Бауыр аурулары

Кіріспе
1Негізгі бөлім
1.1Гепатоздар
1.2 Бауырдың гепатиті
1.3 Бауыр циррозы
1.4 Бауыр аурулары
1.5 Бауыр ауруларының жіктелуі
1.6 Бауыр амилоидозы
2 Өзіндік зерттеу
2.1 Proanamnesis
2.2 Anamnesis vitae
2.3 Anamnesei morbi
2.4 Status praesens universalis
2.5 Status praesens localis
2.6 Diagnosis
2.7 Diagnosis morbi et therapia
2.8 Epicrises
3 Техникалық қауіпсіздік
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Бауыр аурулары көбінесе басқа негізгі аурулардың көленеңкесінде қала береді де,нақтылы анықталмай қалады. Ac қорыту жүйесінің барлық аурулары, зат алмасуының бұзылуы, тіпті өкпе жүрек аурулары да бауырға әсерін тигізбей қоймайды. Сондықтан да клиникалық тұрғыдан дені сау деген малды соя келе оның бауырының зақымданғанын табу ғажап емес.
Малдардың бауыр аурулары кебінесе олардың паренхимасындағы зат алмасуының бұзылуы салдарынан болатын өгерістермен сипатталады. Ондай өзгерістер сырттан азықпен келетін, организмнің өзінде іште түзілетін улы заттардың әсерінен болады. Әсіресе малдың физиологиялық төзімділігі шегіне жеткен жағдайларда жиі кездеседі.
Бауырдың зат алмасу процесіндегі орталық ролінің маңызы өте зор. Ол организмде болатын барлық құбылыстарға қатынасады.
Бауыр ауруларының ішінде жиірек кездесетіні оларда зат алмасу процесінің бұзылуынан болатын - гепатоз ауруы. Сонымен қатар көптеген жағдайларда бауырдың қабынуын да кедестіругс болады. Тіпті кейбір авторлар екеуін бір-бірінен бөлмей, бірге санау керек деген де пікір білдіреді. Олар оны аурды, анықтаудың, әсіресе оларды бір-бірінен ажырата білудің қиындығымен мен түсіндіреді.
Бауыр – көк бауыр синдромы бауырдың кейбір аурулары көк бауырдың үлкейуін тудырады, екі ағзада да анатомиялық құрылысы жағынан да, физологиялық қызметтері жағынан да бір – біріне ұқсас. Екеуіде қан қорының орны; фагоцитті, иммундық қызметтері күшті; қанның еруіне пигменттердің алмасуына тікелей қатынаса алады; торэндотелиалда тіндер мен қан тамырларына бай.
Бауырда май қышқылдарының түзілуі әлсірегенде үшглицириннің түзілуі үдей түседі. Ол бауырда липоротеидтердің түзілуін нашарлатады. Ал липопротеид болса, үшглицериңді бауыр торшаларынан басқа жаққа тасымалдайтын бірден - бір қосылыс. Онымен қоса бауырда шоғырланған улы заттар атропиннің түзілуіне кедергі.
Қанға өт қышқылдары шоғырланады, көміртегі алмасуы, жалпы ұлпалардың қоректенуі нашарлайды.
1 Тарасова, И.И. Внутренние незаразные болезни сельскохозяйственных
животных: учебн.пособие для вузов/Тарасова И.И – М: изд-во - «Колос», 1981.-115 с.
2 Тұтқышбай И.А. Жануарлар патологиясы: оқулық/ Тұтқышбай И.А, Сабекова Д.Ө - Шымкент, 2009.-84б .
3 Қожабеков М. Жануарлардың ішкі жұқпалы емес
аурулары: оқулық/ Қожабеков М, Қаратаев Ш.М, - Шымкент, 2006.-58 б .
4 Қожабаев М. Жануарлардың ішкі жұқпалы емес аурулары: оқулық/ Қожабаев М. – Шымкент, 2006.-141б
5 Сабаншиев М. Паразитоология және жануарлардың инвазиялық аурулары: оқулық/ Сабаншиев М. Сүлейменов Т. – Алматы, 2003.- 38б
6 Бердімұратов Ж. Ірі қара аурулары: оқулық/ Бердімұратов Ж.- Алматы, Қайнар 1976-105б
7 Ілиясов Б.К. Алғашқы ветеринарлық жәрдем: оқулық/ Ілиясов Б.К. - Алматы 2001.-124б
8 Жаңабай Т. Малың аман болса, май ішесің: оқулық/ Жаңабай Т. – Шымкент, 2007-59б
9 Қожанов Н. Малдың ішкі жұқпалы емес аурулары: оқулық/ Қожанов Н. –Семей, 2005.-76б
10 Әмірбек Е. Жануарлар ауруының клиникалық диагностикасы: оқулық/ Әмірбек Е. Алматы 2006-105б
        
        Кіріспе
Бауыр аурулары көбінесе басқа негізгі аурулардың көленеңкесінде қала ... ... ... ... Ac ... жүйесінің барлық аурулары, зат алмасуының бұзылуы, тіпті өкпе ... ... да ... ... ... ... ... да клиникалық тұрғыдан дені сау деген малды соя келе оның ... ... табу ... ... бауыр аурулары ... ... ... зат ... ... салдарынан болатын өгерістермен сипатталады. Ондай өзгерістер сырттан ... ... ... ... іште ... улы заттардың әсерінен болады. Әсіресе малдың физиологиялық төзімділігі шегіне жеткен жағдайларда жиі кездеседі.
Бауырдың зат ... ... ... ролінің маңызы өте зор. Ол организмде болатын ... ... ... ... ... ... ... оларда зат алмасу процесінің бұзылуынан болатын - гепатоз ауруы. Сонымен қатар көптеген жағдайларда бауырдың қабынуын да кедестіругс болады. Тіпті кейбір ... ... ... ... ... ... керек деген де пікір білдіреді. Олар оны аурды, анықтаудың, әсіресе оларды бір-бірінен ажырата білудің қиындығымен мен түсіндіреді.
Бауыр - көк ... ... ... ... ... көк ... үлкейуін тудырады, екі ағзада да анатомиялық құрылысы жағынан да, ... ... ... да бір - ... ... ... қан қорының орны; фагоцитті, иммундық қызметтері күшті; қанның еруіне пигменттердің алмасуына тікелей қатынаса алады; торэндотелиалда ... мен қан ... бай. ... май қышқылдарының түзілуі әлсірегенде үшглицириннің ... үдей ... Ол ... түзілуін нашарлатады. Ал липопротеид болса, үшглицериңді бауыр торшаларынан ... ... ... - бір ... ... қоса бауырда шоғырланған улы заттар атропиннің түзілуіне кедергі.
Қанға өт ... ... ... ... ... ... ... нашарлайды.
1Негізгі бөлім
1.1Гепатоздар
Гепатоздар - бауырда қабынудың ... ... ... ... ... ... себептеріне байланысты майлардың амилоидтардың алмасуларының бұзылуларын анықтауға болады.
Майдың ... ... ... ... және ... ... ... Жіті түріне қарағанда созылмалы түрі жиірек анықталады.
:: Гепатоциттерде үшглицериннің шоғырлануы салдарынан бауырдың ... ... ... ... ... көбінесе жоғарғы өнімді, тойындыруға қойған малдарда, шошқаларда, ... ... ... ... ... ... жиі тіркеледі.
Себептері. Құрамында май қышқылы көп, бұзылған сүрлеммен азықтандырғанда; өсімдіктердің, ... ... ... ... ... ... тыс майланғанда; кетоз, қант диабеті, індетті, құрт ауруларында; ас қорту, зір шығару жүйелерінің созылмалы ауруларында кедеседі.
Дамуы. Аурудың ... әсер ... ... май ... және ... ... қосылыстардың бауырда қалыптан тыс шоғырлануы, немесе сырттан азық ... ... ... ... көп ... уақытында бауырдан шығарылмауы.
Бұл екі жағдай бір-бірімен тығыз байланысты және ... ... да ... ... ... да мүмкін.
Бауырда май қышқылдарының түзілуі әлсірегенде үшглицириннің ... үдей ... Ол ... ... ... ... Ал ... болса үшглицериңді бауыр торшаларынан ... ... ... - бір ... ... ... бауырда шоғырланған улы заттар белок - апопротеиннің түзілуіне кедергі болады. Ол белок липопротеидтің ... ... ... ... ... ... тасымалданбайды, ол бауырда жинақталады [1,2,3,4].
Бауыр торшаларының сұйығындағы (протоплазмасындағы) белоктар мен майлардың байланысы үзіледі декомпозиция. Бұл ... зат ... ... одан ары ... түседі. Тіндердегі белоктар ыдырап аутоантителдер түзіледі. Олар цитотоксин ретінде бауырдағыантигенге әсерін тигізеді.
Дистрофия процесінің ... ... ... өлі ... ... өзін - өзі ... ... бауырда өттің түзілуіне, оны бөліп шығаруға кедергі жасайды. Осының цитотоксин ас қорыту, зат алмасу процестері одан ары ... ... ... ... үлгермеген метаболиттер шоғырланып организмді уландырады; орталық жүйке жүйесінің, жүректің қызметтері бұзылады.
Өлекседегі өзгерістер. Бауырдың көлемі үлкейген, қыртыс- тыртыс жазылмаған; сарғыш, май ... ... ... ... ... ... ... әдіспен зерттегенде бауыр бөліктерінің құрылысы бұзылған; бауыр торшаларының ерігені, немесе өлі еттенгені байқалады.
Басқа паренхиматозды ағзаларда да зат алмасуының бұзылуынан ... ... ... ... ... Ауру ... халі нащар, сыртқы ортаға реакция жоқ, улану мен сары аурудың белгілері байқалады. Дене қызуы басында ... ... ... ... ... ... дем алысы жиілей түседі. Бауырдың ... ... ... жұмсақ, ауырсынғандык тек анда-санда байқалады. Организмде ... ... ... ... т.б ... ... жүйке жүйесінің реттеушілік қабілеті ... ауру ... ... ... ... туғаннан кейін 2-4 күннің ішінде жиі байқалады. Оңда ... ... ... ... сары аурудың белгілері анықталады.
Көз склерасы, тері, кілегей қабықтары сары түсті; ... ... ... ... ... ... ... олигурия; онда билирубин, белок анықталады.
Ауырған ... 90 ... ... өлім - ... ... ... ... азайған (2,22 ммоль/л); жүзім қышқылы (193 мкмоль/л), сүт қышқылы (1,44 ... ... (10,3 ... ... (3,9 ... көбейген. АСГ, АЛТ, ЛДГ ферменттерінің белсенділігі жоғары.
Барысы. Аурудың созылмалы түрі циррозға айналып ... ... Сары ... ... бола тұрып, зәрде уробилиноген болмаса, онда аурудың болжамы жақсы емес. Ал eгep несепте уробилиноген пайда бола бастаса, онда ... ... ... ... ... ... ... үшін анамнезге, аурудың клиникалық белгілерінің жылдам дамуына, қан мен зәрді лабораториялық зерттеулердің нәтижелеріне жүгінеді,
Емі. Диета тағайындайды. Малдың рационына ... ... ... қосады.
Алдыңғы қарыншақтарды асқазанды, ішектерді жуып тазалайды. Немесе іш өткізетін дәрілер береді, терең клизма қояды, Венаға глюкоза ... ... ... ... ... ... астына инсулин, ретинол; еттің ішіне токоферол жібереді. Организмде майдың алмасуын дұрыстайтын препараттар қолданылады: метионин, май қышқылдары ... ... және оның ... реттейтін дәрілер қолданылады. Негізгі ауруларды емдейді.
Сақтандыру шаралары. Мал азығының құнарлылығы менқұрамын ауық-ауық анықтап отыру қажет, уланулардан сақтандыру ... ... ... -- ... қызарып, ұлпаларының сұйыты сіңіріп, олардағы зат алмасу процесінің бұзылуы салдарынан өлі ... ... ... ... да ... ... ... сипатталатын, біртұтас қабыну процессі. Ауру малдардың барлық түрлерінде де кездеседі.
Себептері мен ... ... ... ... ... малдардың әртүрлі улармен улануы жатады. Улы заттар тамырлары, немесе өт жолдары ... ... ... ... ... және ... ... тітіркендіреді.
Торшалардың қызметтері нашарлайды, олардағы зат алмасу процесі бұзылады, кейбірі өледі. Осының салдарынан жалпы ... ... ... Ауыр ... ... ферментердің қызметтері бұзылады да, ондағы гликогеннің ыдырауы үдей түседі. Оның бауырдағы қоры азаяды. Қызметі бұзылған ... ... ... ... түзу ... ... жүргізе алмайды.
Гепатоциттерден қанға ... ... ... ... ... түсе ... ... сыртқы мембранасының өткізгіштік қабілеті жоғарылайды. Бауырдың қорғаныстық қабілеті нашарлайды. Пигментгердің алмасуы бұзылады, ... ... ... ... Ол ... улануын одан әрі асқыңдыра түседі; орталық жүйке жүйесіне, жүрек еттеріне әсер ... өт ... ... ... ... ... ұлпалардың қоректенуі нашарлайды.
Өлекседегі өзгерістер. Ағзалардың кілегей, сірі қабықтары сарғайған; бауырдың көлемі үлкейген, шеттері доғалданған, түсі ... ... ... ... бөліктерінің суреті білінбейді, гепатоциттердің өзгергені байқалады. Қан тамырлары кеңейген, торшалардың арасы сұйық затқа толы.
Клиникалық белгілері. ... ... ... ... анықтайды. Жалпы малдың жағдайы нашар,тәбеті жоқ. Паренхиматозды сары ... ... ... ... ... ... кей ... жүні түскен, қышыма байқалады, қанда билирубиннің бос түрі ... ... ... береді.
Бауыр қызметінің жеткіліксіздігі ас қорыту процесінің бұзылуымен, ... ... ... ... ... ... ... малдың арықтауымен сипатталады [1,2,3,4].
Көк бауырдың көлемі ұлғаяды. Зәр сары түсті, онда бауырдан өткен ... ... ... Өт ... оның ... ... көлемі аз, тығыз.
Қанда альбуминдер аз, ал глобулиндер ... ... ... ... арта ... ферменттердің белсенділігі (АсАТ, АлАТ, ЛДГ) арта түседі. ... ... ... жіті ... ... ... жойып, дұрыстап емдегенде ауру малдың жазылып кетуі де ... ... ... ... ... Ауру мал туралы толық мәлімет жиналады. Клиникалық белгілеріне; қанды, зәрді ... ... ... ... ... ... қабынып созылғыштығын зерттейді. Ол үшін оң жақтағы 12-14 қабырғалардың орта тұсынан қатты-қатты ... ... ... ... ... ... арқылы гистологиялық зерттеу жүргізуге болады.
Саралау. Бауырдың цирроз, гепатоз ауруларынан ажыраға білу ... ... ... ... дене қызуының көтерлгендігі байқалмайды. Бауырдың консистенциясы тығыз, көлемі әртүрлі, сары аурудың негізгі ... ... ... ... ... дене ... ... және аурудың себептеріне көңіл бөлу керек.
Қанның еруінен болатын сары аурумен сипатталатын ауруллрда эритроциттер азаяды, қанның ... ... ... ... кері ... береді. Несепте билурубин анықталмайды.
Емі. Бірінші кезекте негізгі ауруларды ... ... ... реттейді. Аурудың клникалық белгілеріне қарсы емдеу әдістері қолданылады. Гепатопротекторлар: витаминдер, кокарбоксилаза т.б. ... ... ... ... ... тигізетін әсерлері:
* Токоферол (А витамині) - ... ... ... зат ... ... ... Аскорбин қышқылы (С витамині) - бауыр және эндотелиалды жүйенің торшаларының фагоциттік белсенділігін жақсартады;
* ... (В1 ... - сүт, ... ... ... түзілуін жылдамдатады. Глюкозаның фруктозаға айналуын ... ... ... ... ... Пиридоксин (В6 витамині) - карбон қышқылдары мен аминдерді тасымалдау арқылы бауыдағы декарбоксилді, трансаминді ... ... B12 ... ... ... ... ... глюкоза ерітіндісіне аскорбин қышқылын қосып терінің астына инсулин, тиамин, ... ... ... ... ... ... үшін ауыз қуысы арқылы гексаметилентетрамин, ... ... ... ... ... Ac ... ... тазалау үшін іш өткізетін дәрілер береді. ... ... ... ... ... жалпы ережені сақтай отырып қолданьшады. Организмде қалыптан тыс шоғырланатын аммиакты бейтараптау үшін ... ... ... ... береді. Ауырсынғандықты басу үшін атропин беладонна экстрактісі қолданылады.
Сақтандыру шаралары. Мал азығының құнарлылығы мен ... ... ... және негізгі ауруларға қарсы күресу керек.
1.3 Бауыр циррозы
Бауыр циррозы - Cirrhosis hepatis.Бауыр ... ... зат ... ... ... өлі еттеніп, оның орнына дәнекер тіннің өсуімен сипатталатын ауру. Ауру малдардың барлық түрленіде де ... ... ... бауырдың созылмалы ауруларын әсіресе гепатит пен ... ... ... деп ... жөн. Олай ... сол ауруларға тән аурулардың себетерін циррозға да келтіруге болады. ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына көп әсер ететіндігі төжірибе жүзінде дәлелденген.
Шіріген азықтың, өсімдіктердің құрамындағы улардың пестициттердің, нитрат - пен нитриттердің ұзақ уақыт организмге әсер етуі ... ... ... ... ... ... құрттармен жарақаттанғанда да ауру пайда болады. Шошқаларды ... ... ... ... ... байқалады.
Аурудың қосалқы түрі басқа аурулар, әсіресе ас қорту жүйесінің аурулары асқынғанда сол аурулардың клиникалық белгісі ретінде дамиды.
Дамуы. Улы заттар ... ... ... ... ... ... ... жолмен келуіне тікелей байланысты. Бірінші жолы бауырдың көк тамыры арқылы келуі. Бұл жағдайда процесс венаның шеткі тармақтарында ... ... ... өсуі сол ... басталып, бауырды қыса түседі де, атрофиялық цирроз дамиды. ... қан ... ... ... ... нашарлайды; өт жолдары қысылып, ас қорыту процесі ... ... ... ... көк ... ... ... қысымы артып құрсақ қуысында сұйықтың жиналғаны (асцит) байқалады. ... ... сары ... ... болмауы да мүмкін, ал бола қалған жағдайда ол механикалық түрі болады [3,4,5,6].
Екінші жолы улы заттардың ... ... ... ... Бұл жағдайда улы заттар бауыр бөліктерінің аралығында шоғырлады. Дәнекер тіннің өсуі сол жерден басталады да, бауырды ішкі ... ... ... ... - гипертрофиялық цирроз дамиды. ... сары ... ... және ... ... ... Ары ... дамуы жоғарыдағыдай болады. Үшінші жолы өт жолдары ... ... Бұл ... өт жолдарының қабырғалары қалыңдап, оның ... ... Сары ... ... түрі ... ... билиарлы түрі дамиды.
Жалпы алғанда ... ... өсуі ... ... ... ... қан мен өт жолдары қысылады, зат алмасу процесі ... ол ... ... ... ... ... Ac ... негізгі заттардың алмасулары бұзылып, бауырдың қорғау қабілеті нашарлайды. Организмде асцит, ... ... ... ... өзгерістер. Аурудың гипертрофиялық түрінде бауыр 2-3 есеге дейін ұлғайған, тығыз, немесе қатты болып келеді, ... ... ... ... тіндер сарғайған.
Атрофиялық түрінде, керісінше, бауырдың көлемі кішірейген, өте қатты. Ондай бауырды пышақпен әрең кеседі. Бауырдың сырты ... ... ... Түсі ... ал ... ақшыл сары, шыңқай сары, немесе жасынданған. Көкдауырдың аздап болса да көлемінің ұлғайғаны байқалады.
Микроскоппен тексергенде бауыр бөліктерінің аралықтарында дәнекер тіннің өскендігі ... ... ... Аурудың клиникалық белгілері жәй дамиды. Ол ауру малдың тәбетінің нашарлауынан басталады.
Ішінің өтуі мен нәжістің қатып қалуы кезектесіп отырады. ... мен ... ... ... ... ... ... құбылысы, ірі қара ... мес ... ... ... ... Ауру ... жалпы күйі нашарлап, сыртқы ортаның әсеріне реакция бермейді. Көзі, ... ... ... терісі де қанталайды. Асцитте іш жақтың сыртқы пішіні өзгереді.
Гипертрофиялық циррозда бауырдың көлемі ұлғайған, атрофиялық түрінде кішірейген. Көкбауырдың көлемі ұлғайған. Оны ... тік ішек ... ... болады.
Лаборториялық зерттеулер:
* қанда гемоглобин, эритроциттер мен лейкоциттен бос билирубинкөп;
* қанның сары суында альбуминдер азайған, керісінше глобулиндер ... ... ... ... ... белсенділіктері жоғары;
* зәрде уробилин, кей кезде билирубин ... ... ... ... ол ... Ауру созылмалы - айлап, жылдап созылады. Малдың қаны азаяды, арықтайды.
Анықтау. Ауруды ... ... ... ... түседі. Ауру мал туралы мағлұмат, клиникалық белігілері лабораториялық зерттеулердің нәтижелері, лапароскопия биопсия ... ... ... ... ... ... [6,7,8].
Болжамы. Ауру мал жазылмайды. Уақытында шығынға шығарған жөн.
Емі. Ауру малды дәрілермен емдеудің нәтижесі жоқ. Ауруды жеңілдетіп, малдың өмірін ... үшін ... ... дұрыс анықтап, оны жою; мал ... ... ... ... ... ... ... қарсы қам жасау; құрсақ қуысына сұйық жиналғанда пункция жасап ... ... ... ... қолдануға болады.
Сақтандыру шаралары:
* малдың азығын реттеу;
* малдарды уланудан сақтандыру;
:: ... ... ... бола қалған жағдайда тезірек жоюға тырысу;
малдарды уақытында серуендетіп отыру ... ... ... ... жөн.
1.4 Бауыр аурулары
Бауыр - печень - Нераг - ас қорыту бездерінің ... ең ... ... ... - ... болып келетін паренхимадан тұратын ағза. Жылқылардың, ірі қараның бауырларының қалыпты ... ... 3,5-4 кг; ал ... 400-800 г. Оның түсі ... ... байланысты кейде қара-қощқыл, кейде ақшыл -қоңыр болып келеді. Әрбір малдарда оның құрылысының ерекшеліктері бар.
Бауырдың организмде атқаратын негізгі қызметтері:
:: ... ... өт ... ... ... ас ... ... тікелей қатысады;
:: организмдегі улы заттарды усыздандырады;
:: бауыр капиллярларының эндотелий мен ... ... ... ... бар;
:: қан ... түзілуіне қатысады;
:: организмдегі иммунитеттің қалыптасуына әсер етеді;
:: ... ... ... де бар.
Сонымен бауыр организмде ас қорыту, қан ... ... зат ... (гормондардың алмасуын қоса) процестеріне жан- жақты қатысы бар күрделі ағза.
Бауыр ... ... ... негізгі аурулардың көленеңкесінде қала береді де,нақтылы анықталмай қалады. Ac қорту жүйесінің ... ... зат ... ... тіпті өкпе жүрек аурулары да бауырға әсерін ... ... ... да ... ... дені сау ... малды соя келе оның бауырының зақымданғанын табу ғажап емес.
Малдардың ... ... ... ... ... зат ... бұзылуы салдарынан болатын өгерістермен сипатталады. Ондай өзгерістер сырттан азықпен келетін, ... ... іште ... улы ... ... ... Әсіресе малдың физиологиялық төзімділігі шегіне жеткен жағдайларда жиі кездеседі [7,8,9].
Бауырдың зат алмасу процесіндегі орталық ролінің маңызы өте зор. Ол ... ... ... ... ... ... ішінде жиірек кездесетіні оларда зат алмасу процесінің бұзылуынан болатын - гепатоз ауруы. Сонымен қатар көптеген жағдайларда бауырдың қабынуын да кедестіругс ... ... ... ... екеуін бір-бірінен бөлмей, бірге санау керек деген де пікір білдіреді. Олар оны ... ... ... ... ... ... білудің қиындығымен мен түсіндіреді.
Бауыр ауруларының шаруашылықтарға тигізетін экномикалык шығындары да аз емес. ... ауру ... ... күрт темендеуі;
* сойылған малдан алынатын ең қымбат зат - бауырдың іске аспай калуы (тамақ ретінде, дәрілер жасау үшін);
* ауру ... ... ... ... ... ... тірі ... тексеру қанша қиын болғанымен, оны арнайы әдістерді қолдана отырып жете зерттеуге мүмкіншілік бар. Мұндай жағдайда сипалау, нұқу, қандағы пигменттердің, ... ... ... ... ... ... жақсы нәтиже береді.
Малдың бауыры оң жақ және сол жақ жартылардан тұрады. Оң жақ бөлігінің артқы ... ... ... ... ... ... ... өт қабы орналасады. Ағзаның орта тұсында бауыр қақпасы орналасқан. Осы жерден баырға, бауырдың күре тамыры мен артериясы кіреді. Miнe, ... бір ... - ол ... екі қан ... ... ... ... етілдеді.
Гистологиялық құрлысында бауыр жеке-жеке бөліктерден (Lobuli Hepaticae) тұрады. Ұсақ-ұсақ өт капиллярларын бөлікгердегі торшалардың арасынан басталады да, жинақталып, үлкейіп бауыр ... (ductus ... ... Ол барып өзегін (ductus choledochus) түзеді.
Бауыр торшалары - гепатоциттер. Олардың екі ... ... және ... бар. Синусоидылык, полюсы бауырдың күре тамыры жағында, ал ... ... ... жатында орналасқан [8,9,10].
Оттің түзілу процесі. Oт бауыр торшаларының бөліп шығаратын секреті. Оның негізгі бөлігі өт ... ... ... холестерин, ферменттер, минералды заттар болады. Өт бауыр торшаларында ... ет ... ... Өт қабы жоқ ... ... бұғыларда өт жолдары жақсы дамыған. Өт сұйығы соларда сақталады. Өт сұйығы өт ( ... ... ... ... сол ... бастап ас қорту процесіне қатынасады. Тәулігіне ірі қара малдарда 4-6 л, қойларда 400 мл-ге дейін өт бөлінеді. ... ... ... ... жылқылар - 6-7 л; ірі қара малы 7-9 л; шошқалар - 2,5-3,5 л; қой-ешкілер - 1-1,5 л; ... 0,8 л өт ... ... ...
Өттің ас қорыту процесінде маңызы өте зор:
* өт қышқылдары ішекте май қышқылдарымен қосылып суда еритін қоспа түзеді;
* майды ... ... май ... ... оған ... ферменттерінің әсер етуіне жақсы жағдай жасалынады;
* өт сұйығы ішектердің жирылуына оң әсер етеді;
* ... мен ... ... ... ... ... түрге айналдырады;
* асқазандағы қышқылдықты қалыптастырады;
* организмге зиянды микробтарды жояды.
Бауырдың зат алмасу процесіндегі манызы:
:: белок алмасуында - жаңа амин ... ... мен ... ... ... ... Ерекше белоктар пайда болады;
:: көміртегінің алмасуында - ... май ... ... ... алмасуларын реттейді;
:: майдың алмасуында - май кышқылдары мен кетон заттарының алмасуларын реттейді;
:: су мен ... ... - ... ... ... ... реттейді;
Бауырдың әсіресе пигменттердің, оның ішінде билирубиннің түзілуіндегі маңызы өте зор. Билирубин ... және ... ... эритроциттерден босаған ... ... және ... ... түзіледі. Эрнтроциттер сау организмде 100-120 тәулік өмір. Тәулігіне 0,8-1 %-ы талқандалады да, олардан босаған гемоглюбиннің-80 %-ы жаңа ... ... ... Ал 20-35 % - ы ... мен ... ... Міні осы ... гематиннен билирубин түзіледі. Тәулігіне жылқыларда - 600 мг, ірі қарада - 400 мг, шошқаларда - 60мг, ... - 40 мг, ... 40 мг ... ...
Осылай түзілген билирубин қандағы альбуминмен қосылып, бауырдағыы Купфер торшаларына түседі. Оның синусоидалық полюсында қайтадан билирубин мен альбуминге ... Бұл ... ... кері реакция беретін билирубин.
Егер билирубин трансаминаза ферментімен қосылып билурибин-глюкурон ... ... ... ... ... ... және ... реакция беретін билирубин.
Тәжирбие жүзінде бос және байланысташ билирубиндерді ажыратуға болады. Ауру ... ... ... ... ... ... байланысты. Ал бос билурубин организмде эритроциттер көп ... ... ... ... көп ... ... сары суындағы байланыстағы билирубиннің көбеюі билурубинің гепатоциттерден бөлінуі бұзылғанда байқалады , ол өт ... ... ... ... ... билурубин уробилногенге айналады да, оның 70 %-ы қан арқылы қайтадан бауырға келіп ... ... аз ... ... қан ... ... бүйректерге барып, зәр арқылы уробилин ретінде; нәжіске қосылып стеркобилин ретінде организмнен бөлініп шығады.
1.5 Бауыр ауруларының жіктелуі
* бауыр ... өт ... ... ... ... ауруларың бір-бірінсіз жеке болуы ... ... ... да ... бұл ... ... жарақаттануына байланысты болады. Бауыр ауруларының бөлінуі:
* Бауырдың қабынуы - гепатит;
* Бауырда зат алмасуыниың бұзылуы - гепатоз.
Гепатоз ... ... ... болатын және амилоидоз болып екіге бөлінеді. ... ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Өт жолының аурулары:
* өт жолының қабынуы;
* өт қабының қабынуы;
* өт жолдарында, өт қабында тастардың түзілуінен болатын ауру.
Ауру малдарды жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... аурулардың негізгі клиникалық белгілерін төмеңдегідей топтастыруға болады.
Оны бауыр ... ... деп ... ... - сары ауру - желтуха - Icterus;
* Холемия - қанға өт қышқылының түсуі;
* Бауырдың қызметінің нашарлауы;
* Қан құрамындағы ... ... ... ... күре ... қан қысымының жоғарлауы:
Сары ауру өз алдына жеке ауру емес. ... ... ... ... ... өт ... алмасуы бұзылып олардың кейбір тіндер мен ағзаларда шоғырлануы салдарынан кілегей қабыктардың, терінің, шелдің ... ... ... ... Өт ... организмде алмасуы өте күрделі түрі жүретін процесс. Билирубин торэндотелиалды жүйеде түзіледі де, қан арқылы ... ... ... ... ... Ары ... бауырдағы эпителий-гепатоцит торшаларына өтеді. Ол торшаларда өзгерген билирубин өтпен бірге, өт өзектері арқылы ішектерге келіп ... Осы ... ... ... ... ... ... Аздаған бөлігі нәжісте стеркобилинге айналып, организмнен сыртқа шығарылады. Негізгі белігі ішектерден қанға ... ... ... ... ... келіп, одан қайта билурубин түзіледі. Қалған аз бөлігі бауырда ары қарай ыдырамай, ... ... ... ... ... ... бірге бөлінеді.
Сау малдың қанында әлі бауырға жетпеген, соған қарай бақытталып бара жатқан ғана билирубин болады. Егер қанда ... ... ... ... ол ... ... бұзылғандығының бірден - бір белгісі (тікелей реакция): ... сары ... ... ... оның ... ... де, стеркобилиноген де болуы мүмкін. [8,9,10].
Сары аурудың үш ... ... ... ... ... ... (қанның еруіне байланысты).
Сарғаюдың механикалық түрі малдарда сирек кездеседі, өттің ішекке келуінің жартылай, не ... ... ... ... - өт ... ... тоғышарлармен, ісікнен бітелуі.
Дамуы. Бітелген жердің жоғарғы жағындағы өт өзегіндегі қысым жоғарылайды, ол ... Одан өт ... ... ... ... өзегі арқылы қанға қосылады. Өт капилярлары мен лимфа саңлауларының арасында ... ... ... болады. Міне, осылай қанда бауырдан өткен, тікелей реакция беретін билирубин ... ... ... ... ... ... тері және басқа да ағзалар сарғаяды. Билирубин несеппен ... оны сары ... ... Оны бөлінген зәрдің көпіршігінен анық байқауға болады. Мұндай құбылыстың организмге улылық әсері жоқ, бірақ ішекке өттің қажетті мөлшерде билурибиннің салдарынан ас ... ... ... ... ... ... ... шіру процесі үдей түседі де, улы заттар шоғырлана бастайды. Қанда өт қышқылдары пайда болып, аурудың холемия ... ... ... mүpi ... ... ... өзгеруіне байланысты тек пигменттердің ғана емес; ... ... ... ... ... ... бұзылуларымен сипатталады.
Малдар жедел уланғанда, бауырдың ... ... онда ... салдарынан зат алмасуы бұзылғандығы кездеседі. Ішектен келген уробилиноген бауырда қабылданбай, ... ... ... усыздандыру қабілеті бөләінеді. Бауыр арқылы өткен билирубин өт жолдарына боліп аздаған бөлігі қанға өтіп, несеп ... ... ... ... белгісі - саргаю. Қанда тікелей және кері реакция беретін ... ... ... ... анықталуы - аурудың өте ауыр түрі.
:: Гемолитикалық сарғаю торэндотелиалды жүйеде, әсіресе көкбауырда эритроциттердің ... ... ... ... ... ... ... қанда гемоглобин көбейеді, гиперхромды анемия байқалады. Артынан, қан түзетін ағзалардың ... ... ... ... ... ... гемоглобині эритроциттер көбейеді де, анемия гипохромды түрде болады. Кейде гемоглобин ... ... - ... ... ... ... көп түзіледі де, ол қан плазмасында шоғырланады. ... кері ... ... ... ... Бұл ... ... өтпеген билирубин ол нашар ериді, содықтан тіндерге сіңбейді, зәрмен ... ... ... ... ... ... билирубинді көп түзеді де, ол барып ішекке түсіп уробилиноген мен стеркобилиноген көбейеді.
Уланғанда, организмге күкіртті мыс, ... көп ... ... ... ... кездеседі.
Организмнің қанға өт қышқылы түсуі арқылы улануы холемия. Мұндай улану жүйке, ... ... ... әсер етеді. Қанда өзгерістер болады. Бұл синдромға жалпы депрессия, қаңғыма нервтің қозуы, малдың көзі алырып дірілдеп-қалшылдап, ... ... ... жатады. Малдың тәбеті жоқ, ас қорыту процесі бұзылады, арықтайды.
Бауырдың қызметінің жеткіліксіздігі ... ... ... жиі ... Ерге ... ... бірі ... Ол купфер торшаларының қызметінің, ... ... ... негізгі зат алмасу процестері бұзылады,бауырдың залалсыздандыру қабілеті нашарлайды. ... ... ... сүт ... ... ... , улы ... шоғырланады. Ауыр жағдайда орталық жүйке жүйесінің кызметі бұзылады.
Бауыр - көк ... ... ... кейбір аурулары көк бауырдың үлкейуін тудырады, екі ағзада да анатомиялық құрлысы жағынан да, физологиялық қызметтері жағынан да бір - ... ... ... қан ... ... ... ... қызметтері күшті; қанның еруіне пигменттердің алмасуына тікелей қатынаса алады; торэндотелиалда тіндер мен қан ... бай. ... ... ... ... ... гиперплазиясы мен гипертрофиясына байланысты болады.
Бауыр күре тамырындагы қан қысьмының жоғарлауы ... ... өте ауыр ... одан ... қайта шығуы қиындағанда байқалады. Ең негізгі клиникалық белгісі -құрсақ қуысында сұйықтың жиналуы - ... ... ... ... ... 3 ... аныктауға болады:
* Бірінші сатысында бауыр құрылысында айтарлықтай өзгеріс байқалмайды, ол ... ... ... оң жақ жартысынын қызметінің нашарлауы байқалады;
* Екінші сатысында бауыр торшаларында ... ... ... оның ... ... ... ... пареихимасы жарақаттанады, созылмалы аурулар (цирроз т.б.) пайда болып, дами түседі.
1.6 Бауыр амилоидозы
Бауыр амилоидозы - Amyloidosis hepatis.
:: Белок пен ... ... ... - амилоидтың бауыр мен басқа да ағзалардың тіндерінде шоғырлануымен сипатталатын бауырдыц созылмалы ауруы.
Амилоид - ... мен ... ... йод пен әсер ... ... ... ... бүйректердің, көкбауырдың, ішектердің және басқа да ... ... ... ... Ауру жылқыларда жиі, ірі қара малда сирек кездеседі.
Себептері. Сүйектердің, ... ... ... ... ішкі ... ... жара мен ... мал өте арықтағанда пайда болатын ауру.
Дамуы. Организмге ұзақ уақыт микрорганизмдердің улары әсер еткенде белоктың алмасуы бұзылады, одан ... ... ... Олар ... ... ... көкбауырдың, ішектердің қан тамырлырының қабырғаларына жинақталады. Бауырдың шет жағынан басталып, артынан барлық, бөліктеріне ... ... ... іші ... ... да, ... ... қысады. Қан айналысы бұзылып, ... ... ... ... ... ... да, жалпы бауырдың қызметінің жеткіліксіздігін ... Қан ... ... ... ... өзгерістер. Ірі кара малының бауыры 23 кг-ға дейін ұлғайған мысалдар бар (қалыпты жағдайда - 3,5- 4 кг). ... түсі ... ... ... сүреті белгісіз. Көкбауырдың да көлемі ұлғайған, консистенциясы тығыз. Бүйректерде, ... ... ... де амилоидоз.
Клиникалық белгілері. Ауру малдың кілегей қабықтары бозарған, аздап қана ... ... ... мен көкбауырдың шекаралары ұлғайған. Буырдың беті біркелкі, жылтыр. Паренхиматозды сары аурудың белгілері бар. Ac ... ... ... бұзылады. Eгep амилоидты бауыр жарылса, онда кан азаюдың белгілері білінеді. Зәрде белок.
Барысы. Ауру созылмалы ... жиі ... ... айлап, жылдап созылады.
Ауруды анықтау үшін ауру мал туралы жиналған деректерге, клиникалық белгілеріне, биопсия арқылы тексерудің нәтижелеріне көңіл аударады.
Емі. ... ... ... ауруларды емдейді. Бауырдағы метаболизмді ... ... ... ... ... ... үшін мал ... ірінді қабыну процестерін болдырмауға тырысу керек[9,10,11,12].
2 Өзіндік зерттеу
Курстық жұмысты орындау барысында, ... ... ОҚМУ ... ... ... өзіндік зерттеулер жүргіздім. Онда біз созылмалы гепатитпен ауырған құнажынды емдедік. ... - ... аға ... ... С.
2.1 ... ... журналындағы тіркеу нөмірі - 11
2. Емдік ... ... ... қаласы,
3. Емдік мекеме аты: М.Әуезов атындағы ОҚМУ-дың ... ... ... Иесі - ... ... ... мекен жайы: Шымкент қаласы, Қайтпас елді мекені
6. Мал түрі - ... ... - ... ... - ... Түсі - қара ... Жасы - 4 ... - 370 кг
12. Дәрігерге көріну күні: 2.02.2013ж.
14. Сауығу ... ... ... ала қойылған диагноз: гепатоз
2.2 Anamnesis vitae
Қара мал күз, қыс айларында ветеринариялық клиникада 10 кг жоңышқа шөбімен, 2 кг ... ... 4 кг ... ... ... ... ... тұз кесегі, бор ұнтақтары салынды. Майлы шроттарды 5 ай күнделікті беріліп тұрды. Зерттеудің ... ... ... ... ... алып, байланыспаған билирубинге тексердік. Зертханалық тексеру нәтижесі бойынша қанында және зәрінде ешқандай байланыспаған билирубин жоқ екені анықталды. Құнажынды клиникалық тексеру ... оның зат ... ... ... алу, ... және басқа органдарының қалыпты физиологиялық процестерінің жүріп жатқаны анықталды. Малдың ешқандай ауруы ...
2.3 ... ... 90 күн ... ... мақсары сығындысымен шамадан тыс берілгендіктен, малдың кілегейлі қабықтары сарғайып, жүні бірен-сараң түсіп, ... ... ... жем-шөпке тәбеті нашарлай бастады. Малдың қанын, зәрін зертханалық тексергенде, қаны мен ... ... ... Малды 150 күн бойы майлы шротпен, мақсары сығындысымен жемдеп беруді жалғастырып, зерттеу ... ...
2.4 Status praesens ... ... ... ... орташа, конституциялық бітімі дұрыс орналасқан, ешқандай патология байқалмайды. Денесін ... - ... ... ... ... құнажынның жалпы денесін сипап көрдім. Түктері үрпиген, ... ... мал ... - әлсін тынышсызданды, кейіннен үйренді.
Кілегей қабаттарын ... ... ... ... қабықтарының (көз , ауыз қуысы) түсі өзгеріп, ... ... ... бөгде жарақаттардың бар - жоғын зерттедім. Онда ... ... ... ... ... ... ... сезіледі.
Жүрек-қантамырлар жүйесін зерттеу. Бауырдың зақымдалуына байланысты, бәрімізге белгілі болатындай, ол тез арада қан ... ... әсер ... ... ... ... ... сол жақ ... ... , ... қалыңдаған, тамырлары қатайған
Тыныс алу жүйесін зерттеу. Әдетте ... ... ... ... зерттеп гидроторокс, тағы басқа патологияларды зерттейді. Ондай патологиялар жоқ. ... ... алу жиі, ... ... ... ... Лимфа түйіндерінің қалыпты екенін зерттеу. Бездердің көлемі орнында, ешқандай ... ... Жақ асты жұп ... ... ... ... ... немесе ісінулер онша байқала қоймайды. ... ... ... ... ... ... Құнажынның жалпы асқорыту жүйесі қалыпты қызмет атқарады. Ауырғаннан ... ... ... ... суды көп ... іше бастаған.
Несеп жүйесін зерттеу. Несеп жүйесінде патология ... ... зәр түсі ... ... ... мен оның ... ... тексергенде билирубин мен уробелин көбейген, лейкоцитоз анықталды.
- Зәрді тексергенде көп ... ... ... ... ... ... ... анықтағанда бауыры үлкейген.
2.5 Status praesens localis
Сиырдың жалпы жағдайы төмен. Бауырдың қызметі бұзылған. Бауыр патологиясында ... ... ... ... ...
Ауру жіті түрде. Уақытында себептерін жойып, дұрыстап емдегенде ауру ... ... ... де ... ... ... циррозға айналады.
Аурудың созылмалы түрі циррозға айналып кетуі мүмкін. Сары аурудың белгісі бола тұрып, зәрде уробилиноген болмаса, онда аурудың болжамы жақсы ... Ал eгep ... ... ... бола бастаса, онда аурудың барысы түзеле бастады деген сөз.
Көбінесе негізгі ... ... ... ... малдың жағдайы төмен, тәбеті жоқ. Паренхиматозды сары аурудың белгілері анықталады: ... ... ... кей ... жүні ... қышыма байқалады, қанда билирубиннің бос түрі көбейген, тікелей реакция береді.
Бауыр қызметінің жеткіліксіздігі ас қорыту процесінің бұзылуымен, ... ... ... ... ... ... ... малдың арықтауымен сипатталады.
Көк бауырдың ... ... Зәрі сары ... онда ... ... ... уробилиноген анықталады. Өт қышқылдары оның көпіршігін сарғайтады, көлемі аз, ... ... ... ... ауруларынан ажырата білу керек.
Цирроз созылмалы ауру. Ауырсынғандық, дене ... ... ... ... ... ... көлемі әртүрлі, сары аурудың негізгі клиникалық белгілері көмескі түрде болады.
Гепатозда дене қызуы көтерілмейді және ... ... ... бөлу ... ... ... сары аурумен сипатталатын ауруллрда эритроциттер азаяды, қанның түрлі-түсті көрсеткіші жоғарылайды, билирубинге кері ... ... ... ... анықталмайды.
Бауыр торшаларының сұйығындағы (протоплазмасындағы) белоктар мен майлардың байланысы түзіледі. Бұл ... зат ... ... одан ары ... ... ... ... ыдырап аутоантителдер түзіледі. Олар цитотоксин ретінде бауырдағы антигенге әсерін тигізеді.
Дистрофия процесінің дамуы, бауыр торшаларының өлі ... ... ... ... (аутолиз) бауырда өттің түзілуіне, оны беліп шығаруға кедергі жасайды. Осының цитотоксин ас қорыту, зат алмасу процестері одан ары асқына ... ... ... үлгермеген метаболиттер шоғырланып организмді уландырады; орталық жүйке жүйесінің, жүректің қызметтері бұзылады.
2.6 Diagnosis
Малды майлы шротпен, ... ... ... 90 және 150 ... ... зертханалық және клиникалық тексеру нәтижелері бойынша оған гепатоз деп диагноз қойдық.
2.7 Diagnosis morbi et ... ... ... ... ... therapia
2.02.
2013
41,5 ºС
26
75
Жалпы құнажынның жағдайы нашар, азыққа тәбеті жоқ. Паренхиматозды сары аурудың белгілері ... ... ... ... кей жерінің жүні түскен, қышыма байқалады, қанда билирубиннің бос түрі көбейген, тікелей реакция береді.
Бауыр ... ... ас ... ... ... ... ... ыдырауымен, қанның ақыштығымен, жалпы уланумен, малдың ... ... ... ... ... Зәрі сары ... онда ... өткен билирубин, уробилиноген анықталады.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ихтиол + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 ... ... ... 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 витамині тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл ... ... ... 2 мл ... тері ... 3 мл ... тері астына;
13. 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан ... ... ... және жоңышқа шөбі рацион бойынша беру
17. Моцион жасау 30 ... ... 1,5 гр. ... -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
3.02.
2013
41,5 ºС
32
73
Құнажынның жағдайы нашар, тәбеті жоқ. Паренхиматозды сары ... ... ... ... ... ... кей жерінің жүні түскен, қышыма байқалады, қанда ... бос түрі ... ... реакция береді.
Бауыр қызметінің жеткіліксіздігі ас қорыту процесінің бұзылуымен, майдың ... ... ... ... жалпы уланумен, ... ... ... 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ихтиол + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл ... қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл ... ... 200 мл ... ... тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл фурасемид тері астына;
13. 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций ... ... ... ... ... Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі рацион бойынша беру
17. Моцион жасау 30 ... ... 1,5 гр. ... -10мл 0,5% ... ... тамырға
4.02.
2013
41,5 ºС
32
73
Құнажынның жағдайы нашар, тәбеті жоқ. Паренхиматозды сары аурудың белгілері анықталады. Кілегей қабықтары сарғайған, кей жерінің жүні ... ... ... ... ... бос түрі ... тікелей реакция береді.
Бауыр қызметінің жеткіліксіздігі ас қорыту процесінің бұзылуымен, майдың нашар ... ... ... жалпы уланумен, ... ... ... ... ... ... Зәрі сары түсті, онда бауырдан өткен билирубин, уробилиноген анықталады.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл ... ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт қышқылы + 1 литр сумен ... 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл ... ... ... 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы ... ... 2 мл ... тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл ... 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі ... ... ... ... ... 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
6.02.
2013
39,1 ºС
23
71
Құнажынның жағдайы нашар, тәбеті жоқ. Паренхиматозды сары ... ... ... ... қабықтары сарғайған, кей ... жүні ... ... ... ... бауырдың көлемі ұлғайған. Зәрі сары түсті, онда бауырдан өткен билирубин, уробилиноген анықталады.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл ... ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт қышқылы + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл ... ... 200 мл ... ... тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл фурасемид тері астына;
13. 200 мл ... 200мл ... ... ... ... ... ... шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі рацион бойынша беру
17. Моцион жасау 30 минут ... 1,5 гр. ... -10мл 0,5% ... ... ... ... ... тәбеті нашар. Кілегей қабықтары сарғайған, кей жерінің жүні ... ... ... сары ... онда ... ... билирубин, уробилиноген анықталады.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл ... ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт қышқылы + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 ... ... ... 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 ... ... күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және ... шөбі ... ... ... Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
8.02.
2013
38,5 ºС
25
68
Құнажынның азыққа тәбеті ... ... ... сарғайған, кей жерінің жүні ... ... ... сары түсті, онда бауырдан өткен билирубин, уробилиноген ... 5 мл ... ... Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ихтиол + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр ... ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 ... ... күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл ... тері ... 200 мл ... 200мл ... ... тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және ... шөбі ... ... беру
17. Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. ... -10мл 0,5% ... ... ... ... азыққа тәбеті жақсаруда. Кілегей қабықтары сарғайған, кей жерінің жүні түскен, қышыма байқалады.
Зәрі сары ... онда ... ... билирубин, уробилиноген анықталады.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл ... ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ... ... 15 мл ... ... ... 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл ... тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл ... 200мл ... ... тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі ... ... ... ... ... 30 ... ... 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін ... ... ... ... жағдайы жақсаруда. Ас қабылдауы жақсы. Тынышсыздануы байқалмайды.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып ... 20 мл ... + 1 литр ... ауызға;
3. 30мл. сүт қышқылы + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл ... ... ... 6 мл В1 ... ... ... 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 витамині тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл ... ... ... 2 мл ... тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және ... шөбі ... ... ... ... жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% ... ... ... ... күнге құнажынның жағдайы жақсаруда. Ас қабылдауы ... ... ... 5 мл ... форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ихтиол + 1 литр сумен ... 30мл. сүт ... + 1 литр ... ... 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 ... ... ... 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 ... тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл ... 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі рацион бойынша беру
17. Моцион ... 30 ... ... 1,5 гр. ... -10мл 0,5% ... ертіндісін тамырға
13.02.2013
38,5 ºС
26
72
Күннен күнге құнажынның жағдайы жақсаруда. Ас қабылдауы жақсы. Тынышсыздануы байқалмайды.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл ... ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл ... ... ... 6 мл В1 ... ... күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 витамині тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл ... ... ... 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл фурасемид тері астына;
13. 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы ... ... ... концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі ... ... ... ... жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
14.02.2013
38,5 ºС
26
72
Құнажынның жағдайы жақсы, ... ... ... ... түсі ... ... 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт қышқылы + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл ... ... ... 6 мл В1 ... тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 витамині тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор ... 200 мл ... ... ... 2 мл ... тері ... 3 мл фурасемид тері астына;
13. 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. ... ... және ... шөбі ... бойынша беру
17. Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
15.02.2013
38,5 ºС
26
72
Құнажынның жағдайы жақсы, ... ... ... зәрдің түсі қалпына келген.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр ... ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 ... ... ... 200 мл ... тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл фурасемид тері ... 200 мл ... 200мл ... кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және ... шөбі ... ... ... Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін ... ... ... ... азыққа тәбеті жақсарды. . Кілегей қабықтары қайта қалпына келді
Бауыр қызметі қайта қалпына түсті. Ас қорыту процесі жақсарды. ... түсі ... ... 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ихтиол + 1 литр сумен ауызға;
3. 30мл. сүт ... + 1 литр ... ... 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл ... қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл ... тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл ... тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі ... ... ... ... жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
18.02.2013
38,5 ºС
26
72
Жалпы ... ... ... ... жақсарды. . Кілегей қабықтары қайта қалпына келді
Бауыр қызметі қайта қалпына ... Ас ... ... ... ... түсі қалпына келді.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 ... ... ... 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 ... тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл ... тері ... 200 мл ... 200мл ... ... ... Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі рацион бойынша беру
17. Моцион жасау 30 ... ... 1,5 гр. ... -10мл 0,5% ... ... ... ... құнажынның жағдайы, азыққа тәбеті жақсарды. . Кілегей қабықтары қайта қалпына келді
Бауыр қызметі қайта қалпына түсті. Ас қорыту процесі ... ... түсі ... келді.
1. 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен ... ... 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт ... + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o глюкоза ерітіндісін тамырға;
5. 15 мл ... ... ... 6 мл В1 ... ... ... 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 витамині тамырға күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл ... тері ... 3 мл ... тері астына;
13. 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы концентратты ... ... ... ... және ... шөбі ... ... беру
17. Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
21.02.2013
38,5 ... ... ... ... ... ... . ... қабықтары қайта қалпына келді
Бауыр қызметі қайта қалпына түсті. Ас қорыту процесі ... ... түсі ... ... 5 мл ... ... Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ихтиол + 1 литр сумен ауызға;
3. 30мл. сүт қышқылы + 1 литр ... ... 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл ... тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері ... 3 мл ... тері ... 200 мл полигюкон
тамырға
14. 200мл хлорлы кальций тамырға
15. Майлы ... ... ... ... ... және ... шөбі ... бойынша беру
17. Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
22.02.2013
38,5 ºС
26
72
Жалпы құнажынның ... ... ... жақсарды. . Кілегей қабықтары қайта қалпына келді
Бауыр қызметі ... ... ... Ас ... ... ... Зәрдің түсі қалпына келді.
1. 5 мл эссенциале ... Н+2 мл ... ... ... 20 мл ихтиол + 1 литр сумен ауызға;
3. 30мл. сүт қышқылы + 1 литр ... ... 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині тамырға күнара;
7. 6 мл В6 витамині тамырға;
8. 4 мл В12 ... ... ... 200 мл ... ... 200 мл ... ... тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл фурасемид тері ... 200 мл ... 200мл ... ... тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі ... ... ... Моцион жасау 30 минут күнде
18. 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
24.02.2013
38,5 ºС
26
72
Жалпы құнажынның жағдайы, ... ... ... . ... ... қайта қалпына келді
Бауыр қызметі қайта қалпына түсті. Ас қорыту ... ... ... түсі ... ... 5 мл эссенциале форте Н+2 мл қанмен араластырып тамырға;
2. 20 мл ... + 1 литр ... ... 30мл. сүт қышқылы + 1 литр сумен ауызға;
4. 200 мл 30c/o ... ... ... 15 мл аскорбин қышқылы тамырға;
6. 6 мл В1 витамині ... ... 6 мл В6 ... ... 4 мл В12 ... ... күнара;
9. 200 мл физраствор тамырға;
10. 200 мл хлорлы кальций тамырға;
11. 2 мл кардиамин тері астына;
12. 3 мл ... тері ... 200 мл ... 200мл ... кальций тамырға
15. Майлы концентратты рационнан шығару;
16. Сүрлем, силос және жоңышқа шөбі ... ... ... ... ... 30 ... ... 1,5 гр. зинацеф -10мл 0,5% новокаин ертіндісін тамырға
2.8 Epicrises
Құнажынға дер кезінде диагноз қойып, заманауи препараттармен емдеудің ... аман алып ... ... ... ... ... ... ауруларды емдеп, малдың рационы реттелді. Аурудың клникалық белгілеріне қарсы емдеу әдістері, ... ... ... Гепатопротекторлар: витаминдер, кеңінен пайдаланылды.
Мал азығының құнарлылығы мен ... ... ... және ... ауруларға қарсы күресу керек.
Негізгі витаминдердің организмге тигізетін әсерлері:
:: Ретинол (А витамині) - асқорыту жүйесін, ... ... ... ... ... ... (С витамині) - бауыр және эндотелиалды жүйенің торшаларының фагоциттік белсенділігін жақсартады;
Өттің бөлінуін жақсарту үшін ауыз ... ... ... дехолин, күкірт қышқыл магнезий береді. Ac ... ... ... үшін іш ... дәрілер береді.
3 Техникалық ... ... емес ... ... ... қауіпсіздік ережелерін сақтау- қоғамдық және адамның жеке басының денсаулығын қорғау үшін ... ... және ... ауруына, өлуіне жол бермеуге бағытталған аса маңызды шара.
Малшылар еңбек қорғау ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға алғашқы, ... ... ... нұсқауларды беруі тиіс.
Алғашқы нұсқаумен барлық жұмысқа жаңадан келген адамдар танысады. Оның ... ... ... адамдарды еңбек қорғау ережелері және кәсіпорынның ішкі тәртібімен ... ... ... топ ... ... Бұл ... ... қауіпсіз тәсілдерін практика игерудің бастамасы болып табылады. Малмен тікелей ... ... ... жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылар арнайы және санитариялық киімдермен қамтамасыз етіледі. Арнайы киім - бұл жұмысшылардың ... ... және ... ... ... қорғайтын құрал. Арнайы киімге кеудеше, комбинезон, алжапқыш, қолғап, етік, резенке, шұлықтар жатады.
Ауру ... ... ... жанасу нәтижесінде жұмысшыларға кейбір антропозоонозды аурулардың жұғу қауіпі ... Аса ... ... ... ... туберкулез, бруцеллез, құтыру, бұзаутас және т.б. аурулар жатады.
Улы химикаттармен жұмыс істеуге ең кемі 18 жасқа толған, денсаулығы ... ... ... ... ... ережелері жөнінде нақтылы нұсқау алған және патогенез микроорганизмдерді ... ... ... қызметкерлерге ғана рұқсат беріледі.
Жас өспірімдер, жүкті және баласын емізіп жүрген әйелдер кейбір аурумен ауырып жүрген адамдар мұндай жұмысқа ... ... ... ... ... ... су ішуге, темекі тартуға болмайды. Тамақты жұмыс аяқталғаннан кейін немесе үзіліс кезінде ғана ішуге болады, бірақ ... ... ... ... ... ... ... сабындап жуу керек.
Дезинфекциялау шараларын атқаруға міндетті адамдар жұмыс кезінде дезинфекциялағыш дәрілерді көзден таса қалдырмау керек.
Қорытынды
Жоғарыда жазылған мәліметтерді түйіндей келе, ... - ... - ... - ас ... ... ... ең үлкен, құрылысы күрделі - түтікті болып келетін паренхимадан тұратын ағза.
Бауырдың организмде атқаратын негізгі қызметтері: бауыр өзінен өт ... ... ... ас ... ... ... қатысады; организмдегі улы заттарды усыздандырады; бауыр капиллярларының эндотелий мен куфер торшаларының фагоциттік ... бар; қан ... ... ... ... ... ... әсер етеді; бауырдың гормондық қасиеті де бар.
Бауыр аурулары көбінесе ... ... ... ... қала береді де, нақтылы анықталмай қалады. Ac қорыту жүйесінің барлық аурулары, зат алмасуының бұзылуы, тіпті өкпе жүрек ... да ... ... ... қоймайды. Сондықтан да клиникалық тұрғыдан дені сау деген малды соя келе оның бауырының зақымданғанын табу ғажап емес.
Бауыр ... ... ... ... бауырдың қабынуы - гепатит. Сонымен қатар көптеген жағдайларда зат алмасу процесінің ... ... - ... ... да ... болады. Тіпті кейбір авторлар екеуін бір-бірінен бөлмей, бірге санау керек деген де пікір ... Олар ... ... ... ... ... ажырата білудің қиындығымен түсіндіреді.
Аурудың негізгі себептерінің қатарына малдардың әр түрлі улармен улануы жатады. Улы заттар тамырлары немесе өт жолдары арқылы ... ... ... ... және ... ... тітіркендіреді. Торшалардың қызметтері нашарлайды, олардағы зат алмасу процесі бұзылады, ... ... ... ... жалпы ағзаның қызметтері нашарлайды. Ауыр жағдайда бауырдағы ... ... ... да, ондағы гликогеннің ыдырауы үдей түседі. Оның бауырдағы қоры азаяды. Қызметі бұзылған бауыр торшаларындағы глюкозадан гликоген түзу процесін ... ... ... ... ... ... ... өткен билирубин көптеп түсе бастайды. ... ... ... өткізгіштік қабілеті жоғарылайды. Бауырдың қорғаныстық қабілеті нашарлайды. Пигменттердің алмасуы бұзылады, паренхиматоздық ... ... ...
Менің курстық жұмысымды жазу барысында - ... ... ... ... ... ... ... - эссенциале форте Н-пен емдедім. Нәтижесінде құнажын толық айықты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Тарасова, И.И. Внутренние ... ... ... ... для ... И.И - М: изд-во - , ... ... ... И.А. ... патологиясы: оқулық/ Тұтқышбай И.А, Сабекова Д.Ө - ... ... .
3 ... М. ... ішкі жұқпалы емес
аурулары: оқулық/ Қожабеков М, ... Ш.М, - ... 2006.-58 б .
4 ... М. ... ішкі ... емес аурулары: оқулық/ Қожабаев М. - ... ...
5 ... М. ... және ... инвазиялық аурулары: оқулық/ Сабаншиев М. Сүлейменов Т. - Алматы, 2003.- 38б
6 Бердімұратов Ж. Ірі қара ... ... ... Ж.- ... Қайнар 1976-105б
7 Ілиясов Б.К. ... ... ... ... ... Б.К. - ... 2001.-124б
8 Жаңабай Т. Малың аман болса, май ішесің: оқулық/ Жаңабай Т. - Шымкент, 2007-59б
9 Қожанов Н. ... ішкі ... емес ... ... ... Н. - ... ...
10 Әмірбек Е. Жануарлар ауруының клиникалық диагностикасы: ... ... Е. ... ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бауыр ауруларын зерттеудегі қысқаша тарихи мағлұмат3 бет
Бауырдың жайылмалы аурулары11 бет
Ішімдіктің зияны3 бет
Ас қорыту жүйесінің аурулары4 бет
Балықтардың рикетсиоздық ауруларын ветеринариялық санитариялық сараптау және бағалау18 бет
Жатыр денесіндегі рак аурулары8 бет
Ізгілік және бақылау5 бет
Асқорыту мүшелерінің арулары кезіндегі терінің зақымдану2 бет
Балалардағы безгек ауруы3 бет
Ет және ет өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығы жайлы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь