көзі ... онда ол ... ... толық
босатылады.
Екіншіден, салық мөлшерін төмендету арқылы жасала-тын жеңілдіктер.
Бұл негізінен үш бағыт бойынша жүзеге асырылады:
... ... ... ... ... ... жекелеген түрлеріне қатысты төмендетілген салық ставкала-рын
белгілеу. ... ... ... ... төлеушілер үшін 30 пайызьш
салық ставкалары бекітілген, ал негізгі өндіріс ... жер ... ... төлеушілер үшін 10 пайыздық салық ставкасы берілген, яғни мұнда
мемлекет ауыл ... ... ... салық жеңілдікгерін
қарастырған;
• салық салу кезінде мүліктердің (табыс) белгілі бір ... ... ... ... ... (табыс) салық салынуға жатпайды. Жеке табыс
салығын төлеу ... ... ... та-быс есепке алынады, ал осы
табыстың қүрамына балаларға немесе асырауындағы ... ... ... салық ... ... ... үшін олардың
қызметтеріне ... беру ... ... ... ... ... ... оның ішінде ерекше шегерімдерге қүқық беріледі.
Салық салудың объектісі ретінде есепке алмау ... ... ... ... ... ... ... экеледі, кейде шекгелген немесе
шектелмеген салық мөлшері болуы мүмкін.
Салық мөлшерін төмендетудегі шектелуі — ... салу ... ... алмауға немесе салық салудан алып тастауға сэйкес келетін ... ... ... ... бар. ... ¥лы Отан ... бірінші жэне екін-ші топ мүгедектерінің табыстары жеке
табыс салығы бойынша салық салудан ... ... та 240 ... ... ... ғана.
Салық мөлшерін төмендетудің шектелмеуі — мүліктер (табыс) салық салу
обьектісі ретінде толық көлемінде ... ... ... ... ... ... ... келетін мүліктер. Бұған мысал ретінде, мемлекеттік
төлем ... ... ... ... ... болады. Салық
төлеуші қандай көлемде зейнетақы алса да, бұл ... ... ... ... төлеудің мерзімін ұзарту.
Бұл салық төлеушілердің материалдық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ретінде
қарастырылады.
Мұны уәкілетті мемлекеттік органдардың салық ... ... ... ... ... ... ... есебін жүргізуді, немесе немесе салық міндеттемелерін орындау
тәртібін оқашату арқылы берілетін жеңілдіктер.
Бұл салық төлеушілердің белгілі бір санатгарына ғана ... ... ... түрлеріне арнаулы салық режимін қолдану — салық
сомасын анықтауда және оны ... ... ... ... бұл, ... ... жалпы тэртіпті оңайлату ... ... ... субъект персоналдарына немесе олардың көрсеткен
қызметтеріне қарай жасалады:
• бірінші ... ... ... ерекше еңбек сіңірген
тұлғаларға жасалады. ... ¥лы Отан ... ... ... наградалармен марапатгалғандар, "Халық Қаһарманы" атағын
алғандар. Бүлардың қатарына элеуметтік ... ... да ... айтқанда: зейнеткерлер, мүгедектер, жетімдер. Бұл жерде мемлекет
элсіздерді элеуметгік қорғау қызметін атқарады, яғни ... ... ... ... ... ... қолданылады.
• екінші жағдайда мемлекет салық салуды қоғамның экономикалық
дамуына эсер ... ... ... іске ... ... жеңілдіктер бере
отырып, экономиканың осы салаларын дамы-туды ынталандырады.
Преференциялар — үшінші елге қатысты емес бір жақты ... ... ... ... бір ... ... беретін айрықша
жеңілдіктері.
Қорыта айтқанда, мемлекет салық жеңілдіктерін экономикалық ... ... әсер ... ... ... қолдана алады.
Сонымен бірге, салық ғылымында мынадай зандылық бар:
"Неғұрлым ... ... көп ... ... ... ... ... және кергсінше, салық жеңілдіктері аз болса, салық ставкалары
төмен болады ".
6. Салық ставкасы.
Салық ставкасы — салық базасының өлшем бірлігіне ... ... ... ...... салу ... пайызбен бекітілген салық
мөлшері. Салық ставкасы — салық өлшемі ретінде қарастырылады.
Салық ставкасы салық ... ... ... пайызбен немесе
абсалютті сомамен белгіленеді.
Салық ставкасы бірнеше белгілер бойынша жіктеледі:
1. ... ... ... тәсілі бойынша:
• тең;
• тұрлаулы (қатаң);
• пайызды.
Тең спгавка - кез келген салық төлеущіге бірдей ... ... ... ... - салық салудың эрбір бірлігіне бекітілген салық
мөлшері. Мысалы, ... ... ... ... ... 1
теңгеден.
Пайызды ставка — салық базасының құндық шамасынан белгілі бір пайыз
түріндегі ... ... ... ... мен жеке нотариустардың
табыстарына салық салынатын табысына 10 пайыз салық салынады.
2. ... ... ... ... ... ... ... төмендетілген.
Жалпы ставка — салық салудың жалпы режимінде ... ... ... түрі ... ... ... қамтиды.
Жоғарылатылган ставка - мемлекеттің ендіріс саласында ... ... ... ... ... ... ... асыру.
Төмендетілген ставка — әлеуметгік ... ... ... ... ... ... ... беріледі. 3. Салық ставкасының
мазмұнына байланысты:
• маргинальды;
• нақты;
• экономикалық болып ... ... ... зандылықтарына байланысты бекітілген салық
ставкаларын атаймыз.
Нақты ставка — ... ... ... ... ... ... стяавка—төленетін салықтың сомасы алынған жалпы табысқа
қатынасы ретінде анықталады.
Салық салу процесінде көбіне маргинальды ставка қолданылады, ол салық
төлеушілердің ... ... ... ... ... және ... ... экономикалық талдаудың
мақсаттары үшін қолданылады, яғни ... ... ... ... ... алған жалпы табыстарын бөлу параметрлерін анықтауда,
мемлекеггің салық саясатының тиімділігін айқындау кезінде және ... ... ... базасы дегеніміз салық салу обьектісі мен ... ... ... құн, ... немесе өзге де сипаттамалары, олардың
негізінде бюджетке төленуге тиіс салық жэне басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... жэне ... сомасын есептеп, төленуге тиісті
салықтарды төлеудің белгілі бір кезендері болады.
Салық кезеңі - салық және ... ... ... да ... қатысты белгіленген уақыт кезеңі, ол аяқталған соң ... ... және ... ... тиіс ... жэне ... да міндетгі
төлемдер сомасы есептеледі.
Көптеген салықтар үшін салыц кезеңі - күнтізбелік жыл ... ... ... ... ... ... ... бір күндік - салық кезеңі — күнтізбелік күн ... ... ... ... негізінде салық төлеушілер;
• он күндік (декада) - салық кезеңі - күнтізбелік он күн ... ... ... он күн ... жасалған операциялар бойынша
салықты есептейді;
...... ...... ай ... саналады, қосылған
қүн салығы бойынша кейбір ... ... жеке ... және әлеуметгік
салығын төлеушілер, патент негізінде салық төлеушілер;
• тоқсандық — салық кезеңі - ... ... ... ... құл ... ... оңайлатылған декларация ... ... ... ... аванс төлеушілер;
• жылдық — салық кезеңі - күнтізбелік жыл ... ... ... ... ... жер ... ... салығы, көлік құралдары
салығын төлеушілер.
Салық жылы — күнтізбелік жыл ... ... ... ...... заңмен бекітілген жеңілдік берілген уақыт мерзімі.
8. Салықты есептеу тәртібі.
Негізінде салықты ... 5 ... ... бірінші — салық салынатын обьектіні ... ... ...... салу ... ... ... есептеу;
• үшінші - салық ставкаларын қолдану;
• төртінші - салық жеңілдіктерін қолдану;
... - ... ... есептеу.
Салық сомасын есептеуде мыналарға міндеттілік жүктеледі:
• біріншіден, салық ... ... ... ... салығын төлеген кезде);
• екіншіден, салық органдарына ... ... жер ... ... салық агенттеріне (жеке табыс салығы). Салық есептеуді
жүзеге асыруға ... ... ... ... ... есептейді) жэне қызметақысыз (салық
төлеушілердің өздері немесе басқа түлғалар есептейді) болып
бөлінеді.
Қызметақылы салықты есептеу ... ... ... ... ... ... асырылады.
Салық кодексінде көрсетілгендей салық хабарламасында:
• салық ... ... аты, ... аты ... толық атауы;
• салық төлеушілердің тіркеу нөмірі;
• салық міндеттемесінің орындалуы жөнінде талаптар;
• шағым беру ... ... ... ... ... ... есептеудің кадастр (тізімдеме)
тэсілі қолданылуы мүмкін.
Кадастр — салық салынуға тиіс адамдардың тізімі; тиісті ... ... ... ... ... ... мәліметтер
жинағы (мэселен, жер, су мэліметтерінің жинағы).
Кадастр құлдық немесе натуралдық сипатга болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... салу кезінде объекгілердің
сыртқы белгілері есепке алынады, мэселен, жер ... жер ... жэне ... ... құрылыс салығында құрылыстың көлеміне сэйкес
есік пен терезелердің саны, жұмысшылар мен құрал-жабдықтардың саны.
Қазіргі кезенде кадастрлық тэсіл жер салығын, жеке ... ... ... үй, ... ... ... төлеу кезінде қолданылады, яғни
салық базасы объекгілердің ... ... ... оның ... ... ... ... салық төлеушілердің өздері төлеуге тиісті ... ... алу ... - ... ... өлшеу бірлігі болып табылады.
Салық алудан толығымен босатылатын салық объектісінің ең аз ... ... ... ... ... саналады.
9. Салық есептілігі.
Салық есептілігі — салық төлеуші жэне ... ... ... органдарына
табыс ететін, салық міндетгемелерін есептеу туралы ақпараты бар ... ... ... салу объектілері мен салық салуға байланысты
объекгілерді Қазақстан Республикасының Салық кодексінде ... ... ... бойынша есептеу эдісімен айқындайды.
Салық есептілігінде салық объекгілерін анықтауда және салық базасын
есептеуде, негізінен, екі эдіс қолданылады:
... ... ... ... ... ... ... — табыстар мен шегерімдер жұмыстар
орындалғанда, қызмеггер көрсетілгенде, сатып ... ... ... ... ... ... салық міндетгемесінің пайда болуы негізінде салық
төлеушіде табысқа құқықтың пайда болу фактісі жүзеге асады.
Салық зандарында ... ... ... ... бұл — ... ... ... есеп жүргізудің табыс пен ұстап қалу ... ... ... ... ... жэне ... алынған
сэтінен бастап есептелетін эдіс.
Кассалық әдіс кезінде ... ... ... мен ... салық
төлеушілердің орындалған жұмысына, көрсетілген қызметтерде, сатып
алушьшарға ... ... ... ... ... ... есепке алынады.
Кассалық әдісте салық салудың пайда болу негізінде табысты нақты алу
факгісі жүзеге асады.
Кемітуге қатысты нақты табысты алу ... ... ... ... ... кассалық есептеу әдісі негізінде жатыр.
Салықты есептеудің кассалық ... ақша ... мен ... іс ... ... негізделеді.
Салық зандарында: бұл - жұмыстың орындалған, ... ... ... жэне ... алынған әрі оларға төлем жасалған сәтінен
бастап табыс пен ұстап қалу есепке алы-натын есептеу ... ... ... ...... ... ... салық
төлемдерін төлеуде жүзеге асырылатын салық зандылықгарында бекітілген
ереже.
Салықт төлемі - салыктық ... ... ақша ... ... ... ... жэне салық төлеушінің белгілі бір салық объектісінен
төлейтін салық сомасы.
Салық ақшалай нысанда болса, онда ... ... ... ... Ал, салық тауарлы-заттай нысанда болса, онда салық ... ... ... ... төлем сомасын мәжбүрлі түрде
алуы салық төлеу тэсілі болып табылады.
Салық ... ... ... төлеушілерден мемлекетке ... үш ... ... ... мерзімі;
• нысандары.
Салық міндеттемелерін ... ... ... байланысты салық
төлеудің 2 әдісі қолданылады:
• дербес табыстау жолдары;
... алу ... ... ... дербес төлеуде мынадай негізгі әдістер
қолданылады:
1) декларация негаінде.
Салық декларациясы - салық ... ... ... ... ... ... салық базасының шамасы жэне ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушінің декларациясы бойынша тэсілінде салық
төлеуші табыс мөлшерін, қажетгі жеңілдіктерді, шегерімдерді көрсетеді ... ... ... ... салық декларациясы негізінде корпорациялық табыс салығы,
жеке табыс салығының кейбір төлемдері, қосылған құн салығы, жер ... ... ... ... хабарламасы негізінде.
Салық органдары салықгы есептейді жэне салық төлеушіге арнайы ...... ... ... онда салық уөлеушінің салық төлеудегі
негіздемесі көрсетіледі. Мәселен, жеке тұлғалар мүлік жэне жер ... ... ... ... ... төлемдерін дербес есептеу және енгізу жолдары.
Бұған мысал ретінде, жеке ... ... ... ... ... ... болады. Салық органдары салықты есептейді, ал ... есеп ... ... ... бұл ... ... төлеушілер
салықты дербес есептейді.
4) бір жолғы талон және патенттерді сатып алу. Арнайы салық режимін
қолданатын жеке ... ... ... жүзеге асырылады.
Ал, енді салықты мәжбүрлі түрде төлеудің негізгі әдістеріне
тоқталайық:
1) ... ... ... ... ... ... ... төлеушіге төленетін табыстан салық сомасы есептеледі.
Бүл ... ... ... деп ... Мэселен, ұйым өзінің қызметкерлеріне
еңбекақы төлейді. Осы табыстан салық алуды салық агенггері ... ... ... ... бір мерзімде бюджетке аударылады.
Салықтарды алудың төлем кезінен салық үстау тэсілінде салықты ... ... ... ... істейтін занды түлғаның есепшісі есептейді жэне
төлейді.
2) салық төлеуден бас тартқан тұлғалардан салықты мәжбүрлеп алу.
Салық органдары ... ... тек, ... ... ... ... немесе ішінара) жалтаруына байланысты қолданады, яғни олар өзінің
салық міндетгемелерін ... бас ... ... ... ... өндіріп алу салық төлеушінің ... ... ... сот ... ... белгіленген тэртіпте мүліктері есепке
альшады.
Салық берешегін ... ... алу. ... ... ... ... жүргізіледі:
1) банк шоттарындағы ақшасының есебінен;
2) қолма-қол ақшасының есебінен;
3) дебиторларының шоттарынан;
4) билік ету шекгелген мүлкін өткізу есебінен;
5) ... ... ... мэжбүрлеп шығару ... ... ақша ... немесе қолма-қол ақшасыз аударым
негізінде төленеді. Салықты төлеу, тек, үлттық валюта - ... ... ... төлеу мерзімі салық зандылықтарында белгіленген жэне әрбір
салықтың өзіндік салық ... ... ... ... ... ... ... бойынша жіктеледі:
1. Өндіріп алу тэсілі немесе салық салу объектісі бойынша: тікелей
жэне жанама салық;
2. Тікелей салықтар: ... жэне ... ... ... ... ... ... тулынуға жэне
табысқа салынатын салықгар;
4. Салық көлемін ... ... ... ... ... ... салық;
5. Салық сомасы түсетін бюджет деңгейіне немесе салықты алатын жэне
оған билік жасайтын органға қарай: ... және ... ... ... ретіне қарай: жалпы және мақсатгы салықтар;
7. Салықтарды төлеуге байланысты: заттай және ... ... ... ... қарай: занды және жеке түлғалардың салықтары;
9. Салықтардың ... ... ... жай жэне ... ... жэне төлеу субъектісі бойынша: қызметақылы жэне
қызметақысыз ... ... ... ... жэне ... төлеу көзіне қарай:
активті жэне пассивті салық;
12.Салықтарды салық төлеушілердің ... ... ... жэне ... ... ... ... тұрақты және біржолғы салықтар.
. Өндіріп алу тәсілі немесе салықтарды салу обьектісі бойынша:
• тікелей салық;
• жанама салық.
Тікелей ... - ... ... немесе меншік иеленушілерден алынады.
Оған жататындар: корпорациялық табыс салығы, жеке табыс салығы, ... ... ... ... ... жер салығы, мүлік
салығы.
Мәселен, жеке тулғалар бүгін салық төлеуші болмаса да, ол ертеңгі күні
міндеггі түрде ... ... ... ... ... ол ... бір жұмыс
атқарады, табыс табады, мүлік алады.
Жанама салық - тауар бағасына ... жэне ... ... ... алынады. Мэселен, қосылған қүн салығы, акциз салығы.
Жанама салықтардың ауыртпалығы тауарларды соңғы ... ... ... ... салықтарда төлеу көзін мемлекетгің өзі тауар
бағасына директивті тәртіппен үстеме бекі-ту ... ... ... - ... мен ... ... арқылы алынады. Олар ... ... ... тауар бағасына немесе қызметке, тарифке үстеме
түрінде ... жэне ... ... ... ... ... бөлінеді:
• эмбебап жанама салықтар;
• жеке ... ... ... монополия;
• кедендік баж.
1. Әмбебап жанама сапықтпар
Бұл берілген жеңілдіктерді қоспағанда, ... ... ... ... ... ... ... сатып алуға салынатын салық,
сатуға салынатын салық жэне қосылған құнға ... ... ... ... ... деп ... тауарлар-ды еткізуді жүзеге
асыратын ұйымдардан, жеке ... ... ... ... ... ... Бүл ... дүниежүзілік соғыстан кейін Германия жэне
Франция мемлекет- терінде пайда ... ... ... ... соның ішінде КСРО-да қолданылды.
Сатып алуға салынатын салық айналымға салынагын салықтың түрлері болып
табылады. ... ... ... ... ... кезіндегі айналымға салық
салынады. Бұл салық ... ... ... ... ... ... ... Жапония елдерінде қолданып келеді. Салық салу
объектісі — тауарды соңғы түлынушыға өткізу бойынша айналым ... ... ... ... ... ... ... бір пайыз түрінде
ставка бойынша жүзеге асады.
Қазіргі кезде кең көлемде элемнің көптеген ... ... ... ... одақтың барлық елдерін-де жэне Тәуелсіз
мемлекеттер достастығы республикаларында қосылған ... ... ... Бұл ... ... ... Жеке жанама салықтар.
Бүл тауардың белгілі бір түрінен алынады. Бү_л ... ... ... XX ғасырға дейін күнделікті сүраныс тауарларына ... ... ... ... ... тауарлардың басым бөлігін мемлекет өндіреді. Әрине, бұл
тауарлардың бағасын да ... ... Егер ... өзі тауарды
өндірсе жэне өткізсе, онда тауарды ... ... ... ... ... шегерілген сомаға салық салынады.
Тікелей және жанама салықтардың бірнеше ерекшеліктері бар:
• біріншіден, тікелей салық төлеушілер сияқты, жанама ... ... ... ... ... ... төлеуші больш табылады. Бірақ, бүл
жерде салық ... ... ... (жұмыс, қызмет) сатушылар ... ... ... ... ... жэне ... ... ешқандай келісімге келмейді. Тауарды түлынушы тауарды сатушы-мен
келісімге келеді, бірақ бүл салықтық қатынастар ... да, ... ... саналады;
• екіншіден, жанама салықтарда төлем көзі ретінде - ... ... яғни ... ... түскен түсім қарастыры-лады. Салық
төлеушілер салықгы өзінің меншікті ... ... ... ақша ... ... және ... ... салық салу объектілеріне жэне басқа да
белгілеріне байланысты бірнеше айырмашылығы:
бірінші, салық объектісі мен салық бүйымына ... ... ... ... ... ... болады. Мэселен, қосылған құн
салығында салық объектісі ретінде нақты өткізілген ... ал ... - ... ... түсім, немесе баламалы қосылған құн. Ал, акциз
салығында ... ... ... - ... ... ... ... салық бұйымы — өткізілген акцизделетін тауарлардың құны ... ... ... ... ... салық объектісі ретінде — ... ... ... ал, ... ... — ақша ... мүліктер
(жеке табыс салығы, элеуметтік салық), болмаса ... (жер ... ... ... ... ... ... көздерінің қалыптасуына орай. Жанама
салықтар кезінде төлем көзін ... ... ... ... ... ... салық телеушілер тауар өткізгені женінде ... ... ... ... түсімнің құрамында төленуге тиіс салық сомасын
да алады.
Ал, тікелей ... ... ... көзі ... ... қатысуымен
жасалады.
4. Кедендік баж.
Бүл — мемлекет кеден мекемелерінің желісі арқьшы мемлекеттік шекарадан
өткізер кезде тауарлардан, ... жэне ... ... алынатын
ақшалай телемдері.
2. Нақты және дербес салықтар:
Тікелей салықтар нақты және ... ... ... бөлінеді.
Нақты салықтар деп (ағылшын сөзі, геаі - мүлік) - мүлікке ... ... ... ... ... белгілеріне қарап алынады, яғни
салық салуда салық объектісі назарға алынады.
Накты салықтарға қатыстылар:
• мүлік салығы;
... ... ... жер ... ... ... жеке деп ... деп - салық төлеушілердің
табыстарына салынатын салықгарды атауға болады.
Дербес салықтарда тек ... ғана ... ... ... салық төлеушінің
қаржылық жағдайы да ескеріледі.
Қазақстан Республикасында дербес салықтарга жататындар:
• корпорациялық табыс салығы;
• жеке ... ... жер ... пайдаланушылардағы үстеме пайда салығы;
• әлеуметтік салық.
Дербес салықтардың нақты салықтардан айырмашылығы салық ... ... ... ... яғни салықты төлеудің көзі болып
олардың алған ақша қаражаттары саналады.
Сонымен қатар дербес салықгар ... ... ... де көмектеседі. Бірақ, мүлда салықтөлеушілердің салық ... (жер ... ... ... ... ... орта есебі есепке алынады.
Нақгы салықтар мемлекет үшін ... ... ... яғни жеке
салықтарға қарағанда төлемді өндіріп алу жэне ... ... ... ... ... эр ... бухгалтерлік жымқырулар арқылы, немесе
қолма-қол ақша қаражатгарымен жасалған операцияларды ... ... ... ... ... ... Ал, енді ... салынатын тұрғын үйді еш
жерге жасыра да, тығып қоя да ... ... ... ... объектінің экономикалық белгілері бойынша
былайша бөпуге болады:
• тұтынуға салынатын салықтар;
... ... ... ... ...... белгілі бір тауарларға (қызмет
көрсету) салық салынады. Көптеген мемлекеттерде түтыну салығы деп ... ... ... — салық төлеушілердің әр түрлі табыстарынан
түскен ақша ... ... ... ... ... анықтау тәсілі бойынша:
• үйлесімді ...... ... ... ... мөлшері
өзгеріссіз қалады, яғни табыс қаншама өскенімен салық ставкасы сол күйінде
қалады. Мысалы: ... ... ... 30% , қосылған құн салығы 15%.
... ...... ... ... ... ... өсіп отырады,
мәселен жеке табыс салығын алуға болады 5-20%.
• кемімелі салық — салық мөлшері табыс өскен сайын ... ... ... түрі ... елімізде қолданысқа енгізілген жоқ. ... ... ... ... ... жиі ... Салық сомасы түсетін бюджет деңгейіне немесе салықты ... ... ... ... ... ... ... мемлекетгік немесе республикалық салықтар;
• жергілікті салықтар болып бөлінеді.
Салықтарды аймақтық деңгейіне қарай жэне ... ... ... орай ... жэне ... деп ... ... төрт фактор арцылы анықталады:
• салықты кім бекітеді (орталық жэне жергілікті орган);
• аталған салықтар қай ... ... жэне ... ... кім ... ... ... қай түріне бекітілген (республикалық жэне
жергілікті), яғни ... ... ... ... ... ... бюджетке түседі;
• қай бюджеттің табысы болып саналады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... бөлінуі 1995 жылы 24 сэуірде ... ... ... жэне ... ... басқа да міндетгі төлемдер
туралы" ... ... ... асырылды. Сол кезде 5 мемлекетгік жэне 6
жергілікгі салықтар болды.
Жалпы мемлекеттік салықтар:
1. Заңды жэне жеке ... ... ... ... Қосылған құнға салынатын салық.
3. Акциздер.
4. Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға салынатын салық.
5. Жер қойнауын ... ... ... мен ... ... мен алымдар:
1. Жер салығы.
2. Заңды жэне жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... салынатын салық.
4. Кэсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғаларды жэне ... ... үшін ... ... ... қызмет турлерімен айналысу құқығы үшін алы-натын алым.
6. ... ... ... ... ... кодексіне сэйкес бюджетке түсетін
салықтар, салықтық емес түсімдер жэне бюджетке төленетін басқа да ... ... ... Республикалың бюджетке түсетін салықтар, сапытық емес түсімдер және
басқа да міндетті төлемдердің түрлері.
1.1. Республикалыц бюджетке түсетін салыцтыц түсімдер:
1. ... ... ... ... құн ... ... ... Қазақстан Республикасының
аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен ... жэне ... ... ... ... ... құн ... Қазақстан Республикасының зандарына сэйкес ... ... ... ... ... Газ ... қоса ... шикі мұнайға акциздер;
5. Үстеме пайдаға салынатын салық;
6. ... ... шикі ... ... ... Бонустар;
8. Роялти;
9. Қазақстан Республикасының жасалған келісімшарттар бойынша өнімді
бөлу жөніндегі ... ... бар ... ... автомобиль жолдары арқылы
автокөлік құралдарының жүріп өткені үшін алымнан ... ... ... ... ... қүралдарының жүріп өткені үшін
алым;
11.Телевизиялық жэне ... ... ... ... ... бергені үшін алынатын алым;
12.Теңіз, өзен кемелері мен ... ... ... ... үшін ... ... затгарды мемлекеттік тіркегені үшін альшатьш ... эуе ... ... ... үшін ... ... ... жэне жиілігі жоғары құрылғыларды
мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
іб.Қалааралық жэне халықаралық телефон ... ... ... ... ... ... үшін төленетін төлем;
18.Республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды
пайдаланғаны үшін ... ... ... ... үшін төленетін төлем;
2О.Кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
21.Республикалық маңызы бар жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдарының
бөлінген ... ... ... ... ... ... төлем;
22.Әкелінетін жэне экетілетін тауарларға кеден баждары;
23.Кеден бақылауын жэне кеден рэсімдерін жүзеге асырудан ... ... ... ... шаралары ретінде алынатын
баждар;
25.Консулдық алым; 26.Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасында жасалған ... ... ... ... ... үшін ... ... Республикасы азаматтарының паспорттары мен жеке
куәліктерін бергені үшін ... ... ... бергені үшін мемлекетгік баж;
29.Көлік кұралдарын мемлекеттік тіркеу туралы куэліктерін бергені
үшін алынатын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... үшін
мемлекеттік баж;
ЗІ.Мемлекеттік нотариат кеңселері нотариустарының нотариатгық іс-
эрекет жасағаны үшін алынатын мемлекетгік баж.
1.2. Республикалыц бюджетке ... ... емес ... ... меншіктен алынатын кірістер:
• республикалық мемлекетгік кэсіпорындардың таза ... ... ... Республикасы ¥лттық банкінің таза табысы бөлігінің
түсімдері;
... ... ... ... пакеттеріне
дивидендтер;
• республикалық меншіктегі заңцы түлғаларға ... ... ... ... ... ... беруден алынатын кірістер;
• екінші деңгейдегі банктердің шотгарында мемлекеттік ... ... ... үшін жэне ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің
депозитгері бойынша сыйақылар;
• республикалық бюджетген берілген несиелер бойынша " ... ... пен ... техниканы сатудан түсетін кірістер;
• республикалық меншіктен түсетін басқа да кірістер;
2) республикалық бюджетген қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің
тауарларды (жұмыс, ... ... ... ... ... ... қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер
ұйымдастыратын мемлекеттік сатып ... ... ... ақша
түсімдері;
4) республикалық бюджетген ... ... ... ¥лттық банкінің бюджетінен қамтылатын жэне қаржыландырылатын
мемлекеттік мекемелер салатын ... ... ... алулар;
5) республикалық бюджетке түсетін салықтық емес басқа да түсімдер.
1.3. Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер:
1) республикалық бюджегген ... ... ... берілген мемлекеттік мүлікті сатудан түсетін ақша;
2) мемлекеттік материалдық резервтен тауарлар сатудан түсетін ақша;
3) мемлекетке тиесілі материалдық емес ... ... ... ... ... ... трансферттердің түсімдері:
1) облыстық бюджеттерден, республикалық маңызы бар қала-лар, астана
бюджетгерінен түсетін ресми трансферттер;
2) ... ... ... ... ... ... нысаналы трансфертгер.
1.5. Республикалық бюджеттен берілген несиелерді өтеуден, мемлекеттің
республикалық меншіктегі қаржы активтерін ... ... ... ... ... ... ... салықтар, салықтьқ емес түсімдер және
басқа да төлемдер.
Жергілікті салықтар деп жергілікті бюджетке ... ... ... - ... ... ... маңызы бар қаланың,
астананың бюджеті, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті.
1. Облыстық бюджетке түсетін түсімдер.
1.1. ... ... ... ... ... ... ... белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
жеке табыс салығы;
2) облыстық мэслихат белгілеген ... бөлу ... ... ... ... ортаны ластағаны үшін төленетін төлем;
4) облыстық маңызы бар ақылы мемлекеттік автомобиль жолдары арқылы
жүріп өткені үшін ... ... ... ... бар ... пайдаланудағы автомобиль жолдарының
бөлінген белдеуіндегі сыртқы (көрнекі) ... ... ... ... жер үсті су ... ... пайдаланғаны үшін төленетін
төлем;
7) орманды ... үшін ... ... ... ... бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ-арды
пайдаланғаны үшін теленетін төлем.
1.2. Облыстық ... ... ... емес ... коммуналдық меншіктен түсетін кірістер:
... ... ... ... ... ... ... таза табысы бөлігінің түсімдері;
• облыстық коммуналдық меншіктегі мемлекеттік акциялар пакеттеріне
дивидендтер;
... ... ... ... түлғаларға қатысу үлесіне
кірістер;
• облыстық коммуналдық меншік ... ... ... ... ... ... ... несиелер бойынша сыйақылар;
• уақытша бос ақшасын депозитке орналастырудан алынған сыйақылар;
• облыстық коммуналдық меншіктен түсетін ... да ... ... ... ... ... мекемелердің
тауарларды (жұмыс, қызмет) өткізуінен түсетін түсімдер;
3) облыстық бюджеттен қаржыландырылатын ... ... ... ... ... ... түсетін ақша түсімдері;
4) облыстық бюджетген қаржыландырылатын мемлекетгік ме-кемелер
салатын ... ... ... өндіріп алулар;
5) облыстық бюджетке түсетін салықтық емес басқа да түсімдер.
1.3. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мүлікті сатудан түсетін ақша негізгі
капиталды ... ... ... түсетін түсімдер болып табылады.
1.4. Облыстық бюджетке түсетін ресми трансферттердің түсімдері:
1) аудандар ... ... бар ... ... ... ... республикалық бюджеттен түсетін ресми трансферттер.
1.5. Облыстъқ бюджеттен берілген несиелерді өтеуден, ... ... ... қаржы активтерін сатудан, облыстардық
жергілікті атқарушы органдарының ... ... ... ... ... бар ... ... бюджетіне түсетін түсімдер.
2.1. Республикалық маңызы бар қала, ... ... ... салықтық
түсімдер:
1) жеке табыс салығы;
2) ... ... жеке ... жеке ... мен ... ... мүлкіне
салынатын салық;
4) жер салығы;
5) бірыңғай жер салығы;
6) жеке жэне заңды түлғалардың ... ... ... ... ... салығының мына түрлері:
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген спирттің барлық
түрі;
... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген темекі бұйымдары;
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген құрамында ... ... да ... ... Республикасының аумағында өндірілген бекіре жэне қызыл
балық уылдырығы;
• Қазақстан ... ... ... атыс жэне газ
қарулары (мемлекеттік билік органдарының мұқтаждары үшін сатып алынғаннан
басқа);
• ойын бизнесі;
... ... ... жэне ... ... ... ... шығарылған жеңіл автомобильдер
(мүгедектер үшін арнайы жасалған қолмен басқарылатын автомобильдерден
басқа);
• бензин ... ... ... жэне ... ... жер үсті ... су ресурстарын пайдаланғаны үшін төленетін
телем;
9) орманды ... үшін ... ... ... ластағаны үшін төленетін төлем;
11)жергілікті маңызы бар ... ... ... аумақтарды
пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
12)жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
13)жеке кэсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін ... ... ... ... айналысу қүқығы үшін алынатын
лицензиялық алым;
15)заңцы түлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін ... ... ... ... республикалық маңызы бар қаланың, астананың ақылы мемлекеттік
автомобиль жолдары арқылы ... ... үшін ... ... ... ... жэне ... бюджеттің есебі-не алынатын
мемлекеттік баждардан басқа, мемлекеттік баж;
19) ... мүл ікке жэне ... ... ... ел ... ... ... үшін алынатын алым;
20) механикалық көлік қүралдары мен тіркемелерді ... үшін ... ... ... ... бар ... ... автомобиль жолдарының
бөлінген белдеуінде жэне елді мекендерде сыртқы ... ... үшін ... ... ... маңызы бар қаланың, астана бюджетіне түсетін
салықтық емес ... ... ... ... ... ... ... бар қаланың, астана экімдіктерінің шешімі
бойынша ... ... ... ... таза табысы
белігінің түсімдері;
... ... бар ... астананың коммуналдық
меншігіндегі мемлекеттік акциялар пакеттеріне дивидендтер;
• республикалық ... бар ... ... коммуналдық
меншігіңдегі заңды тұлғаларға қатысу үлесіне кірістер;
• республикалық ... бар ... ... ... ... ... өткізілетін мемлекеттік лотереялардан түскен
кірістердің түсімдері;
... ... бар ... астананың коммуналдық меншігінің
мүлікгерін жалға беруден түсетін түсімдер;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджетінен берілген
несиелер ... ... ... бос ... депозитке орналастырудан алынған сыйақылар;
• жер учаскесін жалдау құқығын сатқаны үшін төленетін төлем;
• республикалық маңызы бар қаланың, ... ... ... ... да түсімдер.
2) республикалық маңызы бар қаланың, астананың ... ... ... ... ... ... түсетін түсімдер.
3) республикалық ... бар ... ... ... ... ... ұйымдастыратын мемлекетгік сатьш
алулар өткізуден түсетін ақша түсімдері;
4) республикалық маңызы бар ... ... ... мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпүл,
санкциялар, өндіріп алулар;
5) ... ... бар ... астананың бюджеті-не тұсетін
салықтық емес басқа да ... ... ... сатудан республшалық маңызы бар қаланың,
астананың бюджетіне түсетін түсімдер:
... ... бар ... ... ... ... мекемелерге бекітіліп берілген мемлекеттік
мүлікті сатудан түсетін ақша;
• жер учаскелерін сатудан түсетін түсімдер.
2.4. Республикалық ... ... ... ... ... бар ... ... бюджетіне түсетгн ресми трансферттердің
түсімдері болып табылады.
2.5. Республикалъқ маңызы бар ... ... ... ... ... ... маңызы бар цаланың, астананық коммуналдық
меншігіндегі мемлекттік ... ... ... ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдарының қарыздарынан түсетін
түсімдер.
3. Аудан ... ... бар ... ... ... ... Аудан (облыстьқ маңызы бар ... ... ... ... ... ... белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
жеке табыс салығы;
2) облыстық мэслихат белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
элеуметтік ... жеке ... жеке ... жэне ... тұлғалардың
мүлкіне салынатын салық;
4) жер салығы;
5) бірыңғай жер салығы;
6) жеке жэне заңцы түлғалардың көлік ... ... ... ... мына түрлері:
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген спиртгің барлық
түрі;
... ... ... ... алкоголь өнімі;
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген темекі бұйымдары;
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген құрамында темекі
бар ... да ... ... ... ... ... ... және қызыл
балық уылдырығы;
• Қазақстан ... ... ... атыс ... ... (мемлекетгік билік органдарының мұқтаждары үшін ... ... ойын ... ... ойынын ұйымдастыру жэне өткізу;
• Қазақстан Республикасының аумағында шығарылған жеңіл автомобильдер
(мүгедектер үшін арнайы жасалған ... ... ... ... ... ... қоспағанда) жэне дизель отыны.
8) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
9) жеке кэсіпкерлерді ... ... үшін ... ... ... ... түрлерімен айналысу құқығы үшін алынатын
лицензиялық алым;
11) занды түлғаларды мемлекетгік тіркегені үшін алынатын алым;
12) аукциондардан ... ... ... ... құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
ұшін алынатын алым;
14) жылжымайтын мүлікке жэне оларменжасалған мемілелерге құқықтарды
мемлекетгік тіркегені үшін ... ... ... бар жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдарының
бөлінген ... жэне елді ... ... ... ... үшін ... төлем;
16)консулдық алымнан жэне республикалық бюджеттің есебіне ... ... ... ... ... ... (облыстық маңызы бар қала) бюджетіне түсетін салықтық ... ... ... ... ... аудан (облыстық маңызы бар қала) экімдіктерінің шешімі бойынша
құрылған коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындардың таза ... ... ... (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншіктегі
мемлекеттік акциялар пакеттеріне дивиденд-тер;
• ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... қатысу үлесіне кірістер;
• ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... ... лотереялардан түсетін кірістердің
түсімдері;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігінің
мүлкін жалға ... ... ... ... ... ... бар қаланың) бюджетінен берілген
несиелер бойынша сыйақылар;
• жер ... ... ... ... үшін ... төлем;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ... ... ... да ... ... (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен қаржы-ландырылатын
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен қаржылан-дырылатын
мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын ... ... ... ... ақша ... ... ... маңызы бар қала) бюджетінен қаржылан-дырылатын
мемлекетгік мекемелер салатын ... ... ... ... аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетіне түсетін салықтық емес
басқа да түсімдер.
3.3. Негізгі капиталды сатудан ... ... ... бар ... ... ... аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен ... ... ... берілген мемлекеттік мүлікті сатудан
түсетін ақша;
• жер ... ... ... түсімдер.
3.4. Облыстық бюджеттен түсетін ресми трансферттер аудан (облыстық
маңызы бар қала) бюджетіне ... ... ... ... ... Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен берілген ... ... ... ... бар ... ... ... қаржы активтерін студан, ... ... ... бар
қаланың) жергілікті атқарушы органдарының қарыздарынан түскен түсімдер.
6. Салықтарды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... салықтар болып бөлінеді.
Жалпы салықтар - бір қазынаға түсетін жэне жалпы бір ... ... ... ... түрлері жатады.
Мақсатты немесе арнайы салықтар - бұл, белгілі бір мақсатқа арналған
салықтар.
Мэселен: көлік құралдары салығы - жол ... ... ... -
элеуметтік төлемдерге жұмсалады.
7. Заттай және ақшалай салықтар:
Салықтарды төлеуге байланысты затпен немесе ақшалай ... ... ...... ... немесе тауар түрінде төлейді.
Бұл салық түрі көбінесе ауыл ... ... ... ... бір ... ... ... төлеп отырады. Заттай салық
ертеден қолданылып келеді, яғни ақша пай-да болғанға ... ... ... ... ... — ақша ... төленеді. Қазіргі кезде бүл салық салудың
кең қолданылатын нысаны болып саналады.
Қазақстан Республикасының Салық кодексінде "Салық ақша ... деп атап ... ... және жеке ... ... ... ... немесе салықты төлеушіге байланысты
былайша топтауға болады:
• заңды тұлғалардың салықтары;
• жеке ... ... ... ... ... салықтарына жататындар:
• корпорациялық табыс салығы;
• занды тұлғалардың мүлік салығы.
Ал, жеке тұлғалардың ... мына ... ... ... ... жеке табыс салығы;
• жеке тұлғалардың мүлік салығы.
Аралас салықтар деген де болады, яғни салықты әрі ... ... ... ... ретінде төлейді.
Қазақстан Республикасында аралас салықтарға:
• қосылған құн салығы;
... ... жер ... ... ... ... кету керек, Қазақстан Республикасында салықтардың басым бөлігін
аралас салықтар санаттарына жатқызуға болады.
9. Жай және төтенше салықтар:
Салықтардың қолданылу қызметтеріне ... жай ... ... ... деп те ... ...... күнделікті қызмет барысында қолданылады.
Бұған Қазақстан Республикасындағы барлық салық түрін жатқызуға болады.
Төтенше салықтар — ... ... ... көбеюіне орай
қосымша табыстарды қажет еткен жағдайда, форс-мажор (төтенше оқиға) кезінде
қолданылады.
Мэселен, эскери салықтарды алуға ... Бүл ... түрі ... ... ... ... салықтар уақытша сипатта болады,
яғни белгілі бір кезең аралығында себепті ... ... ... ... - ... шарт талаптарының орындалмау себептері орындаушыға
байланысты ... ... ... осы с-бептерді ... ... ... ... және ... ... ... және төлеу субъектісі бойынша салықтарды:
• қызметақылы;
... деп ... ... салық — кезінде салық органдары салық ... ... ... бекітеді жэне салық сома-сы, салық базасы мен салықты төлеу
мерзімі көрсетілген салық органдарының өкімдерін, яғни ... ... ... ... ... міндеттеледі.
Мэселен, жер салығын алуға болады. Салық органдары салық төлеушілердің
иелігіндегі жер учаскелерін жеке-жеке есептейді жэне ... ... мен ... ... салық хабарла-масын жібереді.
Қызметақысыз салық — салық төлеушілерде өз алдына ... ... ... ... ... ... есептеуін жэне дер ... ... ... ... ... ... ... салығын алуға болады. Мұнда
салық төлеушілердің өздері салық салынатын ... ... ... ... ... ... төлеуге тиіс салық сомасын есептеп және ол соманы
төлейді.
Сонымен ... ... ... ... құн ... ... занды тұлғалардың мүлік салығы;
• элеуметтік салық;
• көлік құралдары ... ... ... жер ... ... ... жэне пассивті салық:
Салық базасының пайда ... және ... ... ... қарай
салықтарды:
• акгивті салық;
... ... ... ... ... ... төлеушінің ағымдағы шаруашылық жэне өндірістік
қызметгерінің нэтижесінде салық салынатын объект, салық базасы жэне ... ... ... корпорациялық табыс салығын алуға болады. Салық
төлеушілер өзінің ... ... ... ... бір өнім өндіреді,
жұмыс атқарады жэне қызмет көрсетеді. Өнімді (жұмыс, қызмет) өткізу ... ... Одан эрі ... ... ... анықталады. Алынған табыс
салық көзі болып са-налады.
Активті салықтарға барлық жанама салықтар жатады.
Активті салық деп атауымыздың тағы бір себебі, бұл ... ... ... ... ... ... салық кезінде салық объектілері және салықтық іс-әрекет салық
төлеушілердің қызметтеріне жэне тэртібіне сәйкес ... яғни ... ... бір ... ... алынған түсім, табыс,
пайдаға байланысты болмайды. Салықты төлеу көзі салық салудың ешқандай
объектілеріне ... ... ... ... ... ... төлеуші салықты
төлеу үшін ақшаны қайдан алады және қалай ...... ... ... жоқ жэне ... ... бастысы салықты төлеу - салық төлеушінің негізгі міндеті ... ... ... ... ... болады:
• біріншіден, субъектінің кейбір жағдайларына салық салынады:
мэселен некеде болмауы, ... бас ... ... ... жеке ... ... ... азамаггарға салық салу;
• екіншіден, белгілі бір ... ... ... ... ... ... үй, саяжай, қүрылыс, эки-паж, автокөлік,
жануарлар, көлік қүралдары, сақал, үй қызметкерлері, қүлдар, жер ... тағы ... ... Үлестірме және санды салықтар:
Сонымен қатар салықтарды салық ... ... ... ... ... ... үлестірме (репартиционды, контингенттеу);
... ... ... ... ... ... ... кезінде кең көлемде
қолданылған. Мемлекет өзінің ... үшін ... ... жүзеге
асырған. Мэселен, түл-қынға түскен патша-ны сатып алу, ... ... ... ... ... ... ... бөлініп отырған
(таратылған) - адам ба-сына ... бір ... ... еді.
Ал санды салықтар нақты шығындарды жабудағы қажеттіліктер үшін ... ... ... ... ... салық төлейді. Бұл
салықтар салық төлеушінің мүліктік жағдайын тікелей немесе жанама ... ... және ... салықтар.
Салықтар тұрақты (жүйелі, ағымды) жэне біржолғы болып бөлінеді.
Тұрақты салықтар - ... ... ... мен-шігіндегі
мүліктеріне немесе табыс табудағы қызметтеріне белгілі бір ... ... ... салық салынып отырады.
Ал біржолгы салықтар кейбір жағдайларға байланысты туындайды.
Бүл салық түріне мысал ретінде берілген сыйға жэне мүра ... ... ... ... ... ... кең ... және
көбірек қолданыста болады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан ... ... ... ... «Қазақстан Республикасындагы соттық жүйесі
туралы» Заңы. 1991 жылы 25 желтоцсан.
3. ... ... ... ... және ... ... да міндетті төлемдер туралы» Заң күші бар Жарлыгы 1995 жылы 24 сәуір.
4. ... ... ... және ... ... ... да
міндетті төлемдер туралы» Зацы. 1999 жылы
16 шілде.
5. Қазақстан Республикасының «Салық және ... ... да ... төлемдер туралы» кодексі (Салық кодексі). 2001 жылы 12
маусым.
6. ... ... ... және ... ... ... ... төлемдер туралы» кодексінде (Салъқ кодексі) жасалган өзгертулер
мен толықтыруларды қоса. 2006 жылы 1 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Кеден кодексі.
9. А.И. ... Г.М. ... ... ... ... ... Крымова В. «Экономикалық теория» : кестелі оқу құралы, Ал-маты, 2003.
11. Керімбек Ғ.Е. «Сальқ және ... ... ... оқу ... ... ... А.Д., Керімбек Ғ.Е. «Кәсіпорын экономикасы және
кәсіпкерлік» — Астана, Фолиант, 2005.
13. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. «Шет ... ... ... ... Ж.М., ... Е.М. ... ... орысша-қазақша экономикасының
түсіндірме сөздігі». —Алматы, 1993.
15. Сүлеймен Рақымжанүлы ... ... ... ... ... -Алматы, 1999.
16. «Бухгалтер бюллетені» журналы. №3 қаңтар 2004.
17. «Бухгалтер бюллетені» журналы. №1 қаңтар 2006.
18. ... ... ... №2 қаңтар 2006.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері."13 бет
Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері54 бет
Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық нысандары22 бет
Мұнай өнімдеріндегі салық төлеу қызметінің ақпараттық жүйесін құру27 бет
Салық органдарының қызметі50 бет
Салық органдарының қызметін ұйымдастыру69 бет
Салық органдарының қызметін ұйымдастыруды жетілдіру78 бет
Салық органдарының қызметін ұйымдастырудың құқықтық негіздері63 бет
Салық қызметінің экономикалық табиғаты, мәні және қызметі18 бет
Салықтардың экономикалық мәні және қызметі39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь