Қазақстанның жаңа экономикалық бағыты

Оның нәтижелері қандай?
Жаңа өнеркәсіп саясаты.
Өсіп келе жатқан салалар.
Тың салалар.
Экономиканы әртараптандыру.
Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына арнаған өткен жылғы “Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан” атты Жолдауында ел экономикасын уақыт талабына сәйкестендіре отырып алға бастыруға айрықша мән берілген. Мәселен, осы құжатта “экономиканың тұрлаулы дамуын жай қамтамасыз етіп, ұстап тұру емес, оның өсуін басқару” бірінші міндет ретінде атап көрсетілген.
Қазақстан қоғамының ырғақты дамуы мемлекеттің экономикалық бағытына елеулі өзгертулер енгізумен қоса-қабат жүруде. Ағымдағы модер¬низациялаудың үдерістеріне өзгерістер енгізіліп қана қоймай, сонымен бірге реформалау тұжырымдамасының мазмұнын сапалық тұрғыда жаңарту ісі де жүзеге асырылуда.

Өндірісті қалпына келтіруге, на¬рық¬тық жағдайларға көшуге байла¬ныс¬ты болған экономикалық құрылыстың бірінші сатысы әлемдік рынокта не-ғұрлым сұранысқа ие шикізат сек¬то¬рын іс жүзінде қайта түлетті. Таяу жылдарда әлемдік конъюнктурада міндетті түрде орын алатын тербелістің оның экономикадағы жетекші рөлін күшейте түсетініне еш күмән жоқ.
Шикізат секторының ұлттық эко¬номиканың құрылымдарын прогрес¬сив¬ті түрде қайта жаңғыртуға қуатты әлует болатын айтарлықтай қаржы ресурстарын жинақтаудағы өсе түсіп отырған оң ықпалы көзге көрініп-ақ тұр. Сонымен бірге, отандық шаруа¬шы¬лықтың минералдық-шикізаттық бағдарының күшейе түсуі таңдап алынған басымдықтарды әлсіретуге апарып соқтыруы да мүмкін.
Шикізат секторы іс-әрекетінің уа¬қытпен шектеулі екені ескеріліп, елде жаңа экономикалық бағыттың негізгі өзекті элементтерін қалыптастыру мен жүзеге асыру жөнінен кең көлемді жұ¬мыстар жүргізілуде. Ол отандық индус¬трияның жетімсіз тұрған, әсіресе өң¬деуші өндірістегі, қызмет көрсету сала¬сын дамытудағы, жоғары техноло¬гия¬лы, инновациялық жаңа экономика¬ның іргетасын қалаудағы олқы буын¬дарды толықтырудан тұрады. Осынау тұжырымдамалық шешуші проблема¬лар 2015 жылға дейінгі кезеңге ар¬нал¬ған индустриялық-инновациялық даму стратегиясында нақты баяндалған.
        
        Қазақстан РеСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ
ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ.
Қ.И. сәтпаев атындағы қазақ ұлттық техникалық
УНИВЕРСИТЕТІ.
тақырыбы: ... ... ... ... 1 ... ... ә.б.
алматы 2008
Оның нәтижелері қандай?
Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына арнаған өткен
жылғы “Жаңа әлемдегі жаңа ... атты ... ел ... ... ... ... алға бастыруға айрықша мән берілген. Мәселен,
осы құжатта “экономиканың тұрлаулы дамуын жай қамтамасыз етіп, ұстап тұру
емес, оның өсуін басқару” ... ... ... атап ... ... ... ... мемлекеттің экономикалық бағытына елеулі
өзгертулер енгізумен қоса-қабат жүруде. Ағымдағы модернизациялаудың
үдерістеріне ... ... қана ... сонымен бірге реформалау
тұжырымдамасының мазмұнын сапалық тұрғыда жаңарту ісі де жүзеге асырылуда.
Өндірісті қалпына келтіруге, нарықтық жағдайларға көшуге байланысты болған
экономикалық құрылыстың ... ... ... ... неғұрлым сұранысқа
ие шикізат секторын іс жүзінде қайта түлетті. Таяу жылдарда әлемдік
конъюнктурада міндетті түрде орын алатын тербелістің оның экономикадағы
жетекші рөлін күшейте ... еш ... ... ... ... экономиканың құрылымдарын прогрессивті түрде
қайта жаңғыртуға қуатты әлует болатын айтарлықтай қаржы ... өсе ... ... оң ... ... ... тұр. Сонымен
бірге, отандық шаруашылықтың минералдық-шикізаттық бағдарының күшейе түсуі
таңдап алынған басымдықтарды әлсіретуге апарып соқтыруы да ... ... ... ... ... ... ... елде жаңа
экономикалық бағыттың негізгі өзекті элементтерін қалыптастыру мен ... ... кең ... ... ... Ол ... ... тұрған, әсіресе өңдеуші өндірістегі, қызмет көрсету саласын
дамытудағы, жоғары технологиялы, инновациялық жаңа экономиканың іргетасын
қалаудағы олқы буындарды толықтырудан тұрады. Осынау ... ... 2015 ... ... ... ... индустриялық-инновациялық
даму стратегиясында нақты баяндалған.
Жаңа өнеркәсіп саясаты.
Елдің жаңа өнеркәсіп саясаты жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды техникалық
және технологиялық ... ... жаңа ... ... ... экономиканы құруға бағытталған.
50-ден астам салалар мен кіші салалар қайта түлеп, қазіргі заманғы өндіріс
салалары ... ... ... ... ... ... Жетекші өндіруші елдер модернизацияланған, инновацияланған
жабдықтар жеткізіп беруде, қолданысқа жаңа технологиялар енгізілуде.
Өнеркәсіп, көлік нысандары жедел түрде іске қосылуда. Бұл үдеріс ... ... ... ... ... оның ... кеңейіп әрі нығая түскенін айғақтайды.
Өсіп келе жатқан салалар.
Дәстүрлі түрде ... ... ... және ... кешені көш
басында келеді. 2001-ден 2007 жылға дейінгі ... ... ... ... ... көлеміндегі үлесі 44,3-тен 63,9 пайызға дейін
артты. Осы көрсеткіштің жартысына жуығы (48 ... шикі ... мен ... ... тиесілі қызметтер көрсетуге тиеді.
Өңдеуші секторда өнім шығару көлемі үш еседен астамға – 2001 жылғы 937,2
миллиард теңгеден 2007 жылы 2,9 ... ... (24 ... ... ... ... қалыптасқан әлемдік конъюнктураны және көмірсутегін
өндіру ауқымының өсе түсуін ескергенде, қазақстандық экономиканың құрылымы
іс жүзінде өзгере қоймайды. Дегенмен, шикізат ... ... ... ... қазіргі заманғы, ұлттық шаруашылықты алдыңғы шептерге
шығаруға қабілетті өңдеуші ... ... ... жүруге
тиістігі де еш күмән туғызбайды. Ол дегеніңіз, ең алдымен, технологиялық
сатыларды елеулі түрде тереңдету, оларды инновациялық мазмұнмен байыту.
Әртараптандырылған жобалар мұнай-газ секторында ... тез ... Оның ... ... ... жағынан жаңартып және
өндірілетін өнімнің номенклатурасын кеңейту үшін жоғары шектердегі неғұрлым
жаңа буындар салуды жеделдету қажет. Басымдыққа ие шикізат ... үшін ... ... ... жылдар аралығында мұнай өнімдерін сыртқа шығару 13,6 есе өсті.
Республиканың экспорттық рейтингінде бұл өнім 12-інші орыннан 3-інші орынға
көтерілді. ... бар ... ... ... ... әлемдік
рыноктағы өсіп келе жатқан сұранысты ескере отырып, экспорт кемінде екі
есеге дейін ұлғайтылуға тиіс. Осынау іс ... ... ... және шұғыл қол
жеткізуге болатын міндетті шешу елге шамамен 3 миллиард доллардай табыс
әкелетін ... ... ... ... ... жүргізіліп жатқан қайта
жарақтандыру жұмыстары да алда тұрған ... ... ... ... ... еуропалық стандарттарға сәйкес келетін автомобиль бензині
мен дизель отынын шығаруды қолға алды. Ашық түсті мұнай ... ... ... ... ... 35 ... ... Оның ішінде автомобиль
бензинін өндіру – 2,5 есе, жоғары октанды отын өндіру 9 есе артпақ. Өңдеу
тереңдігі 57-ден 82 ... ... ... ... ... ... мұнай өңдеу саласының алдында тұрған
неғұрлым көкейкесті міндеттердің бірі болып табылады. 2006 жылы 65 ... ... өнім ... 2007 жылы автомобиль жолдары саласының
битумға деген сұранысы 500 мың тоннаға жетсе, ол деңгей 2012 жылы 700 ... ... ... жобаларды жүзеге асыру Қазақстанға таяудағы жылдардың өзінде-ақ
ішкі ... ... өз ... ... ... сөйтіп импорттан бас
тартып, өңірдегі ең ірі өнім жеткізіп беруші атануға мүмкіндік береді. Бұл
экономикалық тұрақтылыққа ие және ... ... өте ... серпінді
жобалардың бірі. Жоспарланған қуаттарды іске қосқан уақытта импорт көлемі
210-300 миллион долларға дейін қысқарады деп күтілуде.
Қазақстан ... ... ... ... бас жоспары
шеңберінде ірі-ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру ойластырылуда. Оның
ішінде Атырау мұнай өңдеу зауытында бензол өндірісін қолға алу ... ... ... Осы ... ... ... арасында
әлемдегі үштікке кіретін Қостанай химиялық талшық зауытын қайта қалпына
келтіру, сол арқылы өндіріс ... ... ... өнім ... ... да ... ... бірі болып саналады. Өңірдегі бірден-бір
жұқа органикалық синтез зауыты 2008 жылы ... 500 ... ... жіп ... ... биылғы жылы жылына 400 мың тонна төменгі тығыздықтағы
желілік полиэтилен, 400 мың тонна жоғары тығыздықтағы ... 400 ... ... және ... ... өзге де өнімдер шығаратын газ-химия
кешенінің құрылысы басталады.
Бұл ... шешу ... ... ... арттырады, экспорттық әлеуетті
ұлғайтады, мұнай химиясы, әсіресе, жұмыс ... ... ... үшін
шикізат базасын жасайды. Өнім өткізу рыноктарын мұқият ... ішкі ... ... ... сондай-ақ, жұмыс істеп тұрған және салынып жатқан
кәсіпорындардың тиімді кооперациялық байланыстарын қалыптастыру, біздің
пайымдауымызша, мұнай-химия өндірісі алдында тұрған шешуші ... ... ... миллион шаршы метр деп бағаланатын геотекстиль
материалдарының ырғақты дамып келе жатқан рыноктарының әлемдік тәжірибесіне
де назар аудару ... Бұл өнім ... ... және өнеркәсіптік-
азаматтық құрылыста кеңінен пайдаланылады. Қазақстан рыногындағы осыған
ұқсас сегменттердің даму ... ... ... пен ... ... және пайдалануға берілген кәсіпорындарда геотекстиль шығаруды қолға
алу сұранысқа толық жауап берер еді. Ақтау қаласындағы “Полихим”
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі геосинтетикалық ... ... осы ... пионеріне айналды.
Республикада үш газ өңдеу зауыты бар. Олар жыл ... ... ... ... ... 2007 жылдың желтоқсанында Жаңажол газ өңдеу зауытының қуаты 2
миллиард текше метрге ... ... ... ... жаңа ... пайдаланылатын ілеспе
газды утильдеуге бағыт ұсталып отыр. Елімізде жұмыс істеп тұрған
кәсіпорындар ілеспе газды неғұрлым толық пайдалануға, энергия тапшылығын
сезінетін өңірлерді газбен ... ... ... тәуелділікті жоюға,
импортты алмастыруды тиімді жүргізуге, жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік
береді.
Соңғы жылдары Қазақстан сұйытылған және өнеркәсіптік газ өндірісінде әлемде
белді ... ... ... ... ... мен ... экспорты – 130,
өнеркәсіптік газ экспорты 50 миллион доллардан асты. 2010 жылы сұйытылған
газ шығаруды үш есе ұлғайту, сөйтіп оның ... 3,6 ... ... ... ... экспортты көбейту жоспарланып отыр.
Металлургия өнеркәсібінде түсті металдар өндірісі жетекші рөлге ие.
Қазақстан электролиз зауытының толықтай іске қосылуы жақын уақыттарда
алюминий прокатын, ... ... ... және өзге де ... ... етіп, сол арқылы осы кезге дейін жоқ болып келген
буындарды толықтырады.
Белгілі бір бөлігі әлі де экспортқа шығарылып отырған қорғасын
аккумуляторларын көптеп ... ісі ... 760 мың ... шикізатты неғұрлым
терең өңдеумен қоса-қабат жүргізілуде. Экономика дайын бұйымдар шығаруда
цинкті қолдану үлесін арттыру әлеуетіне ие.
Зергерлік ... ... ... ... ... металдар зауытында оң
тенденциялар байқалады. Оңтүстік Кореяның “PS” компаниясымен бірлесе отырып
бұйымдардың 3 мыңнан астам түрі шығарылуда және олар Азия мен ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің
Монета сарайы шығаратын алтын және күміс ... тек ... ... ... ... әртараптандырудың көрсеткіші де болып табылады.
Өкінішке қарай, мұндағы мүмкіндіктер әлі де болса толық пайдаланылмай
келеді.
Елімізде металлургиялық бағдардағы 16 жаңа ... ... ... ... Олар ... ... 5 ... тонна сортты прокат,
легирленген болат, құбырлар және басқа да өнімдер шығарады. Сортты прокат
шығару ісі ... ... ... ... ... Өскемен, Тараз
қалаларында жолға қойылған.
Қара металлургияда болат шығару–4,7, шойын шығару–3,4, ферросплав
шығару–1,7, ақ қаңылтыр мен шаршы прокат шығару 3,5 миллион тоннаға, ... ... 61,6 мың ... ... облысының Ақсу қаласында “Казвторчермет” АҚ 850 мың тонна арматура
және 1 ... ... ... ... ... ... ... салуда.
Ақтөбе қаласында SBS Steel ЖШС 500 мың тонна металл бұйымдарын шығаратын
электрметаллургиялық зауыт салумен айналысуда. Екібастұзда қуаты 250-300
мың тонна металл өнімдерін ... ... ... ... іске
қосылды. Аталмыш кәсіпорындардың бұрынғы барларымен қатар арматуралық болат
шығаруды игеруі Қазақстанның осы өнімді шығаруда ... 20 ... ... сол ... сыртқы рыноктарға шығуына жағдай жасайды.
Отандық мұнай-газ саласының дамуында құбыр өнеркәсібін қалыптастырудың
атқаратын рөлі ерекше ... ... өсіп келе ... да ... көрсетеді. 2007 жылы ол жалпы сомасы 1 миллиард доллардан асатын
670 мың тоннаға ... ... ... өнім көлемін азайту үшін жаңа
өндірістерді жолға қою қажет. ... ... ... ... Орал ... ... ... сорғылық-компрессорлық және басқа да құбырлар шығаратын
“КазТрубПром” зауыты іске ... ... ... “KSP ... шектеулі серіктестігі іске қосқан жылына 270 мың тонна
жіксіз құбыр ... ... да ... маңызы өте зор.
Болжам бойынша, еліміз сексен жыл бойына мұнай және газ құбырлары арқылы
әлемдегі ең ірі өнім жеткізушілердің ... ... ... диаметрлі
құбырларға деген сұраныс өсіп келеді. Сондықтан өндірістің бұл түрін
серпінді ... ... ... ... ... ... металды шекемтас өндірісінің де алар орны айрықша.
Соколов-Сарыбай кен-өндірістік бірлестігі өнімнің осы түрін шығаруда
әлемдегі жетекші рөлдерге ие және бұл жерде одан да ... ... ... ... ... туғыза қоймайды. Өнім көлемін елеулі
түрде ұлғайту осынау ... ... ие ... ... маңызды
буындардың біріне айналмақ. Сортты прокаттың бірнеше түрлерін шығаратын
Рудный металлургия зауытының құрылысы және Ақтөбеде салынып жатқан
электрметаллургиялық зауыт осы істің қисынды нәтижесі, яғни ... ... ... ... ... темір кенінің, түсті металдардың өте ірі қорларына
ие бола отырып, әлем бойынша тұйықталған ... ... бірі ... ... ... бар. Энергия ресурстары рыногындағы
күрделі жағдайды ескере отырып, кендерді, металды, ... ... ... бөлшектеп шығарудан арылып, энергия сыйымдылығы үлкен өнімдер
экспорттауды кеңейте түсу қажет.
Химия өнеркәсібі саласында “Қазфосфат” ЖШС-нің тыңайтқыштар шығаруды
ұлғайту, синтетикалық жуу ... ... ... ... ... қолға алу жөніндегі оптимистік мәлімдемесі де оң құбылыстар
қатарына жатады. Павлодар ... ... 30 мың ... хлор ... сода шығаратын зауытты іске қосу көптен күтілген жобалардың
бірі. “Сары Тас” АҚ Жамбыл облысында жылына 400 мың тонна өнім ... бар ... сода ... ... ... ... ... мың тонналық осындай зауытты Ақтөбе облысында ашу да жоспарда ... ... ... ... ... өндіру кәсіпорындары да салынуда.
Тамақ өнеркәсібі саласында өнім өндіру көлемінің өсуіне байланысты
кәсіпорындар қатары 4 мыңға дейін қысқарды. Өндіріс көлемі жағынан ұн ... алда ... ... ... 11 айы ... ұн ... – 2,9 ... піскен нан 550,8 мың тоннаға, алкогольсіз ішімдіктер – 566,9 миллион,
сыра 384,8 миллион литрге, қант – 353,2 мың, сүт 239,5 мың ... ... және ... шырындарын шығару 129 мың литрге жетті.
Бұл сала қазіргі таңда ел ... ... ... ... ... ... айтылған ұнның сыртында, осы сала шығаратын
кондитер, сүт, ірімшік, күнбағыс майы, маргарин, макарон, шарап, шұжық,
балық өңдеу, темекі ... ... ... нарық жағдайларына әбден
бейімделген, бәсекеге қабілетті өндірістер болып табылады.
Тоқыма, тері, жүн, тігін, жіп иіру өндірістерінің қайта қалыпқа келуі жеңіл
өнеркәсіп саласының ... ... ... ... ... бес жылда
мақта-мата шүйделерін шығару–3,5, мата шығару – 2,9, дайын тоқыма бұйымдар
шығару – 2,9, синтетикалық мата ... – 1,8, тері аяқ киім ... 1,7 ... ... ... ... ... тері басымдыққа ие, бұл өнім
негізінен көрші Қытай еліне шығарылуда. Шетелге шығаруда осы өнім ... ... ... пен ... ... ... орынды, ал әлемдік
өндірісте 10-ыншы орынды иеленеді. Осы тұрғыдан алғанда ... ... ... тері ... ... ... ... ішкі рынок
қана емес, сонымен бірге, Қытай мен Ресейдің үлкен рыноктарына да бағдар
ұстанғаны өте тиімді ... ... ... да ... бір ... ... дамып келеді. 2007
жылы өндіріс көлемі 63 миллиард теңгені құрады. ... ... ... ... трансформаторлар шығару жақсы жолға
қойылған. Соңғы жылдары төменгі вольтты аппаратуралар, электр
есептегіштерін, теледидарлар және ... да ... ... ... арта түсуде.
Көмірсутегі шикізатын өндіру қарқыны мен оларды шетке шығару көлемінің
артуы мұнай-газ, мәшине жасау саласына деген қажеттіліктерді өсіруде. Егер
1998 жылы қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... күні 24 отандық кәсіпорында 286 түрі игерілуде.
Алматы ауыр мәшине жасау зауыты, Үлбі металлургия ... ... ... жасау зауыты, Петропавл ауыр мәшине жасау зауыты, Өскемен ... және ... да ... ... осы ... ... ҰК” ... Петропавл зауытына 2001 жылғы тапсырыс көлемі 316
миллион теңгені құраса, 2005 жылы 4,4 миллиард теңгеге жетті. “Мұнаймаш” АҚ
жоғары сапалы ұңғымалық ... жаңа ... ... ... 3 ... ... ... мұнай өңдеу құралдары өндірісі игерілді.
“Қазтрубаремонт” секілді күрделі газ ... ... ... ... сапалы жаңа инфрақұрылымдық өндіріс орны пайда болды.
Көліктік мәшине жасау саласы, соның ішінде автокөлік, автобус-троллейбус,
темір жол, өзен ... ... ... ... ... ... ... шығару (Мәртөк, Петропавл, Павлодар, Арал) подшипниктер (Степногор),
тепловоздар мен электровоз бұйымдары (Атбасар), тепловоз құрастыру (Астана,
Шу), ... ... ... ... құрастыру (Көкшетау, Алматы),
“Нива”, “Шкода” көліктерін құрастыру (Өскемен), қалалық автобустар (Семей),
троллейбустар ... ... ... Астана), кеме жасау (Орал)
секілді өндірістер жанданып келе ... ... ... ... ...... ... ірі кәсіпорындардың бірі.
Ол подшипниктердің кейбір түрлерін шығаруда ТМД-да көш басында келеді.
Темір жол ... мен ... өте ... қажеттілікке айналып отыр.
Демек, олардың өндірісін жеделдетіп, жолға қою ... ... ... ... ... ... негізінде мұндай өндіріс орындарына
барынша қолдау жасаған орынды. Осы ретте “ЗИКСТО” АҚ ... ... мен ... ... ... өткізу жөніндегі жинақтаған
тәжірибесін пайдалана отырып, 2008 жылы ықшам құрастырмалы жартылай жүк
вагондарын, цемент ... ... ... ... ... ... ... шығарудың нақты мүмкіндіктері бар. “Зенит” АҚ шекара
қызметіне арналған катерлер шығара бастады. Енді одан ірі су ... ... ... алмақ.
Ауыл шаруашылығы мәшинелері саласында комбайндар, тракторлар құрастыру
игерілді. Дизельмен жұмыс істейтін қозғалтқыштар, ... мен ... ... ... босалқы бөлшектерін шығару жалғасуда. Қостанай
қозғалтқыш шығару зауыты (ҚҚЗ) ... даму ... ... ... ... жаңа ... ... шығару жобасын жүзеге
асыру үстінде.
Қазақстан едәуір үлкен аумаққа ие болып отырғандықтан автожолдар желісін
жаңғырту мен жетілдіру ... ... ... ... жол салу ісіне үлкен
мән беріліп те отыр. ... өзі ... жол ... ... техникаларды
шығару ісіне негіз қалайтыны түсінікті. Қазірдің өзінде Ресейдің “Кемеров
тәжірибелік жөндеу-механикалық зауыты” АҚ Семей мәшине жасау зауытының
негізінде ... ... ... ... ... ... ... деген сұраныстың қарқынды өсуі құрылыс
материалдары өнеркәсібін дамытуды жеделдетті. Әсіресе, линолеум, ... ... ... төбе жапқыштар, пластмасса, ағаш құрастырмалар
өндірісі жедел дами бастады. Құрылыс материалдарын шығаратын жаңа
кәсіпорындар ашылу үстінде.
2002-2007 жылдары 6,3 мың ... ... 40 ... ... ... ... ... 150 мың шаршы метрден астам тұрғын үйді іске қосты.
Фармацевтика өнеркәсібін де жедел дамушы ... ... ... ... ... ... ... фармөнімдерін шығару 7,1 есе, дәрі-
дәрмек өндірісі 2,2 есе өсті.
Отандық ... ... ... SANTO ... (Шымкент қаласы)
Оңтүстік Корея технологиясы бойынша 300 миллион ампула және 3 ... қан ... ... ТМД ... теңдесі жоқ аса ірі
кәсіпорынды құру үстінде. Басқа да ... ... ... ... ... жаңа ... ... болуда. Олар – иіссу-косметикалық (“Үркер
косметик”), шыны, қағаз, автокөлік, кеме ... ... ... прибор жасау (салмақ өлшегіш, радиометрикалық бақылау құралдары,
т.б.), радиотехникалық (телевизор, магнитафон құрастыру), есептегіш
техникалар (компьютерлер құрастыру), дизель жасау, ... ... және тағы ... ... ... рыноктың шыны бұйымдар импортына қажеттілігінің (2006 жылы 155 миллион
доллардың 303 мың ... ... күрт өсуі жаңа ... ... ашуға деген
кәсіпкерлердің ынтасын оятты. Сөйтіп елімізде шыны өндіретін 10 зауыттың
құрылысы басталды. Әзірге бұл сала ... 1999 жылы ... ... ... ААҚ көш ... ... Ол 3 шыны шығаратын зауыттың (Алматы
облысы, Щучье қаласы, ... ... ... ... ... ... Қызылорда қаласынан 185,3 мың еуро тұратын “Пилкингтон KZ” ЖШС
шыны зауытының салынуы да сала ... өсіп келе ... ... ... ... ... жөнінде әдәуір әлеуетке ие. Оған
елімізде 65 миллион тонна кварц қорының және 267 миллион тонна ... ... ... бола алады.
2006 жылы Үштөбе қаласында техникалық кремний ... ... ... ... Енді ... өндіріс орны Екібастұз қаласынан ашылмақ. 2008
жылы “Баско” компаниясы “Thyssen Krup” компаниясымен бірлесе отырып
Теміртау ... 25 мың ... ... 2,5 мың ... ... және күн батареялары өндірісін салуды қолға алуда. Сондай-ақ, Ақтау
қаласында да күн ... ... ... іске қосу ... ... ... болашағы үлкен салаларының бірі ретінде автомобиль
өнеркәсібін айтуға болады. Автокөліктер құрастыратын зауыттар қазір
Өскемен, Көкшетау, Алматы ... ... ... тұр. ... ... құрастырылмақ. Ал “КамАЗ” құрастыру ісі жоспардағыдан да асып
түсуде.
2009 жылы Астанада фин технологиясы негізінде ... 4 ... ... доңғалағын (шина) шығаратын ірі зауыт салу жоспарланып отыр. Ал
Шымкенттегі зауыт ауыл ... және жүк ... ... шығару
бағытында жұмыс істейді.
Қазақстандағы автомобиль рыногының өсуі өте қарқынды. Жеңіл
автокөліктерінің өзі таяудағы жылдардың ... 2 ... ... ... ... ... деңгейі 8-10 миллион деп бағалануда. 2007 жылы жеңіл
автокөлік импорты 400 мың, жүк автокөліктерінің импорты 36 мың данаға
жетіп, ... 2,4 ... және 800 ... ... құраған. Осындай
жағдайда автокөлік құрастыратын кәсіпорындардың қажеттілігі арта түсетіні
сөзсіз. Оларды шығарудың мүмкіндіктері де ... ... ... ... ... де ... өз ішімізде дайындалуда.
Елімізде өндірістің жаңа саласы – құбыр ... ... 20 ... ... 14 жаңа ашылған) түрлі құбырлар шығару көлемі 101 мың
тоннадан асты. Мұның 61,6 мың ... ... 31,3 мың ... пластмасса
құбырлар құрайды. Болат құбырлар шығару Павлодар, Ақтау, Орал, Теміртау,
Талдықорған, шойын құбырлар шығару Қарағанды қаласында, полиэтиленді,
полиэфирлі құбырлар шығару Атырау, Көкшетау, Саран, ... ... ... ... Ал ... Семей, Шымкенттегі асбоцементті
бұйымдар шығаратын зауыттар асбоцементті құбырлар шығарса, Саранда резиналы
құбырлар шығару қолға ... ... ... ... ... Олардың
барлығы іске қосылғанда құбыр өндірісінің көлемі жылына 500 мың ... ... 5 есе ... деп ... Енді ... ... құбырлар
жасау мүмкіндігі де қалыптасу үстінде.
Ағаш өңдеу, жиһаз шығару, целлюлоза-қағаз өнеркәсібінің де ... ... ... ... ... қағаз, картон шығаратын қазіргі замандық
кәсіпорындар іске қосылған. Елімізде гофроорамалар, ыдыстар ... ... ... ... ... жылы ғана ... қаласында жаңа өндіріс орны
ашылды. Жалпы, 2000-2007 жылдар аралығында осы өнімдер өндірісі елімізде 6
есе өскен ... Оны ... ... да ... алынған.
Республикада экологиялық өнеркәсіп құрылу үстінде. Олар леспе газдарды
сүзгіден өткізу, темір сынықтарын, макулатура, қалдықтар өңдеу ісімен
шұғылданады. Соның ішінде қалдық ... ... ... ... ... ... іске ... экономикасы ағаш материалдарының едәуір көлеміне ие. Еліміздің
ішкі рыногындағы отандық жиһаз өндірісінің үлесі 29 ... ... ... ... ... дейін жетіп отыр. Әзірге сала қазіргі замандық бәсекеге
қабілетті өндіріс орындарына мұқтаж болып ... ... ағаш ... өз ішімізде 2,2 миллион шаршы метрді құраса, оның ... ... ... ... ағаш ... жөніндегі жалпы көлемі 4 миллиард доллар деңгейінде.
Демек, отандық ... ... ... өте ... ... өнеркәсібінің 2003 жылғы даму деңгейі оның алдындағы жылдармен
салыстырғанда 65,3 пайызға ... ... Бұл ... саладағы өте үлкен
көрсеткіштердің бірі. Еліміздің ағашқа бай өңірлерімен, атап айтқанда,
Сібірмен көрші орналасуы және ағаш өнімдерін өңдеу ісінде ... ... ... ... ... ... ... өндіріс
түрлерін дамытудың болашағы өте мол екендігін дәлелдейді.
Экономиканы әртараптандыру.
Еліміздің ... ішкі ... ... ... ... әртараптандырылу
үстінде. 200-ге тарта сала мен оларға қарайтын кәсіпорындардың күрт ... ... бір ... ... ішкі ... артуы жақсы негіз болуда.
Технологиялар трансферті, копирайт (көшірме ... ... ... қазіргі күні неғұрлым сұранысқа ие болып отыр. Жаңа ... ... мен ...... ... және қазақстандық
өнімдерді әлемдік өндіріс тізбегіне қосудың нақты мүмкіндіктерін анықтау.
Бүкіл әлем осындай бағытпен дамуда. Әрине, өнімді ақыр аяғына дейін, дайын
күйіне дейін ... ... ... керек.
Жаңа өнімдерді игеруге бейімділік танытуымыз, ескі өндірісті жеделдетіп
жаңғыртуымыз қажет. Кәсіпорынның ыңғайлылығы мен ілкімділігі, еңбек
ұжымының инновациялық дүниелерді игеруге ... ... ... жеделдете
дамытудың шешуші факторларының бірі болып табылады.
Өндіріс көлемінің ықшамдылығы, инвестициялық, өндірістік және ... ... ... ерекше мәнге ие. Мәселен, құрылыстың қарқын алуы,
құрылыс материалдарына ... ... ... ... ... ... 9 ... зауытын жеделдете инвестициялауға мүмкіндік берді.
Арматура, шаршы шынылар әзірлеуде де осындай жеделділік байқалады. 100
миллион доллардан кем болмайтын ... ... ... асыру бірыңғай
алып өнеркәсіптерді қуушылыққа алып келмеуі тиіс. ... ... ... ... ... бірі болып саналатын ықшамдылық пен
ілкімділік оларға тән емес. Және оның бәсекелестікті арттыруға да кері әсер
етуі ... ... ... ... ұлттық экономиканың өзін-өзі
ақтау, өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейін көтеріп, оның көлемін ұлғайтады.
Мұндай жағдайда сыртқы ... ... ... де ... ... бұл ... барынша қолдау қажет.
***
Көмірсутегі секторын одан әрі дамытуды, шетелдік және жергілікті
инвесторларды тартуды экономиканы әртараптандырумен тікелей байланыстырып,
осы арқылы жаңа, келешегі зор өндірістер құру ... ... ... керек.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.НазарбаевтыҢ Қазақстан халқына
Жолдауынан.
***
Үкімет ... ... ... ... жаңа ... және ... өндірістерді дамытуға қажетті жағдай туғызуға тиіс. Мұндай
өндірістердің, айталық, мұнай-газ машиналары, арнайы қорытпалар
өндірістерін, биохимиялық және мұнай-химия өнімдері, тамақ, тоқыма,
ауылшаруашылық өнімдерін ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.НазарбаевтыҢ Қазақстан халқына
Жолдауынан.
Авторы: Рахман АЛШАНОВ, экономика ғылымдарының докторы, Тұран
университетінің ректоры.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы саяси жүйесіндегі өзгерістер40 бет
Қазақстан өнеркәсібін әртараптандыру және одан әрі жаңартудың негізгі бағыттары102 бет
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Венчурлық кәсіпкерлік түсінігі, маңызы және инновациялық жүйенің экономикадағы рөлі6 бет
Детерминизм, индотерминизм, сциентизм, антисциентизм, синергетика, синкретизм терминдерінің анықтамалары13 бет
Жоғары оқу орындарындағы оқу үрдісінде оқытудың белсенді әдістерін қолданудың маңызы6 бет
Инновациялық процестің ұғымы мен мәні7 бет
Инновациялық секторды инвестициялау5 бет
Маркетинг бағдарламасы9 бет
Мектеп көшбасшылары тәлімгерлік пен коучинг арқылы өз мектепте еңгізілген өзгерістердің тиімді болғандығын қалай түсінуге болады5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь