«Сиыр табынын толтыратын ұрғашы бұзауларды азықтандыру»

І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІ Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Малды азықтандыру нормасы мен рацион туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Малды нормалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен элементтері.. 2.3 Азық мөлшеріне әсер ететән факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.4 Мүйізді ірі қара малының ас қорыту ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.5 Бұзауды уыздану кезеңінде азықтандыру ерекшеліктері (0.15 күн) ... ... ... .
2.6 Бұзауды 15. күннен 3. айға дейінгі кезеңде азықтандыру ерекшеліктері ... .
2.7 Бұзаудың өсіп даму кезеңіне сәйкес қоректік мұқтаждығының өзгеруі ... ...
2.8 Тұқымдық ұрғашы бұзауды азықтандыру принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.9 Тұқымдық еркек бұзауды азықтандыру ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІІ Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Мал тұқымын асылдандыру олардың өнімділігін жылдан жылға арттыру және малдың конституциялық – экстерьерлік мықтылығын дамыту ісі төлгді жақсы өсіруге байланысты. Әсіресе аса сүтті ірі қара малы мен бұқалардан алынған бұзауларға, ата тектерінің қасиеттілігін дамыту үшін, шаруашылықтың өзінде бар азықты жегізіп үйреткен дұрыс. Мал жастайынан азықпен толық қамтамасыз етілсе, олардың тұқым қуалаушылық заңдылықтары толық айқындала алады.
Мал төлден өседі сондықтан мал шаруашылығының тәжірбиелі бақташылары тумаған бұзаудың қамын оның ана құрсағында жатқан кезден бастап ойлайды. Бұзау туғаннан кейін оларды көлемді, шырынды азықтарды көп, ал жемді азырақ беріп өсіреді. Етті ірі қара мал шаруашылықтарында керісінше, жемді көбірек береді.
Бірінші тәсілді қолданғанда өсіп келе жатқан малдарды организмінде зат алмасу күшейіп, әрі ас қорыту органдары жақсы жетіледі. Сөйтіп мұның барлығы сүттің көп болуын а әсерін тигізеді.
Екіншісінде етті шаруашылықта бұзауларға жемді көп беруден аз уақыттың ішінде көп салмақ қосады. Сүтті мал шаруашылықтарында бұзауларға қолдан сүт беру тәсілін қолданып бірнеше бұзауды бір ірі қараға бекітіп, сол ірі қараны сүтті емізіп өсіреді.
Ірі қара малының сүттілігі және еттілігі тұқым қуалау қасиеттілігі қалыптасып даму үшін, оларға қолайлы орта жағдай болу керек. Оның бастысы – малды дұрыс азықтандыру.
Малды нормалап азықтандырудың басты шарты шаруашылықтағы мал түлігі мен құс түріне, жасына, жынысына, физиологиялық жағдайына, тірілей салмағы мен өнімділік деңгейіне байланысты өзгеретін организм мұқтаждығын, яғни азықтандыру нормасын дәл анықтау болып табылады.
Барлық бұзау азықтандыру жобасы бойынша алғашқы күндерден бастап сүтке кальций-фосфорлық минералды қосындылар мен ас тұзын қосып береді. Жемнен басында үнтақталып, қабығынан тазартылған сұлыға үйретіп, 2-ші айдан бастап оны бұзау азығына арнайы дайын-далған жем қосындысы не құрама жеммен ауыстырады. Өндірістік құра-мажем болмаған жағдайда үнтақталып, тазартылған сұлы, жүгері үны, бидай кебегі, күнбағыс пен зығыр күнжарасы секілді жеңіл қорытылып, жақсы сіңірілетін, қоректілігі мен қүнарлылығы жоғары жем қосындысын жұмсайды. Жобадағы жоспарланған көрсеткіштерге жету үшін азықтандыруды жан-жақты толықтырып, өсіп, дамып келе жатқан тел организмінің мұқтаждығын қамтамасыз ететіндей етіп ұйым-дастырады.
Жазғытұрым бұзауды бірінші айдан бастап көкшөп жеуге үйретеді де, оны бұзау азықтандыру жобасындағы аумақты жемшөптің (пішен, сүрлем, тамыр жемістілер) орнына жегізеді.
1. А.Ә.Тореханов, Н.Ә.Жазылбеков, М.А.Кинеев «Қазақстанда мал мен құс азықтандыру жэне азық дайындау технологиясы». Алматы. 2006ж.
2. Н.Омарқожаұлы «Мал азығын бағалау жэне малды азықтандыру».
Алматы «ИздатМаркет». 2005ж.
3. Н.Омарқожаұлы, Б.Әкімбеков «Мал шаруашылығы». Астана «Фолиант» баспасы. 2008ж.
4. Қ.Бегімбеков, А.Төреханов, Ә.Байжріанов «Мал өсіру және селекция». Алматы «Бастау». 2006ж.
5. Ж.Төлеуіш «Малың аман болса, май ішесің». Шымкент. 2007ж.
6. Қ.Сәбденов, С.Шәуенов, Б.Құлатов «Қой шаруашылығы және жүн, қаракөл, ет өндіру технологиясы». Алматы «Агроуниверситет». 2006ж.
7. Н.Омарқожаұлы, Р.Шуркин «Мал шаруашылығы практикумы». Астана «ВG-принт». 2007ж.
        
        Бедіш А.
АННОТАЦИЯ
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы «Сиыр ... ... ... азықтандыру». Курстық жұмыста кіріспе, негізгі бөлім, техникалық
қауіпсіздік ... ... ... ... ... бөлімінде малды азықтандыру нормасы мен рацион туралы түсінік,
малды нормалап азықтандыру жүйесінің ... мен ... ... әсер ... ... мүйізді ірі қара малының ас ... ... ... ... азықтандыру ерекшеліктері (0-15
күн), бұзауды 15- күннен 3- айға дейінгі кезеңде азықтандыру ерекшеліктері,
бұзаудың өсіп даму кезеңіне ... ... ... ... тұқымдық
ұрғашы бұзауды азықтандыру принциптері, тұқымдық еркек бұзауды азықтандыру
ерекшеліктері қамтылған. Курстық жұмыс ... ... ... 2.104-68 КҚБЖ (ЕСКД). Негізгі жазбалар.
МЖМБС 2.01-80 КҚБЖ (ЕСКД). Бұйымдар мен ... ... 2.301-68 КҚБЖ ... ... 2.601-95 КҚБЖ ... ... 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД). Сызбалық шрифтер.
МЖМБС 2.701-84 КҚБЖ ... ... ... мен ... ... ... талаптар.
МЖМБС 2.321-84 КҚБЖ (ЕСКД). Әріптік белгілеу.
МК (ГК) Қ.Р. 04-2003. ... ... ... ... ... (ӘҚТБӨК).
СТ ОҚМУ 4.02-2008. Университет ... Сапа ... ... түзу, мазмұндау мен рәсімдеуге қойылатын ... ... ОҚМУ ... ... ... ... ... сөздер
% - пайыз
кг — килограмм
г- грамм
мг— миллиграмм
а.ө. - азықтық өлшем
МДж - мегаджоуль
кДж - килоджоуль
АЭ - алмасу энергиясы
Са - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... метр
Анықтама
Ветеринариялық гигиена - мал күтімін жақсартып, ауруларын болдырмауға,
олардың мол өнімділігі мен ... ... ... ... ... ... ... ( лат. Saniras - денсаулық ) - жануарлар ... ... ... ... ... ... ( франц. Des - жоямын, лат. Infektio - жұқгыру ) -зардапты
және ... ... ... жоюға, малдың арасында індет
ауруларын болдырмау ... ... іс ... ... дезинфекция — қораға басқа жақтан таралған індетті ауру
қоздырғыштарды, сонымен қоса шартты ауру ... жою ... ... - адам мен ... зиян ... ... ... жиынтығы.
Дезинфекция - бұл табиғатта кездесетін ұзын түмсықты, көп аяқты шаян -
құрттарға қарсы жүргізілетін шаралар жиынтығы.
Мазмұны
І
Кіріспе.....................................................................
...............................................
ІІ ... ... ... ... мен ... ... ... нормалап азықтандыру жүйесінің принциптері мен элементтері..
2.3 Азық ... әсер ... ... ірі қара ... ас ... ... ... ... азықтандыру ерекшеліктері ... ... 15- ... 3- айға дейінгі кезеңде ... ... өсіп даму ... ... ... ... ... ұрғашы ... ... ... ... ... ... ... ... ... асылдандыру олардың өнімділігін жылдан жылға арттыру және
малдың конституциялық – экстерьерлік мықтылығын ... ісі ... ... ... ... аса сүтті ірі қара малы мен бұқалардан алынған
бұзауларға, ата тектерінің ... ... ... ... ... ... ... үйреткен дұрыс. Мал жастайынан азықпен толық қамтамасыз
етілсе, олардың тұқым ... ... ... ... алады.
Мал төлден өседі сондықтан мал шаруашылығының тәжірбиелі ... ... ... оның ана ... жатқан кезден бастап ойлайды.
Бұзау туғаннан кейін оларды көлемді, шырынды азықтарды көп, ал жемді азырақ
беріп ... Етті ірі қара мал ... ... ... ... ... ... өсіп келе жатқан малдарды организмінде зат
алмасу күшейіп, әрі ас қорыту ... ... ... ... ... сүттің көп болуын а әсерін тигізеді.
Екіншісінде етті шаруашылықта бұзауларға жемді көп беруден аз уақыттың
ішінде көп ... ... ... мал ... бұзауларға қолдан сүт
беру тәсілін қолданып бірнеше бұзауды бір ірі қараға бекітіп, сол ... ... ... өсіреді.
Ірі қара малының сүттілігі және еттілігі тұқым қуалау қасиеттілігі
қалыптасып даму үшін, ... ... орта ... болу ... Оның ... ... дұрыс азықтандыру.
Малды нормалап азықтандырудың басты шарты шаруашылықтағы мал түлігі мен
құс түріне, жасына, жынысына, физиологиялық жағдайына, тірілей ... ... ... ... ... ... мұқтаждығын, яғни
азықтандыру нормасын дәл анықтау ... ... ... азықтандыру жобасы бойынша алғашқы күндерден бастап сүтке
кальций-фосфорлық минералды қосындылар мен ас тұзын ... ... ... ... қабығынан тазартылған сұлыға үйретіп, 2-ші айдан бастап
оны бұзау азығына ... ... жем ... не ... ... Өндірістік құра-мажем болмаған жағдайда үнтақталып, тазартылған
сұлы, жүгері үны, бидай кебегі, күнбағыс пен зығыр күнжарасы ... ... ... ... ... мен қүнарлылығы жоғары жем
қосындысын ... ... ... ... жету ... ... ... өсіп, дамып келе ... ... ... ... ... етіп ұйым-дастырады.
Жазғытұрым бұзауды бірінші айдан бастап көкшөп жеуге үйретеді де, ... ... ... ... ... (пішен, сүрлем, тамыр
жемістілер) орнына жегізеді.
2. Сүтті бағыттағы алты айлық бұзауды азықтандыру
2.1 Малды ... ... мен ... ... ... ... ... құндылығы малдың физиологиялық қоректік
мұқтаждығын белгілейтін азықтандыру нормасының (мөлшерінің) көрсеткіштеріне
сәйкестендіріп құрастырылған азықтандыру ... яғни ... мен ... ... ... іске асырады. Мал азықтандыру
ғылымының мақсаты малдың қоректік қажеттігін ... ... ... және ... қоректік заттар және барлық минералды,
биологиялық әсерлі қосындылармен жан-жақты және ... ... ... ... ... ... қажеттігі арнайы нормалық көрсеткіштермен
белгіленіп, өтелетіндіктен мұндай азықтандыру жүйесін нормалап азықтандыру
(нормированное кормление) ... ... ... ... яғни нормасыз,
еркіңше азықтандыру олардан өндірілген өнім бірлігіне жұмсалған ... күрт ... ... ... ... ... соқтырады. Мал
шаруашылығы өнімін ... ... ... шығындарда азық
шығындарының үлесі басым болғандықтан, бұл ... ... ... сала ... төмендететін экономикалық фактор болып
табылады.
Осы тұрғыдан алғанда мал азықтандыруда организм қажеттігінен аз ... одан көп те ... азық ... ... ... ... аз
мөлшерде жеткізілген қоректік заттар зат пен ... ... ... ете ... төл ... мен жетілімін тежесе, сақа ... ... өзін ... Қажетті шамадан көп енген қоректік
заттар да ас ... ... ... ... ... көбі ... ысырапталады. Бұл бір жағынан, өнімнің өзіндік құнын қымбаттатса,
екінші жағынан, зат алмасуын да бұзып, оған, кедергі келтіреді.
Организм тіршілігінің қоректік ... мал ... мен құс ... ... ... ... және ... байланысты
өзгереді. Нормалап азықтандыруды малдың мұқтаждық көрсеткіштері, ... ... мен оны ... ету үшін ... жегізілетін жемшөп
пен азықтық қосындылар мөлшерін, яғни азық-тандыру рационының (рационы
кормления) қоректілік көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... етіп, өнім өндіру қажеттілігінен
туындайтын ол мұқтаждық көлемі дене тірілей салмағы (массасы) мен ... ... сиыр ... ... ... ... жұмыртқалағыштыры
секілді өнімділік көрсеткіштеріне байланысты өзгереді. Организм тіршілігін
қамтамасыз етуге қажет энергия мен ... ... ... ... ... ... ... барып анықтайды. Өнімділігі
орта деңгейлі еш жұмыс істемей (өнім өндірмей) тынығудағы мал ... ... қан ... тыныстануын, т. б. тіршілік қызметін қалыпты
деңгейде ... ... ... ... шығынының 40-60% жұмсалады.
Демек, осы шығын көлемі көмегімен өнім ... ... ... ... ... ... денесі ірі болып, тірілей салмағы ауырлаған сайын
тіршілігін қамтамасыз етуге жұмсалатын қоректік ... ... ... ... ... ... оған жұмсалатын қоректік заттар үлесі артады.
Организмдегі таза өнім өндіруге (түзуге) жұмсалған энергия көлемін ... ... ... ... бомбада жағып немесе есептеп
шығарады. Бірақ өнім өндіру үшін ... ... ... ... ету
қажет болғандықтан, организм мұқтаждығы өнім энергиясы (қоректік заттары)
мен оны өндіруге ... ... ... ... ... ... ... кормления). Организмнің өнімдік мұқтаждығы
оның ішкі физиологиясына, ал оны ... ету ... ... ... ... ... олар осы біріктірілген азықтандыру
нормасымен белгіленеді.
Қорыту барысында сіңірілген азықтың көмірсулар, ... ... ірі де ... ... ... зат ... ... яғни
тотығу реакцияларында ферменттер ықпалы мен ... жай ... ... энергия босайды да, фосфат ... ... (АҮФ) ... ... сақталады. Анаболизм
реакцияларында, керісінше, ... ... ... түзу ... ... ... тұқымды ірі қара малын азықтандыру. ... ... ... мен ... ... ... азықтандыру тех-никасымен нормасын
анықтау және рацион жасау негіздерімен танысу.
Методикалық нұсқаулар. Сауын сиырдың ... ... ... ... ... ... ... сүтінің мөлшеріне, майлылығына, неше
рет бұзаулағанына, жасына және құңдылығына тікелей байлаңысты.
Азықтандырудың талдап жасалғаң нормасында ... ... ... ... ... МДж ... азық ... қолданады. Малдарды
азықтандырылуын бақылау үшін рациондағы азықтық ... ... ... ... ... ... құрғақ заттың, соның ішінде көлемді азықтар қосқандағы
құрғақ зат мөлшері.
Норма бойынша сауын сиырлар сүтену ... әр 100 кг ... ... кг ... зат жейді. Негізінде ғылыми түрде жасалған рацион бойынша
сауын ... ... ... 3 килограмға дейін құрғақ зат жеуге
мүмкіндігі бар, одан кейінгі кезендері бұл мөлшер кеми ... ... ... құрғақ қоректі заттарды пайдалануы, рационьшын құрамы мен
азықтың сапасына ғана емес, малдың жасына, тірілей салмағына да байланысты.
2.2 Малды ... ... ... ... мен элементтері
Малды азықтандыруды ұйымдастыру ... ... ... ... өнімділігін арттыруды, олардың денсаулығын нығайтып, ширақ төл
алуды, оның дұрыс өсіп ... ... ... ... ... ... жасына, жынысына және олардан алынатын өнімнің ... ... ... қоректі заттарға деген мұқтаждығын; азықтандыру типін;
рационды, оның құрылуы және қоректі заттармен ... ... ... ... ... ... мен олардың денсаулығын сақтау азықтың
сапасына ғана ... ... ... ... да ... ... ... және экономикалық жағынан ... ... - ... ... деп ... М. Ф. ... ... малдың тұқымы мен ата-тегінен тері
азық және азықтандыру үлкен әсер етеді деп көрсетті. ... ... ... ...... ... ... салмағын, өнімдік
дәрежесін және физиологиялық жағдайын (сиырдың суалуы, буаздығы, ... т. б.) ... ... организмнің қоректі заттарға мұқтаждығын
толық қанағаттандыра азықтандыру.
Азықта белгілі бір қоректік ... ... ... ... ... ... малдың физиологиялық қызметін бұзады, соның салдарынан
малдардың өнімділігі төмендеп, ... ... ... буаз ... ... ... азықтармен азықтандырғанда олардан нашар, тіршілікке
қабілетсіз төл ... ... аз ... оның тек ... ... жоғалтып қана қоймай,
сонымен қатар өсуін де тежейді. Малдың қоректік заттарға деген мұқтаждығы
арнайы жүргізілген баланс ... мен ... ... ... ... Сонымен қатар жан-жақты жүргізілген зерттеу
жұмыстарының, нәтижесінде малдың біркелкі ... сүт, ет, жүн ... ... буаз ... төлі дұрыс жетілуі т. б. үшін ... ... ... ... ... яғни ... ... анықталады.
Азықтандыру нормасы ...... ... ... қанағаттандыру, денсаулығын сақтау, бір қалыпты өсіп отыруы
және азықты үнемдеп жұмсай ... ... өнім ... ... қоректі заттар мөлшері. Мал организміне негізгі қажетті қоректі
заттарға протеин, амин ... ... май, ... және ... ... ... қоректі заттарға деген мұқтаждығы екіге бөлі-
неді, оның біріншісі малдың тірілей салмағына қарай, тірші-
лігін қамтамасыз етуге, яғни организмдегі физиологиялық
процестерде: қан айналу, ... алу, ... ... жиы-
рылуы, басқа да қажетті процестерді бір қальшты үстау үшін
керек.
Л. Г. Гофмаин мен Р. ... ... ... орта-
ша сүтті сиыр (яғни 15 литр сүт беретін) тіршілігі үшін бар-
лық азықпен енген энергияның 40 процентін, тәулігіне 1000 г
салмақ ... ... ... — 59, ... г ... қосатьш бордақыдағы шошқа — 59, жұмыртқа
бағытындағы мекиендер — 70, ... ... ... — 58 ... ... сиырлар сүті аз сиырға қарағанда әр килограмм сүтіне аз энергия
жұмсайды, есеп ... ... тірі ... ... ... етуге және 1 кг сүтке бірдей энергия жұмсалады.
Салмағы 500 кг 10 литр сүт беретін сиырдың ... ... ... 54 МДж ... энергиясы немесе 4,7 азық өлшемі қажет, майлылығы 4
проц. 1 кг сүт алу үшін — 5,7 МДж ... 0,5 азық ... ... ... мұқтаждық III МДж АЭ (54 МДж + 5,7 ... ... 9,7 ... АӨ + 0,5 АӨ-10) тең. Егер 20 кг сүт ... ... онда ... деген мұқтаждық 168 МДж ... + ... ... 14,7
АӨ (4,7 АӨ + 0,5 АӨ-20), яғни 1 кг сүт үшін 8,4 МДж АЭ ... 0,73 ... ... 30 кг сүт ... жағдайда энергияға деген мұқтаждық 225
МДж (54 МДж + 5,7МДж-30) ... 19,7 АӘ (4,7 АӨ + 0,5 ... 1 кг сүт үшін 7,5 МДж АЭ, ... 0,68 АӨ ... ... ... ... өнім алу үшін жұмсалатын
алмасу энергиясы 1:1, ал екіншісі бұл көрсеткіш — 1:2, ... - ... яғни ... өнім ... ... оған жұмсалатын энергия шығыны да,
кемиді. Соңғы жылдары өмірлік маңызы зор ... ... ... және өнімділігі мен физиологиялық жағдайы әр түрлі ... ... ... ... ... мал ... өркендетуге
байланысты малдың қоректік заттарға деген талабын тек
энергиямен, протеинмен, кальций және ... ... ... бірге
көптеген басқа да көрсеткіштер қажет емені
байқалды.
1985 жылы күйіс ... ... ... 22—30, ... ... — 50 ... көрсеткіш есепке алынған. Көрсеткіштер санына көбейту
малдан алынатын өнімді арттырып, жемшөп шығынын азайтуға мүмкіндік береді.
А. П. ... ... ... ... ... кезде
мына көрсеткіштерді міндетті түрде қадағалаған жөн.
Күйіс қайыратын малдар үшін: шакі ... су мен ... ... 40—50 ... қант пен ... ара ... буаз ... рационында 1:0,8—1,0, сауьш сиырлар рационында — 1:1,1—1,3;
крахмал+қант, қорытылатын протеин ара ... 1:2, 5—3 ... ... ... бұл көрсеткіштер Л:0,&—0,9; 1:2,7—3.
Малдың рационында целлюлоза протеиннен 1,5—2 есе
көп балуы тиіс (орта есеппен құрғақ заттың 22—25 ... ... ... малдар мен құстар рациондағы
қышқыл, сілті элементтерінің катынасы (1:1—0,8) шамасында болады.
Ірі қара малын Д, Е, қойды; — ... және Д ... ал ... Е ... ...... А, Д, Е витаминдері және В — витамин
тобымен, жылқыны — каротин, А, Д, Е ... және В ... ...... А, Д, Е, К, С витаминдері және В витамин ... ... біле ... ... ... ... ... тәуліктік рацион түзуге болады.
Азықтық рацион деп азықтандыру нормасына сәйкес малдың
барлық қоректік заттарға деген тәуліктік мұқтаждығын
қанағаттандыра алатын мөлшердегі әр ... ... ... ... Малды
типтік азықтандыру дегеніміз әрбір географиялық, ... ... ... ... ... ... ... өзара қатынаста дұрыс пайда-
лану. Азықтандыру типті белгілі бір немесе екі жемшөптен
гөрі басымырақ ... ... ... ... ... ... тип, шырынды азық мол болса, шырынды тип
деп ... Азық ... әсер ... ... әсер ... ... яғни азықтандыру тәртібін мал ... ... ... ... ... ... ... өнімділігіне сәйкес белгілейді. Онда қолда бар жем шөп қорын, оны
тиімді жүмсау жолдарында ескереді. ... ... ... ... Өйткені, мал оған тез арада үйреніп дағдыланатындықтан, организмі
азық қабылдауға дайындалып, тәбеті ашылып, қортуын ... ... ... олардын ас қорыту жүйесінің де қалыпты тиімді жұмыс ... ... ... мен суару да күшті әсер етеді, құрғақ жемнің мал қорасындағы
ауаны тозаңдатып микроптың ластануын,ал ... азық ауа ... ... ... Және де ... азықтарды белгіленген
тәртіппен таратып,тәртібінің бұзылмауын сақтаган жөн. ... ... ... ... ... ... ... бірлігіне жүмсалған азық шығымын үлғайтады. Жаңа азықты да
біртіндеп енгізу ... ... ... буаз ... ... ... қажет. Дұрыс қолданылмаған азық тіпті іш тастатып,ал төлін ... сүт ... ... ... ... ... ... Жаңа
азыққа және қысқы азықтан жазғы азыққа малды біртіндеп, 10-15 күнде ... ... ... ... ... ... жаңа ... көбейтеді.
Малдың азықтануына сыртқы орта температурасы да әсер етеді. ... ... ... ... аз ... ... ... қорту жолының
жиырылуы бүзылып азық қортылымы төмендейді. Мұндай құбылыстар сыртқы ауада
көмір қышқыл газы,аммияк көп жиналғанда да орын ... Мал ... ... көп ... жиі тыныстану арқылы босауға тырысады. Босай
алмаған жағдайда қорытылған ... ... ... ... ... екі тотығын тежеу үшін, зат ... ... ... ... мал ... ... ... орын алады.Мал азығының бөгде
заттармен ластануынан,азықтандырудың дүрыс ... ... ... ас ... ағзаларының анатомиялық құрылымы
зақымдалып, жекелеген мүшелерінің қызметі бұзылып, бүкіл жүйе зардап ... ... ... ... ... ... және биологиялық себептерден туындауы мүмкш.
Айталық, азықпен бірге енген сым, шеге, әйнек, ... құм, ... ... бөгде заттар мен малдың ас қорыту жолы ... ... ... заттардың ас қорыту жолының бөлімдерінде ұзақ мерзім
жатып қалуынан ол мүше не ... ... ... ... ... ... ... облысының Сарыбұлақ ауылында ірі қара мал ... ... ... ... ... ... ірі жем ... гидротермиялық
әдіспен буландырумен қайнатудан өткен тәжірибеде, буланып жұмсарғандықтан
ірі жем шөп ... ... ... ірі қара мал ... ... ... онтогенездік (жеке)
даму заңдылықтарына сүйене отырып ұйымдастырады. Эмбрионалдық кезеңдегі
дұрыс дамымай туылған бұзаудың ... жеке ... ... ... ақаулықтары сақталады да, оның өнімділігі жете дамып ... ... ... кем тү-седі. Екінші жағынан, эмбрионалдық
кезеңде жетіліп туылған бұзауды ... ... ... ... ... түріндегі даму ақаулықтары сақталып, өнімділігі
денесінің буаздық кезіндегі азықтандыруына ... ... ... даму
кезеңінен кейін жаңа туылған бұзау сыртқы орта жағдайларына ... ... ... кезеңін, одан кейінгі сүт бағытындағы тұқым
бұзауының — 6, ал ет ... ... ... 8 айлығына дейінгі сүттік
кезеңін ажыратады. Сүттік кезеңнен кейін жынысы бойынша жетілген ... ... яғни ... ... ... сиыр ... ... жедел
жетілдіріп, бордақылап етке сою) сәйкес азықтандырады.
Бұзау азықтандыру. Шаруашылықтың ... ... ... ... ... ескере отырып, бұзау өсіріп-жетілдіру ... ... ... ... да, соған сәйкес бұзау өсіру ... ... ... ... сауу әдісі (подсосно-поддойный ме-
тод);
Бір мерзімде туылған 3-4 бұзауды арнайы бөлінген сиырға теліп
өсіру әдісі (метод выращивания под коровами-кормилицами);
3) Уыздық ... ... ... ... ... ... ... әдісі
(метод групповой выпойки сборным молоком).
Бұзаулар қай ... ... ... болса да, оларды
туылғаннан кейін міндетті ... өз ... ... ... ... Жаңа
туылған Бұзаудың кіндігін кесіп, кесілген жерін өңдеп, танауын тазартып,
денесін буланған сабанмен ысқылағаннан ... ... ... ... ... ас қорытуы дұрысталып, шуы тез бөлініп, йіиді.
Бұзаулаған сиыр желінін жылы сумен жуып, шүберекпен сүртіп, ... да, ... ... ... ... ... ... мүмкін бөлігін жеке ыдысқа сауады. Содан кейін бұзауды ... ... ... ... оның иммундық жүйесін қалыптастырып,
өміршендігін жетілдірудегі маңызы зор ... ... ... ... өз енесінің уызына қанығуын қадағалайды. Ондай мүмкіндік болмаған
жағдайда бұзауға жаңа бұзаулаған басқа сиыр ... ... ... ... шуы тез ... ... ... жиырылып, ас
қорытуы қалыптастырылады да, ... ... ... ... ... ... ... ішкізілетін 1—2 л уызды аз-аздап, 5—6 рет бөліп емізеді. 3-
4-ші күні бұзауға уызды күніне үш рет ... ... 5— 6-шы ... ... ... ... уызды тойғанынша емізеді де, сүттік кезенде бұзау
өсіруге ... ... ... ... Мүйізді ірі қара малының ас қорыту ерекшеліктері
Мал жеген жепшөп ауыз қуысы арқылы ас қорыту ... ... ... ... барысында механикалық, физикалық, химиялық жэне
биологиялық ... ... ... ... ... заттар ыдырап, аш
ішек түгі арқылы қанға сіңіріледі. Ыдырап үлгермеген ... ... ... ... қорытылмағаы қалдықтар түрінде нәжіспен тік
ішектен сыртқа шығарылады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... жануар организміне тигізер пайдасы
көп, соғұрлым ... ... ... мен жиналған қосындылар организм
қажетіне толығырақ пайдаланылады.
Желінген жемшөп ... ... ... ауыз ... ... енген азық шайналып, ылғалданып, жұтылғанда сілекейдегі ферменттер
(алдымен, амилаза) мен минералды ... оның ... ... әСер ете
алатын қосындыларын ыдырата бастайды. Жұтылған азық көмекейден ... ... ... түседі. Қарында бөлінетін тұз қышқылының әсерінен
қышқылданып, қарын ... ... ... ... ... ... қышқылданып, борсып-босаған, боркеміктенген азық жыны онекі
елі ішек арқылы аш ішекке ... Оған ... ... асты ... ... және ... ... араласады.
Өттің қосындылары азық майының ішек сөлі ферменттерімен ... Аш ... ... химус қоректік заттары ішек ... ... жай ... ... ыдыратылады. Химиялық
түрғыдан қарапайым қосындылар болып келетін амин және ... ... ... ... ... ... тоқ ... өтіп, тік ішекке
жылжу барысында химус суы қайта сіңіріліп, бүтіндеп нәжіс қалыптысады.
Жасунықты өсімдік жемшөппен қоректенетін мал түлігінің қарын ... ішек ... ... ас ... ... ... анағұрлым
басым болып келеді. Тіпті күйіс кайыратын малдың қарны бөлімденіп, бірнеше
алдыңғы қарын бөлімінен түрады. Оның алдыңгы месқарын, жалбыршақ және ... ... үш ... ... ... ... көп сыйғызып, ондагы
микроорганизмдер көмегімён қорілтылатын жоғарылату үшін жаратылган азық
қоймасы ретіндс ... ... Бір ... ... ... ... кел ... қарынның тек төртінші бөлімі- ұлтабарда өтеді. ... ... да ішкі ... ... кілегей қабығынан тұратын
карапайымы жэне кілегей кабығының әр жерінің күрылысы меи бсздері әр ... ... ... ... және ... ... бөлінетін
күрделісі болады. Бұл тұрғыдан ит қарыны ... ал ... мен ... ... ... ... ... сілекейімен ылғалданып, сілекейдегі амилаза ферменті мен
көмірсуы ыдырай бастаған, шайналған азыққа қарын қүрамында тұз ... ... сөлі эсер ... ... қышқыл ортада пепсин ферменті әсерленіп, азық
протеиннің ыдырата бастайды. Онекі елі ішекте ... өт азык ... ... ... ... аш ішекте қарын асты безі мен ... ... ... ... Тоқ ... химус суы
сіңіріліп, тезек қалыптасады.
2.5 Бұзауды уыздану кезеңінде азықтандыру ерекшеліктері (0-15 күн)
Бұзаудың ... ... ... ... ... жоспарлағанда өсетін
малдың және шаруашылықтың экономикалық жағдайдары ... ... ... ... және ... тиімді қабылдауы, тек ғылыми
негізделген нормаға сүйене отырып ... ... ... заттарды қажет етуі оның жас ерекшелігіне, тұқымына, ... мен ... ... байланысты. Төлді толық рационды азықтармен
азықтандырғанда қажетті ... ... ... мөлшерін әр 1 кг құрғақ
заттың есебімен ... жөн. ... ... ... норма бойынша 2—3
айлық бұзауға берілетін құрғақ заттың мөлшері әр 100 кг тірі ... ... кг; 4—6 ...... 7—12 ... — 2,4—3,0 кг, 13-
—18 айлығында — 2,1—2,5; 19—28 айлығында — ... кг ... ... малдарды бағыттап өсіргенде олардың энергетикалық мұқтаждығын 1 кг
құрғақ зат есебімен анықтайды. ... 2—3 ... ... ... ... кг ... ... 1,8—1,4 азық өлшемі немесе 13,6—10,5 МДж ... ... ... азық ... ... МДж АЭ; 7—12 айлықта —
0,85—0,81 азық өлшемі, 7,1—7,2 МДж АЭ; 13—18. ...... ... 7,2—7—8 МДж АЭ; 19—28 айлық болса — 0,81—0,92 азық өлшемі, ... АЭ ... ... ... нормамен азықтандырғанда протеин мөлшерін де еске алады.
Протеиннің жетіспеуі жас малдардың өсу қабілетін және дене ... ... ал ... нормадан артық болса оны тйімді пайдалану
коэффициенті кемиді.
Протеиннің ... 1 азық ... ... 3 айлық бұзауға —
120—130 г; 4—6 айында 117—110 г; 7—9 айында 100—105 г; 27—28 айында — 110 ... ... ... қолайлы мөлшерде шикі протеин де ... ... ... ... ... қатар олардың сапасы да
ескеріледі. Протеин сапасының ең ... ... бұл ... ... ... қасиеті. Сондықтан қазіргі уақытта протеиннің сапасын
нақты қорытылатын (алмасу) протеин мөлшері арқылы ... ... ... аш ішек ... түсетін мес қарында пайда
болатын (синтезделетін микробтық белок және мес карында ыдырамаған) азық
протеині жатады.
Протеиннің сапасы олардың ... амин ... ... ... ... ... байланысты. Жас малдардың рационы көмірсумен
(клетчатка, қант, крахмал) қадағаланады. 2—3 ... ... ... ... ... ... ... 6—12 процентінен, 3—6 айында — 18;
7—9 айында — 20; 9—1.2 айында — 22; 13—24 ... — 24 ... ... ... ұрғашы төддердің қантты кажетсінуі 3 айында рацион
құрамындағы ... ... 15—16; 6 ... — 6-5—9; 13—24 ...... айында 7—9 процентін құрайды.
Қант — протеин қатынасы 0,8:1 ... ... ... рационың құрғақ зат құрамында алғашкы айында 24,4 ... 6 ... 5,4 ... кемиді.
Өсе келе төлдін протеинді қажетсінуі азаяды, ал минералдық заттар ... ... арта ... Бұл жас ... өсімдік тектес рационға
көшкен кезде организмнің минералдық заттар мен ... ... ... ... ... ... ... және
витаминдер жетіспейтін аймақтарда төлдерге косьшша жем, премикс, я ... ... ... тұзын, витаминдерді береді.
Ең негізгі қажетті витаминдердің бірі -А, Д, Е. 6 ... жас ... ... әр 1 кг ... ... мг ... 0,6 мьщ X. Ө. Д витамині, 30—50 мг Е ... алты ... ... ... 22—25 мг ... мың X. Ө. Д ... ; 40—60 мг Е витамині болуы
тиіс.
Ірі қара төлінің қоректік заттарды қажетсінуінің бір азық ... ... ... Бұзауды 15- күннен 3- айға ... ... ... ... ... ... ... дейінгі бұзауларға кеп сыңардан
(мия экстрактасы, гюльфамикс) тұратын сұйық қосымша азық ... Бұл ... ... ... ... ... ... есімдік тектес азықтарға
тез үйренуіне әсерін тигізіп, салмағынын арта түсуіне мүмкіндік ... ... ... ... ... дайындау үшін 20 литрлік шыныға қайнатып
38—40° суытылған 20 литр суды 20 литрлік ... ... оған ... ... ... 1 кг польфамикс қосып ерітеміз. Ерітіндіні қараңғы, күн
түспейтін жерге немесе тоңазытқышқа қоямыз. Норма бойынша әр 100кг ... 100 ... ... ... ... ... тәжірибе мен озат шаруа-шылықтардың жұмыс
қорытындысы көп сыңарлы сұық азық қоспасын қабылдаған бұзаулардың өсіп-
жетілуі ... ... ... ... ... жоғары екендігін
дәлелдеді.
Арнаулы шаруашылықта тұқымдық бұзауды 10—15 күннен 6 айға ... ... ... ... ... болатын етід өсіргенде, әр ... ... кг уыз бен сүт, 400 кг сүт ... ... ... құр-ма жем (рецепті № 61-1), 210—260 кг пішен және шөп үны 380кг
сүрлем (немеое 250 кг ... және 250кг ... ... ... азықтармен азықтандыру әсіресе ас ... ... ... және ... ... көп ... оны жақсы қорытып,
қоректік заттарды жақсы сіңіруге бейімделген ... ... ... алғашқы айлары өсірудегі азықтандыру жобасы бойынша сүт береді
де, оның мөлшерін біртіндеп азайтып, майсыздандырылған көк ... ... ... азықтандыру жобасы бойынша алғашқы күндерден бастап сүтке
кальций-фосфорлық минералды қосындылар мен ас тұзын қосып ... ... ... ... ... сұлыға үйретіп, 2-ші айдан бастап
оны бұзау азығына арнайы дайын-далған жем қосындысы не ... ... ... ... ... ... ... тазартылған
сұлы, жүгері үны, бидай кебегі, күнбағыс пен зығыр күнжарасы секілді ... ... ... ... мен ... ... жем
қосындысын жұмсайды. Жобадағы жоспарланған көрсеткіштерге жету ... ... ... ... ... келе жатқан тел
организмінің мұқтаждығын қамтамасыз ететіндей етіп ... сүт ... ... ... уыздық кезеңінен кейін жалпы
жиналған сүттеп емізу әдісі қолданылады. Осы өдіспен өсірілетін ... ... ... ... соңында жеткізілетін тірілей салмағы бойынша
азықтандыруына жұмсалатын сүт ... ... ... ... телят) белгілейді. Сүттік кезеңде бұзау басына 180 кг сүт пен 200
кг көк сүт жүмсап, тірілей салмағын ... ... ... ... — № 1,
200 кг сүт пен 400 кг көк сүт ... ... ... 150—155 кг-ға
жеткізу көзделсе — № 2, 250 кг сүт пен 600 кг көк сүт ... ... ... кг-ға жеткізу көзделсе, № 3 ... ... ... ... ... ... ... жеуге үйретеді де, оны
бұзау азықтандыру жобасындағы аумақты ... ... ... ... ... ... Желінген көкшөп көлемін бұзау басына 2-ші айда
- 75-145 кг, 3-ші айда - 180-200 кг, 4-ші айда - 300-320 кг, 5-ші айда ... кг, 6-шы айда ... кг ... ... Қорытуына жеңіл
болуы үшін бұзауға жегізілетін көк балаусаның бір ... ... ... ... береді.
Тұқьшға қалдырылған еркек бұзауларға кестелерде келтірілген ұрға-шы
бұзауларға берілетін жемшөп көлемін құнарлы жем ... 10—15% ... 740-900 г ... ... ... ... ... Ол үшін
сүттік кезеңнің 6 айында еркек бұзау басына — 320-450 кг сүт, 600-1000 ... сүт, 220-230 кг ... 200 кг ... 100-120 кг ... жемістілер, 200-
220 кг қүнарлы жем жегізіліп, жазда ірі жөне шырынды жемшөп орнына 800-900
кг көкшөп беріледі.
Сүттік ... ... ... дамуы жетілген бұзауларды жыны-сы
бойынша бөліп, тұқымға қалдырылған бастардан тыс еркек таналарды жеделдетіп
жетілдіріп, бордақылауға қояды да, ... ... ... мол ... ... ... Ол үшін ... жемшөпті кептеп жегізу
арқылы олардың ас қорыту жолдарын мейлінше ... ... ... көлемде арзан аумақты азық жеп, оны ... ... ... және
игеріп, сүтке айналдыруға бейімдеп өсіреді.
Мүйізді ірі қара мал төлінің өсуі — 2-3 ... ... ал ... 4—5 ... ... ... аяқталатындық-тан,
оның азықтандыруын осы мерзімдегі жеке өсіп-жетілуінің, яғни онтогенезінің
биологиялық заңдылықтарын жете ескере ... ... ... Оны іске ... ... Тұқымдық ерекшеліктері өсіру бағыты мен сақайғандағы
тірілей салмағына жеткізетін өсу жоспа-рына сөйкестендіреді. Сақайғандағы
тірілей ... ... кг ... сиыр өсіру үшін Бұзаудың алғашқы 6
айдағы орташа төуліктік салмақ қосымы — 650-700 г, 7-12 ...... 13—18 ... -600—800 г болып, тірілей салмағы 330—345 кг-ға жетуін
қадағалайды. Тұқымдық еркек бұзаулардың бүдам да жоғары ... ... ... ... ... 16 ... ... салмағын 400— 500
кг-га жеткізеді.
2.7 Бұзаудың өсіп даму ... ... ... ... өзгеруі
Қазіргі кезде шаруашылықта бұзауларды азықтандырғанда бірнеше түрлі
схемаларды қолданады. Арнайы бір шаруашылықта бұзауды азықтандыру схемасын
жасағанда ... ... ... әсіресе сүт пен құнды жемді аз беру
жағьш ойлаған жөн.
Бұзау өсірудің ең ... ... — оның ... ... .10—15 ... ... оның организмі сыртқы ортаға бейімделіп, ас қорыту жолдарынының
қызметі қалыптасады, сондықтан осы ... ... ... азықтандыруға қатты
көңіл бөлу керек,
Туғаннан кейін жарты немесе бір сағаттай уақыт ... соң, ... литр ... уыз береді. Уақытында берілген уыз ... ... ... ... әсер ... ... Бұзауға алғашқы 2—3 күн бойы — 4—5, 4—7 күнен ... рет уыз ... ... дейін тәулігіне 5—7 литрге дейін уыз ... ... ... ... ... ... 13— 20 күнге дейін
бағып, одан.кейін ғана сиырлардың ара-ластырылған сүтіне көшірген жөн.
Қазіргі кездегі колданып ... ... ... ... ... ... сут 180—-350 кг, көк сүт 200—600 кг аралығында ... ... 2—4 ... ... ... ... бұзауларды өсіргенде қыста сүрлем, ... ... ал ... — көк ... саны көбірек беріп, сүт пен
құнды жемді шектеген дұрыс.
Алты айға дейінгі ұрғашы тұқымдық бұзауларды дұрыс ... ... ... мал шаруашылығы ғылыми ... ... ... ... 2 түрі ... ... Егер сауылатын сиыр
рационының құрамында каротин мөлшері аз ... жаңа ... ... ... ... ... уыз бергенде оған 100000 X. Ө, А ... 50000 ХӨ. Д ... ... ... ... ... ... Егер
дайындаған азықтарда бұл витаминдер болмаса, осы витамин концентраттарын
бұзаудың рационына алдағы уақытта да енгізу ... Ең ... ... ... ... ... ... витамин түрінде, я болмаса арнаулы
премикс түрінде қоса берген жөн. Бұзауға 3 айға ... ... ... ХӨ. А ... және ... ХӨ. Д ... (20—30 X. ... тірілей салмаққа есептегенде) беру қажет. Әсіресе ... ... ... аз ... кг) ... ... ... 1,5—2 есе кебейту
керек. 4—5 аптадан кейін ... ... ... ... ... ... жемістілерді, арнаулы сүрлекдерді жеуге ... ... ... ... ... ... азық ... 3—4 онкүндіктен
бастап енгізеді. Кейде асқазандағы ас қорытуға жағдай жасау үшін ... ... ... үйретеді. Тамыр—түйнек жемістілерді бермес бұрын жуып
уатады. Ал пішенге, жемге бұзауды 3—4 аптадан ... ... ... тұнбасын 30 күн бойы тұндырып, пастерлейді. Бұл тұнбаны ... күн ... ... ... ... ... пішен ұнын немесе пішен
тұрандысын қосқан пайдалы. Жем қоспасына сұлы, ұн, ... ... ... ... және минералдық қосымшаяар қосу керек. Қоспаның 1 кг-да
0,92—0,95 азық өлшемі және ... г ... ... ... керек.
Минералдық қоспаларды бұзауға 11-күннен бастап береді, ал пішен, сүрлемді
жегенінше береді. Жазда рацион ... 2 айға ... ... үшін ... ... ... айға ... бұзауға берілетін сүт пен жемнің мөлшерін
схемадағыдан кемітпейді, ал пішен мен сүрлемді жайылым
шөбімен араластырады. Егер жайылым шебі нашар, ... өсуі баяу ... ... қосымша көк азық немесе сүрлем
беру қажет.
Кек азықты бұзауға 2-айлығьшан бастап жегенінше береді. Берілетін жем
мен ... ... ... әр ... ... ... көк ... төмендегі
мөлшерін жей алады: 2-айлығында 3—4 кг, 3—4 айында 6—12 кг, 5—6 ... ... ... сүт ... ... үшін сиыр ... ... қолданады. .
Сүт алмастырғыш рецебін жасағанда оның құрамының сүттің ... ... ... ... Сүт алмастырғыштың негізі — қою қүрғақ көк сүт болуы
керек. ... ... ... ету үшін сүт ... қүрамьіна .
есімдік және жануар тектес майларды, протеин мен витамин-дерге бай азық
ашытқысын, т. б. ... қосу ... Сүт ... ... ... ... Сүт ... бузаудың рационына 11
күндігінен бастап қосып беруге болады. Бұзауға берер ... ... жылы суда ... ... ... Еріту кон-центрациясы:
3:9—1,2—8,8 шамасы болып келеді. Яғни, 1 кғ ерітінді дайындау үшін ... ... ... 100 грамын 90 мл. суға, ал екінші жағдайда
120г қүрғақ сүт алмастырғышты 880 мл суға ... ... ... ... ... азықтандыру принциптері
Сүт кезеңінен кейін ... ... ... тана-торпақтар өсіру
мақсатына, яғни болашақ өніміне сөйкес бағыттандырылып азықтандырылады.
Тұқымға қалдырылмаған еркек тана-торпақ ... ... ... ... ... сүтті сиыр өсіру бағытывда азықтандырылады. Олардың
қоректік мұқтаждығы жасы мен тәуліктік ... ... ... ... өсу ... ... ... деңгейі (көлемі) мен
қүрылымын (бағытын) межеленген тірілей салмағына ... ас ... ... сыйымдылығын мейлінше кеңейтіп, көп ... ... жеп, ... сиыр ... ... ... ... нәтижелі ұрықтанған құнажынның тірілей
салмағы сақа сиыр тірілей салмағының 70%-на жеткізілуі керек.
Сақаланғандағы тірілей салмағы 500-550кг тартатын сиырларды өсіру ... ... ... ... ... ... 6 айда - 650— 700г, 7-12
айлығында 550-600г болып, 18 айлығындағы тірілей салмағы 345 ... ... ... ... ... ... да ... орташа тәуліктік
салмақ қосуын ... г) ... 16 ... ... салмағын
400—500 кг-ға жеткізеді. Жоспарланған көрсеткіштерге жету үшін тана-құнажын
азықтандыруды жан-жақты толықтырып, ... ... келе ... ... ... ... ... азықтандыру нормасы бойынша
ұйымдастырады.
Тана-құнажын азықтандыру нөтижесін олардың өсіп-жетілуі, салмақ қосуы,
тәбеті, сыртқы түрі, көңіл ... ... ... өсу жылдамдығы мен салмақ
қосымына сәйкес ай сайын азықтандыру нормасын анықтап, рационын толықтырып
отырады. Қыста тана мен ... ... ... ... ірі және ... ал ... жайылым оты құрастырады. Олардың өр 100кг ... ... ... ... — 2—3 кг ... 5—6 кг ... ... тәулігіне өр басқа берілетін пішен мен сүрлем көлемін 6—12 ... — 9—14 кг, одан ... 15—20 кг ... ... ... бойынша рацион ірі азығының '/з ... ... ал ... соңғы 1,5—2 айында құнажынға берілетін сүрлемнің
жартысын пішендемемен ауыстыруға болады. Көкшөпті төулігіне 7-9 ... — 18—22 кг, 10-12 ... - ... 13—15 ... 35-40кг
жегізіп, қүнарлы жемді мүмкіндігінще үнемдеп жұмсайды. ... ... ... ... ... тана ... ... бір жасқа
толғанша - 0,2—0,5 кг, ал аумақты жемшеп сапасы төмен болса, 1—1,5 кг ... ... ... ... ... ... ... 600—650 г
төуліктік салмақ қосымын қамтамасыз ... ... ... 2—2,5 кг ... ... азықтандырылған тана 12 айлығында туғандағы тірілей салмағын
7,5—8 есе, 18 айлығында 11—12 есе ұлғайтады.
2.9 Тұқымдық еркек ... ... ... ... мүйізді ірі қара мал тұқымының бұзауын 8 айлығына дейін
енесімен бірге ұстап ... ... ... ... ... ... ... жеделдету үшін 15—20 күннен бастап көкшөп, пішен, жем жеуге
үйретеді де, ... ... ... ... ... ... сүрлем, пішендеме,
қүнарлы жем ... ... ... ... ... да ... ... салыстырғанда тамыр жемістілер мен құнарлы жем ... ... ірі ... ... ажыратылғаннан кейін тана рациондары қырлы өңірде жал-пы
қоректілігі бойынша - 35-45% ірі ... 35—40% ... ... ... жемнен құрастырып, шөлейт және таулы өңірлерде ірі ... ... ... ... Жаз ... ... ... жайылым отын
кеңінен пайдаланады. Шөлді Мойынқұм ауданында Т. Оңғарбаев, А. Атабаев
қалмақ тұқымымен, ... ... ... Н. ... галловей
тұқымымен жүргізген тәжірибелері етті тұқымды мүйізді ірі қара малдың
азықтандыру ... мен ... ... ... ... ... ... өндіруді біршама арттыруға болатынын көрсетті.
Жайып семірту үшін мүйізді ірі қара ... ... ... ... өзендер бойындағы шалғынға жайып, күзде қайта көктеген жусанды
жайылымдарға, ... сор мен ... ... болады. Жа-йылым оты
жетіспеген жағдайда оларды екпе шөп көгімен қосымша азық-тандырады.
Тұқымдық бұқалардың азықтық ... ... әр ... азық ... ... тұқымдас жақсы пішен, сүрлем, шөп ұны, тамыр-жемістілер, жём
қоспасы, жанышталған астық және бұршақ ... ... ... ... кіруге тиіс.
Жануар тектес азықтар, витаминдер мен минералдық заттар ұрықтың
түзілуіне әсерін ... ... ... ... ... ... қан, балық, ет-сүйек ұндарын әсіресе үнемді ... ... ... ... ... 50 грамнан 400 грамға дейін қосқан дұрыс.
Бұқаларға берілетін пішен, сурлем және ... 1-нші ... ... ... ... ... жом, ... мезга, сыра бертпесін,
күнжараны беруге болмайды.
Қысқы кезеңде.буқаларды көбірек ... ... ... ... бай ... (азықтық ашытқы, бидай өркенін, кектеген
жүгері және арпа (сонымен ... ... (А, Д, Е) ... ... әр 100 .кг тірі салмағына, тәулігіне мына азықтардың
төмендегі мөлшерін беруге ... орта ... ...... ... ... ... бұқаларға — 0,8—1,2 кг
Тамыр жемістер — 1,0—1,5 кг •
Сүрлем — 0,8—1,0 кг
Жемдердің қоспасы (тәулігіне бір ...... кг ... ... ... ... құрамы қоректілігі жағынан ірі
азықтар 25—40 проц., шырынды азық 20—30 проц., жем 40—50 проц., ал ... шөп 35—40 ... ірі азық . 15—20 ... жем 35—45 ... ... ... үш рет ... Таңертең, бір күнге бөлінген
құрама жем мен шырынды азықтардың (қызылша, сәбіз) жартысын, 2—3 кг ... ...... мен ... ... қалған бөлігі беріледі. ... ... жем мен ... ... ... ... кезінде, бұқалардың ұрығын ... ... ... ... ... 2—3 рет ... Азық ... бағалау тарауында азық турлерінің химиялык құрамы
(1-кесте) мен қоректілігі ... ... ... ... оны ... ... азықтар және жайылым түрлері
2.Ірі азықтар
3.Шырынды азықтар
4.Құнарлы азықтар
5.Минералды және витаминді азықтар.
1.1. Азықтардың химиялық ... ... | Су ... ... |«Шикі» |«Шикі» |АЭЗ |«Шикі» |
|тар | |зат ... |май ... | |күл ... шөп азықтар ... |751 |249 |21 |6 |55 |151 |16 ... | | | | | | | ... |800 |200 |31 |8 |58 |86 |17 ... көгі | | | | | | | ... ... |235 |39 |8 |61 |108 |19 ... Жоңыш |750 |250 |50 |7 |68 |100 |25 ... көгі | | | | | | | ... ... |621 |379 |31 |10 |128 |185 |25 ... көгі | | | | | | | ... ... азықтар ... |151 |849 |86 |15 |351 |359 |78 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |154 |846 |37 |13 |364 |359 |73 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |160 |840 |39 |12 |889 |317 |83 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |170 |830 |144 |22 |253 |330 |81 ... |156 |844 |74 |17 |330 |379 |44 ... | | | | | | | ... азықтар ... |750 |250 |25 |10 |75 |119 |21 ... | | | | | | | ... |770 |230 |16 |2 |14 |188 |10 ... | | | | | | | ... |780 |220 |18 |1 |8 |182 |11 ... |550 |450 |103 |17 |127 |148 |55 ... | | | | | | | ... |550 |450 |53 |12 |143 |207 |35 ... | | | | | | ... ... ... |150 |850 |120 |19 |21 |672 |18 ... | | | | | | | ... |150 |850 |133 |20 |17 |668 |12 ... | | | | | | | ... ... |850 |113 |22 |49 |638 |28 ... ... |850 |108 |40 |97 |573 |32 ... ... |850 |108 |37 |92 |587 |31 ...... ... ... ... |900 |99 |- |- |351 |450 ... |100 |900 |455 |- |- |351 |94 ... | | | | | | | ... ... |100 |900 |401 |112 |- |38 |349 ... | | | | | | | ... ұны |100 |900 |61 |153 |- |46 |640 ... ұны|100 |900 |178 |157 |- |53 |512 ... ... | ... ... 1килограмында |
|Көрсеткіш | |
| |
| ... ... ... ... шөп ... ... ... (қыста) ... ... ... |
|Тамыр түйнекті азық ... ... ... ... сүт ... жазда) ... сүт ... ... ... ұны ... ... жемі ... ... ... дәні ... ... ... тұзы ... ... ... қосындылар студенттің таңдауы |
1. Сиыр табынын толтыратын ұрғашы бұзауларды өсіру және азықтандыру
жоспары
(Туғандағы самагы –28кг, 6 ... ... ... ... ... 600-750 г. ... Жасы |Ай ... ... ... кг ... |
| |соң-ын| | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | |
| |ғы | | ... ... | сүт |
| |ік | | ... ... |сүт |
| |дік | | ... ... | сүт |
| |ік | | ... ... | сүт |
| |ік | | ... ... | сүт |
| |дік | | ... ... | сүт |
| |дік | | ... ... | сүт |
| |ік | | ... |онкүн-дік | | сүт |жем
|көк шөп |минералды азык,г |ас тузы,г | | | | ... ... |Көк сүт | |
| | | |
1 |1 | |8 |- |- |- |- |- | | |2 | |8 |- |- |- |5 |5 | | |3 |58 |8 |- |0,1 ... |5 | | |І айда | |240 |- |1 |- |150 |100 | |2 |4 | |8 |- |0,2 |0,5 ... | | |5 | |4 |4 |0,5 |1,8 |15 |10 | | |6 |84 |4 |4 |0,7 |2,2 |15 |10 | |
3 |ІІ айда | |160 |80 |14 |45 |450 |300 | | |7 | |- |10 |1 |2,5 |20 |10 | |
| 8 | |- |10 |1,1 |2,5 |20 |10 | | |9 |110 |- |10 |1,2 |2,5 |20 |10 |
| |ІІІ ай. | |- |300 |33 |75 |600 |300 | ... | |- |8 |1,6 |3 |20 |15 | | |11 | |- |8 |1,6 |4 |20 |15 | | |12 |136 ... |1,6 |4,5 |20 |15 | | |ІV ай. | |- |240 |48 |115 |600 |450 | ... | |- |8 |1,6 |5 |25 |15 | | |14 | |- |4 |1,6 |10 |25 |15 | | |15 ... |4 |1,6 |10,5 |25 |15 | | |V айда | |- |160 |48 |255 |750 |450 | |6 ... |- |2 |1,8 |12,8 |25 |20 | | |17 | | - |- |1,8 |15,5 |25 |20 | | ... |- |- |1,8 |16 |25 |20 | | |VІ ай. | |- |20 |54 |443 |750 |600 ... 6-ай | |400 |800 |198 |933 |3300 |2200 | ... қауіпсіздігі
ферма мен бөлімшелерде бұзауды тексеруге, емдеуге арнап салынғап, жақсы
жабдықталған пункттер болуға тиісті.
жұмыс ... соң ... ... ... ... ... ... күнге дайындап қою керек.
* аптасына бір рет міндетті түрде тазалық күнін ... ... ... ... ... ... ... 2-3%
соданың ыстық ерітіндісімен жуады. Бөлменің қабырғаларын қайтадан
ақтап отыру керек.
бұзау дәрігерінің, техниктің үстіндегі халаты мен ... ... ... кіршіксіз таза болуы керек.
қажет болған жағдайда алдына резинадан жасалған алжапқыш,
аяғына резина етік киеді.
бұл арнайы киімдерді пункттен тыс басқа ... ... пен ... ... ... қайнатқан жөн, сонан соң
үтікпен басып кептіреді.
Қорытынды
Жаңа туған ... ... ... ... ... ... Бұзау
жетілуінің осы түрлі кезеңінде күтіп-бағудың да түрлі жағдайын қажет ... ... төл алу үшін ... үш фактордың маңызы өте зор. Олар -
буаздығының соңғы кезеңіндегі сиырды бұзаулауға ... ... ... ... ... жету үшін азықтандыруды ... өсіп келе ... төл ... ... ... етіп ... төл өсіру жоспарына сәйкес шаруашылықта жаңа туылған
бұзауларды ... ... ... Ол ... үш ... ... - бір ... туылған 2 -4 бұзауды осы мақсатқа арнайы бөлінген
сиырды ... ... Ол ... ... ... ... ... белгілейді. Бұзаулар қай тәсілмен азықтандырылып өсірілетін
болса да, оларды туылғаннан кейін міндетті түрде өз ... ... ... Жаңа туылған бұзаудың кіндігін кесіп, кесілген жерін ... ... ... бүланған сабанмен ысқылағаннан кейін енесіне жалатады.
Бұзауын жалаған ... ас ... ... шуы тез бөлінеді. Алғашқы
екі тәулікте уызды бұзауға 1 - 2 л, 5 - 6 рет ... ... ... ... күні ... күніне үш рет бөліп емізіп, бесінші -алтьщшы күнінен
оның құрамы біртіндеп сутке айналғанда 6 айға дейін азықтандыруға ... ... ... ... ... ... ... М.А.Кинеев «Қазақстанда мал мен ... жэне азық ... ... Алматы. 2006ж.
Н.Омарқожаұлы «Мал азығын бағалау жэне малды азықтандыру».
Алматы «ИздатМаркет». 2005ж.
Н.Омарқожаұлы, ... «Мал ... ... «Фолиант» баспасы.
2008ж.
Қ.Бегімбеков, А.Төреханов, Ә.Байжріанов «Мал өсіру және селекция». Алматы
«Бастау». 2006ж.
Ж.Төлеуіш «Малың аман болса, май ... ... ... ... Б.Құлатов «Қой шаруашылығы және жүн, қаракөл, ет
өндіру ... ... ... 2006ж.
Н.Омарқожаұлы, Р.Шуркин «Мал шаруашылығы практикумы». Астана «ВG-принт».
2007ж.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Корпорацияны қаржыландырудың қарыз капиталы10 бет
Кәсіпорында еңбекақы жүйесі және оны ұйымдастыру7 бет
Несие ақшаларының түрлері және несие формалары10 бет
Полигонометриядағы бұрыштық өлшеулер. Мемлекеттік геодезиялық жүйелерге полигонометрия жүрістерін байланыстыру тәсілдері. Триангуляция жобасының дәлдігін бағалау5 бет
Шардара аудандық бюджеттің экономикалық мәні мен ролі86 бет
Алты айдан асқан сүтті-етті тұқымның ұрғашы бұзауларын күтіп-бағу және азықтандыру32 бет
Малдардың эмбриондарын трансплантациялау11 бет
Төлдер ауруларының алдын алу қағидалары жайлы4 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу"19 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу."6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь