Тепе - теңдік деңгейінің экономикалық циклы

Мазмұны

Кіріспе

1.Макроэкономикалық тепе.теңдік түсінігі және оның маңызы
2.Тепе.теңдік деңгейінің экономикалық циклы
3.ҚР.дағы макроэкономикалық көрсеткіштердің тепе.теңдік жағдайы

Қорытынды

Пайдалынған әдебиеттер
Кіріспе
Макроэкономика экономиканы бір үлкен бүтін құбылыс ретінде қарастыратын ғылым. Ол экономикадағы іс-әрекеттерді біріктіріп жалпылай қарастырады. Белгілі бір уақыт аралығында кейбір фирмалар өндірген өнімдеріне бағаны өсіреді, кейде төмендетеді. Бағаның жиынтық өзгерісін талдау кезінде зерттеушілер көптеген баға өзгерістерінің ішінен орташасын алады. Бағаның экономикадағы жиынтық динамикасын өлшеу үшін баға индексі қолданылады. Макроэкономиканың негізгі мақсаты жеке фирмалар мен жүмысшылардың дамуын қарастыру емес, экономиканың жиынтық беталысын талдаудан тұрады. Макроэкономикадағы жалпы ұлттық өнім, қор жинағының нормасы, тұтыну баға индексі, инфляция деңгейі, жүмыссыздық деңгейі және өндіріс көлемінің өзгеру қарқындылығы секілді көрсеткіштер экономиканың бір бөлек элементін ғана қарастырмайды, олар экономиканың дамуының беталысын зерттеуге мүмкіндік береді.
Макроэкономика ғаламдық мәселелерді де зерттейді. Белгілі бір уақыт аралығында ұлттық экономиканың байлығы өсті ме, әлде кеміді ме? Қарастырып отырған мемлекеттегі халықтың қор жинағының мөлшері қан-дай? Неге кейбір мемлекеттерде инфляция бар, ал тағы біреулерінде ол жоқ? Міне, осындай және тағы басқа да сүрақтарға макроэкономика жауап береді.
Экономикалық өсу халық санының артуы және техникалық прогресс сияқты салыстырмалы түрақты факторлар әсерінің нәтижесі болып табылады. Осы фак-торлардың үзақ мерзімдегі динамикасы әлуетті өндіріс көлемінің динамикасын анықтайды. Ал қысқа мерзімде экономика осы негізгі траекториядан ауытқып отырады. Сол себепті тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін осы циклдік толқуларды басқарып отыру қажет.
Ресурстардың толық пайдаланылуы және экономиканың инфляциясыз өсуі мақсатында экономикалық циклдерді басқару макроэкономикалық саясат арқылы жүзеге асырылады. Макроэкономикалық саясат бюджет-салық немесе қазыналық және ақша-несие немесе монетарлық саясаттан тұрады. Бюджет-салық саясаты сыртқы саудада, тек қана үкімет арқылы, ал ақша-несие саясаты Орталық банк арқылы жүзеге асырылады. Осы қазыналық, монетарлық саясаттардың көмегімен мемлекет ішкі және сыртқы макроэкономикалық тұрақтылық орнатуға және оны ұстап тұруға тырысады. Кез келген мемлекет экономикасы үшін макроэкономикалық саясатын қатесіз анықтау, оны таңдалған бағытта дүрыс жүргізу ең өзекті де басты мәселе болып табылады.
Макроэкономика теориясының негізі ретінде микроэкономика теориясы пайдаланылады. Микроэкономика пәні — үй шаруашылықтары мен фирмалардың берілген экономикалық шарттарда шешім қабылдау және сол "берілген" шарттарды өзара қызметтері арқылы қалыптастыру механизмдері болып табылады. Микроталдауда тұтынушылардың табысы тек берілген өл-шем ретінде қарастырылады да, негізгі назар үй шаруашылықтарының шығындары әр түрлі тауарлар мен қызметтер арасында бөлінуіне аударылады.
Экономикалық үлгі экономикалық айнымалылардың арасында байланыстар орнатуға қажетті алғы-шарттардан түрады. Үлгі қисынның (логиканың), гра-фиктің және математиканың көмегімен құрылған теориялардан белгілі бір қорытынды алуға пайдаланылады, ол өз кезегінде теория түсіндіруте тырысатын құбылыстардағы алғышарттардың салдарын анықтауға мүмкіндік береді. Сөйтіп, үлгіні экономикалық шарттардың өзгеруі және сатып алынатын игіліктердің құны мен көлеміне қандай өзгерістер енгізетінін анықтау, жорамалдау үшін пайдаланамыз.
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-теңдік жағдайын сипаттаудың екі түрлі әдісі бар. Бірінші — кейде ол макроэкономикада неоклассикалық көзқарас деп аталады — баға нарықты тепе-теңдік жағдайға әкелетін құрал деп жорамалданады. Мұнда "баға" деп тауарлар мен игіліктер деңгейлерінің ақшалай бірлікте көрсетілуі ғана емес, сонымен қатар пайыздық мөлшерлеме, нақты еңбекақы қарастырылады, осындай жағдайда нақты және ақша секторлары бір-біріне ықпалын тигізбейді. Екінші — белгілі бір уақыт аралығында кейбір бағалар өзгеруге бейім емес, мұндай жағдайда тепе-теңдік жұмысбастылық көлемі есебінен және жалпы ішкі өнім көлемінен мүмкін болады. Бұл осы көзқарасты сынаған Дж. Кейнс атымен кепнстік қөзқарас деп аталады.
Екінші көзқарасты жақтаушылар пайымдаудың басқа жолын ұсынады. Оларда кейбір баға аз өзгермелі (белгілі бір уақыт аралығында) дегенге жол беріледі. Бұл жағдайда тепе-тендік айырбасталатын көлем — тауарлар мен қызмет көрсету (ЖҮӨ) және жұмысбастылық көлемі есебінен орнайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан - 2030. Қазақстан халқына Жолдауы.
2. Қазақстан Республикасы 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары.-Астана,2002.
3. Агапова Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник. —
МГУ, Изд-во "Дис", 1997. ,
4. Ален Р. Математическая экономия. — М., "Иностранная
литература", 1963.
5. Мэнкью Н.Г. Макроэкономика. Пер. с англ. - М., Изд-во
МГУ, 1994.
5. Бурда М.Макроэкономика. СПб.: иСудостроеиие", 1998.
6. Бюджет жүйесі туралы. Қазақстан Республикасының Заңы.
О бюджетной системе. Закон Республики Казахстан. Алматы,
"Қаржы-қаражат", 1996.
7. Долан Э.Дж., Линдсей Д. Макроэкономика. Пер. с англ. —
СЖ: 1994.
9. Микро-макроэкономика. Практикум /Под общ. ред. Ю.А.
Огибина - СПб., 1994.
10. Күлекеев Ж.Ә., Есенғалиева К.С., Тастандиева Н.Б. Микро-
макроэкономика терминдерінің орысша-қазақша сөздігі. Алматы, 1995.
11. Мамыров Н.К., Кулекеев Ж.Ә., Сұлтанбекова Г.К. Микро-
экономика. "Экономика",2004.
12. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева К.С., Тілеужанова М.Ә. Макро-экономика. "Экономика", 2005.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1.Макроэкономикалық тепе-теңдік түсінігі және оның маңызы
2.Тепе-теңдік деңгейінің ... ... ... ... ... жағдайы
Қорытынды
Пайдалынған әдебиеттер
Кіріспе
Макроэкономика экономиканы бір үлкен бүтін құбылыс ретінде қарастыратын
ғылым. Ол ... ... ... жалпылай қарастырады.
Белгілі бір уақыт аралығында ... ... ... ... ... кейде төмендетеді. Бағаның жиынтық өзгерісін талдау кезінде
зерттеушілер көптеген баға өзгерістерінің ішінен орташасын ... ... ... ... ... үшін баға ... қолданылады.
Макроэкономиканың негізгі мақсаты жеке фирмалар мен ... ... ... ... ... ... талдаудан тұрады.
Макроэкономикадағы жалпы ұлттық өнім, қор жинағының нормасы, тұтыну ... ... ... ... ... және ... көлемінің
өзгеру қарқындылығы секілді көрсеткіштер экономиканың бір бөлек элементін
ғана қарастырмайды, олар ... ... ... ... ... ғаламдық мәселелерді де зерттейді. Белгілі бір уақыт
аралығында ұлттық экономиканың байлығы өсті ме, әлде ... ме? ... ... ... қор ... мөлшері қан-дай? Неге кейбір
мемлекеттерде инфляция бар, ал тағы ... ол жоқ? ... ... және
тағы басқа да сүрақтарға макроэкономика жауап береді.
Экономикалық өсу халық санының артуы және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осы фак-
торлардың үзақ мерзімдегі динамикасы ... ... ... ... Ал ... ... экономика осы негізгі траекториядан ауытқып
отырады. Сол ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін осы
циклдік толқуларды басқарып отыру қажет.
Ресурстардың толық ... және ... ... ... экономикалық циклдерді басқару макроэкономикалық саясат арқылы
жүзеге асырылады. Макроэкономикалық саясат бюджет-салық немесе қазыналық
және ақша-несие немесе ... ... ... ... ... ... тек қана ... арқылы, ал ақша-несие саясаты Орталық банк
арқылы жүзеге асырылады. Осы қазыналық, монетарлық саясаттардың көмегімен
мемлекет ішкі және ... ... ... ... және оны
ұстап тұруға тырысады. Кез ... ... ... ... ... ... анықтау, оны таңдалған бағытта дүрыс
жүргізу ең өзекті де басты мәселе болып табылады.
Макроэкономика теориясының ... ... ... ... ... пәні — үй шаруашылықтары мен ... ... ... ... қабылдау және сол "берілген"
шарттарды өзара қызметтері арқылы қалыптастыру механизмдері болып табылады.
Микроталдауда ... ... тек ... ... ... да, ... ... үй шаруашылықтарының шығындары әр түрлі
тауарлар мен қызметтер арасында бөлінуіне аударылады.
Экономикалық үлгі ... ... ... байланыстар
орнатуға қажетті алғы-шарттардан түрады. Үлгі қисынның (логиканың), гра-
фиктің және математиканың ... ... ... ... бір
қорытынды алуға пайдаланылады, ол өз кезегінде теория түсіндіруте тырысатын
құбылыстардағы алғышарттардың салдарын анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... өзгеруі және сатып алынатын игіліктердің
құны мен көлеміне қандай өзгерістер ... ... ... ... және ... ... ... жағдайын сипаттаудың екі
түрлі әдісі бар. Бірінші — кейде ол ... ... деп ... — баға ... ... жағдайға әкелетін құрал деп
жорамалданады. Мұнда "баға" деп тауарлар мен игіліктер ... ... ... ғана ... ... қатар пайыздық мөлшерлеме,
нақты еңбекақы қарастырылады, осындай жағдайда нақты және ақша секторлары
бір-біріне ықпалын тигізбейді. Екінші — ... бір ... ... кейбір
бағалар өзгеруге бейім емес, мұндай жағдайда тепе-теңдік ... ... және ... ішкі өнім көлемінен мүмкін болады. Бұл осы
көзқарасты ... Дж. ... ... ... ... деп ... көзқарасты жақтаушылар пайымдаудың басқа жолын ұсынады. Оларда
кейбір баға аз ... ... бір ... ... ... ... Бұл ... тепе-тендік айырбасталатын көлем — тауарлар мен
қызмет көрсету (ЖҮӨ) және ... ... ... ... ... ... және оның маңызы
Бұл көзқарастар түбегейлі әр түрлі қорытындыларға әкелуіне қарамастан,
олар бір ... ... ... ... ... ... екі
графикалық құралдарымен синтездеуге болады: тауар нарығы мен ақша нарығының
өзара әрекеттесуін көрсететін ІS-LМ ... ... ... және ... ... ... ... және оларды тауар нарығында сататын фирма ... ... ... ... кең анықталған тауар нарығын қарастырайық, яғни, тауарларды ғана
емес, сонымен қатар қызмет көрсетуді де ... ... ... ... ...... және ... игіліктерге
сұранысты білдіретін үй шаруашылықтары. Бұл бөлімде басты назар қысқа
мерзімді ... ... ... ... шығындардың саны ретінде алынатын ЖЮ жеке
тұтынуға, жеке инвестицияға және мемлекеттік ... ... ... болады.
"Бірінші кезеңде" бұл мынаны білдіреді.
Үі= Сі+Iі+Gі ... ... ... және ... ... ... = С (Ώ, Үd) ... функциясы) (2)
Іі = I (rі) (инвестиция функциясы)
Gі = G ... ... ... = Т (таза салықтар)
Тұтыну (С) жеке ... (Ώ) және ... ... Үd= Ү-Т ... пайыздық мөлшерлеменің тұтынуға ықпалы тұрақты оң немесе теріс
болмағандықтан, мұнда тек ... ... ... ... өсуі үй ... ... ... әсерінен оның
тұтынуын да азайтады. Инвестицияны қарапайымдандыру мақсатымен — инвестиция
функциясы пайыздық мөлшерлемеден ғана ... деп ... ... ... ... ... баламалы құны есебінен инвестиция
тартымдылығын азайтады.
(1) теңдеу — ... ... ... ... Сол ... ... ... ал оң жағы — оның сұранысының сипаттамасы
болып ... ... ... ... ... яғни ... ... біліктілігімен және техникалық даму деңгейімен
анықталады.
Тауарларға және қызмет көрсетулерге сұраныстың талдауын ... ... ... Өндіріс факторлары және өндіріс ... ... ... ... = F(К,L) = ... ... ... сұранысты және ұсынысты сипаттайтын осы
теңдеулерді ... Егер біз ... ... ... тұтыну функциясы
мен инвестициялық функцияның оң жағын қойсақ, онда ... ... = С (Ү - Т) +I (r) + G
G және Т ... ... ... ... ... ал өндіріс деңгейі берілген өндіріс факторларының қоры мен
өзгермес өндіріс функциясы жағдайында ... ... ... ... = ... + І(r) + ... теңдеу өнім ұсынысы өнім сұранысына, ал ол өз кезегінде ... және ... ... ... сомасына тең екендігін көрсетеді.
Пайыз мөлшерлемесі r ... рөл ... ол ... ... ... ... ... бере алатындай өзгеруі керек. Пайыз мөлшерлемесі
жоғарылаған сайын, инвестиция көлемі азаяды, демек ... ... ... та ... С+І+G. Егер пайыз ... ... ... өте ... және ... ... ... төмен болады. Егер
пайыз мөлшерлемесі төмен болса, инвестициялар жоғары және сұраныс ... ... ... ... ... ... тауарларға және
қызмет көрсетуге сұраныс олардың ұсынысына теңеледі.
Классикалық экономика теориясы екі негізгі жобаға негізделеді. Біріншіден,
ресурстардың толық ... ... ... ... алу үшін ... ... Ү=С + І + G + ХП. ... АD =АS жағдай болуы мүмкін еместігіне
сенімділік білдіреді).
Екіншіден, егерде осы жағдай болса да, онда ... баға және ... ... тез ... және ... ... ... жағдайды тұрақтандыратын тез және ... ... ... Ақша ... ... ... мен қор жинақтарының теңдігіне,
яғни ресурстардың толық қамтылуына кепілдік береді. Тек табиғи деңгейдегі
"ерікті" жұмыссыздық болуы мүмкін. Бұл АD және АS ... ... ... Ү мен ... Ү* ... білдіреді.
Кейнстік экономикалық теория бұл өзін-өзі ... ... ... ... пен ұсыныстың тепе-тендігі ресурстардың толық қамтылуымен
әдетте, сәйкес келмейді: А нүктесінде АD = АS теңдігі орнайды, бірақ тепе-
тендік ... ... Үо < ... ... ... ... бірі — әр түрлі мотивтермен, әр
түрлі экономикалық агенттермен іске асырылатын инвестиция және қор жинағы
жоспарларының сәйкес ... ... қор ... мотивтері:
1) Қымбат тауарларды сатып алу;
2) Кәрілікті қамтамасыз ету;
3) Кездейсоқ жағдайлардан (ауру және т.б.) сақтану;
4) Балалардың болашағын ... ... ... ... Таза пайда нормасын барынша көбейту;
2) Нақты пайыз мөлшерлемесі
Классикалық теорияға сәйкес, кор жинағының және ... ... ... ... ... ... табылады: егер ол
өссе, онда үй шаруашылығы табыстың әрбір қосымша бірлігінен салыстырмалы
түрде көбірек қор жинап, ... ... ... Үй ... қор
жинағының өсуі уақыт өте келе инвестициялардың өсімін қамтамасыз ететін:
несие бағасының төмеңдеуіне әкеліп соғады.
Кейнс ... ... ... тепе-теңдігін қалыптастыратын
негізгі фактор пайыз ... ... үй ... ... ... ... ... және қор жинау динамикасын ... ... ... ... ... ... барлық тұтыну шығындарын жасағаннан кейін
қалған табыс бөлігі сақталып, жиналады. Пайыз мөлшерлемесінің екінші ... ... және қор ... әсеріне қатысты салыстырмалы шағын рөл
атқарады. Солай бола тұра ... ... ең ... ... ... ... Бұл тұтыну, қор жинағы және
инвестициялар функцияларында ... + ...... ...... ... — тұтынуды шекті бейімділігі
Ү — табыс
Т — салықтық аударымдар
(Ү-Т) - қолда бар ... (Үd ... ... = ... тұүтынудың шекті нормасы.
ΔС — тұтыну шығындарының өсімшесі.
ΔҮd— қолда бар ... ... ...... ... ... — тұтыну шығындарының көлемі.
Yd — қолда бар табыс көлемі.
Қор жинағының қарапайым ... = -а + (1 - b) (Ү - ... — жеке ... ... қор жинағы.
(1-b) — тұтынудың шекті бейімділігі функциясы.
МРS =ΔS/ΔYd
МРS — қор жинағының шекті бейімділігі.
ΔS - қор жинағының өсімшесі.
АРS = ... — қор ... ... ... — қор жинағының көлемі.
Үd — қолда бар табыс.
Қысқа мерзімді кезеңде ағымдағы қолда бар табыс өскен сайын АРС ... АРS ... яғни ... ... ... ... кеткен шығын бөлігі
салыстырмалы қысқарады және қор ... ... ... ... ... ... тұтынудың орташа бейімділігі тұрақтанады, өйткені тұтыну
шығындарының көлеміне ... ... бар ... көлемі ғана емес, соны-мен
қатар отбасының жалпы өмір сүру деңгейі және ... ... ... ... де ... ... және қор жинағының динамикасын анықтайтын факторлар:
1) Үй шаруашылығының табысы;
2) Үй шаруашылығывда жиналған байлық;
3) Баға ... ... ... ... ... көлемі;
6) Салық салу деңгейі.
Тұтыну және қор жинау ... ... ... ... ... ... үшін арнайы шара, соның ішінде салық салу жүйесі арқылы
қолданбайды. Бұл ... ... үй ... ... немесе
"қор жинау" шешімдеріне байланысты.
Егер жиынтық сүраныстың бірінші ... ... ... ... ... болса, онда екінші құрауышы — инвестиция ... ... ... ... инвестициялар;
2) Тауарлы-материалдық қордағы инвестициялар;
3) Тұрғын үй құрылысына инвестициялар.
Автономды инвестициялардың ... ... = е — dk
I — ... ... шығындары
е - сыртқы экономикалық факторлар арқылы анықталатын автономды
инвестициялар
k — ... ... ... — эмпирикалық коэффициент
Инвестиция динамикасын анықтайтын факторлар:
1) Таза табыстың күтіліп отырған нормасы
2) ... ... ... ... салу ... ... технологиясындағы өзгерістер
5) Қолдағы негізгі капитал
6) Экономикалық күтулер
7) Жиынтық табыс динамикасы
Жиынтық табыстың ... ... ... ... ЖҮӨ ... ... ... табысымен толықтырылады.
Инвестиция жиынтық табыстың Ү ... ... ... ... ... ... да Ү ... көбейеді.
Сонымен қатар, жиынтық табыстың артуымен бірге тек жеке ... ғана ... ... ... және ... үй
құрылысына инвестициялар да өседі. Өйткені экономика көтерілген сайын
бітуге жақын капитал қорларын ... ынта ... және ... ... ... ... ... бейімділігі
γ=ΔІ/ΔY
ΔІ — инвестициялар өзгерісі
ΔY — табыс өзгерісі
Инвестициялар тұрақсыздығының негізгі факторлары:
1) Құрал-жабдықтардың ұзақ мерзімде жұмыс істеуі;
2) Инновациялардың тұрақсыздығы;
3) ... ... ... ЖҰӨ ... ... және қор ... ... сәйкес келмеушілігі іс
жүзіндегі өндіріс көлемінің әлуетті деңгейінің айналасында тербелісін және
де іс ... ... ... NAIRU көлеміне сәйкессіздігін
тудырады. Бұл тербелістерге еңбекақының және бағаның төмендеу ... әсер ... ... ... ... ... ... сипатталатын) экономикалық заңдылық болып табылады.
2.Тепе-теңдік деңгейінің экономикалық циклы
Өндірістің құлдырауынан үлкен шығындарды болдырмау ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан кейнстік
экономикалық теорияны көбіне жиынтық сүраныс теориясы деп атайды.
Іс жүзіндегі инвестициялар ... ... және ... ... Соңғысы тауарлы-материалдық қорларға ... ... ... ... табылады. Осы
жоспарланбаған инвестициялар қор жинағының және ... ... ... ... ... және ... тепе-теңдікті
орнататын тетік сияқты жұмыс істейді.
Жоспарланған шығындар — үй шаруашылықтарының, фирмалардың және ... және ... ... ... ... отырған сомасы болып
табылады. Нақты шығыңдар кенеттен ... ... ... ... ... ... инвестициялар жасауға мәжбүр болған
кезде ерекшеленеді.
Жоспарланған шығындар функциясы Е = С + I + G + Хn ... ... ... І+G+Хп көлеміне "ығыстырылған" тұтыну функциясы С = а + b (Ү -
Т) ретінде бейнеленеді.
Берілген жағдайда талдаудың қарапайымдылығына таза ... ... ... Ү-тан автономды деп есептеледі. Сондықтан таза экспорт
толығымен автономды шығындар көлеміне ... (а + I + G + ... ... ... (а + I + G + g) таза ... ... ... мынаған тең болады:
Хп= g -m'Ү
g — автономды таза экспорт
m'- импорттаудың шекті бейімділігі
V — табыс
Хп— таза экспорт
Импорттаудың ... ...... шығындардың өзгерісі
ΔY — табыс өзгерісі
Жиынтық табыстың өсуіме бірге импорт көбейеді, себебі ... ... ... ... сияқты импорттық тауарларға да шығыңдарын
өсіреді. Ал экспорт ... ... ... оның ... ... Ү ... ... ал бұл тауарларды және қызмет көрсетулерді кіргізетін ... ... ... ... ... ... ... табыс Ү динамикасы мен оның таза
экспортының Хп ди-намикасы арасындағы тәуелділік ... бұл таза ... ... таңбасымен көрсетіледі.
Жоспарланған шығын сызығы, нақты және жоспарланған шығындар теңелген
сызықты белгілі бір А ... ... анық (яши, Ү = Е ... сызба Кейнс кресі атауын алған. Ү = Е сызығында әрқашан іс
жүзіндегі инвестициялар мен қор ... ... ... А нүктесінде
табыс жоспарланған шығындарға тең және іс ... ... мен ... ... ягни ... тепе-теңдік орнайды.
Егер іс жүзіндегі өнім шығару көлемі Ү1 ... ... Үо ... ол ... алушылар тауарды фирмалардың өндіргенінен аз ... яғни АD АS ... ... сұраныс фирма қорларының жоспарланбаған
қысқаруы есебінен қанағаттандырылады, бұл ... пен ... ... ... ... ЖҮӨ ... ... Үо-ге дейін
өседі және қайтадан тепе-теңдік АD = АS орнайды.
3. ҚР-дағы макроэкономикалық ... ... ... ... деңгейі Үо жиынтық шығындардың кез келген құрауышы:
тұтыну, инвестицияяар мемлекеггік ... ... таза ... ... ... тербеле алады. Осы құрауыштардың кез ... ... ... ... ... жылжиды және өнімнің тепе-тендік
деңгейінің өсуіне көмектеседі. Жиынтық ... кез ... ... ... пен ... ... құлдырауымен бірге жүреді.
Автономды шығындар құрауыштарының кез келген өсімі
ΔА = Δ (а +1 + О + ... ... ... ... ... өсімі біршама
үлкенірек болады.
Автономды шығындар мультипликаторы - тепе-теңдік ЖҰӨ ... ... кез ... ... ... ... - ... шығындар мультипликаторы
ΔY - тепе-тендік ЖҮӨ өзгерісі
ΔA - Ү динамикасынан тәуелсіз автономды ... ... ... ... ... ... ... автономды
шығындардың алғашқы өзгерісінен қысқаруынан) ... есе ... ... кез ... ... бір рет ... ... көп рет өзгеруін тудыратынын ескеру қажет. Егер, мысалы, автономды тұтыну
белгілі бір ΔСА көлеміне өссе, онда бұл ... ... және ... Ү
дәл сол көлемге өсіреді, бұл өз кезегінде (табысты ... ... ... ... ... енді ... ... өседі және ары қарай
"табысшығын" ... ... ... ... ... ... => АD| =>Ү| => С| => АD | => Ү| => АD | => Ү|
және ... ... ... ... ... Ү ... импульске ΔСА| көп дүркін
әсерлесетінін көруге болады, бұл автономды шығындар мулыипликаторы
көлемінде ... Бұл С, I, G ... Хп ... ... ... ... және ... деңгейінде үлкен өзгерістерді
тудыратынын білдіреді. Мультипликатор, осылайша, автономды шығындардағы
өзгерістер тудырған іскер белсенділік тербелісін ... ... ... ... табылады. Сондықтан үкіметтің ... ... ... бірі ... ... ... (МРС)
көлемін салыстырмалы төмендету арқылы мультипликация әсерін ... ... ... ... тұрақтандырушылар жүйесін құру
болып табылады. Бұл ... ... ... жағдайында
күрделілене түседі, өйткені өндірістің келесі циклінде өскен жиынтық табыс
Ү-тан ... ... қана ... сонымен қатар өсіп келе жатқан
инвестициялық шығындар қаржыланады және супермультипликатор ... ... ... — тепе-теңдік ЖҮӨ-ді ... ... емес ... ... ... үшін ... сұраныстың (жиынтық
шығындардың) өсуіне қажетті көлем.
Егер іс жүзіндегі өнім ... ... ... Үо ... ... төмен болса, бұл онда жиынтық сұраныс ... ... ... ... ... АD = АS тепе-тендікте болғанымен ресурстардың толық
жұмсалуын қамтамасыз етуге жеткіліксіздігі экономикаға ... ... ... ... шығу үшін және ... ... ... ету үшін, жиынтық сұранысты ынталандыру және тепе-теңдікгі ... В ... ... ... Сонымен қатар, тепе-теңдік жиынтық
табыс өсімі ΔҮ қүрайды.
рецессиялық ... ...... х — ... ... ...... толық жұмысбастылықтың инфляциялық емес
деңгейіне төмендету үшін қажетгі жиышық сұраныс (жиынтық ... ... іс ... ... ... ... Үо, ... Ү*-тан үлкен
болса, онда бұл жиынтық шығындар артық екекнін білдіреді. ... ... ... ... ... тудырады: баға деңгейі өседі,
өйткені фирмалар ... өсіп ... ... сұранысқа баламалы түрде
кеңейте алмайды, өйткені барлық ресурстар жұмсалып ... ... жеңу ... ... ... ... және тепе-
теңдіктің А нүктесінен В нүктесіне "ауысуын" болжайды. ... ... ... ΔҮ ... ... ... ... — үзіліс х — ... ... ... ... АD-АS ... ... ... байланысы
Үнемділік оғаштыгы — қоғамның көбірек үнемдеуге ұмытылуынан ... қор ... Егер қор ... ... инвестициялар өсімен бірге
жүрмесе, онда үй шаруашылықтарының кез келген ... ... ... ... ... тепе-теңщк ЖҮӨ-ң төмендеуіне
байланысты пайдасыз болып қалады.
Экономика А ... ... ... ... үй шаруашылықтары
көбірек қор жинауға ұмтылады: қор жинау ... S-тен S'-қа ... ... сол ... I ... Нәтижесінде тұтыну шығындары
салыстырмалы төмендейді, бұл мультипликатор әсерін және жиынтық ... ... Үгге ... ... ... ... жиынтық табыс Ү төмендеді, онда
қор жинау В нүктесінде А нүктесіндегідей ... ... қор ... Sтан S'-қа ... ... бір уақытта инвестициялар І-
дан І' -ға дейін өссе, онда өнімнің тепе-теңдік деңгейі ... тең ... ... және өндірістің құлдырауы пайда болмайды, бұл экономикалық
өсуге қолайлы жағдай ... ... ... ағымдағы тұтынуын
салыстырмалы шектеуі мүмкін. Баламалы ... ... ... не ... ... ... ... болашақтағы экономикалық өсу, не
тұтынудағы шектеулерден бас тартып, ұзақ мерзімді ... ... ... ... өсуі ... ... ... жағдайларда экономикаға антиинфляциялық әсерін тигізуі мүмкін:
тұтынудың құлдырауы және алда болатын жиынтық ... ... өнім ... ... (мультипликатор әсерімен) сұраныс
инфляциясының қысымын шектейді — жиынтық ... ... ... ... бұл ... ... Ү1-ден Ү2-ге дейін жөне баға
деңгейінің Р1-ден Р2-ге ... ... ... жүреді. Кейнс кресі үлгісі
баға деңгейінің Р ... ... ... ... ... ... бағаны болжайды. Кейнс кресі АD-АS ... ... ... ... және ... ... өсуімен немесе
төмендеуімен байланысты макроэкономикалық саясаттың ұзақ мерзімді салдарын
зерттеу үшін пайдаланылады.
5-сурет.
6-сурет.
Экономикалық көрсеткіштер экономикалық ... ... ... ... үшін жиі ... ... ... өнім (ЖҮӨ) азаматтар
табыстарының жиынтығын және ... ... мен ... үшін ... ... ... ... осы көрсеткіштер қалай есептелінеді және олардан экономика туралы
қандай ақпараттар ... ... ... экономика көрсеткіштерінің ең нақтысы деп есептеледі. Статистикалық
деректер мемлекеттің экономика министрлігінің 3 айда бір ... ... ... ... бірыңғай көрсеткішпен беруге негізделген.
ЖҮӨ-ді төмендегідей бөліктерге бөліп көрсетуге болады:
1) Барлық экономикалық агенттер табысының
жиынтығы.
2) Өндіріс тауарлары мен көрсетілген қызметтер-
дің ... ... ...... ... ... ... адамдар аз табыстарға
қарағанда үлкен табыстарды көбірек қалайды. Яғни ... ... ... ... ... жоғарылаған сайын, өзіндік қанағаттану
дәрежесінің ... ... және ... ... ... ... — экономикадағы табыс пен өндірістегі шығын көлемін бірдей өлшейді.
Себебі бүл өлшемдер соңында бірдей болады. Жалпы, ... үшін ... ... көлеміне тең болуы керек. Бұған көз жеткізу ... біз ... ЖҮӨ ... жүйе өлшемін және басқа да сонымен байланысты
көрсеткіштерге талдау жасап, оқып-үйренуіміз ... ... жеке ... толығырақ, оның
әрпіне ғана емес, классикалық ... ... ... сай қарастырайық.
"Тұрақтандыру операциясы" кезіндегі мәселелер ішінде, тез арада өз ... ... ... ең ... ... бірі — инфляция қарқынын
төмендету. Макродеңгейде ұсыныс пен сұраныс теңелуі қажет.м ... ... ... ... ... ... соң ... тепе-теңдік
қалпына келеді. Экономиканы жаншыған инфляция режимінен оның ашық түріне
өтудегі амалсыз ... ... ... қарсы қатаң саясатпен қатар
жүргізілуі тиіс. Баға — жалақы — баға үштігінде болатын ... ... ... ... ... ... хирургиясы" процесін жүргізу барысында айтылған шаралармен
қатар ... ... ... ... айырбас курсын енгізу;
* ұлттық валютаның еркін айырбасын (конвертациясын) енгізу. Бұл ... банк ... ... кез ... халықаралық валютаға, жеке және
заңды тұлғаларға ашық айырбастайтын болады;
— барлық сыртқы сауда сферасын ... ... ... ... ... ... енгізу алдында басқа шаралармен
қатар, негізгі екі мәселені ... ... ... ... ... тарапынан еркін ауысатын валюта сұранысына бақылау
жүргізу. Бұл кезде қатаң ақша ... өз ... ... үлкен
процент қою) толығымен көрсетуі керек. Екінші шарты, мемлекетте ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, валюта
айырбасын енгізу мен сыртқы сауданы ырықтандыру шараларын жасау сыртқы және
ішкі
экономика теңдігін қалыптастырады, сөйтіп ... ... ... ... оң ... ... сіз ... аралап жүргенде багалардың тез көтеріліп жатқанын
көресіз. Жұмыс ... ... ... ... ... ма, жоқ па, ... Біз ... экономикалық процестерге қатысушылармыз. Сол себепті
уақыт өте келе экономиканы сезіну ... ие ... ... — бұл объективті ақпараттың қайнар көзі. Өкімет фирмалар мен
азаматтардың экономикалық іс-әрекеті туралы, яғни ... ... және ... ... ... мөлшерін, және т.с.с. дерек ... ... ... ... ... ... бойынша әр түрлі
статистикалық көрсеткшггер есептелінеді, олардың жиынтығы ... ... ... бұл ... ... ... пайдаланады.
Бұлар экономикалық көріністерді бағалауда және тиісті әдістерді жасағанда
көмек көрсетеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тауар ... ... ... ... ... ... ... маңызды фактор болып табылады. Үй шаруашылықтарының сұранысы
тауар нарығыңда тұтыну сұранысының көлемі мен оны ... ... ... ... ... ... сипатталады. Қазіргі
уақьпта макроэкономикада сұранысты қалыптастыратын факторлардың қайсысына
шешуші мән беретіндігімен ерекшеленетін ... ... ... ... бар ... ... бөлігі үй шаруашылығының қор жинағы болып
табылатындықтан, тұтыну және қор жинау функциялары бір уақытта шығарылады.
Инвестициялық құралдардың көзі үй ... қор ... қор ... мен ... ... ... ... тауар нарығындағы баланстың бұзылуына әкеліп соғады.
Мемлекеттік сатып алу көлемі қазіргі заманғы экономикада ... ... ... ғана емес, сонымен қатар мемлекеттің
тұрақтандырушы саясатымен де анықталады.
Шетелдік ... ... ... ... ... ... баға деңгейлерінің қатынасына, олардың валюталарының
айырбас бағамына және шетелдің ұлттық табыс динамикасына тәуелді болатын
таза ... ... әсер ... ... ... ... кезінде кейнстік үлгіде нақты ұлттық
табыс өсімінің автономды сұраныс өсімінен артықшылығымен ... әсер ... ... ... әсер ... ... ... ыңғайласу арқылы болатын тепе-тендік
жағдайдың бір күйден екінші ... өту ... ... ... ... ... макроэкономика да теориялардың өзара байланысы
мен бақылауларға бағытталған. Сол себепті, макроэкономикалық ... ... бұүл ... ... механизмінің түсінігі болып
табылады, яғни экономикалық бақылаулар ... ... ... ... дайындап алған соң, біз оларды тексеру үшін ... ... ... ... экономика деректерінің қайнар көзі
ретінде қызмет етеді
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Назарбаев Н.Ә. Қазақстан - 2030. Қазақстан халқына ... ... 2010 ... ... ... даму ... ... Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник. —
МГУ, Изд-во "Дис", 1997. ,
5. Ален Р. ... ... — М., ... ... ... Н.Г. ... Пер. с англ. - М., Изд-во
МГУ, 1994.
5. Бурда М.Макроэкономика. СПб.: иСудостроеиие", 1998.
Бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ... Закон Республики Казахстан. Алматы,
"Қаржы-қаражат", 1996.
Долан Э.Дж., Линдсей Д. ... Пер. с ... ... ... ... ... /Под общ. ред. Ю.А.
Огибина - СПб., 1994.
Күлекеев Ж.Ә., ... К.С., ... Н.Б. ... ... ... ... ... 1995.
Мамыров Н.К., Кулекеев Ж.Ә., Сұлтанбекова Г.К. Микро-
экономика. "Экономика",2004.
Мамыров Н.Қ., Есенғалиева К.С., Тілеужанова М.Ә. ... 2005.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макроэкономикалық тепе-теңдік түсінігі және оның маңызы27 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Жұмыссыздық мәселесі және түрлері15 бет
Китчин циклы7 бет
Мұнай ұңғымаларын автоматизациялау4 бет
Углеводтар12 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет
Ақша нарығы, оның тепе - теңдік сақтау проблемасы21 бет
Ақша нарығындағы тепе-теңдік10 бет
Ақша рыногындағы тепе тенділік8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь