Ордабасы ауданы Бөген өзенінде салынған су қойманың жобасы

Нормативтік сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
Қысқартылған сөздер мен белгілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1 Төлеби ауданының табиғи жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.1 Ақсу өзенінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 12
2 Бөгет қимасын жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.1 Бөгеттің көлденең қимасының өлшемдерін анықтау ... ... ... ... ... 13
2.2 Бөгет денесін құруға арналған топырақтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.3 Бөгет профилін таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 13
2.4 Жобаланған бөгеттің өлшемдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 15
2.5 Дренаждар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 16
3 Бөгеттің сүзілу есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 18
4 Бөгеттің баурайының беріктілігін есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 22
4.1 Бөгеттің төменгі беткейінің беріктілігін есептеу ... ... ... ... ... ... ... 22
4.2 Жер бөгеттерінің отыруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 26
5 Су алатын құрылымды жобалау және гидравликалық есебі ... ... 28
5.1 Құбырлы суалғыштың гидравликалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... .. 28
5.2 Каналдың гидравликалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
5.3 Су бәсеңдеткіштің өлшемдерін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
6 Су тастайтын құрылымды жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37
6.1 Құбырдың диаметрінің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
6.2 Су тастағыш каналдың гидравликалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... . 40
6.3 Су бәсеңдеткіштің өлшемдерін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
7 Өндірістік қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47
8 Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 48
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
Су қорының ішінде әсіресе, өзен және көл ағындарының маңызы аса күшті. Бірақ көпшілік өзен-көлдердің деңгейлері үнемі күрт ауытқып отырады.Кей жылдары су мөлшері қалыпты орташа деңгейі 2-4 есе артық болса, қуаң жылдары көптеген айдындар мүлдем құрғап қалады. Аридтік аймақта жайласқан Қазақстанның маңызды табиғи қорларының бірі –жер асты суы. Су қорлары кең –байтақ аумақта біркелкі таралмаған. Қазақстандағы жер беті ағын суы қорының негізгі көзі-мұздықтар суы. Таулық өңірлерден жалпы ауданы 2033,3 км²-лік мұздық анықталды. Жалпы мұз басудың тең жартысына жуығы Жетісу Алатауында, қалған Іле мен Күнгей, Теріскей Алатауларында Алтай мен Сауыр жоталарында. Қазақстан мұздықтарын 3 топқа жіктеуге болады: аңғарлық мұздықтар және беткейлік,денудациялық беткейлер мұздықтары.Осының ішіндегі көп тарағаны аңғарлық мұздықтар. Мұздық суы тау өзендерінің толығу көзі. Әр тау өзені ағынның басталар жеріндегі суының 85%-ы, жазыққа шығар бөлігіндегі 35%-ы мұздық суының үлесіне тиеді. Қазақстан өзендерінің ұзындығы бойынша топтасақ, онда 85 022 өзеннің ішінде 840694-і шағын, 305 –і орташа және 23-і ірі өзендер қатарына жатады. Республиканың шығысында Алтай , оңтүстік-шығысында Жетісу және Іле Алатаулары ылғалы мол таулы өңірлердегі өзен торының жиілігі басқа өңірлерге қарағанда жоғары 0,4-1,8 км² шамасында.
Шағын өзендердің көбі Ұлытау, Шыңғыстау, Қарқаралы тауынан, сонымен қатар Тарбағатай, Қаратау, Мұғалжар жоталарынан басталады. Арал және Каспий маңы шөлді өңірлерінде өзен торының жиілігі тым сирек келеді. Өзендердің көпшілігі Каспий, Арал теңіздерінің Балқаш, Алакөл және Теңіз сияқты көлдердің тұйық алаптарына жатады. Тек Ертіс , Есіл және Тобылға құятын өзендер ғана мұхитқа құятын Қара теңіз алабына қарайды. Қазақстндағы ең суы мол өзен –Ертіс. Оның республика жеріндегі ұзындығы 1700км ,жалпы ұзындығы 4248 км. Жоғарғы бөлігіндегі ағыны 2 ірі СЭС-мен яғни олар Бұқтырма және Өскемен реттелген. Ұзындығы жағынан екінші өзен -Сырдария. Қазақстандағы ұзандығы 1400 км, жалпы ұзындығы 2219 км. Егін суаруға қарқынды пайдалануына байланысты ағыны кейбір жылдары Арал теңізіне жетпей тартылып қалады. Балқаш көлі алабындағы ірі өзен-Іленің республика шегіндегі ұзындығы 815 км.
Батыс Қазақстан жерінінің негізгі өзенінен Жайық өзені суландырады. Ол республика жерінен тыс Оңтүстік Оралдан басталады.Қазақстандағы ұзындығы 1082 км, жалпы ұзындығы 2428 км. Ірі өзендер қатарына сонымен қатар Есіл , Тобыл, Елек, Шу, Торғай, Ырғыз, Сарысу, Нұра, Талас, Жем ,Ойыл өзендері жатады. Қазақстан өзендері толығу сипатына қарай 3 топқа бөлінеді: қар суынан толығатын, мұздық суынан және аралас толығатын өзендер. Қазақстан көлдерін ауданына қарай топтастырсақ, онда жалпы 48262 көл айдынының 45 248-і шағын көлдер қатарына жатады. Қазақстан аумағы бойынша көлдер біркелкі таралмаған. Кейде бұлар бір-бірінен жүздеген км алшақ жатады, кейбір өңірде жиі орналасып, біртұтас көлдер жүйесін құрайды. Солтүстік Қазақстанда жалпы ауданы 4658 км² болып 21 580 көл болса, бүкіл Орталық және Оңтүстік Қазақстанда жалпы аудан 4658 км² болатын 17 554 көл ғана бар. Қазақстан көлдері пайда болуына байланысты тектоника және экзогендік түрлерге бөлінеді. Каспий және Арал теңіздері, Балқаш, Алакөл, Теңіз, Сасықкөл, Марқакөл ірі көлдер тектоникалық қазаншұңқырларда қалыптасқан. Экзогендік көлдерге Сілетітеңіз, Теке Жалаулы, Қызылқақ Үлкен Қараой жатады. Жер асты сулары алаптағы не кендегі су сыйыстырушы жыныстардың сипатына байланысты - жарықшақты, жарықшақты-қабаттық және қабаттық жер асты сулары болып бөлінеді.
1 ӘріновҚ., Нағымбетов А., Ысқақов М., Серікпаев Н., Жұмағұлов И. Агрономия негіздері.-Астана: Фолиант, 2007.
2Исаев А.П. и др. Гидравлика и гидромеханизация селькохозяйственных процессов. – М,: Агропромиздат, 1990.
3 Карамбиров Н.А. Сельскохозяйственное водоснабжение.-М: Колос, 1988.
4 Журавлев Г.И. Гидротехническое сооружения. –М.: Колос, 1989.
5 Попов К.В. Гидротехническое сооружения. –М.: Высшая школа, 1983.
6 Абдикеримов С., Наурызбаев Е.М. Методические указания к выполнению курсового проекта по дисциплине Гидротехические сооружения.- Шымкент, 2010.
7 Киселев П.Г. Справочник по гидравлическим расчетам. –М.: Высшая школа, 1993
8 Волков И.М. роектирование гидротехнических сооружений. –М.: Колос, 1987.
        
        Аннотация
Бұл курстық жобада Ордабасы ауданы Бөген өзенінде салынған су ... ... ... жоба ... бөлімдерден тұрады: ауданның табиғи шаруашылық жағдайы, топырақтан тұрғызылған бөгеттер, ... ... ... ... ... ... ... анықтау, бөгет баурайының сүзілуін есептеу, су жіберетін құрылымның жобасын жасау, су тастайтын құрылымдардың жобасын жасау.
Басты су алатын тораб, жеткізуші канал, су ... және су ... бар ... ... ... ... негізгі параметрлері анықталған.
Су қоймасының негізгі су ... ... ... таңдалған, су шаруашылық есептері келтірілген.
Курстық жоба 8 бөлім, 51 бет, 7 ... 5 ... А3 және А1 ... ... ...
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер ....................................................................
5
Анықтамалар ......................................................................................
6
Қысқартылған сөздер мен белгілер ... ... ... ... жағдайы ................................................
11
1.1
Ақсу өзенінің сипаттамасы ..............................................................
12
2
Бөгет қимасын жобалау ....................................................................
13
2.1
Бөгеттің көлденең қимасының өлшемдерін анықтау ....................
13
2.2
Бөгет денесін құруға арналған топырақтар ... ... ... ... ... ... ... ..........................................................................................
16
3
Бөгеттің сүзілу есебі .........................................................................
18
4
Бөгеттің баурайының беріктілігін есептеу .....................................
22
4.1
Бөгеттің төменгі беткейінің беріктілігін есептеу ...........................
22
4.2
Жер бөгеттерінің отыруы .................................................................
26
5
Су алатын құрылымды жобалау және ... ... ... суалғыштың гидравликалық есебі ..................................
28
5.2
Каналдың гидравликалық есебі .......................................................
32
5.3
Су бәсеңдеткіштің өлшемдерін анықтау ........................................
35
6
Су тастайтын құрылымды жобалау .................................................
37
6.1
Құбырдың диаметрінің есебі ............................................................
38
6.2
Су тастағыш каналдың ... ... ... ... өлшемдерін анықтау ........................................
42
7
Өндірістік қауіпсіздігі .......................................................................
47
8
Қоршаған ортаны қорғау ..................................................................
48
Қорытынды ........................................................................................
49
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ....................................................
51
Нормативті сілтемелер
Бұл курстық жобада төмендегідей құжаттарға сілтеме ... ... ... ГТС, Основные местоположение проектирование.
СНиП 2.06.04-82- Нагрузки и воздействие на ГТС.
СНиП ... ... из ... ... 2.02.02-85- Основание гидротехнических сооружений.
СНиП2.01.14-83- Определение расчетных гидрологических ... ... ... ... и сооружения
СНиП 2.06.08-87- Бетонные и железобетонные конструкции ГТС. ... РК ... ... ... ... для ... каналов.
Анықтамалар
Сумен қамтамасыз ету - суды тұтынушыларға беру.
Су жіберу - су ... ... ... босату үшін салынған гидротехникалық құрылыс.
Су қоймасы - суды қорғау және ағысын реттеу мақсатында су ағысын ... ... ... ... ... суы ... қосылып, теңізге немесе көлге бір сағамен құятын негізгі өзен мен оның ... ... ... су ... жеке ... ... өзен жүйелеріне келіп қосылатын жер бетінің белгілі бір аумағы . ... деп те ... ... - ... бір ... ... және ... ылғалын қоса алғанда, пайдалануға жарамды барлық жер астындағы және жер бетіндегі су қорлары.
Су пайдалану - ... ... және ... ... ... ... үшін су нысандарын пайдалану.
Су ресурстарын кешенді пайдалану - су ... ... және ... әр түрлі салаларының қажеттерін қанағаттандырып, сарқылтпай пайдалану.
Бөгет - ... ... ... үшін су тоқтататын тосқауыл құрылыс.
Су шаруашылығы - халықтың және халық шаруашылығының қажетін сумен ... ... оны ... ... қорғауды қарастыратын шаруашылық саласы.
Суды қорғау шаралары - табиғи су көздерін ... ... таза ... ... ... шараларының жүйесі.
Су пайдалану мөлшері - судың пайдаланушыға қажетті ... ... ... - жер ... ... жер ... ... жиналатын орны.
Су жібергіш - су қоймалардан артық суды ... ... ... құрылым.
Пайдалы әсер коэффициенті (пәк) - қуатты өзгертіп пайдалану кезіндегі жүйенің (машина, құрылғы) тиімділігін көрсететін шама.
Топырақтың ылғал сыйымдылығы - ... ... ... ... ... сипатының шамасы.
Су балансы - қарастырылатын нысан үшін таңдалған уақыт аралығындағы су қорының ... ... ... оның ... мен ... ... қоры - ... барлық суларының жинтығы. Су қорларға өзендер, көлдер, су қоймалар, жер бетіндегі су көздер мен ... ... жер асты ... ... ... мұздықтар, ішкі теңіздер және т.б. кіреді.
Су алатын құрылым - ... ... су ... және т.б. су ... ... ... ... құрылыс.
Өзен- жер бетіндегі табиғи арна мен тұрақты немесе жыл маусымдарының ... ... ... су ... құрылымдар- су обьектілері мен аумақтардың гидрологиялық режимін (су деңгейі, температурасы, ағыс ... , ... мұз қату және еру ... , ... т.б.) ... және ... ... деңгейі- су қоймалары су ағыстары еркін бетінің кез ... ... ... ... ( ... су деңгейі) немесе теңіз деңгейіне ... ... ... жер бетіндегі табиғи және жасанды (бөгет, әуіт) ойыстары ағынсыз немесе баяу ... ... су ... ... мелиорациясы-ауыл шаруашылық дақылдарынан мол және тұрақты өнім алу үшін, қолайсыз табиғи жағдайларды түбегейлі жақсарту жолында қолданылатын ұйымдастыру-шаруашылық және техникалық шаралар ... ... - ... бойындағы су режимін реттеу шаралары.
Жерді суландыру - сусыз және суы өте аз ... ... өте аз ... ... және ... жабдықтау үшін қолданылатын гидротехникалық құрылыстар мен шаралардың жинағы.
Суармалау нормасы - бір гектар егістікке дақылдардың өсу дәуірі мезгілінде ... ... ... ... ... - су ... каналдардың ең негізгісі болып саналады, өткені ол арқылы су көздерінің су ... ... ... ... ... - ... ... деңгейден артық суды ағызып жіберетін құрылыстар.
Су ағызғыш құлақтар - каналдың суын толығынан ағызып жіберетін құрылыстар.
Құлама - ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін жасалған сатылы гидротехникалық құрылыс.
Шаруашылық ішіндегі жолдар - шаруашылық орталығын бригадалармен, фермалармен, егіс қостарымен, шаруашылық ... ... ... ... ... ... өзара байланыстыру үшін жасалатын жолдар.
Қысқартылған сөздер мен белгілер
л/с - 1 ... ... ... сұйықтың мөлшері өтті;
т.б. - тағыда басқа;
МШК - мүмкіндік шекті концентрациясы;
м - метр;
с - ... - ... ... - ... әсер ... - ... су деңгейі;
ӨСД - Өлі көлем деңгейі;
ТСД - сақтық көлем;
МК - Магистральді канал;
ҚМШ ... ... ... ... - тағы сол ... ... ... ішінде әсіресе, өзен және көл ағындарының маңызы аса күшті. Бірақ көпшілік өзен-көлдердің деңгейлері үнемі күрт ауытқып отырады.Кей жылдары су ... ... ... ... 2-4 есе ... болса, қуаң жылдары көптеген айдындар мүлдем құрғап қалады. ... ... ... ... маңызды табиғи қорларының бірі - жер асты суы. Су ... кең - ... ... ... ... Қазақстандағы жер беті ағын суы қорының негізгі көзі-мұздықтар суы. Таулық өңірлерден жалпы ... 2033,3 ... ... ... ... мұз басудың тең жартысына жуығы Жетісу Алатауында, қалған Іле мен Күнгей, ... ... ... мен ... ... ... ... 3 топқа жіктеуге болады: аңғарлық мұздықтар және беткейлік,денудациялық беткейлер ... ... көп ... ... ... ... суы тау ... толығу көзі. Әр тау өзені ағынның басталар ... ... 85%-ы, ... шығар бөлігіндегі 35%-ы мұздық суының үлесіне тиеді. ... ... ... бойынша топтасақ, онда 85 022 өзеннің ішінде 840694-і шағын, 305 - і орташа және 23-і ірі ... ... ... ... ... ... , оңтүстік-шығысында Жетісу және Іле Алатаулары ылғалы мол таулы өңірлердегі өзен торының жиілігі басқа ... ... ... 0,4-1,8 км² ... ... көбі Ұлытау, Шыңғыстау, Қарқаралы тауынан, сонымен қатар Тарбағатай, Қаратау, Мұғалжар жоталарынан басталады. Арал және ... маңы ... ... өзен торының жиілігі тым сирек келеді. Өзендердің көпшілігі Каспий, Арал ... ... ... және ... ... ... ... алаптарына жатады. Тек Ертіс , Есіл және Тобылға құятын өзендер ғана мұхитқа құятын Қара ... ... ... Қазақстндағы ең суы мол өзен - Ертіс. Оның республика жеріндегі ұзындығы 1700км ,жалпы ұзындығы 4248 км. ... ... ... 2 ірі ... яғни олар ... және Өскемен реттелген. Ұзындығы жағынан екінші өзен -Сырдария. Қазақстандағы ұзандығы 1400 км, жалпы ұзындығы 2219 км. Егін ... ... ... байланысты ағыны кейбір жылдары Арал теңізіне жетпей тартылып қалады. Балқаш көлі алабындағы ірі ... ... ... ұзындығы 815 км.
Батыс Қазақстан жерінінің негізгі өзенінен ... ... ... Ол ... ... тыс Оңтүстік Оралдан басталады.Қазақстандағы ұзындығы 1082 км, жалпы ұзындығы 2428 км. Ірі өзендер қатарына сонымен қатар Есіл , ... ... Шу, ... ... ... Нұра, Талас, Жем ,Ойыл өзендері жатады. Қазақстан өзендері толығу сипатына қарай 3 топқа бөлінеді: қар суынан толығатын, мұздық суынан және ... ... ... ... ... ... қарай топтастырсақ, онда жалпы 48262 көл айдынының 45 248-і шағын көлдер ... ... ... аумағы бойынша көлдер біркелкі таралмаған. Кейде бұлар бір-бірінен жүздеген км алшақ жатады, кейбір ... жиі ... ... ... ... ... Солтүстік Қазақстанда жалпы ауданы 4658 км² болып 21 580 көл болса, бүкіл Орталық және Оңтүстік Қазақстанда жалпы аудан 4658 км² ... 17 554 көл ғана бар. ... ... пайда болуына байланысты тектоника және экзогендік түрлерге бөлінеді. Каспий және Арал теңіздері, ... ... ... ... ... ірі ... ... қазаншұңқырларда қалыптасқан. Экзогендік көлдерге Сілетітеңіз, Теке Жалаулы, Қызылқақ Үлкен Қараой жатады. Жер асты сулары алаптағы не ... су ... ... ... байланысты - жарықшақты, жарықшақты-қабаттық және қабаттық жер асты сулары болып бөлінеді.
1 Ордабасы ауданының табиғи жағдайы
Ордабасы ауданы - Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... 1964 жылы ... 1993 жылға дейін Бөген ауданы деп аталып келді. Аумағы 2,7 мың км. Тұрғыны 92,9 мың ... ... ... ... әзірбайжандар-1,5%, орыстар-1,3%, басқа ұлттар-2,7%. Аудандағы 59 елді мекен 9 ... ... ... ... - ... ... ... жер бедері жазық. Оңтүстік бөлігі солтүстігіне қарағанда ... ... және бұл ... Арыс өзенінің салаларымен сай-жыраларға тілімденген. Ауданның ең биік жері Қайнар ауылының шығысында (383 метр). Ауданның климаты континенттік. Қысы ... ... жазы ... ... және ... ... ... жылдық орташа температурасы -3-5°С, шілдеде 26-28°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 200-380 милиметр. Желдің ... ... ... ... бағыттан соғады. Орташа жылдамдығы 3-5 м/с. Желдің әсерінен жазда ауданның гидротермиялық көрсеткіші төмендеп (0,3-0,4), ылғалдылық мөлшері кемиді де ... ... және ... ... ... ... ... Арыс және оның салалары - Боралдай (оң саласы), Бөржар, Бадам, Шұбарсу, тағы басқа өзендері ағып өтеді. Ауданның орталық бөлігінде ... ... ... Одан ... каналы тартылған. Бөгеннің оңтүстігін бойлай Арыс каналы жүргізілген.
Өсімдігі қияқ, қоңырбас, солтүстігінде бозжусан басым көкпек, ... ... ... өскен. Ауданның солтүстігінде бозжусан, ши аралас эфемероидті өсімдіктер өседі. Дәрілік өсімдіктерден күріш қонағы, қара меңдуана, ... ... тағы ... ... ... халқы көп ұлтты. Оның басым бөлігін қазақтар құрайды. Ірі елді мекендері: Темірлан, Төрткөл, Сыпатаев, Бадам, Бөген, Қайнар, Қарааспан, Шұбар, Қарақұм, тағы ... Ауыл ... ... ... аумағы 246,5 мың гектар. Егіс аумағының құрылымында дәнді дақылдар мен бұршақ (37,0%) басым. 24,8%-ы мақтаға тиесілі. Ауданда ... ... ... ірі ... 7,3%-ы, қой мен ... 5,9%-ы, ... 6,6%-ы, құстың 9,1%-ы өсіріледі. Аудан орталғы - Темірлан ауылынан Шымкент қаласына дейінгі қашықтық 45 километр. ... ... ... ... ... жолы және ... ... өтеді.Қазіргі таңда Батыс Қытай - Батыс Европа жолы ... бұл жол ... Ұлы ... жолы болған.
1.1 Бөген өзенінің сипаттамасы
Бөген - Сырдария алабындағы өзен. Оңтүстік Қазақстан облысы Бәйдібек ауданы жерімен ағып ... ... ... ... ... ... ... және Балабөген өзендерінің қосылған жерінен бастап Бөген деп аталады.
Ұзындығы 164 км, ... 4680 км2. ... ... ... ... ... ... белесті, еңістеу келген жазық. Жайылмасы 300 -- 600 м. Бөген ерте көктемде тасиды. Қар, ... және жер асты ... ... ... ... ... көп жылдық орташа ағыны 4,36 м[3]/с. Төменгі ағысында Бөген бөгені ... одан ... ... ... ... ... және Отырар аудандарының шаруашылықтары егін суаруға, мал шаруашылығына және ауыз суға пайдаланады. Бөген - әдетте өзендерде бөгет және бөгесін салу ... ... ... ... ... ... Бөгеттің көлденең қимасының өлшемдерін анықтау
Барлау және іздеу жұмыстарынан бұрын соғылуы тиіс су қоймасының ... ... ... ... ...
Бөгеттің қимасын таңдау кезінде ... ... ... болды: су қоймасында судың мүмкін болатын үлкен ... ... ... ... ... үшін ... ... орналастыру немесе жақтарындағы қорғаушы бөгеттердің биіктігі мүмкіндігінше төмен ... ... ... қима осы ... толық дерлік жауап береді.
Жер бөгеті және су қоймасында ... ... СНиП ... 2 ... 50 ... ... III ... жатады.
Бұл жағдайда бөгеттің тобын жоғарылату үшін ... ... ... ... ... денесін құруға арналған топырақтар
Ауыр, ... ... шаң ... ... тәрізді саздақты және құмды байланысқан топырақтар бөгеттің суға ... ... ... ... ең ... ... ... табылады.
Бөгеттің сол және оң жақтарына құмды, саздақты және саз ... ... ... ... қорлары бөгетті құруға әбден жетеді.
Осы аталған топырақ түрлері бөгет денесін құру үшін ... ... ... ... ... тереңдігі 1,5 метр болып келетін және саздақ әр құмды ... ... жер ...
Әрі қарай қуаты 7,50-ге дейін және сарғыш-сұр құмды топырақтан, ал ... ... ... ... келген шаң тәрізді ақшыл көк және сұр-қызғылт түсті ... ал одан ... саз ... жасалған.
2.3 Бөгет профилін таңдау
Бөгет профилі шөгуге қарсы беріктілікті қанағаттандыратын ... ... ... ... жоғарғы құлама беткейі монолитті темірбетонмен, ал ... ... ... және ... ... ... түрде қабылданды. Себебі бөгеттің биіктігі 6...8 метрден ... ... ... ... ... беткейлердің беріктілігі төменде көрсетілген есептеулер негізінде тексерілді.
Профиль келесідей ... ... ... ... м, ... бөліктің құлама беткейі m1=3.0, ал төменгі құлама ... m2=1,75. ... ... биіктігі 17 метр шамасында.
Топырақтан соғылатын бөгеттің құлама беткейлерінің еңістік коэффициенттері 1- ... ... 1 - ... ... ... ... түрі
Баурай коэффициенті
m1
m2
5-10
Құмды
Саздақ
2.0
2.5
2.0
1.75
10-15
Құмды
Саздақ
3.0
3.0
2.0
1.75
15-20
Құмды
Саздақ
3.0
3.0
1.25
2.25
20-30
Құмды
Саздақ
3.5
3.5
2.5
2.25
Жобада бөгетті пайдалану, жөндеу үшін және ауыл ... ... өтуі үшін ... жотасы бойынша СНиП бойынша III топқа ... ... жол ... ... құрылысы бойынша анықтамаға сәйкес III топқа жататын ... ... ... ені 12,0 м тең. Жотасы бойынша жол саздақ ... ... ... және екі бьеф ... да темірбетонды бағаналармен қоршалады.
Жотасы бойынша жол құмды-саз балшықты қоспадан жасалынады және екі бьеф ... да ... ... ... Осыған байланысты бөгет төбесінің ені 2-кестеде келтірілген.
Кесте 2 - Жол ... ... ... ені
27,5м
15м
12м
10м

Жүретін бөліктің ені
15м
7,5м


4,5м
Жол жағалауының ені
3,75м
3,75м
2,5м

1,75м
2.4 Жобаланған ... ... шарт ... яғни ... ... 17 метр болғандықтан, ол бөгет төмен немесе жоғары деңгейлі ... ... ... ... жағындағы беткей ұзындығы вгр.п = 12,0 м етіп қабылданды.
Бөгеттің негізгі (құрамы) материалы саздақ болғандықтан және берілген биіктігі Н = 17 м ... ... яғни ... ... m1 = 3,0 ... ... m2 = 1,75 етіп қабылдаймыз.
Бөгетті тұрғызуға қажетті басқа да мәліметтерді берілген тапсырмадан аламыз.
Берілген мәндер:
1 Желдің жылдамдығы, ;
2 Толқынның басталу ... ;
3 ... ... ... ;
4 ... су ... ;
5 Шығарылған су мөлшері, .
Судың биіктігі, яғни бөгеттегі су тереңдігінің жоғары қалыпты деңгейдегі нүктеден бөгетттің биіктігіне дейінгі арақашықтықты табу ... ең ... ... ... ...
(1)
Плотинаның биіктігін анықтаймыз:
(2)
мұндағы: - ең жоғарғы су ... ... ... ... ... - ... әсерінен болатын толқынның көтерілуі;
- толқынның бөгеттің құлама беткейіне шапшу биіктігі;
а - ... ... ... ... ... қабылданады, а=0,5 м.
Енді, еңістіктің желдік биіктігін табамыз. Ол
. ... - ... ... (),
D - ... ... ...
- ... тік бағытта әсер етуші күшпен бөгет өсінің ... ... м ... м
2.5 Дренаждар
Бөгеттің биіктігі 6...8 м-ден артқанда оны көбінесе дренажбен жабдықтайды. Дренаж депрессия сызығын ... ... ... ... суды ... беткейге шығармай жинап, төменгі бьефке ағызады. Дренаж қабылдағыштан және жиналған суды тасымалдап бөгеттің ... ... ... ... ... ... бөгеттің денесімен сүзілген суды қабылдайды, сонымен қатар топырақ құрамындағы сүзілуден болуы мүмкін өзгерістерден қорғайды. Горизонтальді ... ... ... бірнеше қабатты сүзгіш қолданылады. Сүзіндіні тасымалдау үшін ірі тас немесе ... ... Тік ... қабылдағышы ретінде ұсақ саңылаулы бетон немесе түрлі жасанды минералды талшықтардан жасалған мақта, мата, киіз, плита қолданылады.
Ендігі жерде дренаж өлшемдері қабылданады. ... ... ... ... , дренаждың биіктігі , жоғарғы баурай коэффициенті m1др =1,0, төменгі байрай коэффициенті m2др =1,5 етіп қабылдаймыз, су болған жағдайда.
Бөгет 10 ... ... ... 10 м сайын берма қоямыз. Оның өлшемдері: ені в=3 м, ... ... ... ... ... ... коэффициенті m2б=0,25 + 1,75=2 етіп қабылдаймыз.
Қабылданған және есептелген параметрлер бойынша бөгет қимасы тұрғызылады (сурет 1).
3 Бөгеттің ... ... ... ... ... бөгет астындағы жер қабаттары мен өзен жағаларының сүзілу беріктігін анықтау;
б) бөгеттің беткейлері мен өзен ... ... ... ... су ... ... құрылым - дренаждың тиімді пішіні мен мөлшерлерін дәлелдеп ... шешу үшін ... ... және өзен ... ... ... орны ... сүзінді ағынның тегеуріні немесе тегеуріннің градиенті есептелінеді. Оған қоса жоғарғы бьефтен төменгі бьефке сүзіліп шыққан судың шамасы анықталады.
1)Бөгеттің ... ... ... ... ... ... ... анықтаймыз.
(6)
(7)
мұндағы: су тереңдігі
коэфициент
* Дренаждың бас нүктесінен қима сызыққа дейінгі аралықты анықтаймыз.
L=lр +(ΔГП-ΔФПУ)m1 +b+(ΔГП-Δб)m2+bб+(Δб-ΔГдр)(m2+0.25)-Hдрm1др , м (8)
мұндағы: ΔФПУ - ... су ... ... - ... ... белгісі;
ΔГдр - дренаж төбесінің белгісі;
Δб - берма ені, м;
b - бөгет жотасы ені, ... - ... ені, ... - ... баурай коэффициенті;
m2 - төменгі баурай коэффициенті;
Hдр - ... ... ... - ... ... баурай коэффициенті.
4)Депрессиялық сызықтың дренаждың бас нүктесіндегі ординатасын
анықтаймыз.
(9)
мұндағы: L - ... бас ... қима ... ... ... ... - су тереңдігі, м
5)Депрессия сызығының координатасының бас нуктесин анықтаймыз.
(10)
мұндағы: h1 - депрессиялық сызықтың дренаждың бас нүктесіндегі ... ... ... ... ... ... ... 3-кестеге енгіземіз.
Кесте 3 - Депрессия сызығын анықтау
х, м
10
20
30
40
у, м
4,5
6,2
8,1
9,02
Есептелген параметрлер бойынша депрессия сызығы ... ... ... ... ... ...
(12)
мұндағы: k=0,062;
h1 - депрессиялық сызықтың дренаждың бас нүктесіндегі ординатасы, м.
.
4 ... ... ... ... ... ... беткейінің беріктілігін есептеу
Бөгет беткейлерінің көлбеуліктері алдын - ала ... еді. ... ... беткейінің орнықтылығына әсер ететін күштің бірі сүзіліп аққан су болып табылады. Бұл ағынның мөлшерлері анықталады. Басқа күштер ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Орнықтылықты есептеуге керек материал қасиеттері белгілі, демек бөгеттің төменгі беткейінің орнықтылығын есептеп, оның ... ... ... ... ... ... ... анықтауға болады.
Бөгет табанындағы жер қабатына әсер ететін күштер әсерінен ... ... ... ... ... ... беткеймен бірге жер қабаты да сығылып көтерілуі мүмкін. Опырылған беткей материалы қандай да бір белгілі еттің үстімен жылжып ... Бұл бет ... ... ... ... Айтып отырған беттің түріне байланысты аналитикалық, графоаналитикалық, графикалық және тағы басқа көптеген есеп тәсілдері бар. Беріктілік ... ... оны ... ... ...
(13)
Куст >= Кдоп ... Куст < Кдоп ... ... ... ... ... және фильтрацияны азайтамыз.
1) а нүктесінен екі сызық жүргіземіз. Біріншісін төменгі беткейге вертикаль жүргіземіз, ал екіншісін төменгі беткейге 85° жүргіземіз.
2) ав және ас ... ... ... ... ... ... баурайы және опырылу контурымен пайда болған ауданды бөлшектерге бөлеміз. Бөлшектердің енін мына формула бойынша анықтаймыз:
в=0,1∙R=0,1∙22,4=2,2м ... ... ... ... R=22,4 м ( сурет 3).
sinα= 0.1n ... n - ... ... (16)
cosα=1-0,92=0,43
cosα=1-0,82=0,6
cosα=1-0,72=0,7
cosα=1-0,62=0,8
cosα=1-0,52=0,86
cosα=1-0,42=0,9
cosα=1-0,32=0,95
cosα=1-0,22=0,98
cosα=1-0,12=0,99
cosα=1-02=1
cosα=1-(-1)2=0,99
cosα=1-(-2)2=0,98
cosα=1-(-3)2=0,95
cosα=1-(-4)2=0,9
4) Жолақтың келтірілген биіктігін анықтаймыз:
hпр=hсух+ ... hпр- ... ... топыраққа айналдыру қабаты;
-Топырақтың көлем салмағы;
-Топырақтың көлем салмағы сулы кезінде;
нас=(1-n)(γт-γ0)=(1-0,50)(1,9-1)=0,4 т/м3 ... γт - ... ... ... ... ... т/м3 ...
hпр5=2,6+0,41*8,6=5,9м
hпр4=2,2+0,41*9,2=5,9м
hпр3=1,8+0,41*9,4=5,6м
hпр2=1,6+0,41*9,4=5,4м
hпр1=1,4+0,41*8,8=4,9м
hпр0=1,8+0,41*7,2=4,7м
hпр-1=2,4+0,41*4,8=4,3м
hпр-2=3,2+0,41*2,8=4,3м
hпр-3=3,6+0,41*1,2=4,1м
hпр-4=0+0,41*2,4=0,9м
Шыққан мәндерді 4 ... ... ... ... ... ... анықталады:
(20)
мұндағы: в - жолақ ені, м;
і - сүзілудің еңістігі;
r - ... - ... ... ... - ... ... мен ... бьефтегі жер бетімен және депрессия сызығының ортасында пайда болған аудан, м2.
=
(21)
м2 ... 4- ... ... ... ... ... сәйкес бөгетімына сәйкес бөгетіміз 3 - ... ... Кдоп 1,2-ге тең ... одан ... болуы қажет. Есептеулер нәтижесінде Куст>=Кдоп болып шықты, яғни бөгетіміз берік.
Есептелген параметрлер бойынша ... ... ... ... ... ... ... (сурет 3).
4.2 Жер бөгеттерінің отыруы
Топырақтың өз салмағынан жер бетінен h тереңдіктегі кернеуі ... ... ... ... ... ... салмағына Р=γ·h тең болады.
Бөгет топырағы үшін депрессия ... біле және ... ... ... өз ... Р кернеуді таба отырып, табылған Р ... ε ... ал П ... ... ... ... болады.
Бөгетті тегістеу топырақтың тығыздалуы көрсетілген П жоғары мәнге жететіндей етіп ... ... ... денесі отырмауы керек. Демек, депрессия қисығы бойыншағыдан азырақ П ... ... ... ... ... жоқ.Сонымен бірге, топырақ қабатын тегістеуден бұрын оның ... ... ... ... Ол ... көлемдік салмағын 1-2 % -ға арттыруға өз септігін тигізеді.
Бірақ бұл ... бас ... тура ... ... ... ... ... кезіндегі жеке салмағынан ... ... аз ... ... ... ... байланысты үлкен деп алуға ... еді, ... бұл ... ыза ... қарқынды түрде орын ауыстыра отырушы қозғалысының ... ... ... мұнда қабаттарды көптеп қалдыру осы аймақтағы ыза ... ... ... ... ... ... ... денесінің депрессия қисығы бойынша бөгеттің шамамен жарты биіктігі үшін ... ... ... оның ... ... ... ... депрессия қисығына сәйкес тегістеу жұмыстары бөгеттің отыруын болдырмауына қарамастан, бөгет ... ... ... ... ... мүмкін.
Бөгет табанының отыруын жоғарыда ... ... ... ... Су ... құрылымдарды жобалау және гидравликалық есебі
Қойма торабының құрамында бөгеттен басқа су ... ... ... ... Су ... ... ... түріне байланысты: артық суды ағызатын, тұтынушыға суды алатын, суды ағызып жіберетін түрлерге бөлінеді.
Тұтынушыға су ... ... (су ... су алу жолына байланысты машина арқылы және өздігінен ағатын болып ... Біз ... ... су ... ... Егер бөгеттің биіктігі 5 м-ден аспаған жағдайда көбіне беті ашық су алғыштар жасалынады. Бұл су алғыштар канал ... ... ... ... ... Бұл су ... канал бойында бөгеттің биіктігі 5 м-ден асқан жағдайда жабық су алғыш қолданылады. Олардың екі түрі бар: тегеурінді және тегеурінсіз.
Тегеурінді су ... ... ... су ... 0,3 ... 0,5 м3/с кем ... жағдайда қолданылады. Бұл су алғыштарды көбінесе металл құбырлардан жасайды. Алатын суды реттеу үшін ... ... ... ... Құбырлы суалғыштың гидравликалық есебі
1. Алатын судың көлеміне байланысты су алғыштың диаметрін табамыз.
1)- ... ... мән ... Оны , , деп ... ... қосындысын анықтаймыз
(23)
мұндағы: - кіре берістегі кедергі; 0,2 деп қабылдаймыз;
- құбырдың алдындағы тордағы кедергі;
- қақпадағы кедергі, оны 0,2 деп ... шыға ... ... 1,0 деп ... - ... ...
(м) ... d=0,3м
2) d=0,5 ... d=0,7 ... ... ... ... - үйкеліс коэфициенті; деп қабылдаймыз;
- турбинаның ұзындығы.
4)Трубадан өткен ... ... ... ... 5 ... ... 5 - Құбырлы суалғыштың гидравликалық есебі
0,3
1,6
0,3
0,3
0,5
1,8
0,4
1,3
0,7
1,9
0,4
2,4
Осы таблицаның берілгені бойынша ... ... ... 4). ... ... ... ... диаметрі d=0,6 м тең болды.
+ Каналдың ... ... ... тереңдігін анықтаймыз:
(28)
мұндағы: А=0,8-1,0;
Qвып - алатын су көлемі, м3/c;
2)Тірі қиманың ауданын анықтаймыз:
ω=(b+mh)h = (0,3+2·1,3)·1,3 =3,77 м2 ... = ... 3,9 ... = ... =4,09 м2 ... m=2 (құмдақ)
b - каналдағы судың тереңдігіне мән береміз: b1=0,3м; ... b3=0,5м деп ... ... ... ... ... Гидравликалық радиусты анықтаймыз:
м ... ω - тірі ... ... ... - ... ... Шези ... табамыз:
(33)
7) Канал еңістігін анықтаймыз:
(34)
мұндағы: Q - су мөлшері, м3/с;
R - радиус,м;
ω - тірі қима ... ... - Шези ...
8) Каналдағы судың жылдамдығын табамыз;
(35)
9) Каналдағы су шығынын анықтаймыз:
Q=ω·υ=3,77·0,65=2,35 м³/с
Q=ω·υ=3,9·0,66=2,45 ... ... ... 6-кестеге енгіземіз.
Кесте 6 - Құбырлы суалғыш каналының гидравликалық есебі
h, м
b, м
ω, м2
χ, м
R, м
С
i
υ, ... ... ... ... ... ... (сурет 5). График көмегімен құбырлы суалғыш каналының табанының ені b=0,41м және ондағы жылдамдық υ=0,6 м/с

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
X-XIV ҒҒ Қазақстандағы тәлімдік ой-пікірлердің қалыптасуы және даму25 бет
Амазонкалар7 бет
Балқаш көлі5 бет
Гидрометриялық ізденістердің даму тарихы4 бет
Ертіс өзені21 бет
Жайық өзенінің экологиясы39 бет
Тактылы қозғалтқыштардағы газды, бөліп тарату фазаларын жобалау38 бет
Қазгидромет17 бет
ОҚО Төлеби ауданына қарасты «Алмалы» шаруа қожалығының 450 га көкөніс дақылдары алқабын суғару жүйесінің жобасы20 бет
Астық түйірлерін сақтау технологиясы жөнінде жалпы мәліметтер7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь